beata.m
20.11.04, 12:43
Nie wiem, może już to tu było...
Pewnego razu matka siedziała przy kołysce swego dziecięcia i była bardzo
smutna, obawiała się, że dziecina umrze. Dziecko było takie blade, oczki miało
zamknięte i oddychało tak słabo, to znowu ciężko wciągało powietrze, jak gdyby
wzdychało; a matka spoglądała coraz niespokojniej na swoje maleństwo.
Aż tu ktoś puka do drzwi; przyszedł ubogi staruszek, okryty końską derką,
aby się ogrzać, bo była surowa zima. Wszystko na dworze pokryte było lodem i
śniegiem, a wiatr dął mocno i szczypał w policzki.
A ponieważ starzec drżał z chłodu, a dziecko zdrzemnęło się na chwilkę,
matka wyszła, aby wstawić do pieca garnuszek z piwem; chciała, aby człowiek
mógł się ogrzać, stary siedział w izbie kołysząc kołyskę, a matka usiadła na
krześle tuż obok; spoglądała na chore dziecko, które tak ciężko oddychało i
poruszało rączyną.
- Jak myślisz, czy ono umrze? - powiedziała kobieta - Chyba Bóg nie zechce
mi go zabrać?
A starzec, a była to śmierć sama, tak dziwnie pokiwał głową, co mogło
równie dobrze oznaczać "tak" jak i "nie". A matka opuściła głowę i łzy
pociekły jej po policzkach; głowa jej ciężka bardzo, trzy noce i trzy dni nie
zmrużyła oka, więc zasnęła, ale na chwileczkę, zaraz się przebudziła i
wzdrygnęła z chłodu.
- Cóż to znaczy? - powiedziała i obejrzała się na wszystkie strony. Ale
starca nie było i dziecka nie było w pokoju. Zabrał je ze sobą! A w kącie
stary zegar brzęczał i brzęczał, wielki, ołowiany ciężar osunął się aż na
podłogę i zegar nagle stanął.
Biedna matka wybiegła z domu wołając swego dziecka.
Na dworze, w śniegu, siedziała kobieta odziana w długie, czarne suknie i
powiedziała:
- To śmierć była u Ciebie w izbie, wiedziałam, jak spiesznie wychodziła z
dzieckiem w ręku; ona jest szybsza od wiatru i nigdy nie przynosi z powrotem
tego, co raz zabrała.
- Powiedz, mi tylko, którędy poszła! - powiedziała matka - pokaż mi tylko
drogę, a ja już ją znajdę!
- Znam ja drogę! - powiedziała kobieta w czarnych sukniach - ale nim ci ją
wskażę, musisz mi zaśpiewać wszystkie te pieśni, które śpiewałaś swojemu
dziecku. Bardzo je lubię, słucham ich nieraz; jestem nocą, wiedziałam, jak
płakałaś śpiewając.
- Zaśpiewam Ci je wszystkie, wszystkie! - powiedziała matka - ale mnie nie
zatrzymuj, dogonię ja i odnajdę moje dziecko.
Ale noc siedziała cisza i milcząca, a wtedy matka załamała dłonie, śpiewała
i płakała, i wiele było tam pieśni, ale łez jeszcze więcej; wtedy noc powiedziała:
- Idź na prawo przez ten ciemny, sosnowy las, tamtędy, widziałam, poszła
śmierć z twoim dziecięciem.
W głębi lasu drogi krzyżowały się i matka nie wiedziała, w którą stronę ma
iść. A stał tam krzak cierniowy, który nie miał na sobie ani listka, ani
kwiatka, bo przecie to była zima i śnieg okrywał gałęzie.
- Czy nie przechodziła tędy śmierć z moim małym dzieckiem?
- Przechodziła - powiedział krzak cierniowy - Ale ja ci nie powiem, w którą
poszła stronę, zanim nie ogrzejesz mnie twoim sercem. Zamarzłem całkiem,
zmieniam się w czysty lód!
Więc matka przycisnęła krzak cierniowy do swoje piersi mocno, ażeby mógł
się dobrze ogrzać, a ciernie wpijały się w jej ciało i krew popłynęła wielkimi
kroplami, i krzak cierniowy wypuścił świeże, zielone liście, i kwiaty pojawiły
się na nim w ciemną zimową noc, tak było gorące zrozpaczone serce matki. I
krzak cierniowy wskazała jej drogę, którą miała iść.
Wtedy przyszła nad wielkie jezioro, na którym nie widać było ani okrętu,
ani żadnej łódki. Jezioro nie było tak zamarznięte, aby mogło ją utrzymać, ani
tak płytkie, aby można było przez nie przebrnąć, a musiała przedostać się na
drugi brzeg, jeżeli chciała znaleźć swoje dziecko; położyła się więc i chciała
wypić jezioro, a to przecież nie możliwe dla człowieka. Ale zrozpaczona matka
myślała, że może jednak nastąpi cud.
- Nie, tak nic nie poradzisz - powiedziało jezioro - lepiej jak się jakoś
pogodzimy! - Bardzo lubię zbierać perły, a Twoje oczy są najczystszymi
perłami, jakie widziałam. Wypłacz je do mnie, to cię przewiozę na drugą stronę
aż do wielkiej cieplarni, gdzie mieszka śmierć i hoduje kwiaty i drzewa, a
każde z nich jest życiem ludzkim.
- O, czegóż ja nie oddam, byle tylko dostać się do mego dziecka! -
powiedziała płacząca matka i zapłakała jeszcze bardziej, i oczy jej spłynęły
na dno wody, i stały się dwiema kosztownymi perłami, a jezioro podjęło ją, tak
jakby siedziała na huśtawce, i przeniosło ją z falą na drugi brzeg, gdzie stał
na milę obszerny dom, dziwny, bo nie wiadomo było, czy jest to góra pełna
lasów i grot, czy też wzniesiona budowla; ale biedna matka nie widziała tego,
bo przecież wypłakała swoje oczy.
- Gdzież ja znajdę śmierć, która zabrała mi moje dzieciątko? - zapytała
- Jeszcze nie wróciła - powiedziała stara grabiarka, która pilnowała
wielkiej cieplarni śmierci. - Jakeś się tu dostała i kto ci pomagał w drodze?
- Pan Bóg mi pomagał! - powiedziała matka - jest On miłosierny, bądź i ty
miłosierna! Gdzie mogę znaleźć moje dziecko?
- Nie znam twego dziecko - powiedziała kobieta - a ty jesteś niewidoma.
Wiele kwiatów i drzew zwiędło dzisiejszej nocy. Śmierć przyjdzie wkrótce i
przesadzi je! Wiesz przecie, że każdy człowiek ma drzewo swojego życia albo
kwiat w zależności od tego, jak mu się życie toczy. Wyglądają one jak inne
rośliny, tylko, że bije w nich serce. Dziecięce serduszko także bije.
Przysłuchaj się, może poznasz twoje dziecko po tym! Ale co mi oddasz, jeżeli
powiem, co masz dalej czynić?
- Już nic nie mam do oddania - powiedziała zrozpaczona matka - ale mogę
pójść dla Ciebie choćby na koniec świata.
- Nie mam tam nic do roboty - powiedziała zrozpaczona matka - ale możesz
dać mi twoje długie, czarne włosy, sama wiesz, jakie są piękne, a mnie się
bardzo podobają! Oddam ci w zamian moje siwe, zawsze coś będziesz miała!
- Nie chcesz nic innego? - powiedziała matka - włosy oddam ci z radością. -
I oddała jej swój piękny, czarny warkocz, i otrzymała w zamian siwe włosy
staruszki.
A potem weszła do wielkiej cieplarni śmierci, gdzie kwiaty i drzewa bujnie
rosły, jedne przez drugie. Stały tam piękne hiacynty pod szklanymi kloszami, a
obok wielkie, mocne peonie; rosły tam wodne rośliny, niektóre świeże, inne na
pół zwiędłe, ślimaki oblepiały je, a czarne raki przywierały do ich łodyg.
Stały tam wspaniałe palmy, dęby i platany, rosła pietruszka i kwitnął
tymianek; każde drzewo i każdy kwiat nosiły jakieś nazwisko, bo każde było
ludzkim życiem, życiem ludzi żyjących jeszcze to w Chinach, to w Grenlandii,
rozsypanych po całym świecie. Były tam wielkie drzewa w małych doniczkach,
stały ściśnięte i rozsadzały prawie doniczki korzeniami, a w wielu miejscach
stały małe, słabe kwiatki w tłustej ziemi, otoczone mchem, starannie
pielęgnowane i polewane. Zrozpaczona matka pochyliła się nas każdą najmniejszą
roślinką i przysłuchiwała się, jak w nich bije ludzkie serce; pośród milionów
poznała serce swego dziecka.
- Oto ono! - krzyknęła i wyciągnęła rękę do małego, liliowego krokusa,
który całkiem chory, pochylał się w jedną stronę.
- Nie ruszaj kwiatu! - powiedziała stara - tylko stan tutaj, a kiedy śmierć
nadejdzie, a już nadchodzi, czuję to, nie pozwól jej wyrwać tego kwiatka i
zagroź jej, że wyrwiesz wtedy wokoło inne kwiaty, wówczas śmierć się
przestraszy; za każdy kwiat, bowiem odpowiada przed Panem Bogiem i żadnego z
nich nie może zerwać, zanim On nie da rozkazu.
Nagle powiało chłodem w całym budynku i ślepa matka zrozumiała , że to
śmierć nadchodzi.
- Jakeś znalazła drogę aż tutaj - spytała śmierć - jak mogłaś przybyć tu
prędzej ode mnie?
- Jestem matką - odpowiedziała tamta.
I śmierć wyciągnęła swą rękę ku małemu kwiatkowi, ale matka schwyciła ją za
ręce i trzymała je mocno starając się nie dotknąć płatków krokusa. Wtedy
śmierć dmuchnęła na jej dłonie i matka poczuła, że powiew ten jest
chłodniejszy od najchłodniejszego wiatru,
