McEwan - Pokuta

[formaprzetrwalnikowa]

Własnie skonczyłam drugą częśc. Jestem zachwycona. Dawno nie czytałam tak
dobrej ksiązki: budowanie napięcia, pokazywanie tej samej sceny różnych
perspektyw różnyh bohaterów, świetne portrety psychologiczne (ta egzaltowana
nastolatka - skąd McEwan wie jak to jest?? sama siebie pamietam z tamtych
czasów; irytujaca mamusia duchem zyjąca jeszcze w XIXw). Mam nadzieję, że sie
rozczaruję sie zakonczeniem.
ktoś jeszcze czytał tę ksiażke? jakie wrazenia?

[ix]

Bardzo dobra, lecz zakończenie trochę mnie nie przekonało.
Może tak miało być?
Dusiła mnie i denerwowałem się, ale lubię tak ;-)
Polecam wczesnego McEwana. "Pierwsza miłość, ostatnie posługi".
To co napisał po "Pokucie" rozczarowuje mnie.
Nie czytałem najnowszej.
Pozdrawiam!

[formaprzetrwalnikowa]

a co Cie 'dusiło i denerwowało'? mnie mamuska - jak ja niecierpię takich
histerycznych matek, rozmyslających o tym, jaki ten jej syn wspaniały, bo nie
podaje jej złych nowin w miejscu, w którym nie mogłaby zemdleć. itp. ale ta
scena jest chyba moją ulubioną (jak na razie), chociaz wkurzającą.

[Gość: monika_kot]

A mnie się podobała zarówno "Pokuta" jak i najnowsza powieść "Sobota" ; lubię te
napięcia i niepokje jakie pisarz doskonale umie wywoływać w Czytelniku w trakcie
lektury.

[nienietoperz]

Nizej przeklejam dwa swoje dawniejsze posty, a propos 'Pokuty' i a propos 'Soboty'.

Post 1:

'Atonementu' (to wiecej niz 'pokuta', to przeciez tez 'zadoscuczynienie') bede
bronic jak cnoty, a nawet pewnie nieco mocniej.

Wina vs odpowiedzialnosc; odpowiedzialnosc vs zadoscuczynienie; zadoscuczynienie
vs nieodwracalnosc; nieodwracalnosc vs rzeczywistosc; rzeczywistosc vs fantazja;
fantazja vs dzieciectwo; dzieciectwo vs tworczosc; tworczosc vs wina.
I to na dobry poczatek:-)

Post2:

Nntpz potwierdza, ze 'Saturday' czytal, widzial ja zreszta tez po polsku juz w
grudniu w ksiegarniach. To zdecydowanie najbardziej bezposrednio osobista
ksiazka McEwana - bohater, Henry Perowne ma 48 lat, jest 'middle class
professional' w Londynie roku panskiego 2003, z jego wszelkimi zaletami i
dziwactwami. Historia tego dnia jest podana bez zadnych ozdobnikow, bez
blyskotliwych zwrotow akcji; z wielu powodow jest to dzien jaki moglby sie
przydarzyc (ewentualnie z drobnymi wariantami) tego dnia tysiacom ludzi w
Londynie rzeczywistym. Bardzo szczegolny to uniwersalizm - z jednej strony jest
to ewidentnie ksiazka o czlowieku w konkretnym wieku, o konkretnej pozycji
spolecznej, w danym miejscu i czasie, z drugiej jest o kazdym takim czlowieku.
I wlasnie uczciwosc, precyzja i nieefektownosc jest glownym zrodlem sily
'Saturday'. McEwan szczerze mowi o momencie zycia, w ktorym nasz czas powoli
odchodzi w przeszlosc. O pokoleniu, ktore z naturalnego poczucia obowiazku wciaz
czyta gazety i analizy polityczne; czuje sie odpowiedzialne za los swiata, choc
wie, ze nie ma nan prawie zadnego wplywu. O momencie, w ktorym jest sie
zawieszonym miedzy doroslymi juz dziecmi, ich nowymi odrebnymi pragnieniami i
srodowiskiem, a rodzicami (tutaj matka), ktorzy stracili juz jasnosc mysli i
kontaktu ze swiatem zewnetrznym. O czasie, kiedy jeszcze gra sie z przyjaciolmi
w squasha i biega co roku maraton, ale wiadomo, ze to juz sa pozegnalne gry, ze
maraton wiosna bedzie ostatnim. O wydarzeniach, do ktorych wciaz staramy sie
przykladac dawna miare, a ktorych juz nie rozumiemy (jak rozmawiac z
czlowiekiem, ktory urodzil sie i wychowal pol mili od ciebie, a teraz chce
wysadzic siebie i swoich sasiadow w powietrze); o stosunku do ludzi z innych
grup spolecznych, o ktorych wiemy, ze nalezy sie im nasz szacunek i pomoc, ale
ktorych po prostu sie boimy. Wreszcie o zyciu, ktore chcemy (chcielismy) przezyc
dobrze, i choc nie umielibysmy tego formalnie zinterpretowac i przedstawic,
wciaz jeszcze jestesmy z pokolenia, ktore gleboko w sercu czuje, ze to cos
znaczy. O wielkiej sile i dobroczynnym wplywie nauki (tu medycyny), i o jej
regularnej bezsilnosci wobec naszych mysli i uczuc. O sztuce, ktorej nie
rozumiemy, a ktora jest wciaz tak wazna.


Wielka ksiazka. Z uwagi na swoja specyfike niewatpliwie sie zestarzeje, i
dlatego warto przeczytac ja teraz.
Choc jesli za 20 lat (28+20 = 48) bede wciaz po tej stronie, i bedzie to czas
mojej zyciowej 'soboty', na pewno przeczytam ja znowu.


Uklony,
i wyrazy glebokiego zachwytu zwiazane z faktem ponownego pojawienia sie
CatMoniki:-),

nienietoperz

[kotmonika]

Witaj Nienietoperzu! Napisales:
> Uklony, i wyrazy glebokiego zachwytu zwiazane z faktem ponownego pojawienia sie
> CatMoniki:-),
>
Ja tu cały czas jestem, może od miesięcy bardziej duchowo niż jako uczestnik
forum ale to miło że ktoś pamięta te dawne nieraz bardzo długie rozmowy o
literaturze. Pozdrawiam serdecznie! A odnosząc sie do poprzedniego wpisu to
rzeczywiście warto Sobote rzeczytac teraz ale myśle żemimo pewnch konkretnych
odwołań powieś cnie starci na wartości i bedzie mozna do nej wracać. A dlaczego?
Dla mnie odpowiedź jest krótka i prosta. Bo to McEwan. On jest poza czasem!

[formaprzetrwalnikowa]

Szanowni Nienietoperzu - Twoje i stau'ej posty zachecily mnie do siegniecia po
ksiazki McEwana. zaczelam od Atonement, ale Saturday i Pirst love list rites
juz ida.
dziekuje za inspiracje :)

[formaprzetrwalnikowa]

ech, te literowki: First love - last rites

[Gość: monika_kot]

I tak trzymać!:) A poważnie to jestem ciekawa jak odbierzesz te ksiązki bo są
bardzo różne i pochodzą z dość różnych okresów w twórczości McEwana, który
obdarza nas swą prozą juz od lat 70. XX wieku. Ja bym dorzuciła do tego zestawu
koniecznie The Cement Garden i Black Dogs albo Child in Time. Pozdrawiam!

[formaprzetrwalnikowa]

dzieki. czytalam swietne recenzje Cement garden na stronie Timesa. dopisana do
listy.
ale pierwsza w kolejce po atonement jest Norwegian Wood Murakamiego.
:)

McEwan - ogolnie

[nienietoperz]

Moje czytanki McEwanowe odbywaly (odbywaja) sie w kolejnosci dosc eklektycznej;
to znaczy czytalem obledny 'Cement Garden', opowiadania 'In Between the Sheets',
a potem wszystko od 'Amsterdamu' w gore ('Atonement', 'Enduring Love',
'Saturday'). Pokuta wciaz wygrywa, ale, moze z drobnym wyjatkiem Amsterdamu,
wszystkie robily na mnie rewelacyjne wrazenie.

Tak jak pisala Monika_kot, roznice w atmosferze sa dosc zasadnicze, ale
niezmiennie pozostaje imponujaca precyzja jezyka, ktory bez zbednych ozdobnikow
opisuje to, co zwykle, to co niezwykle i wszsytko pomiedzy.

Uklony,
nntpz

P.S. W mojej McEwanowej kolejce teraz Comfort of Strangers. A wspomniana przez
forme piosenka Beatlesow w wersji japonskiej zostala skonczona w zeszlym tygodniu.

[staua]

>
> P.S. W mojej McEwanowej kolejce teraz Comfort of Strangers. A wspomniana przez
> forme piosenka Beatlesow w wersji japonskiej zostala skonczona w zeszlym tygodn
> iu.

To bedziesz bral udzial w dyskusji rozpoczynajacej sie w poniedzialek? Bardzo jestem ciekawa Twojej
opini!
>
>
>

[staua]

A ja wlasnie mam juz Atonement i zabiore sie za niego pewnie jutro, jak tylko skoncze "Kompleks
Portnoya".
Monika Kot napisala fajna recenzje "Soboty" do Pinezki, mam nadzieje, ze wkrotce sie ukaze (kwiecien?)

[formaprzetrwalnikowa]

Kompleks Portnoya konczysz? masz siłe, kobieto. ja nie zdzierzyłam - aczkolwiek
dotrwałam jakies 50 stron do konca ;-)

[staua]

Mam jeszcze ok. 50 stron, ale fakt, mecze. Po pierwszych 150 stronach juz mnie znudzilo. Wydaje mi
sie, ze ta ksiazka po prostu sie zestarzala, pewnie byla rewolucyjna, gdy wydano ja po raz pierwszy pod
koniec lat 60., ale teraz - to juz bylo. Tyle jest analiz i dowcipow nt. Zydow w USA,
psychoanaliza sama w sobie juz nie jest niczym nowym, o wyczynach seksualnych i masturbacji tez
mozna napisac w jakims ciekawszym kontekscie i formie.Czasem mnie smieszy, czasem mnie
denerwuje Alex i jego rodzice, ale po prostu czytam, bo zaczelam. Rozczarowalam sie w sumie. Moze
powinnam byla przeczytac to w liceum. Nie znam innych ksiazek Rotha, ogladalam tylko film "The
Human Stain", ktory zrobil na mnie duze wrazenie, a "Kompleks" wybralam po lekturze watkow na
forum jako rzekomo jeden z lepszych utworow tego autora. Jeszcze zaryzykuje najnowsza, "The plot
against America", ale jesli mnie nie przekona, to nie siegne juz po wiecej jego ksiazek.

[formaprzetrwalnikowa]

ja mysle, ze z ksiązkami rotha (probowałam przeczytac cos jeszcze - nie pomnę
tytułu) jest tak jak z filmami woodego allena - ilez mozna?! i chyba obaj
traktują swoją działalnosc artystyczną jako psychoterapię. cos z tymi zydami
jest chyba nie tak - i jeszcze zygmunt f. do kolekcji ;-)
a tak serio - to smieszą mnie i nudzą takie wywody yntelektualne i dorabianie
ideologii do fizjologii
;)

[Gość: Aretha]

Ja czytałam "Betonowy ogród" i "Dziecko w czasie" McEwana i obie (a szczególnie
ta druga) bardzo mi sie podobały, więc z checią sięgnę po "Pokutę", jeśli jest
jeszcze lepsza. Kiedyś przeczytałam recenzję "Pokuty", ze jest "nudnawa", ale
jakoś nie chce mi się w to wierzyć...

[formaprzetrwalnikowa]

Moim zdaniem absolutnie nie jest nudnawa, ale najlepiej sprawdzic samemu.
wlasnie probuje przemówic mojej checi skonczenia Atonement do rozsądku zdrowym
rozsądkiem pojscia spac, bo przeciez jutro rano do pracy. ;-)

[Gość: monika_kot]

To jeszcze ja króciutko o twórczości Rotha choc to watek o McEwanie, Kompleks
Portnioya przeczytałam bez problemu, nawet dość często mnie bawił ale
zecydowanie powiele tutaj zdanie jakie napisala chyba Staua: te ksiązki sie
niestety zestarzały.ja tak to odbieram, cos co mogło szokowac, byc nowością,
czyms świeżym w latach 50-60 teraz wydaje się juz przezytkiem, tematyka
zdeydoanie wtórną. Ale aby pozostać w temacie dyskusji dodam że róznica miezy
np, Rothem a McEwanem jest taka że pomimo iz np. czytałam jego twórczośc z lat
70 w II poł. lat 90 to proza McEwana nie starzeje się i mysle ze za 20 30 lat
jak ktoś siegnie po "Pokutę" czy "Sobotę" też odnajdzie w nich wciązaktualne
ludzkie dramaty i nurtujące nas sprawy.

wlasnie skonczylam ksiazke

[formaprzetrwalnikowa]

przyznaje, ze troche mnie rozczarowalo zakonczenie, chociaz z drugiej strony
(sprytny zabieg autora?) swietnie wpisuje sie onow koncepcje ksiazki - jest
dokladnie takie (troche melodramatyczne, troche sentymentalne), jakim
wymyslilaby je Briony. a przeciez to ona w roli boga tu wystepuje.
juz nie moge sie doczekac nastepnych ksiazek McEwana
:)

[Gość: monika_kot]

Gratulacje! To masz pierwszego McEwana na swoim koncie! Co bedzie następne? Co
wybrałaś?

[formaprzetrwalnikowa]

kupilam na ebayu Saturday - czekam na dostawe. zasadzam sie tez na First love
last rites i Cement garden.
ale najpierw czekajacy od dwoch tyg Norwegian wood Murakiego

juz skonczylam

[staua]

i musze powiedziec, ze dawno nie czytalam tak swietnej ksiazki! Fabula jest skonstruowana doskolane
- pierwsza czesc, obejmujaca przeciez zaledwie jeden dzien, daje nam szczegolowe portrety
wszystkich bohaterow (praktycznie mozna sie poczuc kazdym z nich), buduje napiecie az do klimaksu,
plastycznie opisuje otoczenie i czas. McEwan popycha czytelnika we wlasciwym kierunku subtelnie, lecz
stanowczo (nie zadne wiedzenie za raczke i pokazywanie oczywistosci, niemniej jednak bardzo prosto
jest, uwaznie czytajac, dostrzec wszystko, co chce nam pokazac). Jezyk jest bogaty, a jednoczesnie
krystalicznie czysty, zadnych nadmiernych ornamentow, nic niepotrzebnego, wszystko sluzy albo
fabule, albo budowaniu nastroju (w trakcie czytania pierwszej czesci tak sie zdenerwowalam, ze bylam
autentycznie wsciekla na Briony za jej glupote i tez myslalam sobie, czy ja bylam taka sama?). Chociaz
autor sam wydaje sie byc zdystansowany do swojej opowiesci (moze dlatego, ze to opowiesc Briony :-))
Sama tresc, moralny problem i jego przedstawienie, juz jest swietnym punktem wyjscia do rozwazan i
ciekawa lektura, ale forma (z wieloma - to sie powtarza w "Sobocie" - wtretami, jakby mimochodem, o
tworzeniu literatury i literaturze generalnie, tutaj sa ta glownie rozwazania Briony o tym, co wart pisac,
czego nie, no i list od redakcji "The Horizon").
Nastepne rozdzialy sa swietna przeciwwaga, wyjasniaja, uspokajaja, wszystko przechodzi z
koszmarnego nieuporzadkowania w stan bardziej statyczny (jak fala :-)). Koncowka mnie troche
zaniepokoila, gdy Briony-staruszka mowi, ze mogla napisac, ze Robbie nie zyje, cokolwiek zmienic, to
sprawia, ze oczywista prawda - to, co wlasnie skonczylismy czytac, to fikcja, pisarz (Briony? McEwan)?
jest Bogiem, ktory moze sprawic, ze rzeczywistoscia w jego powiesci jest cokolwiek, i wcale, wraz z
postepem w czytaniu, nie dowiadujemy sie nigdy, jak to bylo NAPRAWDE.
Wydaje mi sie, ze "Pokuta" jest bardziej uniwersalna niz "Sobota" ale byc moze wpadam tu w pulapke
spojrzenia na wydarzenia i czasy, ktore sama (i autor takze) pamietam, przeciwstawione tym, ktore
znam z literatury i opowiesci, i stad ta opinia.
I ostatnia sprawa, ktora mi sie nasunela, dwie powiesci McEwana, ktore mam teraz swiezo w pamieci -
"Pokuta" i "Sobota" sa ZUPELNIE inne, oczywiscie, styl pisania w sensie jezyka, jest charakterystyczny,
ale autro sie nie powtarza, obie ksiazki sa calkowicie oryginalne i niepowtarzalne (trzecia, przeczytana
juz dawno, "Betonowy Ogrod", pamietam ogolnie, wiec nie bede tutaj o niej pisac - ale zamierzam ja
przeczytac jeszcze raz; nastepny jednak bedzie "Amsterdam")
Czy macie ochote na bardziej szczegolowa dyskusje, byc moze ze spoilerami? Co Ty na to, Formo
Przetrwalnikowa?

[formaprzetrwalnikowa]

droga Stauo: oczywiscie, ze my, formaprzetrwalnikowa mamy ochotę na dyskusję.
wielką ochotę mamy, albowiem dawno nie dyskutowałysmy o zadnej powaznej ksiazce
(jak pisałam wczesniej: to moja pierwsza 'powazna' ksiazka od kilku lat).
Mnie tez wkurzało myslenie Briony, ale na krótko - pamiętam siebie z tamtego
okresu, te moje łzawe historyjki wymyslane w drodze do i ze szkoły (chociaz
moja przygoda z romansami skonczyła sie duzo wczesniej - w wieku 13 lat byłam
na etpaie nieszczesliwych miłosci i samobójstw). Bardziej wkurzyła mnie matka
Briony - boszsz, co za samolubna histeryca dbająca o 'appearances'.
przepiękny pomysł pokazania tej samej sceny z róznych perspektyw dosłownie: bo
briony patrzy z okna i w przenosni (co, ty, k-wa, wiesz o milosci, smarkulo?!).
trochę mnie znudził (jak zwykle, zresztą) fragment wojenny (czy chłopcy muszą
tak zawsze o wojnie?) i nie bardzo widzę sens jego obecnosci w tej ksiązce (a
Ty?). Zakonczenie jest trochę 'sztuczne', wg mnie odstaje od nastroju ksiązki a
nawet od sposobu pisanie -jest zdecydowanie bardziej sentymentalne w tonie, co
uwierygadnia autorstwo Briony.
Sobota już lezy na kominku. Jestem ciekawa, czy reszty tworczosci McEwana

[staua]

Cos Ci ucielo...
Piszac Wy mialam na mysli takze Monike, Nienietoperza (i mam nadal nadzieje, ze znow wlacza sie do
rozmowy).
Sama w wieku Briony mialam raczej faze na koncentracje na wlasnej osobie (wymyslalam tragiczna
przeszlosc - porwane dziecko, nieszczesliwi prawdziwi rodzice, te klimaty). takie "molde"
nastolatki chyba czesto eksperymentuja z klamstwami w sensie fikcji (sama w wieku lat 15
przestalam fantazjowac w sposob otwarty, bo wtedy - dopiero - uswiadomilam sobie, ze ludzie uwierza
w kazde klamstwo, jesli jest odpowiednio podane, bo niby dlaczego nie, i przestalo mnie to bawic, jak
wszystko, co staje sie zbyt latwe). Jednak bylam uwazana za bardzo oderwana od rzeczywistosci
dziewczynke, a czegos takiego jak Briony na pewno bym nie byla w stanie przeprowadzic, zastanawia
mnie, w ktorym momencie zdala sobie ona sprawe z katastrofalnej wagi swojej manipulacji i wlasnych
slow.
Matka jakos mnie nie zdenerwowala az tak bardzo, takich osob jest cala masa nadal, oceniajacych ludzi
wedlug urodzenia, nie rozumiejacych, co wlasciwie wokol nich sie dzieje. Juz gorszy jest nieobecny i
chyba jeszcze bardziej dbajacy wylacznie o pozory ojciec...
Bardzo podobalo mi sie, jak w ciagu tego jednego dnia Robbie i Cecilia uswiadomili sobie,
zakomunikowali i rozpoczeli swoja milosc. Wydaje mi sie, ze taka spontaniczna burza uczuc jest
bardzo prawdziwa. I Briony, ktora jest obiektywnie dobra obserwatorka, kompletnie, ze wzgledu na
swoja niedojrzalosc, tego nie dostrzegajaca, tez jest bnardzo wiarygodna.
Zaintrygowalo mnie, ze przeciez jest tak oczywiste, ze Marshall jest winny, a tymczsem (w drugiej
czesci) z rozmyslan Robbiego dopiero wynika, ze za oczywista uwazana jest wina Danny Hardmana,
niezbyt rozumiem ten zabieg, chyba, ze jest on potrzebny, aby postawic Briony w spotkaniu z Robbie i
Cecilia jednak w pozycji osoby znajacej prawde.
Wojenny fragment mnie, o dziwo, nie znuzyl, sama sie zdziwilam, bo duzo latwiej mi wchodzi wojna ( w
sensie walki armii) w filmach, niz w ksiazkach. Moze dlatego, ze sluzy on blizszemu zaznajomieniu sie
z Robbie. A fragment w szpitalu wywolal o mnie lzy w oczach, zupelnie niekontrolowane.

[formaprzetrwalnikowa]

a, ucięło. ale nie szkodzi - im więcej róznicy zdan, tym ciekawsza i gorętsza
dyskusja :)

co do 'obiektywnego widzenia rzeczywistosci' - ja jako nastolatka uzmysłowiłam
sobie, ze im barzdiej opowiadam sobie jakąs hisotrię w pewnien sposob, tym
bardzeij w te wersje wydarzen wierze - jesli wiesz, co mam na mysli. nie, nie
kłamstwo! interpretację wydarzen. czyz widziana z pozycji niewinnej 13-lattki
(poczatek XXw! 13-latki były jeszcze niewinne!) scena w bibliotece w kontekscie
wczesniejszego listu nie jest jednoznaczna? a pozniejsza
interpretacja 'gwałtu'? dla mnie wina marshalla tez od poczatku jest
jednoznaczna. ale czy to w ogole był gwałt? bo ja cos podejrzewam Lolę - Lole
uperfumowaną, z paznokciami polmalowanymi na czerwono - czyz nie pretendującą
do dorosłego swiata? - o zgode, przynajmniej częsciową.
uznanie winy Hardmanna za oczywistą jest oczywiste. jak u agaty christie -
przeciez to musiał byc jakis zwyrodnialec albo przynajmniej ktos SPOZA naszej
rodziny, przyjaciół. nie swietnie sie zapodwiadajacy przyjaciel syna, prawda?
Kłopot z pozostaniem obiektywną w interpretacji zdarzen miałam tego samego
dnia, keidy skonczyłam Atonement - pomyslałam o Briony
:)

[staua]

Ja tez winie Lole, mala prowokatorke (zwlaszcza w kontekscie pozniejszego slubu), i mysle, ze zostala
ona zaskoczona przez Briony, dlatego tylko zgodzila sie na te wersje wydarzen (moze bylo tez w tym
troch jej ciagot do dramatyzowania?)
Jeszcze przypomnialo mi sie, ze mimo moich wczesniejszych wyjasnien i zachwytow nad postacia
autora/Boga, metatekstem itd, brak mi (tak organicznie, instynktownie) pewnosci, co sie tak naprawde
stalo potem z Robbie i Cecilia, bo Briony prowadzi te gierke "moglam napisac tak, a moglam inaczej", z
ktorej mozna wywnioskowac, ze napisala jednak prawdziwa wersje wydarzen i jej spotkanie w
mieszkaniu Cecilii z ta dwojka bylo ostatnim, a moze to kolejna gra, cos jeszcze bylo, a nie mamy do
tego, jak czytelnicy tego, co Briony/McEwan chce, dostepu (to jest kompletnie absurdalne oczywiscie,
bo CO jest prawda w powiesci, ale jednak pozostalo we mnie to - oczywiscie wytworzone calkowicie
swiadomie przez autora, za co jeszcze bardziej go cenie- uczucie niedosytu).

[formaprzetrwalnikowa]

w chwili przerwy na rozwój fizyczny (zwany takze torturami wielorybów ;-))
pomyslałam, ze Atonement jest dla mnie (moje ulubione pytanie: o czym jest dla
ciebie ta książka/ten film/sztuka/piosenka itp?) ksiązką o tym, że rzeczy nie
zawsze są takie, jakimi wydają się być (jeden z dwóch moich ulubionych 'o
czym').
a dla Ciebie?

[staua]

Owszem, to bardzo dobre podsumowanie- dla mnie tez! A nawet moze nigdy nie sa takie, jakimi
wydaja sie byc.
Boje sie teraz czytac ten "Amsteram", bo ma bardzo wysokie oczekiwanai w stosunku do McEwana, a
niechcace czytam chronologicznie wstecz, co chyba nie jest najlepszym pomyslem...

[nienietoperz]

Wlacze sie na pewno!
Na razie jednak St Patrick's day, i irlandzcy przyjaciele nie darowali by
zadnych opoznien.
Wasz
nntpz

[staua]

To czekam(y) a na razie milego wieczoru i swietowania (u nas tez jest swietowanie, ale oprocz
wszechobecnej zieleni na razie nie widze wiele)

[nienietoperz]

Z opoznieniem dolaczam sie do dyskusji.

Najpierw strona fabularna 'obiektywna': jak juz pisalyscie, wszystkie postacie
przedstawione w zawiazaniu akcji sa osobami z krwi i kosci. Niezreczny Robbie,
zagubiona Cecilia, caly wachlarz gosci i gospodarzy, wreszcie fantastyczna
Briony, z jej dziewczeco-kobiecymi fantazjami i marzeniami o tworzeniu, o byciu
w centrum uwagi. Padlo pytanie, kiedy Briony zdaje sobie sprawe z konsekwencji
swojego swiadectwa - w pewnym sensie nieomal natychmiast,
przeciez wyraznie szuka okazji, zeby moc swoje slowa wycofac, zaczyna sie bac
rzeczywistosci doroslych, w ktorej w nieoczekiwany sposob sie znalazla. Nacisk
ze strony Loli jest oczywisty - o ile mozna by miec watpliwosci co do
niewinnosci jej kontaktow z Marshallem, o tyle nikt nie bedzie podejrzewal jej o
uleglosc wzgledem dziwacznego Robbiego.

Czesc Dunkierkowa wydawala mi sie do konstrukcji niezbedna (choc Nienietoperzowa
rowniez znudzila), przez swoj (hiper)realizm, charakterystyke Robbiego, ktory
podobnie jak Briony w szpitalu jest po prostu smiertelnie zmeczony historia
swoja i swojego kraju. Skadinad pewnie z zewnatrz trudno nam docenic ciagly
wplyw mitu Dunkierki na brytyjska swiadomosc - moj Northumbrianski
przyjaciel uwazal opis ewakuacji za doskonala i najwazniejsza czesc ksiazki. Po
wszystkim, co spotkalo C. i R., jedynym rozwiazaniem, jedynym odpoczynkiem moze
byc tylko ucieczka od swiata, od wojny, od rzeczywistosci. I taka ucieczke,
chocby czasowa jest im w stanie nasz narrator w podlondynskiej wsi zaoferowac
(wiecej o tym w nastepnym poscie). Nic nie odda im straconego czasu, nigdy nie
wroca do momentu w drzwiach, do pierwszych emocji, do swiezego spelnienia
opisanego w liscie Robbiego. Ich uczucie bedzie do konca przerwane, okaleczone,
oddalone od codziennosci.

'Atonement' - czyli blizej zadoscuczynienia, niz pokuty. Briony tez ucieka,
ucieka od siebie, od swoich dziewczecych marzen. Podobnie jak C i R, nasza
narratorka wie, ze nie odwroci swojego zachowania, nie zmaze jego konsekwencji.
W istocie nie jest w stanie absolutnie niczego zmienic, niemniej sprawiedliwosc
nakazuje jej podjecie pokuty, probe ukarania siebie. To nie jest kara narzucona
z zewnatrz, taka Briony przyjelaby zreszta z wielka ulga. Kara zewnetrzna nie ma
jednak sensu - wszyscy postrzegaja Briony z pierwszej czesci historii jako mala
dziewczynke, ktora moze i zrobila cos o powaznych konsekwencjach, ale trudno ja
za to winic, sklonnosci dorastajacych dziewczat do fantazji sa dobrze znane i
musza poniekad byc tolerowane. Jedyna droga, jaka Briony z okresu szpitalnego
pozostaje, jest droga pokuty wobec siebie, szczerosci do bolu i unikania
jakiegokolwiek ubarwiania rzeczywistosci (stad realizm opisu czasow wojennych).
Wszystko to stoi dokladnie w poprzek aktualnej tendencji do usprawiedliwiania
innych (i siebie) niewiedza, okolicznosciami, niedojrzaloscia. Podobnie jak idei
'wybaczania sobie', godzenia sie ze swiadomoscia, ze 'stalo sie, trzeba zyc
dalej'. Tu jest inaczej. Nic sie nie 'dzieje', wszystko jest konsekwencja slow
i zachowan konkretnych ludzi. Warunkiem ubiegania sie o wybaczenie, czy to
swoje, czy innych, jest zadoscuczynienie. Cokolwiek mialo by oznaczac.

Warstwa kolejna w srode. Tymczasem uwaga i prosba do Stauy a propos
'Amsterdamu'. Uwaga jest taka - warto go na pewno
dobrze przemyslec i poprzewracac w glowie po przeczytaniu. Sam mialem podczas
lektury duzo zarzutow (jakich - pozniej), i dopiero kiedy Nntpzowa zwrocila mi
uwage na pewien zasadniczy aspekt interpretacyjny, bylem w stanie sie z
Amsterdamem pogodzic i w efekcie go docenic.
Prosba zas jest taka - jako, ze nasza ksiazka powedrowala jakis czas temu do
Polski, czy moglabys sprawdzic przy okazji czytania, ktoredy dokladnie idzie
na swoj 'walk' w Lake District jeden z glownych bohaterow? Mam jakies mgliste
wspomnienia, ale teraz, kiedy raz na dwa tygodnie sami tam jestesmy, chcialoby
sie wiedziec dokladnie.

Uklony,
nntpz

[formaprzetrwalnikowa]

czekam na ciąg dalszy.
wakl zawarty jest w Amsterdamie, jak podejrzewam? niestety, nie posiadam tej
ksiązki, nie koge więc sprawdzic.

[mamarcela]

nienietoperzu sprawdź swoją maupę.

[ben-oni]

Cześć Ci!

[nienietoperz]

Z podziekowaniami dla Mamarceli zalaczam (kiepsko zeskanowane, za to
wlasnorecznie wykonane dwa tygodnie temu) ilustracje do Amsterdamu:

Scafell i Scafell Pike z Bowfell
(po drodze Eskdale, czyli dolina, ktora Clive wchodzi do gory)

img95.imageshack.us/my.php?image=scafellr4mh.jpg
Angle Tarn, blisko Stake Pass i Glaramara - potencjalne miejsce spotkania z...

img158.imageshack.us/my.php?image=angletarnr4hd.jpg
Na drugiej ilustracji wspomniany wczesniej Northumbrianski przyjaciel (z druga
polowka).

Uklony,
nn

Czesc kolejna - warstwa 'pozafabularna'

[nienietoperz]

Podobnie jak w 'Saturday', tak i w 'Atonement' McEwan fundamentalnie dotyka
kwestii paralelnego istnienia swiata realizmu, nauki, konkretu historii i swiata
fantazji, tworczosci, literatury. Techniki obecne w obu powiesciach sa
diametralnie rozne - w 'Sobocie' poezja pojawia sie jako element zewnetrzny
wzgledem akcji, dla glownego bohatera niespecjalnie zrozumialy, po czym okazuje
sie miec zasadniczy wplyw na podstawowe wydarzenie budujace os opowiadanej, w
pelni realistycznej, historii. W 'Pokucie' od pewnego momentu literatura wkracza
w akcje w sposob fundamentalny, zanegowujac, a przynajmniej kwestionujac
istnienie i tok opowiadanej historii. McEwan ludzi czytelnika misternie, po
kolei prowadzac go w coraz bardziej watpliwe zaulki fabularne. Proces zaczyna
sie po czesci ujawniac w momencie spotkania trojki bohaterow w podlondynskim
ustroniu, miejscu ucieczki od przeszlosci, terazniejszosci i od realnosci jako
takiej. Potem sugestie mnoza sie przez sumarycznie opisana historie Briony
powojennej, wreszcie pozegnalne party, w ktorym kwestia falszywosci(?) opisanych
wydarzen przedstawiona jest bezposrednio. Coz znaczy falszywosc? Coz znaczy
nieprawda? Czy Briony moze opisywac falszywa wizje wydarzen, skoro tak czy
inaczej sa to wydarzenia wykreowane przez Iana McEwana, rocznik 19..,
zamieszkalego w ...? Pytanie jest poniekad absurdalne, ale obrazowosc i
wiarygodnosc jezyka pierwszej czesci 'Atonementu' zmuszaja (przynajmniej mnie
zmusily) do zadawania go sobie wciaz od nowa. Antycypujac 'Sobote', stajemy
przed problemem: czy sztuka ma znaczenie? A raczej, obserwujac nieomal
namacalnie, ze ma (w Sobocie przez jej wplyw na Baxtera, tu przez wplyw
emocjonalny na nas jako czytelnikow), pytamy: dlaczego?

Pytanie boczne - czy autor jest odpowiedzialny za to, co stworzyl? Czy moze za
to odpokutowac? Czy tez zadoscuczynienie polegajace na wykreowaniu spotkania
bohaterow jest 'za latwe'? I co wobec tego z odpowiedzialnoscia Boga za swiat?

Podobne refleksje przychodzily mi do glowy po lekturze 'Elisabeth Costello'
Coetzee. Proponuje niniejszym EC (by JC) jako nastepna lekture obowiazkowa dla
zainteresowanych.

Znow zdecydowanie Przydlugi Post.

Uklony,
nienietoperz

[staua]

Chetnie zgadzam sie na EC.
Co do tej warstwy meta, jest to wlasnie to, co lubie chyba u McEwana
najbardziej...Autor-Bog, warstwa na warstwie, dla mnie to bylo czytelne
uswiadomienie czytelnikowi, ze cala ksiazka (cala literatura?) to wylacznie
zabawa autora z czyt., i autor ZAWSZE wygrywa. Podobne uczucia i wnioski mialam
po lekturze "Maga".
"Sobota" byla dla mnie pod tym wzgledem latwiejsza, bo mam zdecydowany poglad
na problem wartosci i sensu istnienia sztuki, chyba dlatego, ze czesto
uczestnicze w dyskusjach z osobami bardzo inteligentnymi, ktore uwazaja sztuke
za niepotrzebna (gorzej niz Perowne, ktory sie chociaz STARA).

[formaprzetrwalnikowa]

czy rekomendujesz EC? bo ja się bardzo zniechęciłam do pisarstwa Coetzee
po 'Hanbie'

[nienietoperz]

EC rekomenduje.
'Hanbe' uwazam za powiesc rewelacyjna, odwracajaca w glowie wiele 'porzadnych'
schematow i przez to nielatwa do przyjecia. Niemniej rewelacyjna, z ostatnia
scena kwalifikujaca sie do listy kilku najlepszych znanych mi powiesciowych
zakonczen.
Wasz
nntpz

odpowiedzialnosc autora za dzieło

[formaprzetrwalnikowa]

a odpokutowanie (ogólnie)
czy autor jest odpowiedzialny za swoje dzieło? odpowiedz: tak jest naturalna i
odruchowa niemal, ale: czy jest odpwoiedzialny za to, co jego dzieło 'robi' z
czytelnikiem? oj, ja jestem zdania, że nie, bo uwazam, ze kazdy buduje w sobie
swoją interpretację.

dzieło (książka, obraz, wiersz, etc) może być pokutą, tak samo jak moze byc
próbą oczyszczenia, oddania hołdu, rozliczenia się z przeszłoscią, terapią.
uwazam, ze takie traktowanie tworzonej przez siebie sztuki jest OK.

nie wiem, czy własnie to miałes, Nienietoperzu na mysli.
A jesli nie - to co?

[staua]

Za dzielo pewnie jest, ale na pewno nie za to, co dzieje sie z odbiorca dziela
po przeczytaniu, obejrzeniu, wysluchaniu. Tzn. autor chyba zawsze musi sobie
stworzyc np. piszac - czyelnika modelowego, ale czytelnik rzeczywisty nie musi
byc do modelowego zupelnie podobny ("Szesc przechadzek po lesie fikcji" bardzo
to rozjasnia), wiec odbior dziela jest nieprzewidywalny, zatem -
odpowiedzialnosc jest niemozliwa.

[formaprzetrwalnikowa]

zgadzam sie z przedmówczynią, ze autor nie jest odpwoiedzialny za odbiór.
myslisz, ze autor 'wyobraza sobie' modelowego czytelnika, do którego kieruje
swoją opowiesc? hmm.. w sumie to nie mam pojęcia, jak to się dzieje (ja -
bazując na moich ciagotach do grafomanii -mysle, ze jakas cześc pisarzy po
prostu potrzebuje opwoiedziec jakąs historię - dla siebie, dla oczyszczenia,
pokuty, zadoscuczynienia, w hołdzie, itp, itd - i w związku z czym niewiele
mysli o tzw przeciętnym czytelniku- i tutaj dzieje sie cud interpretacji - ze
taki pan a płacze czytając dzieło x a pani b popełnia samobójstwo po wierszu y).
w sumie jestem ciekawa, czy ini piszą wyobrazajac sobie co jakiemu czytalnikowi
chcą przekazac? takie 'pisanie z celem'?

[staua]

No, niekoniecznie swiadomie. Naprawde polecam "Szesc Przechadzek" Eco -
cieniutka ksiazeczka, a wiele wyjasnia. Mnie przynajmniej wiele wyjasnila...

[formaprzetrwalnikowa]

podejrzewałam,z e to Eco.
ide poszukac
dzięki :)

[formaprzetrwalnikowa]

by the way: znasz tytuł angielski?
( nie zebym była jakos przesadnie ambitna, ale łatwiej mi zdobyc po angielsku)

[formaprzetrwalnikowa]

i gdzie mogę to znależc, bo przypuszczam, ze to esej?

[itek1]

U.Eco-Six Walks in the Fictional Woods
Znajdziesz w Amazonie

[formaprzetrwalnikowa]

dzięks. własnie znalazłam
:)

[staua]

No, to juz wiesz.
To taka mala ksiazeczka - zbior esejow (szesciu ;-))

pytanie do formyprzetrwalnikowej

[Gość: Mia]

<<Własnie skonczyłam drugą częśc>>to "Pokuta" ma 2 części???

[staua]

Ma czesci (cztery), w ktorych sa rozdzialy, wszystko jest w jednej ksiazce.
Pierwsza czesc jest najdluzsza i chyba najwazniejsza :-)

[Gość: Mia]

dzięki:)

[formaprzetrwalnikowa]

dzięki :)
;)

[daria13]

Czy ktoś z czytelników Pokuty miał, czytając część "szpitalną", cały czas
przeczucie, że Briony spotka tam i będzie czule pielęgnowała Robbiego? Bardzo
się obawiałam, że McEwan pójdzie na taką łatwiznę fabularną i byłam szczęśliwa,
że tego nie zrobił. Chyba byłam niesprawiedliwa snując takie podejrzenia.
W moim odczuciu największą karą i pokutą dla głównej bohaterki, jest diagnoza
lekarska postawiona jej przez lekarzy w końcowej części książki. Dla każdego
człowieka taki wyrok jest straszny, ale dla osoby pokroju Briony, dla pisarza,
to chyba najbardziej dotkliwa wizja końca. Pomyślałam, czy autor nie poszedł w
tym za daleko, czy nie jest wobec bohaterki aż nazbyt okrutny.
Bardzo mnie rozstroiło, ale też wzbudziło mój podziw otwarte zakończenie
historii Cecili i Robbiego. Myślę jednak, że tak właśnie miało być. W tej
książce nie ma miejsca dla prostych i oczywistych wyjaśnień i zakończeń.
Przyjęcie urodzinowe jest genialną klamrą. To jedna z lepszych książek, jakie
ostatnio czytałam.
P:)