wolny32
22.10.06, 19:35
INDYWIDUALIZM
postawa jednostki określana wzmożoną potrzebą niezależności i wolności
osobistej oraz niechęcią do podporządkowywania się innym i działania pod obcym
kierownictwem; postępowanie indywidualistyczne odbiega od zwyczajowo
przyjętych norm. W filozofii i. to doktryna traktująca odrębność jednostki
jako wartość autonomiczną. Niekiedy bywa utożsamiany z egoizmem.
Kolektywizm,
pogląd głoszący prymat dobra zbiorowości nad interesami i potrzebami
indywidualnymi. Pierwszym rzecznikiem kolektywizm był czołowy XIX-wieczny
ideolog anarchizmu M. Bakunin. Wizję przyszłego społeczeństwa wolnych
jednostek upatrywał w możliwościach życia kolektywnego i bezpaństwowego.
Postulował całkowite odrzucenie własności prywatnej i zastąpienie ją
własnością kolektywną, zorganizowaną w formie wolnych zrzeszeń jednostek, w
równym stopniu korzystających z wykonanych dóbr materialnych.
Idea kolektywizmu została następnie przyjęta przez systemy totalitarne
(totalitaryzm), które głosiły m.in. nadrzędność interesów państwa i narodu nad
interesem jednostkowym. O ile jednak faszyzm akceptował całkowicie własność
prywatną, o tyle komunizm odrzucał ją, uznając, że podstawą funkcjonowania
państwa jest społeczna własność środków produkcji, społeczne wytwarzanie i
korzystanie z wytworzonych dóbr.