cs137
28.12.07, 22:35
Jakis czas temu, wkrótce po przyznaniu tegorocznego Nobla z fizyki, ja się
odrażałem, że umieszczę tu jakiś tekst bliżej wyjasniający, "co to za zwirz
ten GMR". Ponieważ teraz jest przerwa świateczna, więc miałem chwile czasu i
mogłem zaczac wprowadzać moje groźby w czyn.
Tekst (to dopiero ok. 60% całosci) jest napisany przy pomocy MSWord i
przerobiony na PDF. Niestety, program przerabiający Worda na PDF zjadł
wszystkie ogonki i apostrofy, z wyjątkiem tych nad litera "ó". Wiec
zamieszczam także plik ten Word-owski:
urlcut.com/Tekst_o_GMR_pdf
urlcut.com/Tekst_o_GMR_MSWord
Chwilowio brak nie tylko ostratniej czesci, ale także rysunku, co postaram sie
jednak szybko uzupełnić.
Tutaj przytaczam jeszcze sam poczatek owego tekstu, żeby Szan. Czytelnik
niniejszych słów mógł sie zorientować, czy w ogóle warto mu te linki otwierać:
==========================================================
Magnetoopór
„Czynnikiem sprawczym” w zjawisku GMR jest struktura pasmowa metali
ferromagnetycznych. W polowie lat 1930-tych znany brytyjski fizyk, Neville
Mott, zadał sobie nastepujące pytanie: Dlaczego metale przejściowe nikiel,
pallad i platyna sa znacznie gorszymi przewodnikami niż metale sasiadujące z
nimi bezposrednio w układzie okresowym, czyli, odpowiednio, miedź, srebro i
złoto?
Zarówno w miedzi, jak i w niklu – jeśli wziąć dla przykładu jedną z tych
wyszczególnionych par – pasmo przewodnictwa jest obsadzone przez elektrony ze
zhybrydyzowanych orbitali atomowych 4s i 3p. Elektrony w paśmie 3d, dużo
ciaśniej związane, wnosza znacznie mniejszy wkład do przewodnictwa.
W atomie miedzi wszystkie orbitale atomowe 3d są kompletnie zapełnione. W
atomie niklu nie, zatem w pasmie 3d w metalicznym niklu istnieją
nieobsadzone stany. Te nieobsadzone stany, jak Mott to sobie uświadomił,
działają jak pułapki: jeśli elektron przewodnictwa ulega rozproszeniu na
jakimś „obcym” atomie (nawet najczystsze materiały zawsze zawierają minimalna
ilość zanieczyszczeń), na defekcie sieci krystalicznej, czy na fononie1,
może on wpaść do jednego z tych nieobsadzonych stanów w „nieruchawym” paśmie
3d. Efekt? Wzrost opornosci.