TURKMENIA

[pilociwycieczek.pl]

Na początek...

Imperium ostatniego proroka

[pilociwycieczek.pl]

www.gazetawyborcza.pl/1,75480,3737296.html
Imperium ostatniego proroka
Wojciech Jagielski
2006-11-15

Napisał własny Koran, zbudował własną wieżę Eiffla i własny złoty pomnik

Między wodami Morza Kaspijskiego a gorącymi piaskami pustyni Kara--Kum leży
rozległa i bogata w skarby kraina zwana przez jej mieszkańców Turkmenią. Rządzi
nią stary chan mieniący się Turkmenbaszą, wodzem rycerzy pustyni, Turkmenów.

Dzień 19 lutego, w którym przed 65 laty przyszedł na świat, obchodzony jest tu
jako narodowe święto. Wódz Turkmenów zapewniający rodaków, że uczyni ich
bogatymi i beztroskimi jak arabscy szejkowie znad Zatoki Perskiej, sam dorastał
w biedzie jako sierota. Jego ojciec poległ podczas światowej wojny. Matka
zginęła w straszliwym trzęsieniu ziemi, które wkrótce potem zburzyło Aszchabad.
Kiedy pół wieku później Saparmurad Nijazow stawał się Turkmenbaszą i przerabiał
państwo w utopijną, odciętą od świata satrapię, jedna z 5 milionów jego
poddanych powiedziała mi, że przyczyną dziwactw władcy jest to, że w
dzieciństwie nie zaznał miłości.

W 1985 r. objął władzę jako komunistyczny sekretarz z nadania Kremla, którego
Turkmenia była imperialną prowincją. W 1991 r., gdy Turkmenia ogłosiła
niepodległość, Nijazow ogłosił się prezydentem. Kilka lat potem kazał nazywać
się Turkmenbaszą, władcą dożywotnim.

Z dala od światowych stolic i politycznych salonów, nikogo nie niepokojąc i nie
zajmując, stworzył jedną z najbezwzględniejszych tyranii świata. Nieprzyjaciół,
a nawet nie dość wiernych dworzan pozamykał w więzieniach lub przegnał z kraju.
By nie wyrósł mu żaden rywal, urządzał regularne czystki w rządzie i organizował
pokazowe procesy.

Przestał wysyłać studentów na zagraniczne uczelnie, a w turkmeńskich szkołach
zaprzestano nauki języków obcych, za to zaczęto wykładać Ruhnamę, turkmeńską
świętą księgę osobiście napisaną przez władcę. Od niedawna, ku przerażeniu
muzułmańskich duchownych i wiernych, Ruhnama wykładana jest w meczetach obok
Koranu, a Turkmenbasza ogłoszony ostatnim z proroków oznajmił, że "każdy, kto
trzy razy przeczyta Ruhnamę, pójdzie prosto do nieba".

Turkmeńskie gazety piszą tylko o Turkmenbaszy, a telewizja, jeśli akurat nie
nadaje jego kolejnego przemówienia, puszcza pieśni śpiewane na jego cześć przez
orkiestry wojskowe i zespoły ludowe. Złoty wizerunek Turkmenbaszy zdobi
wszystkie programy rządowej telewizji.

Calutki kraj obstawiony jest pomnikami władcy i obwieszony jego portretami. Jego
imieniem nazwano ulice, place, szkoły, szpitale, meczety, kanały, jeziora,
rzeki, całe miasta, a nawet jogurt, perfumy i arbuzy wygrywające ogrodnicze
konkursy. Stolica Aszchabad jest wielkim pomnikiem władcy. Wyburzono zaniedbane
kamienice, a na ich miejscu zbudowano szerokie, równe jak stół, wysadzane
drzewami aleje, wzdłuż których wzniesiono dziesiątki luksusowych, bezludnych
hoteli. Zbudowano najnowocześniejszy w całej Azji Środkowej stadion piłkarski,
na którym nikt nie gra, i lotnisko, na którym z rzadka lądują samoloty.
Zagraniczni budowniczy wznieśli pyszny prezydencki pałac ze złota i z marmurów,
z podświetlanymi sadzawkami i fontannami.

Największą jednak dumą Turkmenbaszy stała się jego azjatycka wieża Eiffla,
70-metrowy Łuk Neutralności zwieńczony 12-metrowym złotym posągiem dożywotniego
prezydenta. W październiku w środku Aszchabadu powstała zaś 40-metrowa Piramida
Niepodległości.

Niedawno Turkmenbasza zdecydował się dokonać czegoś jeszcze większego. Oto na
środku pustyni postanowił zbudować sztuczne jezioro o powierzchni czterokrotnie
większej niż polskie Śniardwy, a w październiku przez Aszchabad popłynęła
sztuczna rzeka.

Cudzoziemscy dziennikarze przez lata mieli go za błazna i kpili z jego dziwactw.
Do dziś jego brutalne rządy odbierane są wciąż bardziej jako groteska niż dramat
narodu. W podobny sposób, przy wtórze ubolewania nad ich niegroźnymi
dziwactwami, tworzyli swoje królestwa kambodżańscy Czerwoni Khmerzy,
środkowoafrykański cesarz Bokassa czy afgańscy talibowie.

Komentarze i opinie:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=521&w=52241524&v=2&s=0

TURKMENISTAN - linków kilka

[pilociwycieczek.pl]

pl.wikipedia.org/wiki/Turkmenistan
podroznik.net/podroze/turkmenia/turkmenia_10.html
eurazja.org/?cat=8

Polonia Turkmeńska: www.uq.net.au/~zzwfrenk/kj9807tc.htm


Gazeta.pl > Ryszard Kapuściński > Fragmenty książek
Reportaż z tomu "Kirgiz schodzi z konia"
serwisy.gazeta.pl/kapuscinski/1,23083,451288.html

SZCZEPIENIA: www.mediweb.pl/travel/wyswietl_szcz.php?id=184

EN:
www.strudeltimes.it/turkmenia.htm
www.travel-images.com/turkmenistan.html
www.answers.com/topic/turkmenistan
RUS:
www.trybunal.gov.pl/constit/constitu/map/turkmen.htm :)