piotrdudala
04.11.05, 18:56
Wiemy już co nie co o sławnych Sosnowiczanach. W większości wychowali się oni
w Sosnowcu, natomiast sławę zdobyli w tzw. szerokim świecie. Przypomnijmy
najbardziej znane nazwiska. Na pierwszym miejscu oczywiście Jana Kiepura. Kim
był, nie trzeba nawet mówić. Wiemy wszyscy! Potem chyba trzeba wspomnieć
Edwarda Gierka, pochodzącego z Sosnowca I Sekretarza KC PZPR z lat 70-tych
ubiegłego wieku. Przez 10 lat był osobą nr 1 w Polsce, a według powszechnej
wręcz opinii dla miasta zrobił wyjątkowo dużo. Tuż za nim popularny
komentator sportowy Jan Ciszewski. Potem plejada sław: ks. profesor
Włodzimierz Sedlak, twórca bioelektroniki i patron „optymalnych”, profesor
Władysław Szafer prekursor ochrony przyrody w Polsce, Rektor Uniwersytetu
Jagiellońskiego, profesor Bogdan Suchodolski, filozof i pedagog, prof. Janusz
Ziółkowski, wybitny socjolog, prof. Stanisław Turski, matematyk, pierwszy
Rektor Politechniki Gdańskiej, Mieczysław Wolfke światowej sławy fizyk,
współodkrywca ciekłego helu, Władysław Szpilman, wybitny kompozytor, bohater
Pianisty Polańskiego. Można długo wymieniać!
Dzisiaj chcę natomiast napisać o sławnych gościach - osobach ze świata
polityki, religii, kultury, show-biznesu, które odwiedziły Sosnowiec. Lista
ta jest naprawdę bardzo długa, a nazwiska wręcz zaskakujące. Przekonuje nas o
tym, wydana niedawno książką Ireneusza Łęczka „Sosnowiec – historia – daty,
fakty, ludzie, firmy”. Zacznijmy od początku. W XIX wieku, jeszcze przed
uzyskaniem praw miejskich, w Sosnowcu goszczą poeci: Adam Asnyk i Andrzej
Niemojewski oraz pisarze: Artur Gruszecki i Stefan Żeromski. Pobyt
Żeromskiego w mieście owocuje opisem miasta w „Ludziach bezdomnych”. W latach
1894-1896 mieszka i pracuje w Sosnowcu, jako ślusarz, późniejszy premier
rządu emigracyjnego w Londynie, socjalista Tomasz Arciszewski.
Niemniej ciekawy jest początek XX wieku, w okresie przed odzyskaniem
niepodległości. W sierpniu 1907 r. w Kazimierzu przebywa socjalista,
Stanisław Wojciechowski, prezydent Polski w latach 1922 – 1926. Po skończeniu
studiów na UJ w 1911 roku, praktykę lekarską, trwającą do 1914 r., odbywa,
późniejszy premier RP w latach 1936-1939, również socjalista Feliks Sławoj-
Składkowski. W 1912 roku w drodze do Lenina, przebywającego wtedy w Krakowie,
nocuje w Sosnowcu Józef Stalin. W październiku 1914 roku już po wybuchu I
wojny światowej w Zagórzu przebywa Józef Piłsudski, gdzie przemawiał do dwóch
kompanii robotników. W kwietniu 1915 r. Niwkę zwiedza następca tronu austro-
węgierskiego, arcyksiążę Karol I Franciszek Habsburg – Lottring wraz z
małżonką arcyksiężną Zytą. W 2004 r. został beatyfikowany przez papieża Jana
Pawła II.
W okresie międzywojennym i w czasie II wojny światowej również można
odnotować kilka ciekawych zdarzeń. W 1919 roku mieszka w Sosnowcu wraz z
rodziną Bolesław Bierut, komunista, prezydent Polski w latach 1947-1952. W
latach 1919 — 1920 w domu przy ul. Kołłątaja 6 mieszkała Pola Negri —
Apolonia Chałupiec, aktorka filmowa o międzynarodowej sławie. W 1920 roku w
uroczystościach odsłonięcia Mauzoleum Braci Ślązaków na cmentarzu przy ul.
Smutnej uczestniczy Marszałek Sejmu RP Wojciech Trąmpczyński. W latach 1925-
1938 miasto zamieszkuje legionista i społecznik, Marian Kantor-Mirski,
wybitny badacz historii Zagłębia, ojciec znanego reżysera teatralnego
Tadeusza Kantora. W latach 1927 – 1933 w Kazimierzu Górniczym mieszka pisarz
Leon Kruczkowski. W 1932 roku pisze on głośną powieść „Kordian i Cham”. W
1940 przybywa do Sosnowca późniejszy premier, socjalista Józef Cyrankiewicz.
Na przełomie lat 1940-1941 mieszka w mieście pisarz Emil Zegadłowicz. Umiera
21 lutego 1940 r. w wynajętym pokoju przy ul. Mariackiej 4. Pochowany jest
na Cmentarzu Małobądzkim.
Okres Polski Ludowej jest okresem spektakularnych wizyt. Zanim do nich
przejdziemy, odnotujmy, iż w latach 1951-1958 przebywa w mieście, zmuszony do
tego przez komunistyczne władze, Metropolita prawosławny Dionizy. W wrześniu
1958 r. w 100 – tysięcznej manifestacji w Parku Sieleckim z okazji 40 - lecia
Rad Delegatów Robotniczych uczestniczy przewodniczący Rady Państwa Aleksander
Zawadzki. 15 sierpnia 1959 r. wizytę w mieście składa I sekretarz KC KPZR
Nikita Chruszczow w towarzystwie I sekretarza KC PZPR Władysława Gomółki.
Podczas wizyty górnik Stanisaław Jaros dokonuje nieudanego zamachu bombowego
na jadącą kolumnę rządową, za co zostaje skazany na karę śmierci. Wyrok
wykonano. Chruszczow zostaje honorowym górnikiem KWK Niwka Modrzejów.
W dniach 20 - 21 maja 1967 r. w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu –
czyli obecnej Katedrze - odbyły się, z udziałem kard. Stefana Wyszyńskiego,
Prymasa Polski i abpa Karola Wojtyły, metropolity krakowskiego oraz innych
biskupów polskich, uroczystości milenijne dla Zagłębia Dąbrowskiego.
Zorganizowane przez ówczesne komunistyczne władze bojówki partyjne blokowały
wtedy dostęp do kościoła i zakłócały przebieg uroczystości, które mimo tego
zgromadziły tysiące wiernych. Aby odciągnąć młodzież od tych uroczystości
władze zorganizowały w dniu 21 maja 1967 r. koncert zespołu Czerwone Gitary
w Parku Sieleckim, a na Stadionie Ludowym spotkanie z bohaterami
serialu „Czterech pancerni i pies”. Dzieci musiały obowiązkowo stawić się w
szkołach podstawowych o godz. 8. rano, a następnie po sprawdzeniu obecności,
prowadzone przez nauczycieli i orkiestry górnicze, miały się udać na stadion.
W kwietniu 1968 r. w DK „Górnik” owacyjnie witany jest aktor Stanisław
Mikulski.
W „okresie gierkowskim” nie brakuje w mieście znaczących wizyt państwowych. W
czerwcu 1972 roku przed Pomnikiem Czynu Rewolucyjnego zatrzymuje się I
sekretarz KC Komunistycznej Partii Kuby Fidel Castro. W lipcu 1974 r. przed
tym samym pomnikiem w towarzystwie E. Gierka i obecności 100 tys. ludzi
przebywa Leonid Breżniew – I sekretarz KC KPZR. W czerwcu 1975 r. wraz z E.
Gierkiem wizytę w mieście składa prezydent Francji Valery Giscard de’Estaing.
W kwietniu 1978 r. gości premier Szwecji Thornbjoern Taelldin. Trzeba też
wspomnieć, że w lipcu tegoż roku wizytę składa pierwszy polski kosmonauta
Mirosław Hermaszewski wraz z radzieckimi kolegami.
W okresie po 1980 roku znaczących wizyt jest już znacznie mniej. W 1984 roku
w mieście przebywa prezes Rady Ministrów gen. Wojciech Jaruzelski. Odwiedza
Zakład Mleczarski na Dańdówce i Politex. W 1985 w Pałacu Zimowym przebywają
bohaterowie serialu „Niewolnica Isaura”, tytułowa Isaura (Lucelia Santos) i
Leoncio (Ruben de Falco).
W III Rzeczpospolitej należy odnotować wizytę urzędującego Prezydenta RP
Lecha Wałęsy w czerwcu 1993 r., który obecny był na wiecu BBWR w hali
Płomienia. Potem długo, długo nic, aż do 14 czerwca 1999 roku, kiedy ma
miejsce pamiętna wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II. Papież na placu w
Zagórzu, zwanym dziś Placem Jana Pawła II, odprawił Mszę św. w obecności
ponad 300 tys. ludzi. W 2000 r. dwukrotnie Sosnowiec odwiedza Prezydent RP
Aleksander Kwaśniewski, ma to miejsce w czerwcu i we wrześniu. W sierpniu
2005 r. odwiedza miasto były Marszałek Sejmu RP Marek Borowski.
Która z tych wizyt była najważniejsza, najbardziej znacząca? Trudno
powiedzieć! Dla mnie na pierwszym miejscu bezapelacyjnie są to wizyty w
naszym mieście największego Polaka w historii Ojca Świętego Jana Pawła II.
Był on w Sosnowcu conajmniej dwukrotnie:. w czerwcu 1999 r. oraz przez
długie, dwa majowe dni w 1967 r., jako Arcybiskup, Metropolita Krakowa, w
czasie uroczystości Milenijnych. Wydaje mi się, że dziś, kilka miesięcy po
śmierci Ojca Świętego, w czasie gdy trwa już jego proces beatyfikacyjny,
należy pamiętać o tych dwóch ważnych wydarzeniach!