Co budziło zgorszenie... i nie tylko

[pontecorvo]

Jestem w trakcie lektury (odświeżania ma się rozumieć) Doliny Tęczy i
natchnęła mnie ona do stworzenia nowego wątku. Otóż zachowania młodych
Meredithów, budzące zgorszenie, a nawet potępienie w oczach im współczesnych,
dziś może nie byłyby nawet zauważone. Za przykład niech posłużą dwa centymetry
gołych łydek Flory budzące szalone zgorszenie wśród parafian z Glen (nawet
wyrozumiałej i tolerancyjnej Ani wydało się to zaskakujące). Dziś, kiedy na
drzwiach kościołów pojawiają się czasem plakaty z prośbą o niewchodzenie w
negliżu, strojach kąpielowych, gołe nogi, zwłaszcza latem, na nikim chyba
wrażenia by nie zrobiły. Wiadomo mentalność tak ogromnie się zmieniła. Ale z
drugiej strony zabawy, połączone ze śpiewami, czy pikniki na cmentarzu chyba
dzisiaj też wywoływałyby zgorszenie, a co najmniej mocne niezadowolenie.
Chciałabym zachęcić Was do zabawy w tym wątku i przywoływanie scen (zwłaszcza
zabawnych)obrazujących jakże mentalność, czy obyczajowość zmieniła się od
czasów LMM. Ja też pewnie się jeszcze dopiszę z kolejnymi przykładami.

[monikate]

Mnóstwo osób (Maryla, pani linde) uważa, że czytanie powieści jest
naganne. Swoją drogą skąd miały takie przekonanie?

[pontecorvo]

No właśnie, uważały to za wytwór szatana. A ciotka Elżbieta? Nie wspominając o
Ruth? Emilka naprawdę miała "przechlapane"!

[feverish]

Na początku swojej kariery w Ameryce purytanie [a prezbiterainie to
w końcu purytanie] w ogóle nie uznawali epiki i dramatu. Jedyną
dopuszczalną formą literatury pięknej była liryka. Poza tym pisano
tylko pamiętniki i kazania. Natomiast purytańskie poezje zawsze
dotyczyły czegośtam w kontekście Boga i zbawienia.

Więc to że w ogóle istniały jakieś powieści i małe dziewczynki miały
do nich dostęp - to i tak rozluźnienie obyczajów ;))

[blanacz]

Mnie zgorszyło nieco ugniatanie ciasta na płycie nagrobnej... Ciarki mnie zawsze
przechodzą na tę myśl :)

[pontecorvo]

blanacz napisała:

> Mnie zgorszyło nieco ugniatanie ciasta na płycie nagrobnej... Ciarki mnie zawsze
> przechodzą na tę myśl :)

Ja podobnie, choć traktowałam to trochę jako żart.
A właściwie- gdzie to było? Zdaje się, że relacji jakiejś "fajnej osoby" o
czyimś grobie, którego "rezydent" okazał się nie umrzeć? Nie pamiętam konkretów!:((

[blanacz]

Szumiące Topole, Ania spaceruje z jakąś znajomą po cmentarzu :)
Potem właścicielka oryginalnej stolnicy częstowała gości
ciasteczkami z fragmentami epitafium...

[filmo-teka]

> Potem właścicielka oryginalnej stolnicy częstowała gości
> ciasteczkami z fragmentami epitafium...

No to było po prostu BOSKIE!!! A ta babeczka też niczego sobie...

[jadwiga1350]

pontecorvo napisała:

> No właśnie, uważały to za wytwór szatana. A ciotka Elżbieta? Nie wspominając o
> Ruth? Emilka naprawdę miała "przechlapane"!

Ale Ania czytała ile chciała, i Maryla w żaden sposób jej tego nie broniła.

[feverish]

> Wiadomo mentalność tak ogromnie się zmieniła.

Plus my mamy zupełnie inną mentalność niż ludzie w Ameryce. Gołe
łydki u nas pewnie nigdy nie wywyołałyby AŻ TAKIEGO zgorszenia, bo -
wbrew pozorom - jesteśmy dużo bardziej liberalni niż Amerykanie i
Kanadyjczycy jeśli chodzi o pokazywanie ciała.
Tzn. myślicie na przykład, że w Polsce wybuchłby wielki skandal, bo
jakaś piosenkarka pozazała nagą pierś na koncercie??
Albo skąd wzięły się kąpielówki do kolan? Ameryka!


Ale swoją drogą mentalność i tak się zmieniła, u nas też. Jeszcze
pare lat temu moja babcia głośno wyrażała swoje oburzenie jak
wybierałam się w spodniach do kościoła. Potem to przeszło w
zdziwienie, a teraz to już jej wszystko jedno...

[emdziejka]

kąpiel Emilki i Ilzy bez halek w świetle księżyca. Swoją drogą
zawsze zastanawiałam się co to znaczyło bez halek. bo jeśli nago to
i ja bym się zgorszyła (nie znam się na bieliżnie ówczesnej)

[pontecorvo]

Ależ kąpiel nago, w miejscu odludnym, to sama przyjemność! Raz spróbowałam w
nocy w jeziorze, super przeżycie. A co do Emilki i Ilzy to pewnie coś tam miały
na sobie :))

[monikate]

A pamiętacie, jak to "całe Avonlea" potępiało Marylę za robienie
(znakomitego zresztą) wina porzeczkowego? To pewno też w kontekście
purytańskich poglądów?

[ab7777]

a pamietacie jak Emilka z Ilsa utknely podczas śniezycy razem z
Perrym i Tadziem ,budzilo to powszechne zgorszenie w dodatku
puszczono plotkę ,ze młodzi bylo pijani.

[pontecorvo]

"I co oni tam robili??? A nawet jeśli nic, to i tak do CZEGO mogło dojść? O mój
Boże!!!"

[rosynanta]

emdziejka napisała:

> kąpiel Emilki i Ilzy bez halek w świetle księżyca. Swoją drogą
> zawsze zastanawiałam się co to znaczyło bez halek. bo jeśli nago to
> i ja bym się zgorszyła (nie znam się na bieliżnie ówczesnej)

Były w halkach właśnie - to plotka zrobiła z tego "kąpiel nago".
Emilka wyjaśnia to komuś, że kąpały się w halkach, bo nie wzięły kostiumów, a wracając do domu niosły mokre halki zwinięte, przez co wyglądały nieporządnie.

Całkiem nago - nie wiem, czy to w ogóle by przeszło. Nawet taka dziewczyna jak Ilza, której pozwalano na wszystko, nie rozebrałaby się chyba do naga... Ba, nawet współczesne dziewczyny mają z tym problem, wystarczy pójść na dowolny basen i poobserwować, jak się kryją pod prysznicem ;-)

[elwinga]

Dowodem zmian w mentalności są co poniektóre wątki na tym forum, w których
wyraża się zdziwienie, że Ania po ślubie "traci ambicje" i zamienia się w kurę
domową oraz że nic w tym domu właściwie nie robi. :) To dość dobitnie pokazuje,
że to, co było oczywiste dla LMM i jej współczesnych czytelniczek dla nas
oczywiste nie jest.

A propos braku pończoch - jeśli się nie mylę, kobiety z towarzystwa zaczęły
pojawiać się publicznie z gołymi nogami dopiero w czasie II wojny, kiedy tych
pończoch po prostu nie można było dostać.

[mela54]

Mnie zawsze dziwiło bardzo, że Emilka nie poszła na pogrzeb własnego
ojca tylko czekała w domu na powrót krewnych...

[croyance]

Mnie babcia opowiadala, ze gdy zabraklo ponczoch ze szwem, kobiety
rysowaly go sobie kredka do oczu na lydkach :-)

[yowah76]

W czasie II WW na Zachodzie byl w sprzedazy barwnik do lydek, ktory
rozcieralo sie watka a z tylu malowalo szew;)

[pathsoul]

Wczoraj chciałam umilić sobie niedzielne popołudnie lekturą najmniej przeze mnie
lubianej części "Ani" - "Anią ze Złotego Brzegu". I od razu w pierwszym
rozdziale trafiłam na coś, co mnie zdumiało.

Wymieniłyście w tym dziale sprawy, które u ludzi współczesnych bohaterkom Maud
budziły zgorszenie, a w naszych czasach są na porządku dziennym. A tu proszę -
mamy coś odwrotnego! Pamiętacie może Anię namawiającą Dianę na wspólny piknik w
ogrodzie Heleny Gray? Otóż wykształcona pani DOKTOROWA Blythe, będąca już
wówczas, jak bardzo wyraźnie sugerują kolejne rozdziały, w stanie
błogosławionym, planuje zabrać na wspomniany piknik pamiętne wino porzeczkowe
Maryli, które to ma sprawić, że obie przyjaciółki poczują się "całkiem swobodne":)

Wydawało mi się, że w czasach, gdy powstawał "Złoty Brzeg", a został przecież
napisany bodajże jako ostatnia (a może przedostatnia?) część cyklu, stan
świadomości zdrowotnej był nieco lepszy:)

[mela54]

No cóż, nawet dziś panuje pogląd, że kobiecie w ciąży lampka wina
nie zaszkodzi...Ma ono przecież wg niektórych lecznicze właściwości.
Wydaje mi się, że skoro akcja działa się dawno temu w Kanadzie
(Polacy mają przecież swoje własne podejście do picia)to ludzie nie
traktowali picia wina na zasadzie,żeby pić do nieprzytomności.
Zresztą do dzisiaj w wielu krajach obowiązuje tzw. kultura picia,
czyli, żeby pić tak aby się nie upić...Czytam teraz powieść o
średniowiecznych mnichach, gdzie picie wina czy piwa (rozrzedzonego
czasami!) do posiłków było czymś na porządku dziennym...bracia czuli
się swobodniejsi, itp. ale z pewnością nikt nie musiał leczyć
porannego kaca!

[pathsoul]

Racja. Nie, żebym sugerowała, że one poszły do tego ogrodu, żeby się upić:)W
każdym razie, Rilli to wino nie zaszkodziło:)

[pontecorvo]

Obecnie panuje bardzo silne przekonanie o niewłaściwości picia w czasie ciąży! I
dobrze! Dwa razy zdarzyło mi się upić parę łyków szampana (ślub szwagra i coś
tam jeszcze) i miałam trochę wyrzutów sumienia... Acha, na samym początku ciąży,
w stanie całkowitej nieświadomości tego stanu, trochę poszalałam na weselu
przyjaciół. Potem bałam się trochę, ale lekarz mnie uspokajał. Za to później,
zupełna abstynencja, nie licząc tej odrobiny szampana. Nawet wina odmawiałam...
Trwa to do dziś, bo wciąż karmię. A tak przy okazji, sądzicie, że Ania karmiła
dzieci? Bo chyba mamki nie miała?:))

[mela54]

A wiesz, że nigdy nie zastanawiałam się nad tym czy Ania karmiła
swoje dzieci, ale pewnie tak, a brak wzmianki o tym ze strony
Montgomery może świadczyć, że był to temat tabu...W powieściach dla
dziewcząt pewnie nie wypadało pisać o karmieniu piersią skoro
słowo "noga " budziło zgorszenie...Trochę to dziwne, ale nie sądzę,
żeby dzisiejsze "zepsute" czasy były lepsze!

[fenyloalanina5]

Rilla wykarmiła malutkiego dwutygodniowego Jasia (wojenne dziecko)z butelki
mlekiem rozcieńczonym wodą. Domyślam się, że było to krowie mleko. Szczęśliwie,
że dziecko przeżyło... Wiadomo białko krowiego mleka może okazać się zabójcze
dla malutkiego noworodka. Czy znacie inne przykłady z życia i literatury, jak
raDZONO SOBIE, GDY ZABRAKłO MAMY,

[fenyloalanina5]

Przepraszam za przerwanie wątku:
cd:
a nie było żadnej mamki?

[karo_ka1]

Ania też była wykarmiona butelką przez panią Thomas, co ta
wielokrotnie podkreślała. Widać, oprócz instytucji mamki innego
sposobu na karmienie dziecka nie było. Co do "zabójczego" działania
niektórych produktów - przeciez jeszcze 30 lat temu z hakiem ;) do
diety niemowląt włączano zwykłą pszenną mąkę...

[fenyloalanina5]

I żyły! A dziś? Bebilon pepti albo skaza białkowa?

Co prawda wspomniane jest w Rilli o przypadkach konwulsji u niemowląt! To pewnie
przypadki nietolerancji pewnych składników.

[nchyb]

> I żyły! A dziś?

to nie takie proste. owszem, żyły.Te najsilniejsze przeżywaly. A
reszta nie. Śmiertelność niemowląt i dzieci była olbrzymia,
najdrobniejsz drobiazg, chociażby mleko krowie, u uczulonego dziecka
mogło spowodować śmierć lub ciężą chorobę rzutującąna całą resztę
życia.

Tak, żyły. Te najsilniejsze. A dziś jest możliwość przeżycia również
tych słabszych, bardziej chorowitych. I dobrze, że zmienił siępoziom
wiedzy medycznej, w porównaniu do tamtych czasów. Tacy poprzednicy
zdaje siezaledwie o jedno pokolenie dktora Gilberta Blythea - nie
uważali za stosowne sterylizować narzędzi przed i po operacji,
fartuch nie był sterylnym odzieniem i lekarze do chorego trafiali we
frakach, a wszelkie dolegliwości kobiet ciężarnych leczone lekami na
bazie alkoholu i narkotyków... Najsilniejsi przeżyli...

[sevilay]

To samo chciałam naisac co Nchyb.

Dodam jeszcze-czy pamiętacie jak w "Wymarzonym Domku" starszy lekarz nie zgadza się z Gilbertem w sprawie operacji ślepej kiszki?

A jeszcze moja babcia mi opowiadała jak przed wojną w ich majątku zmarła córeczka parobka-wiecie na co? Na odwodnienie po zatruciu pokarmowym. Mimo,ze sprowadzono lekarza to on nie mógł nic zrobić a był to rok 1936 i działo się w Wielkopolsce-lekarz studiował w Berlinie i co z tego? Dzisiaj by jej podano zwykły Wegiel medyczny a potem kroplówkę ( pewnie z glukozą, nie znam się na tym) i wróciła by do zdrowia.

Zobaczcie jak wiele się zmieniło

[feverish]

> Dodam jeszcze-czy pamiętacie jak w "Wymarzonym Domku"
> starszy lekarz nie zgadza się z Gilbertem w sprawie operacji
> ślepej kiszki?

chodziło o wyrostek robaczkowy - kolejny błąd w tłumaczeniu...

[the_dzidka]

Przecież to jest to samo!

[biljana]

the_dzidka napisała:

> Przecież to jest to samo!
>

tez mi sie zawsze wydawało, że wyrostek i ślepa kiszka to jedno i to samo
niepotrzebne cóś ;)

[feverish]

możliwe, ja tam znam tylko trochę nazw chorób, bez wnikania w "a co
to jest" ;) w każdym razie wszystkie moje słowniki podają tylko
jedno tłumaczenie, wyrostek, więc się zasugerowałam ;)

[nchyb]

bo wyrostk robaczkowy to naukowa nazwa potocznej ślepej kiszki, i
stąd to on, a nie ona występuje w słownikach... :-)

[zawsze.aliks]

To jest to samo, tylko po staremu.

[yowah76]

Coz, wtedy dzieci z nietolerancjami pokarmowymi po prostu umieraly,
nie przekazywaly dalej tych sklonnosci i narod zapewne byl zdrowszy.

[zawsze.aliks]

Mało ich żyło! Umieralność dzieci była o rzędy wielkości wyższa niż
dziś! A macierzyństwo Ani zaczęło się od tragedii - śmierci
prawdopodobnie przedwcześnie urodzonej córeczki.

[rosynanta]

fenyloalanina5 napisała:

> Rilla wykarmiła malutkiego dwutygodniowego Jasia (wojenne dziecko)z butelki
> mlekiem rozcieńczonym wodą. Domyślam się, że było to krowie mleko.

No raczej. Prawdopodobnie z dodatkiem mąki. Jeszcze w latach 70 i 80 robiło się tzw. mieszanki mleczne (mleko krowie, woda, opcjonalnie mąka w odpowiednich proporcjach) - moja mama do dziś ma gdzieś przepisy na to.

> Szczęśliwie, że dziecko przeżyło...
> Wiadomo białko krowiego mleka może okazać się zabójcze
> dla malutkiego noworodka.

I dla niemowlaka też :P Nawet nie białko, a bakterie, które się w nim znajdują... Surowe mleko (niepasteryzowane) jest bardzo podatne na rozwój mikroorganizmów. Do czasów powszechnej pasteryzacji (XIX wiek) melko było jedną z głównych przyczyn zgonów w miastach, głównie u dzieci.

> Czy znacie inne przykłady z życia i literatury, jak
> raDZONO SOBIE, GDY ZABRAKłO MAMY,

Romulus i Remus chociażby ;)
Ale Rilli to przez myśl nie przeszło, co ciekawe. Pod kierunkiem Zuzanny przygotowano mieszankę mleczną, a odpowiednia butelka znalazła się w gabinecie doktora Blythe.

[tobiasza]

mela54 napisała:

> A wiesz, że nigdy nie zastanawiałam się nad tym czy Ania karmiła
> swoje dzieci, ale pewnie tak,

A pewnie nie - raczej to Zuzanna wyciągała cycka i wykarmiła całą szóstkę. Jak do wszystkiego, to do wszystkiego...

[croyance]

Powszechne picie wina czy piwa (zwlaszcza przez mnichow) bralo sie
kiedys z tego, ze woda byla tak zanieczyszczona (scieki, padlina
etc., smrod miejskiej rzeczki) ze bezpieczniej bylo pic bardzo
rozwodnione piwo.

[filifionka-listopadowa]

Ze nie wspomnę o Krystynie córce Lavransa. Podczas wyprawy w góry ojciec dawał
jej, chyba 6 letniej, tyle piwa i miodu ,ze się upiła (wszystko wirowało) a
potem poszła spać. Zresztą tylko w okresie postnym pili wodę resztę czasu czy to
ciężarna, czy karmiąca Krystyna piła piwo. I to samo podawała swoim dzieciom.

[kooreczka]

Pamiętajmy, ze ówczesne piwo nie było tak mocne jak dzisiaj, a w czasach gdy
wodę czerpano z niezbyt pewnych źródeł a pasteryzacja soków była rzadko
praktykowana słusznie uważano, ze jest zdrowym napojem

[filifionka-listopadowa]

Och, jestem tego świadoma, choć mówimy tu o średniowiecznej Norwegii a nie o
Paryżu czy Londynie. Tam rzeczywiście źródła wody były "dość" niepewne ale w
Norwegii czyste rzeki pozostały do dziś:)

[nchyb]

niezależnie od wody - alkohol pozostawał alkoholem...
ale jeszcze na przełomie 19 i 20 w.leki dla ciężarnych bazowały na alkoholu i opium...
a jednak cywilizacja przetrwała ;)

[pontecorvo]

Chciałabym dopisać się do tego wątku w kwestii "odwrotnej", czyli to co było
normalne dziś na pewno nie! Mianowicie swoboda spędzania wolnego czasu dzieci,
myślę tu o Marigold, ileż to razy biegła gdzieś w sobie tylko znanym kierunku,
nie mówiąc ani słowa Mamie czy Babce. Na przykład decyzja, aby wsiąść do wozu
wędrownego zielarza, czy horror uwięzienia w domu szalonej kobiety. Dziś nie do
pomyślenia. Przecież Marigold na kartach powieści była jeszcze mała dziewczynką,
maksymalnie 11 lat.

[yowah76]

Ja niedawno czytalam porownanie dziecinstwa trzech pokolen...
dziadek znikal z domu na cale dnie, ganial z kolegami, lazil po
drzewach; jego corka juz miala pewne ograniczenia, ale jezdzila z
kolezankami na rowerach, oddalala sie od domu. Jej syn moze sie
oddalic az do zakretu ulicy, a wszyscy ja uwazaja za wyjatkowo
liberalna matke;) Ja majac lat 7-8 wychodzilam sama z psem, szlam po
zakupy, z bratem znikalismy rodzicom z oczu i nie bylo problemow.
Dzieci dostawaly do rak noze i nozyczki,uczyly sie, ze to boli a to
parzy i wiekszosc to przezywala. 7-latke mojej kolezanki ojciec
odprowadza do sasiedniej klatki.
I to jest dopiero przerazajace...

[goxiia]

Boże ja się tyle razy nad tym zastanawiałam,zauważyłam to przy pierwszym przeczytaniu

[pontecorvo]

Tak mi się skojarzyło i pasuje do tego wątku: Czy był obecny "urząd
przyzwoitki"? Bo w sumie Ania chadza sobie z Gilbertem, nawet do lasu (!), co w
tamtych czasach, mogło budzić wiadomo jakie zastrzeżenia. Moja Babcia w czasach
przedwojennych, nie była z narzeczonym (moim późniejszym Dziadkiem) ponoć ani
razu sam na sam, zawsze towarzyszyć musiał ktoś z rodziny, jakaś smarkata
kuzynka, czy siostrzenica! Chyba, że Babcia mnie kantowała, pragnąc, abym nie
"zeszła na złą drogę :))

[mela54]

O przyzwoitce wspomniane jest tylko raz i to w formie żartu. W "Ani
z Szumiących Topoli", gdy Nora po weselu siostry wybiega na
spotkanie Jima(?)i rozbija sobie nos, a potem on jej się oświadcza
przy świadkach i zostawiają ich z psem (chyba Barnabą)w roli
przyzwoitki. Może bohaterki Montgomery były tak przyzwoite, że już
przyzwoitki nie potrzebowały?

[feverish]

mi tam się wydaje, że po prostu bohaterki LMM nie żyły aż w tak
wytwornym i sformalizowanym towarzystwie, żeby przyzwoiki były
potrzebne. Ale to mi się tylko wydaje...

[pontecorvo]

feverish napisała:

> mi tam się wydaje, że po prostu bohaterki LMM nie żyły aż w tak
> wytwornym i sformalizowanym towarzystwie, żeby przyzwoiki były
> potrzebne. Ale to mi się tylko wydaje
Niby nie, ale moja Babcia, tym bardziej nie:))...
Jednak czasy były takie, że ta gra pozorów, niekiedy hipokryzja były na porządku
dziennym. Pamiętna scena, przywołana przez Melę, kończy się stwierdzeniem,
ciotki Wywąchiwacz (moja ulubiona postać z gatunku tych zrzędliwych): no to
teraz musisz się z nią ożenić, bo nikt już jej nie zechce. Zszargana opinia
mogła jednak zniszczyć...

[monikate]

Odnośnie powyższego. Wydaje mi się, iż na kontynencie amerykańskim
ze wskazaniem północy dziewczęta XIX w. żyły w mniej sformalizowanym
świecie, niż w tym samym czasie w Europie czy na południu Stanów.
Zakładaja stowarzyszenia, wyjeżdżają na studia, w miastach
akademickich mieszkają wynajmujac wspólnie z koleżankami mieszkania.
Same chodzą na bale czy zabawy. No, z koleżankami, lecz bez
przyzwoitki.
A co się jeszcze zmieniło. Za powszechnie ładny i ciekawy uznaje się
inny typ urody. Często myślałam, że wysoka, b. szczupła Ania, z
naturalnie rudymi włosami, szarozielonymi oczami, bladą cerą i
dziwnymi, szerokimi ustami, z trudnym do określenia wyrazem twarzy
(raz ładny, raz nieładny) to idealna kandydatka na top modelkę. Ania
z trudem znajdowała uznanie dla swojego wyglądu. Na topie były
pulchne dziewczyny (zauważyłyście, jak często Maud używa
słowa "pulchny" opisując to tę, to ową?)w typie Diany. Nie za
wysokie, takie cukierkowo-bombonierkowe.

[monikate]

A dzisiaj Ania miałaby branie, o! Natomiast Diana i inne pulchne
pewnie wiecznie by sie odchudzały.

[pontecorvo]

Diana jednak czasem narzeka na swą pulchność, zazdroszcząc Ani!
Ania zaś z satysfakcją stwierdza, że Krystyna stała się matroną przez figurę
właśnie!Gilbert zachwyca się zaś wiotkością Ani!

[trawiasta]

Ano, moda modą a gusta męskie gustami :-) Od wieków zawsze jedni woleli
szczupłe, a drudzy - pulchne kobiety :-)

Co mnie się rzucało 'w oczy' nt.:
1) fakt, że potępiano pisanie Emilki i nie chciano dawać jej kartek czy
zeszytu... naprawdę tak ciężko było wtedy o papier?...
2) ciotki Emilki o przekonaniach, że świeże powietrze nocą jest niezdrowe i
można od niego umrzeć na suchoty
3) to, że o zaledwie 28-letniej (bodajże) Joannie nawet autorka pisała jak o co
najmniej dojrzałej kobiecie, co to życie już za nią
4) śmieszyła niepisana granica; Ania z 6 dzieci to norma, ale jak już ktoś ma 10
(Drewowie?), to ogromnie dużo; dla mnie powyżej 2 to już wielodzietność :-)
5) to, że Jana (?) sprawiła sobie kostium kąpielowy (!); mimo że w tamtych
czasach i tak zapewne szczelnie ją zakrywał :-)
6) ateista (lub po prostu osoba nieuczęszczająca do kościoła) budził wówczas
powszechne zgorszenie
7) nigdy nie umiałam zrozumieć, dlaczego wskoczenie na ciotkę Józefinę było
powodem do aż takiego zgorszenia... przecież to były tylko dwie małe
dziewczynki... i nic właściwie nie zrobiły; wystraszyły ją trochę i wyrwały ze snu

Jak mi się coś przypomni, to dopiszę :-)

[feverish]

> 1) fakt, że potępiano pisanie Emilki i nie chciano dawać jej
> kartek czy zeszytu... naprawdę tak ciężko było wtedy o papier?...

nieee, chodziło o purytańskie zasady, wg których pisanie i czytanie
literatury jest naganne.

> 3) to, że o zaledwie 28-letniej (bodajże) Joannie nawet autorka
> pisała jak o co najmniej dojrzałej kobiecie, co to życie już za nią

w "Przeminęło z wiatrem" jest taki piękny fragment, kiedy to
Scarlett rozmyśla o siostrze Ashleya: "Biedactwo. Ma 20 lat. Jest
starą panną" ;)))

> 7) nigdy nie umiałam zrozumieć, dlaczego wskoczenie na ciotkę
> Józefinę było powodem do aż takiego zgorszenia... przecież to
> były tylko dwie małe dziewczynki... i nic właściwie nie zrobiły;
> wystraszyły ją trochę i wyrwały ze snu

ale zaraz zgorszenia? mi się wydaje, że rodzice Diany byli po prostu
wkurzeni, bo dziewczynki się średnio zachowały ;) jakiś wielki
skandal to to nie był.

[lilimeye]

feverish napisała:

> ale zaraz zgorszenia? mi się wydaje, że rodzice Diany byli po prostu wkurzeni,
bo dziewczynki się średnio zachowały ;) jakiś wielki
> skandal to to nie był.

Też mi się wydaje, że nie o skandal tam chodziło, raczej to ciotka była zła, że
przerwano jej sen i posądzała dziewczynki o złośliwą psotę, no i jeszcze kwestia
tak prostackiego (w jej pojęciu) potraktowania jej godnej osoby. Znam ciotki,
które i dziś by się oburzyły, gdyby coś takiego je spotkalo :)

[rosynanta]

trawiasta napisała:

> 2) ciotki Emilki o przekonaniach, że świeże powietrze nocą jest niezdrowe i
> można od niego umrzeć na suchoty

Do dzisiaj tak jest. Wsiądź do dowolnego pociągu w lecie, zawsze znajdzie się w przedziale jakaś osoba, która wierzy w to, że od przeciągu na pewno się pochoruje :D I co z tego, że jest 30 stopni :D

> 4) śmieszyła niepisana granica; Ania z 6 dzieci to norma, ale jak już ktoś ma 1
> 0
> (Drewowie?), to ogromnie dużo; dla mnie powyżej 2 to już wielodzietność :-)

Wydaje mi się, że różnica była taka, że Drewowie "nie ogarniali" tych dzieci, tzn. robili bez myślenia o ich przyszłości, a Blythowie mieli dużo, bo tak chcieli i mogli, było ich stać na zapewnienie im bytu.

[herbarium]

Raz, że kontynent amerykański (w "Małych kobietkach" też Meg, Jo i Teddy bez
przyzwoitki się obchodzą), dwa, że po prostu to były niezamożne, choć nie
skrajnie ubogie, wiejskie dziewczyny, wobec których po prostu nie miałby kto
pełnić funkcji przyzwoitki (zresztą rozwarstwienie majątkowe w Kanadzie było
nieporównywalne do rozwarstwienia, np. na ziemiach polskich). Inna rzecz - te
przyzwoitki i dziewczęca samodzielność nad Wisłą w końcu dziewiętnastego wieku w
dobrze urodzonym towarzystwie też bardzo różnie wyglądały. Poczytajcie sobie
powieści, pamiętniki i wspomnienia z tego okresu. Przede wszystkim instytucja
osoby towarzyszącej to jest instytucja typowo miejska, ale nie wszędzie
praktykowana.

[monikate]

A ja wróciłam do "Rilli ze Złotego Brzegu" i zaraz na początku
podobna sytuacja: 28-letnia, b. ładna zresztą nauczycielka, Gertruda
Oliver jest określona przez samą Anię jako osoba, której pierwsza
młodość przeminęła. W pierwszej chwili sądziłam, ze mowa o kobiecie
po 40-ce. Gertruda Oliver nie cieszy się zabawą taneczną, bo z
pewnością nikt nie zatańczy z taką starą panną :)
Dalej: wiadomości o wybuchu wojny i ten powszechny entuazjazm Jima,
Jerry'ego i innych aby iść i walczyć, a na cholerę, czy dzisiaj tak
samo by było?
Zdaje się, że to Księżycowy Brodacz jest zadeklarowanym pacyfistą i
spotyka go z tego powodu powszechne potępienie. To już szok, dobrze,
gdyby wiecej na świecie było pacyfistów. W "Rilli..." nie uważa się
wojny za naganną moralnie. Za brzydką, niebezopieczną-tak, ale jak
najbardziej słuszną. Trochę nie tego, jak na nasze czasy.

[monikate]

O rany, w tej samej "Rilli..." Flora (Faith) Meredith jest wściekła,
bo jako córka pastora nie moze tańczyć! W 1914 roku? Też purytanskie
zasady?

[pontecorvo]

monikate napisała:

> O rany, w tej samej "Rilli..." Flora (Faith) Meredith jest wściekła,
> bo jako córka pastora nie moze tańczyć! W 1914 roku? Też purytanskie
> zasady?

monikate napisała:

> O rany, w tej samej "Rilli..." Flora (Faith) Meredith jest wściekła,
> bo jako córka pastora nie moze tańczyć! W 1914 roku? Też purytanskie
> zasady?

Pewnie tak. A dziś u nas niejeden ksiądz jest królem parkietu! Na pewnym weselu
to właśnie ksiądz najbardziej udzielał się w tańcu...

[lilimeye]

monikate napisała:

> A ja wróciłam do "Rilli ze Złotego Brzegu" i zaraz na początku
> podobna sytuacja: 28-letnia, b. ładna zresztą nauczycielka, Gertruda Oliver
jest określona przez samą Anię jako osoba, której pierwsza młodość przeminęła. W
pierwszej chwili sądziłam, ze mowa o kobiecie po 40-ce. Gertruda Oliver nie
cieszy się zabawą taneczną, bo z pewnością nikt nie zatańczy z taką starą panną :)

Wtedy za mąż wychodziły już 16-latki, kobieta 23-letnia była już uważana za
starą pannę, a co dopiero taka która miała 28 lat! W sumie jeszcze nie tak
dawno, bo jakieś 40, 50 lat temu 28-latka też była już starą panną :)

> Dalej: wiadomości o wybuchu wojny i ten powszechny entuazjazm Jima,
> Jerry'ego i innych aby iść i walczyć, a na cholerę, czy dzisiaj tak
> samo by było?

Też specyfika czasów - cały ten etos bohaterstwa, romantyczny obraz wojny
nobilitowały status żołnierza, a po drugie walka z potęgą niemiecką o ambicjach
imperialnych jawiła się jako walka ze złem w stanie czystym. I dlatego ludzie
postrzegali postawę Księżycowego Brodacza jako tchórzostwo.

W "Rilli..." nie uważa się
> wojny za naganną moralnie. Za brzydką, niebezopieczną-tak, ale jak
> najbardziej słuszną. Trochę nie tego, jak na nasze czasy.

Myślę, że i w dzisiejszych czasach wojna obronna byłaby uważana za słuszną.

[biljana]

monikate napisała:


> Dalej: wiadomości o wybuchu wojny i ten powszechny entuazjazm Jima,
> Jerry'ego i innych aby iść i walczyć,

wez pod uwage, ze Rilla byla pisana po I wojnie, kiedy wszystkie rany,
wspomnienia i straty byly jeszcze bardzo świeże. Lucy nie mogla inaczej napisac,
bo ludzie by sie poobrazali, ze kpi z ich idealow. Poza tym, z tego co wiem,
ksiazka o Rilli miala byc chołdem po czesci dla kanadyjskich ofiar I wojny a w
wiekszej mierze, dla kobiet, ktore byly takie dzielne.

a na cholerę, czy dzisiaj tak
> samo by było?

mysle, ze gdyby ktos napadl nasz kraj i trzeba byloby go bronic, to tak - byłoby
tak samo. Moze to niepopularny poglad, ale sadze, ze dzies tez mlodzi ludzie
chcieliby bronic swojej ojczyzny. jestem o tym przekonana.

> Zdaje się, że to Księżycowy Brodacz jest zadeklarowanym pacyfistą i
> spotyka go z tego powodu powszechne potępienie. To już szok, dobrze,
> gdyby wiecej na świecie było pacyfistów.

Ksiezycowego Brodacza nie spotyka ostracyzm z powodu samego pacyfizmu, tylko
dlatego, ze pod haslami pacyfizmu skrywal on tak naprawde proniemieckie
sympatie.I nie ma sie co dziwic ludziom, ktorych bliscy ginęli na wojnie, ze
Brodacz gloszacy swe proniemieckie poglady ich wkurzal.


W "Rilli..." nie uważa się
> wojny za naganną moralnie. Za brzydką, niebezopieczną-tak, ale jak
> najbardziej słuszną. Trochę nie tego, jak na nasze czasy.

Wojna jako tak byla uwazana za rzecz naganna moralnie, ale nie wojna obronna
tylko wojna agresywna. a wez pod uwage, ze oni brali udzial w wojnie obronnej.
I to jest jak najbardziej na nasze czasy.

[feverish]

ja myślę, że "Rilla..." jest świetnym odzwierciedleniem nastrojów
tamtych czasów. Wybuch pierwszej wojny światowej wywołał entuzjazm w
całej Europie - zarówno w Anglii i Francji, jak i w Niemczech. A
Kanada była wtedy dominium angielskim, więc identyfikowali się z
Anglią. Oczywiście wszystkim wydawało się, że własnie oni wygrają
wojnę za trzy tygodnie i będzie po wszystkim.

Zresztą nasze współczesne pacyfistyczne nastroje wynikają właśnie z
doświadczeń dwóch wojen światowych. Zauważcie, jaki jest nas obraz
wojny - piekło błota i krwi. Czy gdzieś przed 1914 przedstawiano
wojnę w taki sposób? Wtedy to była fajna przygoda i można było
zostać bohaterem.


Zauważcie jak pisano o wojnie przed i po 1914. Przed mieliśmy
bohaterów Sienkiewicza i "I could not love thee, dear, so much,
loved I not honour more". Niejaki William Dean Howells sobie zakpił
z entuzjazmu przy okazji wojny hiszpańsko - amerykańskiej i
panienki, która wysłała swojego narzeczonego do wojska, i to tyle:
żadnych głosów krytycznych wobec wojny samej w sobie nie pamiętam z
tego okresu.

A zaraz po pierwszej wojnie mieliśmy już "Na Zachodzie bez zmian" i
nawet takie "Pożegnanie z bronią", wspomnienia Very Brittain itd.


Ale pierwsza wojna światowa jest w ogóle bardzo ciekawa w kontekście
tego wątku. To właśnie ona w końcu zmieniła i rozluźniła obyczaje...

[panna-lee]

cóż, mężczyzna jest wojownikiem z natury.... :)
dziarscy młodzieńcy wtedy byli, nie to co te obecne baryły z brzuszkami piwnymi, z oczami kwadratowymi od monitora :)
poza tym to była agresja na starą, dobrą matkę - anglię. oni identyfikowali się z anglikami.
I wojna światowa to nie to samo, co wietnam :>

a może jak w "straży nocnej" TP - pewien młody chłopak zawsze chciał być żołnierzem, jak się naoglądał pięknego malarstwa batalistycznego i nasłuchał o chwale.
zawsze później się dziwił, że malarze nie uwzględniali wnętrzności. "może im nie wychodziły".

[feverish]

> Raz, że kontynent amerykański (w "Małych kobietkach" też Meg,
> Jo i Teddy bez przyzwoitki się obchodzą)

a to własnie w Ameryce, zwłaszcza na południu Stanów Zjednoczonych,
najwięcej uwagi przywiązywano do tego co wypada a co nie wypada.
Zresztą "Małe kobietki" chyba mają czas akcji zbliżony
do "Przeminęło z wiatrem" - gdzie Rhett został wykluczony z
towarzystwa, bo wybrał się z jakąś damą na przejażdżkę bez
przyzwoitki i nie chciał się z nią potem ożenić ;)

ja jestem naprawde przeczulona na tym punkcie, a my w Polsce
oglądamy za dużo filmów Made in California i nam sie wydaje, że taka
jest własnie Ameryka. A tak naprawdę Ameryka jest dużo bardziej
konserwatywna niż Europa. Na przykład większość społeczeństwa
amerykańskiego jest przeciw aborcji, za karą śmierci i uważa, że
Kościoły (u nich w liczbie mnogiej) mogą i powinny mieć wpływ na
politykę. Nawet w Polsce, z naszym silnym elektoratem Radia Maryja,
takich wyników nei mamy.

[herbarium]

Zapewniam cię, że nie jestem fanką Ameryki;) Była różnica między Południem i
Północą Stanów, ale nie brałabym "Przeminęło z wiatrem" za wiarygodne źródło;)

[feverish]

> nie brałabym "Przeminęło z wiatrem" za wiarygodne źródło;)

takie źrodło jak wszystkie inne powieści ;)
ale zapewne odbiór tego dzieła byłby nieco inny, gdyby faktycznie
dostało Nagrodę Nobla - tak, Akademia Szwedzka przez wiele lat
rozważała przyznanie Nobla Margaret Mitchell za "Przeminęło z
wiatrem" ;))

[herbarium]

Oj, nie do końca takie;) Czynię dziewiętnastowieczno-potmodernistyczne
założenie, że powieść jest źródłem wiedzy o realiach. Powieść powstała w
kilkadziesiąt lat po wydarzeniach jest zdecydowanie mniej wiarygodnym źródłem,
niż powstała w kilka lub kilkanaście lat później:)
A co do Nobla - to on, ekhem, chyba dotyczył walorów literackich, nie historycznych.

[feverish]

walory historyczne łącza się z literackimi, i co jak co, ale błędów
rzeczowych chyba nigdy Margaret Mitchell nie zarzucano.
Jendostronność tak, ale nie błędy.

Natomiat dziewiętnastowieczni dowodzili właśnie, że powieść nie może
być obiektywnym źródłem wiedzy, że zawsze jest jakaś perspektywa z
jakiej patrzymy na problem ;))) Czyli że spojrzenie Margaret
Mitchell jest tak samo dobre jak każde inne - bo dlaczego w zasadzie
czyjaś wizja świata ma być uznawana za tą własciwą?

Ale chyba po prostu źle Cię zrozumiałm - myślałam, że
uznałaś "Przeminęło z wiatrem" za byle jaki romans, którym nie warto
się w ogóle zajmować.

[fenyloalanina5]

Ania pojawia się jako przyzwoitka dla pary: Hazel i jej narzeczonego...
Zapomniałam jego nazwiska. Pamiętacie, jak to się skończyło?

[lilimeye]

pontecorvo napisała:

> Jednak czasy były takie, że ta gra pozorów, niekiedy hipokryzja były na
porządku dziennym. Pamiętna scena, przywołana przez Melę, kończy się
stwierdzeniem, ciotki Wywąchiwacz (moja ulubiona postać z gatunku tych
zrzędliwych): no to teraz musisz się z nią ożenić, bo nikt już jej nie zechce.
Zszargana opinia mogła jednak zniszczyć...

Musimy pamiętać, że ta scena miała miejsce w środku nocy, Nora (nie przypominam
sobie szczegółów, ale chyba ubrana była w nocną koszulę) w objęciach mężczyzny,
który wprawdzie tamował jej tylko krwotok z nosa, niemniej pozory świadczyły
przeciwko nim - i bach! reputacja zszargana :)

Jeszcze o wojnie

[monikate]

Jako człowiek wspołczesny w dalszym ciągu nie pojmuję do końca
zapału do wojaczki. Wojna obronna? Przecież Kanada nie była
bezpośrednio zaatakowana. Nie robiano obowiazkowego poboru do
wojska. Bohaterowie "Rilli..." studiowali, pracowali i nagle na
własne życzenie zgłosili sie na ochotnika do wojska. Wyżej
wytłumaczono powody, lecz ja... patrz wyżej.
Nadto przykro się czytało o braku tolerancji dla tych, co nie
chcieli uczestniczyć w wojnie. Walter dostał poczta białe pióro i
spotykał się z ostracyzmem. A co, nie można było mieć własnych
poglądów? Na to wygląda.
Z inne beczki: czy ktoś już napisał o innym podejściu do farbowania
włosów? Współczesna Ania mogłaby być nawet dumna z oryginalnego,
zielonego, "kontestującego" koloru włosów. Albo z ogolonej głowy :)
No i uważano wtedy, że dziewczyna o cerze obsypanej piegami ma
poważny defekt urody. Ania walczyła z piegami, Rilli się też piegi
nie podobały. A one są przecież takie śliczne!

[michal_barcikowski]

To nie tak. Bohaterowie Rilli czuli się Kanadyjczykami ale przede wszystkim
czuli się obywatelami Imperium i poddanymi króla. Kanada była wówczas Dominium
Brytyjskim a nie w pełni niepodległym państwem. Wielka Brytania nie była dla
Kanadyjczyków zagranicą ale ich macierzą. Żołnierze brytyjscy ginący na froncie
byli ich braćmi i w jakimś sensie rodakami. Jak można siedzieć z założonymi
rękami, kiedy twój brat walczy? Kiedy walczy twoje Imperium? Kiedy twój król
ciebie wzywa? Dzisiaj to niezrozumiałe, ale wówczas oczywiste. Tak samo czuli
Australijczycy czy Nowozelandczycy i też bili się w I wojnie światowej.
Warto pamiętać, że flagą Kanady nie była wówczas ta z liściem klonowym ale tzw.
Red Ensign, czerwony sztandar z flagą brytyjską w Kantonie.
Przepraszam, że pisząc pierwszy raz na tym forum od razu w daję się w polemikę :)

[biljana]

w pelni sie zgadzam ze zdaniem Michala. Tez pisalam wyzej, ze dla Kanadyjczykow
to byla wojna obronna, ergo musieli wziac w niej udzial wszyscy przyzwoici faceci:)

[feverish]

ja jeszcze dodam, że tak, nie można było mieć własnych poglądów, i
nie wiem jak w Kanadzie, ale w Stanach za własne poglądy o pierwszej
wojnie pare osób poszło siedzieć.

ale Monikate ma rację jeśli chodzi o wojnę obronną - oczywiście że
to nie była wojna obronna - ale jako taką ją przedstawiano.

[jadwiga1350]

michal_barcikowski napisał:

> To nie tak. Bohaterowie Rilli czuli się Kanadyjczykami ale przede
wszystkim
> czuli się obywatelami Imperium i poddanymi króla. Kanada była
wówczas Dominium
> Brytyjskim a nie w pełni niepodległym państwem. Wielka Brytania
nie była dla
> Kanadyjczyków zagranicą ale ich macierzą. Żołnierze brytyjscy
ginący na froncie
> byli ich braćmi i w jakimś sensie rodakami.


No tak. Tylko w utworach LMM widzimy raczej lokalny patriotyzm,
ograniczony często to najbliższej okolicy.Dla wielu osób, choćby dla
pani Linde, ktoś kto nie pochodzi z Wyspy jest wielce podejrzany.
Na Wyspie panuje też niechęć do mieszkańców Bolingbrooke, do
tych "sinonosych". Widać to choćby w uwadze wuja Klona, o pastorze
Thompsonie.Wyspa jest lokalną ojczyzną wyspiarzy. Ludzie bardziej
czują się wyspiarzami niż Kanadyjczykami.
Więc tym dziwniejsza jest ta solidarność z Anglią i Anglikami.
Z Anglią,której większość mieszkańców nigdy nie widziała na oczy.
Po za tym sami Kanadyjczycy są wewnętrznie podzieleni. Panuje
niechęć i pogarda do Kanadyjczyków pochodzenia francuskiego. W
utworach LMM są oni ludźmi gorszej kategorii, występują jedynie jako
parobcy i służące Kanadyjczyków o korzeniach brytyjskich.
Jeśli francuski Kanadyjczyk nie wydaje się bratem i współrodakiem,
to jak bratem i wpółrodakiem może wydawać się Anglik żyjący za
oceanem?
W ogóle w serii o Ani temat Anglli, Europy pojawia się rzadko.
Do Europy można pojechać w podróż,ale w Europie nie ma ojczyzny czy
macierzy dla mieszkańców Kanady.Pieczołowicie przechowuje się rzeczy
przywiezione przez przodków ze Starego Kraju, ale co się aktualnie
dzieje w tym Starym Kraju mało kogo obchodzi.
Jedyny przykład patriotyzmu brytyjskiego, to fakt, że Ania nazywa
imieniem królowej Wiktorii sadzawkę odkrytą w dzień jej urodzin.

Więc dziwny jest ten nagły wybuch patriotyzmu angielskiego w "Rilli
ze Złotego Brzegu".To ża Anglia nagle staje się matką i ojczyzną
rzeczywiście dziwi.Nie można powiedzieć że Anglia została
zaatakowana przez Niemcy( tak jak miało to miejsce w okresie II
wojny światowej).
Jim, Walter, Shirley jadą do Francji i właściwie walczą w obronie
Francji, nie Anglii, czy Kanady.
Walczą z niemieckim imperializmem w imię brytyjskiego imperializmu.
Walter oddaje swe życie za Francję. Jest to paradoks,jeśli się
pomyśli jak w Kanadzie traktowano Francuzów.

[pontecorvo]

wczoraj sięgnęłam po SzT i z rozkoszą oddawałam się pamiętnej scenie przyłapania
Nory z Jimem w środku nocy, z boską ciotką Wywąchiwacz z pogrzebaczem w ręku.
Po prostu najpiękniejsza i najśmieszniejsza scena ZGORSZENIA! A propos, Nora
była jeszcze w sukni, bo jak tłumaczy ojcu, jeszcze nie zdążyła się rozebrać,
widząc Jima zmierzającego do ich domu.

[fettinia]

inaczej:)Wiem,ze post sprzed 3 lat,ale moge sie dopisac?
Nora byla ubrana w normalne codzienne ubranie bo nie mogla zasnac.A rzecz dziala
sie w nocy bo Jim skads przyjechal i dopiero zauwazyl lampke w oknie.A kiedys
przyrzekli sobie,ze na ten znak natychmiast przybywa:)

[biljana]

pontecorvo napisała:

Moja Babcia w czasach
> przedwojennych, nie była z narzeczonym (moim późniejszym Dziadkiem) ponoć ani
> razu sam na sam, zawsze towarzyszyć musiał ktoś z rodziny, jakaś smarkata
> kuzynka, czy siostrzenica! Chyba, że Babcia mnie kantowała, pragnąc, abym nie
> "zeszła na złą drogę :))

mogla cie troche kantowac:)mzsle, ze jednak udalo im sie jakos zorganizowac
chocby niewinnego buziaka :)
moja babcia mi bowiem opowiadala, ze jako najmlodsza musiala role przyzwoitki
dla swoich starszych siostr pelnic (a byly to mysle lata 20 te)i ze bardzo to
lubila, bo konkurenci przynosili jej cukierki, zeby tylko sie oddalila na mala
chwileczke :)

[pontecorvo]

Zmianę obyczajowości daje się zauważyć w Dzbanie ciotki Becky. Jak
bardzo gorszy wygląd i sposób bycia Nan - ostrzyżone włosy, duże
dekolty, gołe plecy i kolana, i papierosy. Bardzo gorszy też rodzinę
jazda konno w spodniach.

[ab7777]

pamietam rownież ,ze gorszaće byly pumpy noszone przez panie.Donna
miala zamiar nosic je w Afryce;).

[lezbobimbo]

Pumpy to takie spodnie, prawda?

[icegirl]

Pumpy - sportowe spodnie męskie, krótkie, bufiaste, zapinane pod kolanami; por.
pludry.
--
icegirl
www.icegirl.republika.pl

[pontecorvo]

Wrażenia podczas powieści o Pat - dużo rzeczy przestawało juz
gorszyć: spodnie u dziewczyn gorszyły co prawda Judysię, ale ogólnie
juz jakaś akceptacja była. Zaskakujace dla mnie, że dziewczyny
prowadzą samochód - to faktycznie skok milowy, nawet mała Rachela
szybko, jak na swój wiek, wskakuje za kierownicę; zalicza co prawda
płoty itp, ale ogólnie nie wywiera to dużego wrażenia. Cóż, czasy
się zmieniają...

[yoa-ko]

Właśnie przeczytałam "Dzban ciotki Becky" - i, poza wspominanymi przez Was
pumpami i ostrzyżoną głową Nan - zwróciłam uwagę na dwie rzeczy:
po pierwsze - piżama traktowana jako strój niegodny przyzwoitego człowieka
(przyzwoici sypiają w koszulach :-)))
po drugie - gdy Małgorzata weszła na karuzelę (z dzieckiem!) Ptyś potraktował to
jako "robienie z siebie widowiska", tym bardziej, że na "karuzelowym" koniku
siedziała - o zgrozo! ;-))) po męsku.

[bmsien]

Piżamy występują też w "Ani z Księcia Edwarda", jako przedmiot ciągłych kłótni między pewnym małżeństwem, gdzie żona chciała, żeby mąż sprawił sobie piżamę, a on jej ciągle odmawiał, pomimo tego że przecież nawet doktor Blythe nosi piżamę!

Mnie zastanowiło skąd oni wiedzą w czym sypia doktor Blythe????? odpowiedź jest genialnie prosta - pranie suszy się na dworze, więc każde zainteresowany, sąsiad i każdy gość sąsiada, może w ten sposób przeglądać garderobę nawet tak szanowanych osób jak doktor Blythe czy pastor ;)

I jeszcze w "Dzbanie ciotki Becky" - któryś z wujków biegnąc na pomoc do pożaru w piżamie zaczepił się o płot i wisiał na tym płocie aż ktoś go przypadkiem znalazł i udzielił mu pomocy. Wniosek był taki - gdyby był w koszuli nocnej nic by mu się nie stało, a tak ma za swoje! ;)

Co do kąpieli w jeziorze

[asssol1]

Amatorki kapieli nago w balasku księżyca muszę rozczarować;-)
Kobiety w tamtych czasach pod halką nosiły majtki do kolan, koszulkę a na niej
gorset. Oburzenie starszyzny brakiem halki wynikało pewnie z tego że majtki
uważano w tamtych czasach za rzecz bardzo wstydliwą, której lepiej nie
ogladać;-) Przypuszczam wiec że pływały w koszulce i majtkach, o pływaniu w
gorsecie to boje się pomyśleć...

[asssol1]

Makijaż i farbowanie włosów! W tamtych czasach kobieta próbująca poprawić swoją
urodę była z góry uważana za córę koryntu. Zresztą zwróćcie uwagę że wszystkie
te panie głupia maseczkę cxzy krem stosowały w tajemnicy! Obawiając się co inni
też mogą o nich pomyśleć.
Ciekawe to były czasy swoja droga w ubiorze przepych i totalne podkreślanie
kobiecości i śladu makijażu!

[pontecorvo]

Zresztą zwróćcie uwagę że wszystkie
> te panie głupia maseczkę cxzy krem stosowały w tajemnicy!
Obawiając się co inni
> też mogą o nich pomyśleć.
Pamiętna Rebeka Dew, ciocie Misia i Kasia! Fajne to było!

[forest102]

Ogólnie wszelkie zabiegi toaletowe i higiena były pomijane milczeniem.We wszystkich książkach wspominane jest tylko mycie twarzy!A co z resztą ciała?

[pontecorvo]

Otóż to!!! Nieraz się zastanawiałam nad tym faktem! Czy się kąpano, choć raz na
tydzień? Czy pisanie o tym klasyfikowano jako ZAKAZANE?

[asssol1]

W tamtych czasach myto się dość pobieżnie;-) a na pewno nie wypadało o tym
pisać. W pokoiku Ani stoi toaletka, na takiej toaletce zwykle stał dzbanek i
miska wody- i w takiej małej misce się myto rano i wieczorem. A ze taka miska na
ogół była jeszcze przytwierdzona do toaletki (sory zboczenie zawodowe- zajmuje
się głównie projektowaniem mebli) To raczej dało sie umyć w niej jedynie twarz,
ręce, no i może jeszcze pod pachami... Zwykle "kąpano" się raz na parę dni w
miednicy w kuchni;-) Zresztą jak któraś z was kiedyś uda się na jakąś zapadło
polską wieś to to nadal tam tak wyglada. Włosy też myło się raz na parę dni-
zwykle w soboty, pewnie po sprzątaniu. Częste mycie włosów jeszcze niedawno
uważano za niezwykle szkodliwe. Zresztą jak kogoś bardzo interesują szczegóły
toalety w tamtych czasach polecam książeczkę Ćwierczakiewiczowej "Cokolwiek
bądź chcesz wyczyścić". Ostrzegam można się nieźle uśmiać;-) Piekne suknie też
często nie były prane- max kilka razy w roku. Zwróćcie zresztą uwagę, jak często
pojawia się w literaturze tamtego czasu określenie odświeżyć/ oczyścić ubranie.
Ubrania odświeżano za pomocą spirytusu lub amoniaku, czyszczono szczotka z
paprochów błota itd.
A teraz romantyczki przygotujcie się na najgorszy cios;-) otóż jak wiadomo
Zielone Wzgórze na bank nie było skanalizowane, wzmianka o łazience pojawia się
dopiero w Złotym Brzegu... chodziło się po prostu do wychodka;-)
A teraz wyobraźcie sobie tą przytulną facjatke, mebelki, haftowane kapy a pod
łóżkiem... NOCNIK :-)))))))))))

[sevilay]

A tak.I nam jeszcze na wykładach mówili,ze dobrze jak się delikwenci myli raz na tydzień.Bo ponoć zdarzało się,że byli tacy co raz na miesiąc włosy myli.

A o jednym moim prapradziadku ponoc opowiadali ze zgrozą,że każe się swojej służbie CODZIENNIE myć.Uważali to za pańską fanaberię:))

I ja się niestety nie mogę pozbyć mysli jak czytam te romanse stylizowane na XIX wieczne,że te pięknośći pewnie się nie myły i miały włochate nogi:)

[pontecorvo]

asssol1 napisała:
> Zielone Wzgórze na bank nie było skanalizowane, wzmianka o
łazience pojawia się
> dopiero w Złotym Brzegu... chodziło się po prostu do wychodka;-)
> A teraz wyobraźcie sobie tą przytulną facjatke, mebelki, haftowane
kapy a pod
> łóżkiem... NOCNIK :-)))))))))))
A mi się skojarzyły opisy Maud z Pamiętników, o "tragicznych"
temperaturach zimą - woda w misce rano zamarznięta! I co tu mówić o
myciu i toalecie w ogóle??? Korzystanie z nocnika??? Brrr:((

[mmaupa]

Dla mnie straszne bylo to, ze Emilka musiala spac w lozku z ciotka - straszne to
rpzeciez, takie wielkie loze z kotarami, a tu obok obca zupelnie kobieta. No i
jeszcze z tym nocnikiem - jak sie ktorejs zachcialo to chyba nie lecialy na dol,
tylko musialy w pokoju kolo lozka z tego nocnika korzystac... Myslicie, ze kazda
miala swoj, czy raczej jeden wspolny dzielily?

[yo-a-ko]

"Myślicie, że każda miała swój, czy raczej jeden wspólny dzieliły?"

:-))))))
:-))))))
:-))))))

Swoją drogą - dobre pytanie ;-))
Obstawiam wspólny ;-))
Emilka musiała "dorosnąć", by dostać swój pokój, przestać pić rumianek...
(pewnie parę innych podobnych rzeczy by się jeszcze znalazło), to może i własny
nocnik był jednym z elementów inicjujących w dorosłość i niezawisłość? ;-))))

[pontecorvo]

yo-a-ko napisała:

> "Myślicie, że każda miała swój, czy raczej jeden wspólny dzieliły?"

>
> Swoją drogą - dobre pytanie ;-))
> Obstawiam wspólny ;-))
> Emilka musiała "dorosnąć", by dostać swój pokój, przestać pić rumianek...
> (pewnie parę innych podobnych rzeczy by się jeszcze znalazło), to może i własny
> nocnik był jednym z elementów inicjujących w dorosłość i niezawisłość? ;-))))

Fakt, pytanie dobre!!!
Tak myślę sobie (życzeniowo), że chyba jednak miały każda własny. No po prostu,
(patrząc z dzisiejszej perspektywy), to niewiarygodne - załatwianie potrzeb przy
ciotce (i to jakiej ciotce!) i to jeszcze do wspólnego nocnika:(((

[bmsien]

Kiedyś, kiedy byłam jeszcze bardzo mała, również mieszkałam na wsi w domku, w którym nie było łazienki. O ile dobrze pamiętam, to nocnik stał u nas tylko dla dzieci, a dorośli mieli specjalne wiaderko w sieni, tuz przy wyjściu z domu. Myślę, że to rozsądne rozwiązanie i że takie panie jak Elżbieta czy Laura też wolałyby, żeby taki przybytek znajdował się nieco dalej od sypialni.
A może to właśnie to właśnie ze względu na nocnik w pokoju wiele bohaterek lubiło spać przy otwartym oknie, już sama nie wiem....

[pontecorvo]

asssol1 napisała:
>Zwróćcie zresztą uwagę, jak często
> pojawia się w literaturze tamtego czasu określenie odświeżyć/
oczyścić ubranie.
> Ubrania odświeżano za pomocą spirytusu lub amoniaku, czyszczono
szczotka z
> paprochów błota itd.

Acha, jescze zamierzałam coś dodać: właśnie- kwestia prania nie
pojawia się tak często, jak inne zajęcia domowe. A poza tym -
kojarzy mi się taki "urząd" praczki, np. mama Piotrka z "Historynki"
bedąca w b. trudnej sytuacji materialnej zarabia na życie praniem.
Czyli co- bogatsi "zlecali" jej pranie, czy też oddawali
swe "brudy", aby je wyprała? Coś jak dziś chodzi sie do pralni?

[elwinga]

Praczka przychodziła do domu klientów i robiła pranie na miejscu (przypominam,
że były to czasy prania na tarze - to też częściowo tłumaczy, czemu tych ubrań
nie czyszczono tak często, jak dzisiaj). Ten zawód istniał zresztą jeszcze
długo, nie tylko w XIX-wiecznej Kanadzie, ale i w międzywojennej Polsce chociażby.

[feverish]

bohaterka opowiadania "Sweat" autorki przeze mnie zapomnianej brała
pranie do domu. Dysyć popularny zawód w literaturze ;)


Natomiast co do temperatur: ja sobie tego nie wyobrażam! LMM
mieszkała w późniejszych latach życia w Ontario - ja kiedyś
spędziłam zimę w Michigan, czyli po sąsiedzku. To podobno była
łagoda zima, a i tak uważam, że to cud że mi nos z zimna nie odpadł -
nie wyobrażacie sobie, jak tam zimno i jaki cholerny wiatr. Z kolei
latem - gorąco nie do wytrzymania, pot dosłownie po d*** płynie. Dla
mnie ten klimat jest nie do życia, a w końcu dzisiaj mamy i
centralne ogrzewanie, i klimatyzację. Jak Maud tam mieszkała z
piecem na węgiel i bez klimy - cóż, moja wyobraźnia ma pewne granice.

Na Wyspie Księcia Edwarda pewnie lata nie są takie gorące, ale
problem zimy pozostaje.

[rosynanta]

feverish napisała:

> Jak Maud tam mieszkała z
> piecem na węgiel i bez klimy - cóż, moja wyobraźnia ma pewne granice.

To czyni zrozumiałym instytucję "letniej kuchni" jako osobnego budynku, który po rozpaleniu ognia nie ogrzewał reszty domu :D

[filmo-teka]

asssol1 napisała:

> W tamtych czasach myto się dość pobieżnie;-) a na pewno nie wypadało o tym
> pisać.
A wyobrażacie sobie tekst w stylu : Ania źle się czuła, bo miała pierwszy dzień
miesiączki! To by dopiero było! Pytanie przy okazji do specjalistek: jak radzono
sobie na codzień z ta przypadłością? Pielęgnacja? W tych zwojach
materiału-suknie, halki, bielizna?

[asssol1]

Co do pytania... jakoś tam sobie radzono- podpaski szyto z kawałków materiału i
prano po użyciu brrr, no bo przecież to nie była taka rzecz którą bez wstydu
mozna by kupic.
I tu przypomniało mi się opowiadanie mamy, która mówiła że w latach jakiś
60atych w kolejce do kiosku stała starsza pani i bardzo zawstydzona szeptem
prosiła o papier toaletowy ;-)
No jedno nie jest pewne nie było łatwo, ale myślę że ludzie po prostu byli tak
wychowani i im to nie przeszkadzało, taki swojski brudek.

[mela54]

Pamiętam, że Maud w swoim pamiętniku żaliła się, że Jej babcia,
która NIGDY się nie myje kręciła nosem na to, żeby ona, Maud, choć
raz na tydzień nagrzała sobie w kuchni wody do kąpieli!

[panna-lee]

ach te babcie....

a czy kwestie podpasek nie wyglądały tak, że nosiło się specjalny pas z guziczkami i do niego dopinano podpaski, oczywiście szyte z kilku[nastu?] warstw materiału, i potem prane w gorącej wodzie?

czy to nie olga tokarczuk w którejś powieści o tym pisała? nie sądzę, żeby coś takiego zmyśliła.

w czasach, kiedy wodę trzeba było pracowicie przynosić ze studni, a wcześniej ją oczywiście wpompowac na górę, kiedy nagrzać trzeba ją było na kuchni, myć się w niewygodnych podskokach w miednicy [patrz myjące się kobiety degasa] a potem miednicę jakoś opróżnić [podnieść? dzbankiem wodę odlewać?] i następnie wodę wynieść i wylać w odpowiednie do tego miejsce.....

gdyby każda wasza kąpiel miałą tak wyglądać, nie sądzę, żebyście ją robiły dwa razy dziennie a nawet i codziennie :) a już szczególnie, że nie było to ogólnie przyjęte.

zbytek zachodu.

poza tym na wsi było dużo świeżego powietrza. ludzie się wietrzyli. :D

jeszcze a propos tych ciężkich zim - pamiętacie, jak rzadko w srebrnym nowiu emilka miała ogień na kominku?......


gorszyło jeszcze mówienie o dzieciach :) pamiętacie scenkę z "historynce", jak piotrek i historynka planują, że jeśli każde z nich będzie miało dzieci, to na pewno pozwolą im poczekać na północ w nowy rok? i jak felę to gorszy?
no i oczywiście wulgarny sen piotrka - straasznie wulgarny, tak okropny, że go w końcu nie opisał - otóż śniło się biedakowi, że siedział w kościele nago :)

nieprzyzwoite też było, jak emilka pytała ciotkę, dlaczego nieznośnik nie ma kociąt. dostała ochrzan :)

[kwiat_gruszki]

witam serdecznie!

Książkami Montgomery zaczytywałam sie w podstawówce i od tamtej pory (12lat) nie
miałam żadnej w ręku :-(. Ale pamiętam do dziś jak się strasznie oburzyłam, gdy
w jednej z części Ani, Maryla z wielką dumą pochwaliła się przyjaciółce
(przyjaciółkom?)jak to odwiedziła Anię po jej ślubie i sprawdziła we wszystkich
szafkach, czy Ania równo poukładała rzeczy. Takie wścibstwo chyba dzisiaj by nie
uszło. Przynajmniej nie stanowiłoby powodu do aż tak wielkiej dumy.

[sevilay]

kwiat_gruszki napisała:

> witam serdecznie!
>
> Książkami Montgomery zaczytywałam sie w podstawówce i od tamtej pory (12lat) ni
> e
> miałam żadnej w ręku :-(. Ale pamiętam do dziś jak się strasznie oburzyłam, gdy
> w jednej z części Ani, Maryla z wielką dumą pochwaliła się przyjaciółce
> (przyjaciółkom?)jak to odwiedziła Anię po jej ślubie i sprawdziła we wszystkich
> szafkach, czy Ania równo poukładała rzeczy. Takie wścibstwo chyba dzisiaj by ni
> e
> uszło. Przynajmniej nie stanowiłoby powodu do aż tak wielkiej dumy.



Ano to zalezy gdzie:) Moja teściowa coś takiego uważa za normalne:)
Nie będę pisać na publicznym forum co oglądała po naszym slubie-jak ktoś bardzo ciekawy to mogę na privie napisać:)

A do szafek zawsze zagląda,że już nie wspomnę o tym,że raz,jak myślała,że nie widzę to i pod szafę zajrzała:)


I witam Cię na forum:)Miłego pisania:)

[panna-lee]

sevilay, niech zgadnę - zajrzała pod kołdrę sprawdzić ślady dziewczej krwi na prześcieradle? :) :) :)

[sevilay]

A zajrzała:))))
Mojego męża mało wtedy szlag nie trafił:))))

A swoim odkryciem podzieliła się z resztą starszej rodzinki:)

Młodo za mąz wyszłam więc znalazła to czego szukała:) A rodzinni seniorzy uznali,ze wobec tego mogę być-jakoś moją obecnośc zaakceptowali:)

Tylko teściowa dalej mnie nie lubi:)

[panna-lee]

omatko... gdzie ty się wżeniłaś? :) żałuję, że zgadłam :->

[sevilay]

Eeee,no nie jest tak źle:) Na codzień rodzinka ta rezyduje za siedmioma górami i siedmioma rzekami.A poza tym,nawet ich lubię (oprócz teściowej oczywiście).Babcia mojego męża jest super:)
Ciotunie też w porządku.Po prostu inna kultura.

[pontecorvo]

Ponieważ zrobił się tu wątek poboczny "noco-poślubny", to (może jestem
nienormalna), ale jak po szczegółowych opisach ślubu Ani z Gilbertem,
uroczystości po, podroży do Glen, ujrzenia Ewy i reakcji Ani, powitania w
Wymarzonym Domku, miłych pogawędek itd. oczekiwałam wzmianki, co tam dalej się
działo :))) Oczywiście byłam pewna, że LMM nawet się nie zająknie na ten temat,
ale jakies oczeiwanie mi towarzyszyło. Pewnie jestem naznaczona
"zdemoralizowanym duchem naszych czasów" :)
Po tylu letniej znajomości Ani z Gilbertem, kilkuletnim narzeczeństwie i
prawdopodobnie abstynencji przed, pewnie się działo? Chociaż kto wie?

[sowca]

Spadłam z krzesła! I my zyjemy w XXI wieku :D ciekawe, co by było,
gdyby tych śladow nie znalazła? skłoniłaby syna do rozwodu zaraz po
ślubie?:P

[jhbsk]

No chyba tak. Ożenić się z taką "używaną" to przecież hańba.

[rosynanta]

kwiat_gruszki napisała:
> Ale pamiętam do dziś jak się strasznie oburzyłam, gdy
> w jednej z części Ani,

Chodzi chyba o "Wymarzony dom Ani".

> Maryla z wielką dumą ochwaliła się przyjaciółce
> (przyjaciółkom?)jak to odwiedziła Anię po jej ślubie i sprawdziła we wszystkich
> szafkach, czy Ania równo poukładała rzeczy.

Nie Maryla, a pani Linde, i nie pochwaliła się, tylko pochwaliła Anię, że jest dobrą gospodynią, i nie odwiedziła, tylko pojechała na Boże Narodzenie, i nie za poukładanie, ale za ogólny porządek i brak niechlujstwa.

"[Pani Małgorzata] Pochwaliła bardzo domek Ani.
- Ania jest dobrą gospodynią - powiedziała do Maryli w gościnnym pokoju w wieczór ich przyjazdu. - Wszędzie zaglądałam: i do komórki, i do spiżarki, i do szuflad. Po tym, jaki tam panuje porządek, wydaję moje zdanie o gospodyni. W spiżarce nie znalazłam suchych kromek chleba, a w komórce nic takiego, co by się nadawało do wyrzucenia. To prawda, żeś ty ją nauczyła porządku, ale nie trzeba zapominać, że potem pojechała do szkoły."

> Takie wścibstwo chyba dzisiaj by nie uszło.
> Przynajmniej nie stanowiłoby powodu do aż tak wielkiej dumy.

Pani Linde nie należała do osób, które by się przejmowały takimi rzeczami :-)
Teraz też jest mnóstwo takich pań, które "uważają za swój obowiązek" upominać młodsze kobiety i pouczać je, zupełnie jak pani Małgorzata. Przecież "Jej rady są podobne do pieprzu: doskonałe w małych ilościach, lecz trudne do przełknięcia w większych" :-)

[sevilay]

panna-lee napisała:

> ach te babcie....
>
> a czy kwestie podpasek nie wyglądały tak, że nosiło się specjalny pas z guziczk
> ami i do niego dopinano podpaski, oczywiście szyte z kilku[nastu?] warstw mater
> iału, i potem prane w gorącej wodzie?
>

dokładnie tak wyglądały:) Chciałam to opisać ale widzę,że mnie ubiegłaś.Moja mama za młodu jeszcze widziała cos takiego na własne oczy:)

[tobiasza]

niego dopinano podpaski, oczywiście szyte z kilku[nastu?] warstw
> materiału, i potem prane w gorącej wodzie?
> dokładnie tak wyglądały:) Chciałam to opisać ale widzę,że mnie
ubiegłaś.Moja mama za młodu jeszcze widziała cos takiego na własne
oczy:)

To jak te bidne kobitki nie chodziły z czerwonymi plamami na
spodnicach? Mówiąc z "pewną nieśmiałością" to mi czasem i alwaysy
nie pomogają!!!

[elwinga]

Na ogół nosiło się kilka warstw (halki są przecież pozostałością po tamtych
czasach), a "zewnętrzne" spódnice były chyba szyte z grubszych materiałów, więc
może tych plam nie było po prostu widać...

[panna-lee]

no ale nie każdy ma tak obfite....
ja np mam średnie na jeża. dałabym radę w antycznej podpasce :) przypuszczam że te bardziej pechowe szyły sobie grubsze podpaski i już. :)

[fenyloalanina5]

panna-lee napisała:

> no ale nie każdy ma tak obfite....
> ja np mam średnie na jeża. dałabym radę w antycznej podpasce :) przypuszczam że
> te bardziej pechowe szyły sobie grubsze podpaski i już. :)

Szczęściara z Ciebie! Ja po nocy mam co miesiąc pranie prześcieradła, choćbym
nawet pampersa założyła :)), cholera jasna!!

[avvg]

> Szczęściara z Ciebie! Ja po nocy mam co miesiąc pranie
prześcieradła, choćbym
> nawet pampersa założyła :)), cholera jasna!!

Pierzesz prześcieradło raz na miesiąc tylko? OMG, mam nadzieję, że nie
jesteś jedną z tych osób, które powyżej gorszyły się nocnikami itp.

[fenyloalanina5]

Pierzesz prześcieradło raz na miesiąc tylko? OMG, mam nadzieję, że nie
jesteś jedną z tych osób, które powyżej gorszyły się nocnikami itp.

Prześcieradło piorę zwyczajowo raz na pół roku, poszewki najwyżej raz na rok,
czasem rzadziej. Myję się nie częściej niż raz na kwartał, włosy nawet rzadziej.
Odkurzam mieszkanie nie częściej niż raz na dwa lata. Mimo to nie gorszę się
nocnikami.

A tak na marginesie gratuluję serdecznie umiejętności czytania i wyciągania
wniosków, którą to opanowałaś, jak na swoje 27 lat, w sposób perfekcyjny! Brawo!

[avvg]

Przyjmuję gratulacje, ale to chyba Tobie wypada pogratulować,
niezależnie od wieku, umiejętności precyzyjnego formułowania myśli na
piśmie:)

[leute]

Avvg, nie masz racji. Z wypowiedzi Fenyloalaniny5 można wywnioskować jedynie, że
prześcieradło pierze CO NAJMNIEJ raz na miesiąc, ponieważ w swoim poście nie
stwierdza, że jest to JEDYNY raz w miesiącu, kiedy to robi.

[fenyloalanina5]

Dzięki Leute za zrozumienie. Miałam już chwilę zwątpienia, czy faktycznie jestem
aż tak nieprecyzyjna w swych wypowiedziach.

Ale i tak dociekliwość avvg w kwestii utrzymywania przeze mnie czystości
wprawiła mnie co najmniej w mocne zdumienie... I to nie w sensie pozytywnym
niestety...

[sevilay]

Słyszałam od babci,że niektóre po prostu nie wychodziły wtedy z domu.A że nie kazda mogła sobie na to pozwolić to pewnie zabezpieczały je dodatkowo halki i grubsze spódnice-tak jak pisała Elwinga

[chomiczkami]

Jeszcze tylko dodam (nieco poniewczasie), że i dziś używa się podpasek z
bawełny, które się pierze - z tym, że kupuje się je w sklepie, a nie wstydliwie
szyje w zaciszu domowym ;).

I Bogiem a prawdą lepsze są niż podpaski sztuczne.

[fenyloalanina5]

chomiczkami napisała:

> Jeszcze tylko dodam (nieco poniewczasie), że i dziś używa się podpasek z
> bawełny, które się pierze - z tym, że kupuje się je w sklepie, a nie wstydliwie
> szyje w zaciszu domowym ;).

Kurcze, nigdy się z tym nie spotkałam... Gdzie? :)

[filifionka-listopadowa]

Skoro jest oferta, koś z tego korzysta:
sklep.ekodzieciak.pl/podpaska-higieniczna-materialowa-p-173.html
sklep.ekodzieciak.pl/podpaska-higieniczna-bawelniana-dzien-p-965.html
Wpisy na blogach:
jestesmyglodni.blox.pl/2008/06/Podpaski-wielorazowego-uzytku.html
nadwojebabkawrozyla.blox.pl/2010/02/eko-menstruacja.html

[pi.asia]

sevilay napisała:

> panna-lee napisała:
>
> > ach te babcie....
> >
> > a czy kwestie podpasek nie wyglądały tak, że nosiło się specjalny pas z g
> uziczk
> > ami i do niego dopinano podpaski, oczywiście szyte z kilku[nastu?] warstw
> mater
> > iału, i potem prane w gorącej wodzie?
> >
>
> dokładnie tak wyglądały:) Chciałam to opisać ale widzę,że mnie ubiegłaś.Moja m
> ama za młodu jeszcze widziała cos takiego na własne oczy:)


Tyle że zakrwawionych ubrań/podpasek nie pierze się w gorącej wodzie, tylko w zimnej, bo gorąca woda utrwala hemoglobinę.

[yowah76]

Hah, w Anglii w co bardziej tradycyjnych (czyt. starych) domach sa
pojedynczo szklone okna a ogrzewanie wlacza sie na pare godzin w
ciagu dnia, wieczorem w zasadzie, przed spaniem. W nocy zimno, rano
ziiimno, angole potrafia po domu chodzic w futrzanych butach i
szalikach.Po poludniu w chlodny dzien w domu jest 10-12 stopni, o
swicie chyba podobnie, w tym momencie te wielowarstwowe ubrania w
XIXw mialy pewne zalety;) I do mycia w lodowatej lazience tez byscie
sie chyba nie rwaly, zreszta, w chlodzie bakteria sie az tak nie
rozwijaja i czlowiek mniej smierdzi;)))

[pontecorvo]

yowah76 napisała:

> Hah, w Anglii w co bardziej tradycyjnych (czyt. starych) domach sa
> pojedynczo szklone okna a ogrzewanie wlacza sie na pare godzin w
> ciagu dnia, wieczorem w zasadzie, przed spaniem. W nocy zimno, rano
> ziiimno, angole potrafia po domu chodzic w futrzanych butach i
> szalikach.Po poludniu w chlodny dzien w domu jest 10-12 stopni, o
> swicie chyba podobnie, w tym momencie te wielowarstwowe ubrania w
> XIXw mialy pewne zalety;) I do mycia w lodowatej lazience tez byscie
> sie chyba nie rwaly, zreszta, w chlodzie bakteria sie az tak nie
> rozwijaja i czlowiek mniej smierdzi;)))

To ze skąpstwa Angole tak robią?
A te futrzaki to mi raczej z Rosją się kojarzyło:))

[yowah76]

Po czesci skapstwo, bo ogrzewanie kosztuje, zwlaszcza przy tych
pojedynczych oknach, a po drugie, po co ogrzewac pusty dom? Do tego
mam wrazenie, ze czesc tych budynkow nie jest ocieplona w zaden
sposob, zimno i wilgotno, czarna plesn w zakamarkach i w ogole;)
Futrzane buty do pol lydki wystepuja tu o kazdej porze roku, ale w
wersji domowej sa to takie jakby skarpeto-bambosze z koldry uszyte i
stoja w sklepach obok pizam. Ale dobor odziezy do aury i pory roku
to w ogole odrebna historia i raczej dla odpornych.

[ananke666]

> w czasach, kiedy wodę trzeba było pracowicie przynosić ze studni, a wcześniej j
> ą oczywiście wpompowac na górę, kiedy nagrzać trzeba ją było na kuchni, myć się
> w niewygodnych podskokach w miednicy [patrz myjące się kobiety degasa] a potem
> miednicę jakoś opróżnić [podnieść? dzbankiem wodę odlewać?] i następnie wodę w
> ynieść i wylać w odpowiednie do tego miejsce.....

Post sprzed dwóch lat, ale co tam.

Człowiek to jest takie bydlę, które do wszystkiego się przyzwyczai. Opiszę metodę na oszczędne i jednocześnie dokładne mycie w trudnych warunkach, może się komuś przyda:

Otóż dawno temu pomieszkiwałam jakiś czas w starym mieszkaniu w kamienicy, wychodek ono miało, ale łazienki nie. Myć można się było w kuchni. Po kilku próbach najlepsza okazała się metoda z wykorzystaniem zlewu (dałoby się z wiaderkiem), sporej miski-miednicy, kubka i gąbki. Do zlewu nalewało się ciepłej wody i stawało się w pustej misce przed owym zlewem. Gąbką, mokrą i namydloną, oczywiście :) należało się wyszorować, a potem... kubkiem zafundować sobie biedny, acz dokładny prysznic! pewnej gimnastyki wymagało oczywiście porządne umycie rejonu międzynożnego, ale i to było wykonalne. Przy takiej metodzie dowcip polegał na tym, żeby nie zużywać większości posiadanej czystej ciepłej wody na bezproduktywne siedzenie w niej, a głównie na spłukanie mydła. Metoda stosowana również na wyjazdach nad jeziora, przy kompletnym braku nie tylko łazienki, ale i dachu nad głową, kiedy to za łazienkę służyły krzaczki, za prysznic woda z jeziora noszona w wiaderku w krzaki, a oczywiście nikomu nie postało w głowie, żeby mydło spłukać bezpośrednio w jeziorze.
Dało się stosować bezboleśnie, chociaż po zmianie lokum na lepsze dziwnie długo nie wychodziłam z wanny :)

Rozmawiałam dużo później z osobą, która również jakiś czas nie dysponowała łazienką. Ona dla odmiany siedziała tyłkiem w misce z wodą podczas mycia. Jednak mój sposób był i łatwiejszy, i higieniczniejszy, jednak człowiek mył się czystą wodą a nie roztworem potu nożnego, że o międzypośladkowym nie wspomnę. Sposób do zastosowania nawet na głuchej wsi, przy ciociach babciach skąpiących opału - spory czajnik wrzątku rozcieńczony zimną wodą wystarczył.

Uwielbiam swój prysznic, kocham wannę!

[mia72]

Też się dopiszę, chociaż po trzech latach;)
Tę sama metodę mycia wynalazłam całkiem niedawno, gdy mi zamarzła woda w rurkach prowadzących do prysznica (łazienka w wykuszu, cienkie ściany). Jedyna różnica taka, że stałam w brodziku podczas mycia, a ciepłą wodę miałam we wiaderku plastikowym. Jaka oszczędność wody!!! Ale jednak niewystarczająca, żeby po odmarznięciu rurek z woda pozostać przy tym sposobie mycia;)

[hemeczka]

a teraz co nie budziło zgorszenia.
Przylepka(Pani na srebrnym gaju) wybiera pomiędzy dwoma
konkurentami i nie może się zdecydować którego wybrać. Oboje o sobie
wiedzą. i konkuruja o względy dziewczyny. Zdziwiło mnie że wśród
tylu surowych zasad opisanych w książkach Maud, konkurujący chłopcy
o jedną dziewczynę, gdy oboje o sobie wiedzą nie jest gorszące.

Fajna była za to sytuacja z Alkiem i Alon`zem. :)

i znów wygrał ten trzeci. :D
.......
dostałam sygnaturkę z urzędu

[pontecorvo]

> Fajna była za to sytuacja z Alkiem i Alon`zem. :)
>
> i znów wygrał ten trzeci. :D

"Gdzie dwóch się bije, tam ..." :)

[jadwiga1350]

> a teraz co nie budziło zgorszenia.

Ale dzisiaj to też nie budzi zgorszenia, tylko że rzadko się zdarza.

Zdziwiło mnie że wśród
> tylu surowych zasad opisanych w książkach Maud, konkurujący
chłopcy
> o jedną dziewczynę, gdy oboje o sobie wiedzą nie jest gorszące.
>

Nie tylko nie budziło zgorszenia ale było czymś co wywoływało podziw
i szacunek otoczenia. Świadczyło o wartości kobiety, o jej pozycji.

Starsza babka pyta 6-letnią Marigold ilu ma wielbicieli. Zdziwionej
prawnuczce wyjaśnia, że w latach jej młodości kobiety już rodząc się
miały wielbicieli. A ilu adoratorów miała Scarlett O'Hara!
A teraz, cóż inne czasy.
Te konkury opisywane przez LMM to taka towarzyska gra, a nie
prawdziwa rywalizacja o kobietę. Żadnej nienawiści,
żadnego "wzywania na udeptaną ziemię", tego wszystkiego co znamy
choćby z Trylogii.
Gdyby Piotr i Bronek naprawdę chcieli zdobyć Przylepkę musieliby się
nawzajem bardzo mocno nielubić. Tak samo Alek i Alonzo. A tu niczego
takiego nie ma. Zwykła zabawa znudzonej złotej młodzieży, której
nikt na serio nie bierze.

[hemeczka]

Odnisołam wrażenie że wszystkie gospodynie w Avonlea musiały w
spiżarkach zawsze mieć jakieś awaryjne ciasto. A bo ktoś przyjedzie
a bo ktoś wpadnie z wizytą. albo przynajmniej jakieś konfitury które
podaje się tylko gościom. Gospodyni bez pełnej spiżarki była złą
gospodynią. ale to tylko moje wrażenie. byłam u mojej ciotki i ona
ma podobnie. zawsze musi mieć upieczone ciasto. nawet zwykłe
drożdzowe.

[moleslaw]

Tak z tym ciastem odniosłam takie samo wrażenie,porządna gospodyni zawsze
miała na wszelki wypadek ciasto.Była nawet opisana taka sytuacja chyba w
"Czarodziejskim świecie Marigold" Ze matka i babka gdzies wyjechały,przyjechali
niespodziewani goście i Marigold szybko piekła jakieś ciasto aby ocalić honor
domu i rodziny.

[fettinia]

Emilka rowniez upiekla ciasto:)Na tyle dobrze,ze goscie stwierdzili,ze ciasto
ciotki Elzbiety poznaja na koncu swiata:D
Taa-wtedy brak ciasta w spizarni to byla hanba dla gospodyni:)

[fenyloalanina5]

odświeżam wątek

[aleska]

Gdzieś w tym wątku była dyskusja na temat higieny intymnej w dawnych czasach. Nie chce mi się przekopywać całego wątku, ale jakby ktoś był zainteresowany tematyką, to tutaj ciekawy artykuł na ten temat: www.libramed.pl/wpg/NumeryArchiwalne/20/11.html

[kooreczka]

Fajny artykuł!
Instrukcję jak zakładać pas do podpasek widziałam jeszcze w poradnikach dla dziewcząt z końca lat '80.

[pontecorvo]

szkoda wątku, więc w górę!

[pi.asia]

Za PRL-u był taki miesięcznik "Jestem" dla młodzieży, traktujący o zdrowiu, zarówno fizycznym jak i psychicznym. Bardzo mądry i przydatny. I w latach 80-ych (XX-go wieku!!!) w miesięczniku tym był dokładny opis szycia bawełnianej podpaski, z radą, by po użyciu namoczyć w zimnej wodzie z proszkiem.

A co do chodzenia młodej panny z młodym mężczyzną bez przyzwoitki - toż przecie Justyna Orzelska odwiedza Bohatyrowicze i spaceruje z Janem samowtór i nikt złego słowa jej nie mówi!

[ananke666]

Interesujące, chociaż...

"Jednak idea miseczek menstruacyjnych nie zanikła wraz z zaprzestaniem ich produkcji. Od lat 80. do chwili obecnej kobiety w USA mogą nabyć miseczki wielokrotnego użytku produkowane przez firmę The Keeper, oraz jednorazowe firmy Instead (Ultrafem) wprowadzone na rynek zachodnich stanów USA w 1996 roku."

Tylko kobiety w USA? Brzmi jak jakiś lokalny wynalazek. A przecież firm produkujących kubeczki (miseczki kojarzą mi się tylko z biustonoszem ;)) jest kilka, bynajmniej nie tylko jeden keeper jest na rynku. Diva, Luna, Lunette, Mooncup, Ladycup, Meluna i inne... mam Melunę i nie wyobrażam już sobie bez tego drobiazgu życia.

Poplamienie halki rdzą

[rosynanta]

Oczywiście winna tej zbrodni przeciw przyzwoitości była Emilka. Myślę, że "przestępstwo" porównywalne byłoby do dzisiejszego zagubienia gdzieś biustonosza: poplamiła, znaczy musiała zdjąć!

Także nieprzyzwoite było mówienie o nogach (ciotka Nancy Priest) oraz o dzieciach (ślub Teda i Ilzy - któraś z ciotek wybrzydza się nad jednym z prezentów, mówiąc, że dzieci na pewno go zniszczą, a ktoś z gości upomina ją, żeby nie poruszała tego tematu). Wiktoriańskie ciotki Emilki zabraniają jej także mówić o wnętrznościach człowieka.

[lucy-lotta]

A tak właściwie to czemu Ania nie powiedziała Walterowi i reszcie (na niego zwracam szczególną uwagę, gdyż - wiadomo - przeszedł sześć mil nocą z Lowbridge będąc pewny, że matka jest śmiertelnie chora) o ciąży? Jej, przecież nie musiała im podawać wszyściutkich szczegółów. Czemu słowa "Będziesz miał siostrzyczkę/braciszka" były takie ciężkie? Czy dzieciaki same z siebie nie zauważyły nic? Przepraszam, jeżeli ten wątek był już omawiany!

[rosynanta]

lucy-lotta napisała:

> A tak właściwie to czemu Ania nie powiedziała Walterowi i reszcie (na niego zwr
> acam szczególną uwagę, gdyż - wiadomo - przeszedł sześć mil nocą z Lowbridge bę
> dąc pewny, że matka jest śmiertelnie chora) o ciąży? Jej, przecież nie musiała
> im podawać wszyściutkich szczegółów. Czemu słowa "Będziesz miał siostrzyczkę/br
> aciszka" były takie ciężkie? Czy dzieciaki same z siebie nie zauważyły nic? Prz
> epraszam, jeżeli ten wątek był już omawiany!

Dobre pytanie.
W ogóle ostatnio myślałam, jak to było z tą ciążą.

W "AzZB" często pojawia się stwierdzenie, że ktośtam spodziewa się dziecka (najczęściej ze strony Zuzanny albo panny Kornelii). Jednak nic nie ma na ten temat o Ani. Zarówno w "WDA", jak i w dalszych częściach mowa jest o najsłodszych marzeniach, o spełnieniu snów, o przybyciu małego kawalera, o małej istotce i takie tam. Poród odbywa się lepiej niż w filmach: Ania blednie, Gilbert posyła po doktora i pielęgniarkę (też nie rozumiem, czemu nie mógł sam tych porodów odbierać... że niby przyzwoite było zaglądanie obcym babom między nogi, a własnej żonie nie?), po czym słychać kwilenie dzieciny i wszyscy oddychają z ulgą.

Dodatkowo, ciążę przecież widać. I pytanie: jak się ubierały ciężarne kobiety w czasach LMM? Gorset trochę większy? Bo przecież chyba nie bez gorsetu?

Generalnie, to dziwię się, że tacy otwarci rodzice jak Ania i Gilbert, mający dodatkowo wiedzę medyczną, nie mogli powiedzieć dzieciom "będzie nowe dziecko, któremu nie można przeszkadzać, więc pojedziecie sobie na wakacje".

[klymenystra]

To nam się teraz wydaje, że gorset był obowiązkowy - nie był. Laura Ingalls Wilder opisuje, jak (na kilkadziesiąt lat przed akcją Ani)nie chciała nosić gorsetu i mama ją strofowała. Gorset był w dużej mierze wymogiem mody, a wtedy moda miała inny wydźwięk niż teraz, co prawda, ale jednak nie była jakimś przymusem. Coś jak teraz stanik.
W ciąży gorsetów się nie nosiło, a jak kobieta zaczynała tracić figurę, nie wychodziła po prostu z domu. Ciążę sie ukrywało, nawet, jak wszyscy wiedzieli, o co chodzi. Była zbyt widocznym znakiem życia seksualnego. I dlatego też dzieciom nie mówiło się o tym.

[emusia]

klymenystra napisała:

> To nam się teraz wydaje, że gorset był obowiązkowy - nie był. Laura Ingalls Wil
> der opisuje, jak (na kilkadziesiąt lat przed akcją Ani)nie chciała nosić gorset
> u i mama ją strofowała. Gorset był w dużej mierze wymogiem mody, a wtedy moda m
> iała inny wydźwięk niż teraz, co prawda, ale jednak nie była jakimś przymusem.
> Coś jak teraz stanik.
> W ciąży gorsetów się nie nosiło, a jak kobieta zaczynała tracić figurę, nie wyc
> hodziła po prostu z domu. Ciążę sie ukrywało, nawet, jak wszyscy wiedzieli, o c
> o chodzi. Była zbyt widocznym znakiem życia seksualnego. I dlatego też dzieciom
> nie mówiło się o tym.

Jak dziś o tym pomyśleć to jest to całkiem absurdalne, bo przecież wszyscy mieli dzieci, więc wszyscy musieli je jakoś zrobić. Ale ze zgrozą patrzyli na kobiety w ciąży, że to samo robią.
Ale i tak uwielbiam książki z tamtej epoki :)

[rosynanta]

klymenystra napisała:

> To nam się teraz wydaje, że gorset był obowiązkowy - nie był. Laura Ingalls Wil
> der opisuje, jak (na kilkadziesiąt lat przed akcją Ani)nie chciała nosić gorset
> u i mama ją strofowała. Gorset był w dużej mierze wymogiem mody, a wtedy moda m
> iała inny wydźwięk niż teraz, co prawda, ale jednak nie była jakimś przymusem.
> Coś jak teraz stanik.

Dobrze wiedzieć :-)
Wnioski gorsetowe wyciągałam na podstawie któregoś wątku, w którym pisałyście o sukienkach - zdaje się, że tam właśnie było coś o gorsetach.

> W ciąży gorsetów się nie nosiło, a jak kobieta zaczynała tracić figurę, nie wyc
> hodziła po prostu z domu. Ciążę sie ukrywało, nawet, jak wszyscy wiedzieli, o c
> o chodzi. Była zbyt widocznym znakiem życia seksualnego. I dlatego też dzieciom
> nie mówiło się o tym.

Przed urodzeniem Rilli Ania jedzie na tydzień do Avonlea. Jest wtedy wiosna, wydaje mi się, że maj, początek czerwca (sądząc po kwiatach, które kwitną w ogrodzie Heleny Gray). Rilla rodzi się w lipcu, więc w Avonlea Ania musiała być w 6-7 miesiącu ciąży. Wydaje mi się, że jakoś musiała to zatem ukrywać, bo szczupłe osoby zaczynają tracić figurę jakoś w 3-4 miesiącu ;-)

Właśnie mam problem z tym, że się "nie mówiło". Wielokrotnie mowa jest o tym, że ktoś spodziewa się dziecka - pani Drew, pani Taylor, wszystkie te wielodzietne rodziny z Glen. Ale Ania - nigdy. Takie podwójne standardy ;-)

[ponis1990]

Niekoniecznie - u mnie było widać dopiero w szóstym - tak nagle wybiło mi bęben, a prędzej nikt nie zauważył w jakim stanie jestem - wtedy byłam drobna, 47 kg/150 cm ;)

[jadwiga1350]

>Laura Ingalls Wil
> der opisuje, jak (na kilkadziesiąt lat przed akcją Ani)nie chciała nosić gorset
> u i mama ją strofowała.

Na pewno? Pamiętam jak Laura włożyła do kościoła suknię z tiurniurą, a ojciec widząc córkę tak modnie ubraną, prawił jej o skromności("nie piórka zdobią ptaszka", czy coś w tym guście).
Nie chciałaby więc gorsetu?

Gorset był w dużej mierze wymogiem mody, a wtedy moda m
> iała inny wydźwięk niż teraz, co prawda, ale jednak nie była jakimś przymusem.
> Coś jak teraz stanik.

Był nie tylko wymogiem mody, ale też synonimem kobiecości i dorosłości. Małe dziewczątka marzyły o nim, na równi z upięciem włosów i włożeniem długiej sukni.

[klymenystra]

Na pewno. Domek na prerii czytałam dziesiątki razy. Owszem, Laura, kiedy zaczęła się interesować chłopakami, zaczęła dostosowywać się do obowiązującej mody, cieszyły ją kiecki, kapelusze, ścięła sobie nawet grzywkę, ale na początku, w okresie, kiedy dorastała, czuła się jeszcze dzieckiem i nie cierpiała czepka, który miał ją chronić przed opalenizną oraz właśnie gorsetu.
Jej starania o wygląd zaczynają się, kiedy poznała Capa Garlanda. W książkach o tym nie ma, ale to w nim się kochała, zanim postanowiła wyjść za mąż za Almanza. Kochała się w nim nawet wtedy, gdy uczyła w oddalonej od domu szkole i Almanzo po nią przyjeżdżał saniami.

Makijaż!

[rosynanta]

"- Masz okropne rumieńce. Ludzie pomyślą, że użyłaś barwiczki. Czy jesteś pewna, że tego nie zrobiłaś?
- Och, mamo! Nie, nie! - wybąkała zaszokowana Paulina."
(AzST/AfWP)

Teraz to nic takiego, a po ulicy czasem chodzą dziewczyny umalowane mocniej niż aktorki w Oscarową noc ;-)

[raszefka]

Przywoite kobiety się nie malowały

[rosynanta]

raszefka napisała:

> Przywoite kobiety się nie malowały

Przecież właśnie o tym jest wątek...
Szkoda, że nie rozwinęłaś, dlaczego tak mogło być.
Oraz: w "Dzbanie ciotki Becky" makijaż już jest. Co prawda jako nowość na trzpiotowatej Nan, ale już nie wzbudza takiego szoku jak u Pauliny Gibson.

[raszefka]

Też przyszła mi do głowy Nan :) Czy akcja Dzbana nie rozgrywa się w latach 20-tych? Nie mam pod ręką ksiazki, ani nic na potwierdzenie tej tezy, ale takie wrażenie po sobie zostawiła. To jakieś ćwierć wieku po Szumiacych Topolach.

[rosynanta]

raszefka napisała:

> Też przyszła mi do głowy Nan :) Czy akcja Dzbana nie rozgrywa się w latach 20-
> tych? Nie mam pod ręką ksiazki, ani nic na potwierdzenie tej tezy, ale takie wr
> ażenie po sobie zostawiła. To jakieś ćwierć wieku po Szumiacych Topolach.

Ania mieszka w Szumiących Topolach od 1887 roku.
"Tangled Web" zostało wydane jakoś w 1930, tuż po Wielkim Kryzysie.
Niestety nie wiem dokładnie, jak datuje się akcję książki (są już samochody, więc na pewno XX wiek, wydaje mi się też, że wspomina się tam I wojnę, więc po 1918).

Zmiana obyczajowości była ogromna, jednak mnie dużo bardziej od samego faktu interesują jej przyczyny ;-)

[jadwiga1350]

Dzban ciotki Becky zaczyna się w 1922 roku. Wirginia Powell jest wdową od 8 lat, a mąż jej zmarł na początku wojny.

[rosynanta]

jadwiga1350 napisała:

> Dzban ciotki Becky zaczyna się w 1922 roku. Wirginia Powell jest wdową od 8 lat
> , a mąż jej zmarł na początku wojny.

Więc 35 lat różnicy, jeśli dobrze liczę. Kawał czasu :-)

[sowca]

Kawał czasu, a poza tym makijaż Nan i jej prowokacyjne zachowania zdecydowanie wywolują komentarze, chociażby ciotki Becky, która każe Nan zmyć z twarzy kosmetyki ;)

[jadwiga1350]

sowca napisała:

> Kawał czasu, a poza tym makijaż Nan i jej prowokacyjne zachowania zdecydowanie
> wywolują komentarze, chociażby ciotki Becky, która każe Nan zmyć z twarzy kosme
> tyki ;)

Ale chyba tylko przez złośliwość? Bo ciotka sama stosowała róż, a Nan po prostu nie lubiła i chciała zaznaczyć swoją przewagę

Jedzenie i inne skandaliczne rozrywki

[rosynanta]

Mam parę przemyśleń na temat jedzenia w książkach LMM - ciekawa jestem, czy też zwróciłyście na to uwagę.

- jedzenie na widoku - stara pani Gibson z "Ani z Szumiących Topoli" uznała, że zjedzenie obiadu na werandzie we własnym domu będzie robieniem z siebie widowiska - teraz to nic takiego, mamy grille i nikt się tym nie przejmuje

- obżarstwo - zwłaszcza u dzieci nie było tolerowane. Matka i Młodsza Babka Marigold Lesley "umarłyby z przerażenia", gdyby wiedziały, ile naprawdę zjadła ciastek z kremem; podobnie Elżbieta Murray wyraża się o Emilce po przygodzie z Dumnym Janem Sullivanem: jeśli ktoś zjada mnóstwo jabłek od rana do nocy, to musi się liczyć z tym, że w końcu żołądek go rozboli (swoją drogą, musztarda z gorącą wodą jako emetyk mnie przeraża, chociaż na pewno działała); dzieci ze Złotego Brzegu piją olej rycynowy (na przeczyszczenie, zdaje się) przez całą książkę; motyw nieobżerania się pamiętam też z "Przeminęło z wiatrem": choć to inne czasy, Scarlett jadła kolację przed przyjęciem, żeby a) zmieścić się w gorset, i b) nie wydać się źle wychowaną panienką, która JE.

Dodatkowo oburzało również:
- czytanie czegoś, co jest nieprawdą (zastanawiam się, jak traktowało się więc np. Szekspira), a już pisanie to skandal niemożebny, chociaż już krewna Marigold jest zdaje się pisarką i nikt z tego nie robi wielkiego halo

- granie w teatrze (przy czym inscenizowanie scenki - Emilka - recytacja - Ania, Ilza, Jana - albo żywe obrazy - Ania, Jana - były najzupełniej w porządku; nie bardzo widzę tu konsekwencję, ale wiem, że obyczaje nie zawsze są konsekwentne)

- alkohol, oczywiście - to już kwestia nie czasów, a innego kręgu kulturowo-religijnego, ale zauważcie, że prawie w ogóle nie ma wzmianek o alkoholu w pozytywnym sensie: Ania spija Dianę winem Maryli, które to wino Maryla robi "w celach zdrowotnych"; Ilza upija się odrobiną whisky, co wywołuje skandal; w Księżycowym Nowiu robią wino z mleczy, też chyba "dla zdrowia", bo nie wyobrażam sobie Laury i Elżbiety Murray popijających winko do kolacji; wódką można natrzeć brzuch, kiedy boli; słowo "piwo" chyba ani razu nie pojawia się w żadnej z książek.

- gra w karty (Nancy Priest stawia pasjansa i to chyba jedyny powód, dla którego kobieta może trzymać karty w domu - bo fakt, że gra w karty z Karoliną, jest powodem powszechnego potępienia).

[klymenystra]

Z tym jedzeniem publicznym nadal tak jest, ze niektorzy mysla, ze nie wypada na ulicy. Vide dyskusja na Twoim blogu :)
Nie pamietam juz gdzie to czytalam, mozliwe ze u LMM, ale nie dam sobie reki odciac, ze jedna panienka sie przechwalala, ze ona to je jak ptaszek, a potem ja widziano pozerajaca kawal miecha w spizarni. Panienka nabrala rozumu i przestala stroic fochy przy stole - ale to chyba bylo pozniej niz GWTW.
Co do aktorstwa, to w XIX wieku chyba rozrozniano dobre i zle aktorstwo. Wspomniane jest to w Godzinie Pasowej Rozy - Modrzejewska jest chwalona, ale przypadkowa "aktorka albo i szansonistka" na ulicy budzi potepienie.

[rosynanta]

klymenystra napisała:

> Z tym jedzeniem publicznym nadal tak jest, ze niektorzy mysla, ze nie wypada na
> ulicy. Vide dyskusja na Twoim blogu :)

Ano :-)

> Nie pamietam juz gdzie to czytalam, mozliwe ze u LMM, ale nie dam sobie reki od
> ciac, ze jedna panienka sie przechwalala, ze ona to je jak ptaszek, a potem ja
> widziano pozerajaca kawal miecha w spizarni.

Paula Pengelly w "Czarodziejskim Świecie Marigold" pościła, bo to było takie ę ą, a potem ukradła ciasto. Z tym mięchem (pasztetem?) też pamiętam motyw, ale nie pamiętam bohaterki... Czy to nie było w Pat podczas którychś świąt?

> Panienka nabrala rozumu i przestal
> a stroic fochy przy stole - ale to chyba bylo pozniej niz GWTW.

Wiadomo, że czasy LMM są późniejsze niż GWTW :-)

> Co do aktorstwa, to w XIX wieku chyba rozrozniano dobre i zle aktorstwo. Wspomn
> iane jest to w Godzinie Pasowej Rozy - Modrzejewska jest chwalona, ale przypadk
> owa "aktorka albo i szansonistka" na ulicy budzi potepienie.

Ale już jak Emilka gra w krótkiej sztuce w Shrewsbury, to ciotka Ruth jest oburzona.
Jest też w pierwszej części taki krotki niby monolog ciotki Elżbiety, kiedy dowiaduje się, że Emilka pisuje opowiadania - myślała tak, jak ją tego nauczyli, czyli że grzeszne jest chodzenie do teatru i granie w teatrze, granie w karty oraz czytanie i pisanie nieprawdy.

Przy czym Elżbieta Murray jest wiktoriańska i ma myślenie nie ze swojej epoki :-)

[kooreczka]

Prosiłabym nie pakować wszystkiego co mówią i robią bohaterowie jako prawdy objawionej. Postacie mają prawo być zdziwaczałe, złośliwe, o normach przestarzałych już wtedy czy błędnych poglądach na życie. Jedzenie na widoku wcale nie było powszechnie potępiane- to przecież czas kultury pikników i śniadanie wioślarzy- a raczej pokazane jako jeszcze jedna złośliwość wrednej starszej pani.

Moralność wiktoriańska nie potępiała powieści- przecież to czas klasycznych dziś pozycji po raz pierwszy dostępny dla każdego. Poglądy ciotki Elżbiety są specyficzne dla regionu i już wtedy nieco przestarzałe- purytanie uważali fikcję za zło, cenili jednak poezję i osobiste pamiętniki.

Podawanie przykładu Modrzejewskiej jako stosunku społeczeństwa do aktorów- nie jest zbyt trafne. Mniej więcej jakby na podstawie Paderewskiego opisywać los przeciętnego pianisty. Teatrzyk amatorski był lubiany, ale wychodzenie poza krewnych i znajomych królika spotykało się z potępieniem. Nawet supergwiazdy pokroju Modrzejewskiej czy Sarah Bernhardt były podziwiane, ale z daleka- starczy przypomnieć jak dla Modrzejewskiej skończyło się wyjście z roli i ożenek z facetem z "dobrej rodziny"

[rosynanta]

kooreczka napisał:

> Prosiłabym nie pakować wszystkiego co mówią i robią bohaterowie jako prawdy obj
> awionej. Postacie mają prawo być zdziwaczałe, złośliwe, o normach przestarzałyc
> h już wtedy czy błędnych poglądach na życie.

Nie traktuję niczego jako prawdy objawionej - wątek jest o tym, co budziło zgorszenie, a co jest najzupełniej normalne teraz. Wiadomo, że nawet obecnie dla jednej osoby coś może być zupełnie nie do przyjęcia, a dla innej wręcz przeciwnie. Jednak LMM opisuje dość małe społeczności, które mają swoje standardy - i o tych standardach przecież tutaj rozmawiamy :-)

Mnie zawsze zastanawiał ten wątek Pat tańczącej nago przy księżycu. Doszłyśmy już do tego, że Ilza i Emilka nie kąpały się nago, a w halkach. Ale Pat była dzieckiem, więc może..?

"Zrzuciła sukienkę, koszulkę i majteczki i stanęła wśród cieni jak maleńka driada, drżąc z podniecenia, gdy dotknęły ją blade palce księżyca."

"Pat disrobed. There was not much to do . . . she was already bare-legged. Her pale-blue cotton frock and two small undies were cast aside and she stood among the shadows, a small, unashamed dryad, quivering with a strange, hitherto unknown ecstasy as the moon's pale fingers touched her through the trees."

[slotna]

> Paula Pengelly w "Czarodziejskim Świecie Marigold" pościła, bo to było takie ę
> ą, a potem ukradła ciasto. Z tym mięchem (pasztetem?) też pamiętam motyw, ale n
> ie pamiętam bohaterki... Czy to nie było w Pat podczas którychś świąt?

Na pewno nie w Pat. Pamietam ten motyw - ktos podejrzal te dziewczyne jak pozerala wolowine na zimno w spizarni, ale kurcze, w ktorej to bylo ksiazce?

[klymenystra]

Nie Pat, nie Marigold... Ale gdzie?

[slotna]

Stawiam na Anie z Szumiacych Topoli.

[invisse]

W Historynce - dziadek King podejrzał jakąś kuzynkę, jak wcinała coś po nocy w spiżarni.

[rosynanta]

invisse napisała:

> W Historynce - dziadek King podejrzał jakąś kuzynkę, jak wcinała coś po nocy w
> spiżarni.

Chyba muszę sobie odświeżyć "Historynkę", bo zupełnie nie umiem znaleźć tego fragmentu :-)

[croyance]

Mysle, ze wiekszosc z tych tabu przetrwala do dzis, ale w nieco zmienionej formie.

Owszem, mozna jesc publicznie (nie we wszystkim kulturach oczywiscie), ale po prostu zmienily sie granice - jedzenie na werandzie czy ogrodku restauracyjnym przy ulicy moze byc ok, tak jak i jedzenie chipsow z torebki, ale gdybym wyszla przed dom ze stolikiem i rozlozyla sobie obiad, wzbudziloby to jednak spore zdziwienie. Tak samo, gdybym rozlozyla sie z jedzeniem w metrze - w Londynie trwaly ostatnio gorace dyskusje na temat jedzenia w metrze, czy mozna, czy wypada etc.

Co do obzarstwa, nadal wlasciwie jest skandalem, przynajmniej jesli chodzi o osoby z nadwaga, ktore boja sie publicznego zjedzenia loda, taka wzbudza to agresje (czesto i ataki, wyzwiska).

Faktycznie zmienilo sie, jesli chodzi o literature i 'czytanie nieprawdy' (oraz pisanie), oraz gry karciane :-)

[jadwiga1350]

> - granie w teatrze (przy czym inscenizowanie scenki - Emilka - recytacja - Ania
> , Ilza, Jana - albo żywe obrazy - Ania, Jana - były najzupełniej w porządku; ni
> e bardzo widzę tu konsekwencję, ale wiem, że obyczaje nie zawsze są konsekwentn
> e)
>


Tu trzeba odróżnić amatorskie granie od zawodowego. Wystawienie sztuki w szkole, na pensji, na dworze, jak najbardziej, a zawodowa aktorka to wiadomo, prawie prostytutka.
I wynikało to nie tyle z grania na scenie, co z prywatnego życia aktorek.
Dzisiaj sławne gwiazdy filmowe same opowiadają jak to za rolę szły z reżyserem/producentem do łóżka. Dzisiaj nikogo to nie gorszy. Ale 100/200 lat temu patrzono inaczej na te sprawy.

[slotna]

> Dzisiaj sławne gwiazdy filmowe same opowiadają jak to za rolę szły z reżyserem/
> producentem do łóżka.

Co konkretnie masz na myśli?

Zgorszenie pocałunkami

[pi.asia]

Ania mieszkając w Szumiących Topolach pisze do Gilberta o oburzeniu miejscowych kumoszek (być może nawet obu cioć, nie pamiętam) faktem, że jakiemuś tam małżeństwu jadącemu powozem konie poniosły i ach i och - GDZIE on całował swoją żonę! - gdy udało się zatrzymać powóz. Odrobinę go usprawiedliwiały, bo przeżył szok, ale uważały, że zachował się nieprzyzwoicie.

Czytając to myślałam o jakichś wyjątkowo bezecnych pocałunkach w jakieś wyjątkowo nieoficjalną część ciała cudownie ocalonej żony :D Potem dopiero okazało się, że całował ją na stopniach kościoła, i to było absolutnie nieakceptowalne.

Ania w liście dodaje: ciekawe, co by powiedziały, gdyby wiedziały, że zdarza ci się pocałować mnie u nasady szyi?

[the_dzidka]

pi.asia napisała:

> ach i och - GDZIE on całował swoją żonę
> ! - gdy udało się zatrzymać powóz. Odrobinę go usprawiedliwiały, bo przeżył szo
> k, ale uważały, że zachował się nieprzyzwoicie.
>
> Czytając to myślałam o jakichś wyjątkowo bezecnych pocałunkach w jakieś wyjątko
> wo nieoficjalną część ciała cudownie ocalonej żony :D Potem dopiero okazało si
> ę, że całował ją na stopniach kościoła, i to było absolutnie nieakceptowalne.

No bo przecież o to w tej scenie chodziło, żeby wywołać takie wrażenie u czytelnika :) celowy zabieg LMM :)

[raszefka]

Sięgam nie do książki, lecz gmeram w czeluściach pamięci - autorka napisała chyba, że Zosia została potem słynną aktorką i chyba poczytywała rolę Ani w tym fakcie jako pozytywną, że pomogła dziewczynie w karierze.

[pi.asia]

raszefka napisała:

> Sięgam nie do książki, lecz gmeram w czeluściach pamięci - autorka napisała chy
> ba, że Zosia została potem słynną aktorką i chyba poczytywała rolę Ani w tym fa
> kcie jako pozytywną, że pomogła dziewczynie w karierze.

Tak, Zofia Sinclair została słynną aktorka, ale żadne brawa i hołdy nie brzmiały dla niej tak słodko jak te pierwsze na szkolnym przedstawieniu. Ania zapisała ją do grupy teatralnej i sama opłaciła za nią składki, bo Zosia była bardzo biedna (codziennie przyjeżdżała do szkoły osiem kilometrów na starej kobyle swego ojca - to naprawdę wyczyn godny pochwały).

[pi.asia]

jadwiga1350 napisała:


> Tu trzeba odróżnić amatorskie granie od zawodowego. Wystawienie sztuki w szkole
> , na pensji, na dworze, jak najbardziej, a zawodowa aktorka to wiadomo, prawie
> prostytutka.
> I wynikało to nie tyle z grania na scenie, co z prywatnego życia aktorek.

Vide scena z "Między ustami a brzegiem pucharu", gdzie Jan przyjeżdża do Wiednia (czy Berlina?) szukać Wentzla i znajduje go, wraz z grupą przyjaciół, za kulisami teatru, gdzie wyczyniają się istne orgie. Swoją drogą, opis Rodziewiczówny jest bardzo śmiały, i dosyć ognisty :)

[aniadm]

Poza absolutnymi supergwiazdami teatru aktorki były opłacane wyjątkowo kiepsko, więc musiały sobie dorabiać, jak umiały. Możliwości zarobkowania dla kobiet dużo nie było.
Do tego miały spore wydatki (przynajmniej po tej stronie oceanu, ale nie wydaje mi się, żeby po tamtej było inaczej) - zapewnienie stosownych kostiumów było sprawą aktorów, nie teatru. Suknie były droższe niż kiedyś, jak wszystko.

[kociaczek456]

Zależy w jakich kręgach, obecnie jest wiele osób bardzo tolerancyjnych. Ale, tak jak piszesz, to była zupełnie inna mentalność.