maria421
12.11.05, 19:32
Rozmowa z prof. ANDRZEJEM KŁOPOTOWSKIM, wykładowcą na Uniwersytecie Paris
XIII,
od kilkunastu lat mieszkającym we Francji
- Ma pan jeszcze samochód?
- Mam, tylko dlatego, że przyjechałem nim właśnie do Polski (śmiech). Według
informacji, które do mnie docierają, w mojej okolicy zamieszek nie ma. W
miasteczku pod Paryżem, w którym mieszkam, nie ma dużej wspólnoty muzułmańsko-
murzyńskiej. Z tego co słyszę, zamieszki uliczne trwają głównie na północno-
wschodnich przedmieściach Paryża.
- Zna pan te rejony?
- Wszystkie te przedmieścia są podobne do siebie - blokowiska przeplecione
osiedlami domków jednorodzinnych. Za najgorszą uchodzi północna część Paryża,
fatalny jest też wschód. Na południu jest różnie, znajdują się tam
również "dobre” dzielnice.
- Dobre, bo białe?
- Właściwa linia podziału przebiega między biednymi a bogatymi. Jeśli ma się
pieniądze, mieszka się w dobrej dzielnicy niezależnie od koloru skóry. Gdy
przed laty po raz pierwszy trafiłem do Paryża, zamieszkałem tuż obok uczelni,
w dzielnicy Ville Taneuse. To było straszne miejsce zamieszkane niemal
wyłącznie przez Arabów i emigrantów z czarnej Afryki. Jeśli w sąsiedztwie
byli jacyś etniczni Francuzi, to wyłącznie ludzie ze społecznego dna.
Większość moich sąsiadów nie miała pracy. Choć do uniwersytetu miałem blisko,
czynsze były niskie, a mieszkania, jak na polskie warunki, luksusowe,
wyprowadziłem się w obawie o swoje życie. W ciągu czterech lat miałem 3
włamania, dwukrotnie zostałem napadnięty, ledwie uszedłem z życiem. Tak
wygląda paryskie getto.
- Gdy patrzy pan na ujęcia telewizyjne z walk ulicznych, przypominają się
panu tamte dzielnice?
- Ta młodzież jest taka sama jak zakapturzeni dresiarze w Polsce. Problem
polega na tym, że we Francji są różne wspólnoty etniczne. Wiele z nich żyje
własnym życiem - tyle że Chińczycy, uchodźcy z Kambodży, Wietnamczycy czy
Hindusi nie wchodzą nikomu w drogę. Problemem są młodzi ludzie, których
korzenie tkwią w Algierii i Maroku. Ta wspólnota jest agresywna na zewnątrz,
czego sam doświadczam na co dzień.
- ???
- Tak, ponieważ uniwersytet, na którym wykładam, jest częścią edukacyjnej gry
pozorów we Francji. Studia dla wielu Arabów (bo ci stanowią gros studentów,
biali studenci są w mniejszości) są sposobem na bezrobocie, rozrywkę i
kontakty z dziewczynami, które kulturowo są zakazane w ich środowisku
domowym.
- Jak wygląda codzienność wykładowcy?
- Zwyczaj kłaniania się wykładowcy nie istnieje. Na sali siedzą młodzi ludzie
w czapkach, na co nie można zwrócić uwagi, żeby nie stać się obiektem
agresji. Student może wejść na zajęcia podczas wykładu nie zwracając uwagi na
prowadzącego, wita się podaniem ręki z wszystkimi kolegami. Najlepszymi
studentami są Afrykańczycy wysłani na studia do Francji przez swoje rządy.
Reszta to - od czasu gdy zniesiono egzaminy na studia - całkowicie
przypadkowe zbiorowisko. Jeśli doda pan do tego fakt, że zlikwidowano
możliwość powtarzania klasy w liceum (przechodzi się automatycznie do
kolejnej), to można sobie wyobrazić, jaki jest poziom tych studentów.
Zdolniejsi i zamożniejsi wiedzą, że furtką do kariery są wyłącznie elitarne
grandes ecoles. Sytuacja na uniwersytetach to i tak wielki komfort dla
wykładowcy. Znacznie gorzej jest w college'ach i w liceach, gdzie pobicia
nauczycieli są niemal codziennością. Istnieje we Francji pojęcie "złego
spojrzenia” - wystarczy, że spojrzy pan na człowieka w sposób, który ten uzna
za prowokujący, aby narazić się na nieprzyjemności. Takie sytuacje zdarzają
się często, ale dotyczą w zasadzie tylko Arabów.
- Gdy rozmawialiśmy przed kilkoma miesiącami, ostrzegał pan, że sytuacja
społeczna we Francji musi doprowadzić do wybuchu. Diagnoza okazała się
trafna.
- Wybuch był łatwy do przewidzenia, bo łatwo przewidzieć przyszłość człowieka
urodzonego w biednej dzielnicy. W moim miasteczku jedynym większym pracodawcą
jest fabryka tapet, która jest aktualnie na skraju bankructwa co już powoduje
protesty, a doprowadzi do stopniowego upadku całego miasta. Sytuacja w
arabskich dzielnicach jest jeszcze gorsza. Większość z tych ludzi nigdy nie
znajdzie pracy. Jeśli pracodawca ma do wyboru Araba i etnicznego Francuza, na
pewno nie zatrudni tego pierwszego.
- Młodzi ludzie, którzy rzucają dziś na ulicach Paryża koktajlami Mołotowa, w
większości urodzili się już we Francji. Dlaczego Francji nie udało się
wchłonąć tego pokolenia?
- Warto przypomnieć, kim są ci emigranci. Pierwszą grupą emigrantów po wojnie
algierskiej byli Żydzi francuscy, tzw pied-noir, ludzie wychowani w obrębie
kultury europejskiej, którzy bez problemu "rozpłynęli się” w społeczeństwie
francuskim, podobnie jak grupa białych Francuzów z Algierii. Trzecią grupą
byli tak zwani "harkis”, czyli Arabowie, którzy w czasie konfliktu w Algierii
stanęli po stronie Francuzów. Francja potraktowała ich w sposób haniebny, ci
ludzie - masowo mordowani przez zwolenników niepodległości Algierii - nie
dostali żadnej rekompensaty za swoją lojalność. Kolejna fala emigracji miała
już charakter czysto ekonomiczny. To Arabowie rozczarowani algierską
wolnością i biedą. Z dzisiejszej perspektywy wdać, jak wielkim błędem było
szerokie otwarcie drzwi dla tej, najbardziej obcej kulturowo, fali emigracji.
Trzeba pamiętać, że wielu tych ludzi przyjechało wręcz zwabionych przez
francuskich pośredników pracy, którzy z niektórych wiosek ściągali do Francji
niemal całą męską populację. Ci mężczyźni sprowadzili później swoje kobiety i
tak się zaczęło. Duży przyrost naturalny, a jednocześnie niezdolność do
asymilacji stworzyła obecną mieszankę wybuchową.
- Co jest głównym spoiwem, które łączy zadymiarzy - islam czy bieda?
- Jedno i drugie. Trzeba wziąć pod uwagę, że na ulicę wyszli różni ludzie.
Wielu z nich to zwykli "casseurs”. To zwyczajni złodzieje, którzy
wykorzystają każdy pretekst do burdy. Palenie samochodów to dla nich tylko
pretekst, żeby ogołacać okoliczne sklepy. Tym ludziom towarzyszą zadymiarze,
których znamy także z polskich stadionów. Niewątpliwie jednak obecną sytuację
wykorzystują również radykałowie islamscy i część uczestników tych zajść jest
przez nich prowokowana.
- Ale akurat we Francji islam cieszy się ogromną, jak na europejskie warunki,
swobodą.
- Śpiewką, którą we Francji powtarza się na co dzień jest "laicyzacja”. W
praktyce ta laicyzacja polega na - a mówię to jako człowiek niewierzący -
marginalizowaniu i ośmieszaniu chrześcijaństwa. Z mojego domu przy głównym
placu miasteczka często widuję Arabów, którzy handlują na ulicy narkotykami.
Ci ludzie idą załatwiać swoje potrzeby fizjologiczne pod kościół. Nie
wyobrażam sobie, co byłoby, gdyby w ten sposób potraktowany został meczet lub
synagoga.
- Ale pokolenie rodziców ulicznych bojówkarzy apeluje dziś o spokój.
- W tym pokoleniu zakodowana jest jeszcze niepewność przyszłości i lęk przed
powrotem do rodzinnego kraju. To jest pokolenie ciężkiej pracy, która miała
ich zrównać z Francuzami. Nie zmienia to jednak faktu, że spośrod tego
pokolenia zasymilowało się może z 10 procent. W domach większości tych ludzi
telewizja ustawiona jest na arabskie kanały, które sieją przerażającą
indoktrynację w duchu agresywnego islamu.
- Islam ma różne oblicza.
- Często słyszę podobne poglądy, ale nijak nie przystają one do tego, czego
sam doświadczyłem. Od wielu lat mieszkam we Francji, pracowałem również w
Tunezji i wszędzie zauważam jedną podstawową cechę islamu - pogardę dla
człowieka niewierzącego. Widziałem islam braterski i miłosierny, ale zawsze
uczucia te dotyczyły braci w wierze. To właśnie islam jest w moim przekonaniu
główną barierą, która stoi na przeszkodzie integracji Arabów ze światem
europejskim.
Czy obecna sytuacja zjednoczy francuską scenę polityczną?