Die Königliche Hütte

[szwager_z_laband]

Pozwolcie, ize we krotkich odcinkach zapoznom sam wszyskich z geszichtom tyj
stryj glywickyj huty:)

kozdo pomoc bydzie mile widziano :))

Po wojnach slonskich Friedrich II skerowou couko swoja uwaga na nowozdobyto
prowincja. Owocnom boua decyzja o powouaniu specjalnego ministra od Slonska,
piyrszym ta funkcja sprawowou Grag Münchow. Jymu podlegauy nowonarichtowane
Kriegs- und Domänenkammern od Wrocuawia i Guogowa. Po Münchowie prziszou
Massow, a po tym juzas nojrobotniejszy minister von Schlabrendorf, prawo
rynka krola we siedmioletniyj wojnie. Ostatni minister, kerego Friedrich
posuou do slonksa bou graf Hoym.
Jak na szpica ministerstwa od spraw hutnictwa i gornictwa prziszou minister
von Heinitz, Gorny Slonsk nabrou znaczynia i odniego rola zaczua byc
znaczoncom. Heinitz wysuou grafa F..W. von Reden do Slonska, i jymu
zawdziynczo podstawy i swoja wielkosc gornoslonski przemys. To Reden je
tworcom gornoslonskego gornictwa i hutnictwa.
W czasie rajzy do Angli Reden zapoznou sie wielkim piecym we kerym hajcowauo
sie koksym, kery dowou o wiele wiynkszo hica jak wyngel. Jak Reden wrociou
przijecho nazod, zaroski zaczon probowac u nos gornoslonski wyngel przerobiac
na koks, i to mu sie udauo. Teroski mozna juz bouo we wiekim piecu w Malapane
(Mala Panew) produkowac poczebne surowka i stal (w pryntach).
W czasach Redena ale bouy piece hutnicze tak obsztalowane, ize niy
wyczimywauy hicy kero dowou koks. Poczebne bouy wielke piece kere by sie
nadowauy do hajcowania koksym. Poczebny stou sie ajnfach "wieki piec", w
kerym hajcowac by szu koksym a niy wynglym. Redyn szukou juz placu kaj go
postowic. Poczebne bouo za tela placu, coby sie te przedsiynwziyncie i
rozwijac poradziouo, coby niydaleko bouo do gruby(kopalni) i coby tysz blisko
bouo do wody, kerom szuo by szybko transportowac to co sie wyprodukuje. Reden
znod taki plac, kery speuniou wszyske te warunki, na wschodzie miasta
Glywice. bouo tam niydaleko do gruby "Königin Luise", ze keryj brany bou
wyngel na koks. Wody do poruszania maszyn bouo aze za tela. dziynki Kanauowi
Kuodnickymu szuo szybko dopuynonc do Odry i tak tysz transportowac wyroby. W
roku 1793 zaczua sie budowa. Kerowou niom przibouy ze Szkocji inzynier,
kerymu bouo Baildon. Czi lata potym bou wielki piec fertik. Glywicki wielki
piec (na koks) bou piyrszym tego typu na stauym kontynyncie europyjskim.

dalyj bydzie juzas ...


ps

jak przetuplikowac nojlepiyj " Kriegs- und Domänenkammern"?

Komora skarbowa i komora wojynno??

[ballest]

Laband, dodom, ze to je dzisiejszy GZUT!

[szwager_z_laband]

ja, w pewnym synsie i stopniu:) je GZUT kontnuatorym (zresztom niy jedynym)
tradycji tyj Krolewskyj Huty(ekstra dziau bou Krolewsko Odlywnia)

[szwager_z_laband]

Tyn wielki piec dowou juz sorowka. Ta ale cza bouo dalyj przerobiac. Tak to we
roku 1796 powstaua odlywnia. Ona miaua produkowac bron do obrony kraju, maszyny
do gornictwa i hutnictwa i w koncu przedmioty artystyczne i wyroby do
gospodarstwa domowego. Kerownikym tyj odlywni bou inspektor Schulze, kery z
mauyj anlagi niydugo zrobiou srogo Fabryka. Najprzod narichtowou on formiernia
medali, potym rozwinou odlywnictwo artystyczne a na koniec poswiynciou sie
odlywaniu luf/dziau, czyli armat.

Armaty moguy Prusy do tyj pory ino za sroge piyniondze sprowadzac ze zagranicy.
Jak ale cysorzowi Napoleonowi coukyj Europy sie zachciauo i jom podbijou, i jak
prziszuo na Prusy, tak to tysz bou dlo Prus forbaj ze kupowaniym armat.
Berlinsko odlywnia boua we tyn czas jeszcze za modo. I tak naszo glywicko
fabryka staua sie ratunkym dlo Prus. Inspektor Schulze odlou juz w 1804 roku
dwie zelazne armaty. Kozdo wazoua 30 cetnorow. Jak je pozondnie wyprobowali we
Glywicach i we Berlinie, to rozkozou Frriedrich Wilhelm III produkcja armat we
Prusach. We glywicacj tak to bouy odlywane piyrsze niymiecke armaty.
Francuske wojoki prziszli ale aze do Glywic i mieli sam nawet we latach 1807 i
1808 garnizon. Glywice musiauo nawet do nich postowic jedna kazerna. Sznupali
on tysz i we naszyj hucie, tak ze cza bou przestoc ze odlywaniym armat i cza
bouo paczec wiyncyj sie dac za odlywanie przedmiotow artystycznych, kere
zresztom miauy dobry popyt. W 1808 roku odloli my 40 000 medali, mocka krojcow,
tabakdozow, fojercojgow i tysz garkow. W 1809 roku juzas zaczuo sie odlywanie
armat, kere bou tera poczebne do wojny wyzwolynczyj. Panstwo moguo sie sam ino
oprzyc na Gornym Slonsku. Gownym kerowikym ostou sie teroski Oberbergrat(Gowny
Radca Gorniczy) Karsten, kerymu podlegou dyrektor odlywni(ow) Reisinger ze
dwoma posuanymi pomocnikami ze Berlina. Do konca roku 1809 odlone bouy 72
armaty i haubice.
5 Maja 1810 roku Glywice miauy wazno wizyta. Brat od krola, princ Wilhelm,
przijechou do Glywic, coby poznac naszo huta, a nojbardziyj odlywnia armat.
Na wojna wyzwolynczo wyprodukowaua huta w Glywicach jeszcze 32 nowe armaty i
3000 cetnorow dziesiyncfuntowych granatow.

dalyj bydzie juzas!

:)

[szwager_z_laband]

Nastou rok 1813. Krol szkryfnou ze Breslau do Slonzokow "Aufruf an mein Volk",
i dauo to skutki - kaj ino to wszske chytali za gewery, ale w naszyj hucie
musiauo byc konsek inaczyj,z naszyj huty poszuo ino piync chopa do Landswehr
(y), reszta boua poczebno do roboty, tak ze sie ostou kozdy poczebny przi
produkcji. Juzas przijechou ze Berlina kerownik odlywni Reisinger i paczou coby
jak nojwiyncyj armat we Glywicach bouo odlonych. Wojna ale je richtik drogo, a
Prusy bouy biydne skuli Napoleona. W tyj biydzie pomogli ale ajnfachowe ludzie,
kozdy oddowou klejnoty co miou ze zuota abo srebra a dostowou za to ze, miyndzy
inkszymi i przedewszyskim, glywickyj odlywni piykne filigramowe ozdoby odlywane
z zelaza. Na tych rzeczach stouo "Gold gab ich für Eisen" (Zuozo oddouech za
zelazo). Ta zelazno bizuteria boua tak delikatno i piykno, ize ze chynciom jom
kobiyty nosiouy. 10 III 1813 roku, we gyburstak od krolowyj Luizy, zafundowou
krol odznaczynie kere mianowane bouo "zelazny krziz". Znany berlinski artysta-
rzezbiarz Schinkel je jego autorym, ale opar sie on na szkicach samego krola.
Krolewsko Odlywnia we Glywicach dostaua za zadanie te honorowe odznaczynie
wyprodukowac. Huta wywionzaua sie z tego zadania tak ze krol bou naprowdy
zadowolony.
W sumie we "wojnie wyzwolynczyj" naszo huta odloua 225 armat, 19625 cetnorow
amunicji i 9179 odlywow artystycznych, w czym bouy zelazne ozdoby/bizuteria
i "zelazny krziz"(Eiserne Kreuz). Na tako mauo "fabryka" to bouo sroge
osiongnincie!

dalyj bydzie juzas :)

[staflik1]

szwager_z_laband napisał:

>
> jak przetuplikowac nojlepiyj " Kriegs- und Domänenkammern"?
>
> Komora skarbowa i komora wojynno??

Znalazłem tłumaczenia "izba wojenno - posiadłościowa" albo "kamera wojny i
domen".

W pierwotnym znaczeniu słowo "kamera" oznaczało w dawnej Polsce urząd
zarządzający dobrami i dochodami królewskimi; później urzędy skarbowe,
administracyjne i komory celne (słownik PWN)

Domeny to wielkie posiadłości ziemskie należące do państwa, rodzin panujących
lub magnackich (j.w.).

Zeby polski odpowiednik "Kriegs- und Domänenkammer" jakoś uwspółcześnić, można
by użyć nazwy Urząd d/s Wojny i Posiadłości. Ale ta "izba" też mi się podoba.

[szwager_z_laband]

powia krotko "Piykne Dziynki! :))


a mozno tak tysz idzie? "izba do spraw wojny i majontku"

[szwager_z_laband]

Downiyj do grubow i hutow szyske maszyny cza bouo brac ze Angli, no i bouy one
przeca droge. Jeszcze drozyj to wyuaziouo skuli tego prziwozynia ze tak daleka
aze do nos do Gornego Slonska. Skisz tego Graf Redyn paczou coby te maszyny sam
u nos we Gornym Slonsku szuo se samymu robic. Redyn znod ale se pomoc,
skludziou ze Andreasburg(a) we Saksoni we roku 1792 szpeca kerymu bouo
Holzhausen. Holzhausen zaczon budowac maszyna parowo we hucie Malapane, ale i
nszo glywicko huta robioua/odlywaua i posyuaua mu poczebne do niyj czynsci. We
roku 1796 boua ta piyrszo maszyna fertik. Teroski we naszyj hucie mieli my juz
nowy oddziau, bou to odziau kery sie specializowou budowom maszyn. We tym
oddziale Holzhausen zrobiou jeszcze wiynmcyj jak 50 maszyn. We roku 1827 umar
Holzhausen - dwie tablice pamiontkowe - na odniego domu i na Wyzszyj
Technicznyj Uczelni (dokuadnie cytuja "an der Höheren Technischen
SStaatslerhranstalt)- przipominauy nom o tym.

A robione we naszyj hucie zelazne gorki, , tygliki i patelnie, bouy z chnciom
kupowane przez nasze oumiczki i odnich oumy. Huta miaua mocka zamowiyn tysz ze
inkszych landow i skisz tego wszyskego obsztalowaua nowo hala ino skuli tych
odlywow.

dalyj bydzie juzas :)

[rita100]

:) a będzie tez odlewanych pomnikach ?

[szwager_z_laband]

tukej byda musiou sie som spytac eli Margotka nom pomoge :))


Margotko!!!

[rita100]

Bardzo by było miło, mam rok odlewu , mam nazwę odlewu pomniku gliwickiego ,
ale nic więcej.

[ballest]

Rita, w Gleiwitz bouo bardzo duzo odlewane, np. tyn zelazny krzyz bou najwiyncy
w Gleiwitz odlewany!

[meg_s]

szwager_z_laband napisał:

> tukej byda musiou sie som spytac eli Margotka nom pomoge :))
> Margotko!!!

w czym pomóc ?

[szwager_z_laband]

no dyc cosik bys mozno poradzioua szkryfnonc o tradycji odlywania pomnikow
e "glywickyj hucie" :))

[meg_s]

"od siebie" nie umiem :)

"Zeszyty Gliwickie XVIII-XIX" - Małgorzata Procek "Działalność zrtystyczna
Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych a 40-leciu PRL" ;)

"...W 1945 r. uruchamiając produkcję byłej Huty Gliwickiej, Gliwickie Zakłady
Urządzeń Technicznych podjęły się także artystycznej działalności odlewniczej..
Na przestrzeni 40 lat rezultatem tej działalności jest dorobek wyrażający się
odlaniem około 100 pomników....

1947 - pomnik "Wdzięczności" - Katowice
1949 - Fryderyk Chopin - Gliwice,
.......Fryderyk Chopin - Chorzów (różne projekty)
1953 - Więzień Polityczny - Gross Rosen
1954 - Wdzięczności Armii Radzieckiej - Warszawa,
.......Świerczewski - Jabłonki
1955 - Nike - Ostrowiec Świętokrzyski
1957 - Adam Mickiewicz - Gliwice,
.......Adam Mickiewicz - Chorzów (róźne projekty)
1959 - Stanisław Moniuszko - Katowice
1960 - Adam Mickiewicz - Poznań
1962 - Marcin Kasprzak - Poznań
1963 - Hutnik - Trzebinia,
.......Pomordowanej Ludności Żydowskiej - Lublin
1964 - Stanisław Staszic - Dąbrowa Górnicza,
.......Nike - Warszawa
1965 - Powstańcóów Wielkopolskich - Poznań
1966 - Powstanie - Puławy
1967 - Powstańców Śląskich - Katowice,
.......Lotnik - Warszawa,
.......Tadeusz Kościuszko - Poznań
1968 - Wdzięczności Armii Radzieckiej - Częstochowa,
.......Świerczewski - Warszawa
1969 - Walki i Męczeństwa - Bydgoszcz
1971 - Powstańca Śląskiego - Chorzów
1972 - L.Stur - Bratysława
.......Władysław Broniewski - Płock
1973 - Lenin - Nowa Huta
.......Matki Polki - Racibórz
.......Mikołaj Kopernik - Bratysława
1974 - Bitwy Partyzantów - Janów Lubelski
.......Słowackie Powstanie Narodowe - Bratysława
.......Gottwald - Vrutky
1975 - Walki i Pracy - Tychy (autor - Dyrda ;)
.......Żołnierza I Armii WP - Sandau nad Łabą
.......Republiki Rad - Presov
.......Chwała Saperom - Warszawa
.......Mieszko I i Bolesław Chrobry - Gniezno
.......Bohaterów Dukli - Dukla
1976 - Grunwald - Kraków
1977 - Dzierżyński - Tarnów
.......Bierut - Częstochowa
1978 - Pstrowski - Zabrze
.......Orła Polskiego - Zgprzelec
.......Kościuszko - Detroit
.......Delfiny - Otwock
1979 - Słowackie Narodowe Powstanie - Żylina
.......Pułaski - Buffallo
.......Bierut - Lublin
.......Krasicki - Siemianowice
.......Górników i Hutników - Kraków
.......Pułaski - Warka
.......Arka Bożek - Racibórz
.......Aleksander Zawadzki - Dąbrowa Górnicza
1980 - Leon Kruczkowski - Sosnowiec
.......Jan Długosz - Brzeźnica k. Częstochowy
.......Kościuszko - Rzeszów
.......Wdzięczności - Oświęcim
.......pamięci MO i SB - Katowice (ciekawe co a nim teraz ;))
.......Krasicki - Limanowa
1981 - ks. Dzierżon - Kluczbork
.......Sztwiertnia - Wisła
.......Powstańca Śląskiego - Świętochłowice
.......Prymas Hlond - Poznań
1982 - Wyspiański - Kraków
1983 - Harcerzy i Harcerek - Katowice
.......Chrobry - Gniezno
.......Prymas Wyszyński - Licheń
.......Kościuszko - Sosnowiec
.......Rewolucji, Walki i Męczeństwa - Algier
.......Legionista - Licheń
.......Mickiewicz - Rzeszów
1984 - Słowacki - Wrocław
.......gen.Jóźwiak - Lublin
.......Stalmach - Cieszyn
.......Lilijka Harcerska - Ostrzeszów
1985 - Marszałek Koniew - Dąbrowa Górnicza (autor - Dyrda)
.......Poległym w obronie Ojczyzny - Częstochowa
.......Poległym w służbie i obronie Polski Ludowej - Warszawa
.......Grzegorz z Sanoka - Sanok
.......Ofiar Obozów Zagłady - Kraków
.......Konopnicka - Kraków
.......Wyżykowski - Lubin
.......dr Klukowski - Szczebrzeszyn
1986 - Dechnik - Biłgoraj
.......Czyny Rewolucyjnego Proletariatu Krakowskiego - Kraków
.......Ziętek - Katowice
.......Prymas Wyszyński - Warszawa
.......Ziętek - Ustroń
.......Bramkarz - Warszawa
1987 - marszałek Koniew - Kraków
.......Bramkarz - Lozanna
.......Morcinek - Skoczów
1988 - Bohaterom Powstania Warszawskiego - Warszawa

do późniejszych nie mam materiałów

a to ostatnie dzieło www.gliwiczanie.pl/Ee/drzewo/drzewo.htm

[szwager_z_laband]

Dziynkuja Margotko! :))

jk widac je tego couko raja, a mosz cos podobnego o pomnikach i im podobnym ze
przed 1945???

[meg_s]

w tych samych "Zeszytach" (ale o pomnikach nic nie znalazłam)
- Wojciech Głąb - "Huta w Gliwicach w latach 1796-1830"

"...Inną gałąź produkcji, która znajdowała rynek zbytu, zarówno w kraju jak i
za granicą - stanowiło odlewnictwo artystyczne.....Szczytowy rozwój produkcji
artystycznej huty w Gliwicach - to lata 18180-1830. O szerokim asortymencie
tych wyrobów świadczy zestawienie produkcji za 1827 rok.

Płaskorzeźby 32
Przyciski na biurko 1231
Popiersia 61
Komplety do pisania 212
Krzyże różne 68
Pudełka na tytoń 176
Tabakierki 131
Flakony 596
Dzwonki 10
Dziadki do orzechów 810
Lichtarze 1824
Medaliony 45846
Talerze ozdobne 84
Lustra stojące 54
Statuetki 713
Kołatki 7
Podstawy pod zegarki 803
Wazony 181
Chrzcielnica 1

[szwager_z_laband]

zapomniauas o lwach , synku ze uabyndziym itd, usw :))

piyknie dzyinkuja za wysznupanie i szkryfnincie sam tego wszyskego!

[meg_s]

nie zapomniałam, ale fakt, że wiemy np o kilku "Chłopcach" niczego nie
przesądza, bo nie wiemy czy był to ich jedyny w tym czasie wzór, czy tylko
najpopularniejszy i ile ich w sumie wyprodukowano, to samo tyczy lwów :)

[szwager_z_laband]

wiym izes to probowaua wszysko juz rachowac, ale niy muszymy sam mozno wiedziec
wiela, ino ajnfach co :)

[szwager_z_laband]

jak sie niy myla niydawno czytali my kajs o pomikach Papiyza(?)

[rita100]

Meg_s - tak, o to mi chodziło, dokladny wykaz pomików. Jak myślicie będzie
mozna zaprezentowac każdy wymieniony pomnik gliwicki osobno ?
W tym roku postawiono pomnik odlany w Gliwicach również w Olsztynie.

[rita100]

Coś takiego znalazłam , bardzo ciekawe, jesli chodzi o wnętrze artystów
projektujących pomniki
www.trybuna.com.pl/n_show.php?code=2004111214
" Popiersie miało być nie większe niż 60 cm, tak aby Gierek, jak rzymski cezar,
mógł je sobie postawić w gabinecie - przypomina sobie Dyrda. - W całości miało
być wykonane przez miejscowe zakłady. Oddałem im model, a po pewnym czasie
dyrektor gabinetu wojewody bielskiego przyjeżdża do mnie i prosi o pomoc: ratuj
nas Gustlik, bo odlew waży 400 kilogramów, jak mamy go wręczyć na trybunie
towarzyszowi Gierkowi? Kran czyli dźwig musieliby sobie zamówić na tę
okoliczność. W dodatku towarzysz „pierwszy" miał na nosie dziurę i ucho z tyłu
głowy. Zrobiłem im nowy model, odlew tym razem wyszedł całkiem nieźle, wręczyli
go Gierkowi, a on postawił go sobie w swoim domu w Ustroniu. Potem dowiedziałem
się, że w Gliwicach odlano jeszcze cztery takie popiersia bez mojej zgody.
Dyrda dopiero za Gierka wstąpił do partii, a w latach 80. został nawet
członkiem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach. Nie przeszkadzało mu to
wyrzeźbić dla salezjanów z Oświęcimia figurę Jana Bosko, a świętego Wojciecha
dla kościoła w Mikołowie. Dla Chorzowa z kolei Saksończyka, hrabiego Fryderyka
Redena, którego spora część mieszkańców regionu niechętnie chciałaby widzieć na
cokole."

[szwager_z_laband]

Glywicko Krolewsko Huta juzas stanoua przed nowym zadaniym. We roku 1819
miasto Poczdam zamowiouo, odlywany ze zelaza, most na rzece Havel.
Ze nojwinkszom dokuadnosciom odlone bouo osiym czynsci mostu, kozdo z nich to
bouo zas siedym zebrow(Rippen). Couki tyn most wazou 20 000 cetnorow. Kanauym
Kuodnickim zaczon sie transport tego mosta do Poczdamu, kaj masy ludzi
oglondauy i podziwiauy go po otwarciu. W tamtym czasie posuane bouy take mosty
tysz i do Wrocuawia i do Berlina.
W roku 1846 naszo huta fajrowaua "Abrahama"(50 lot) i to bou tysz jednoczesnie
punkt kulminacyjny w zyciu huty. W tym czasie robiouo w glywickyj Krolewskyj
Hucie 2588 ludzi.
Po wojnach wyzwolynczych rozwoj przemysuowy we Gornym Slonsku dostou richtik
szwungu. To przerosuo aze nasza huta keryj rola juz niy boua dalyj
piyrszoplanowom. Ino odlywnictwo artystyczne dalyj odgrywauo nojwiynkszo rola,
robotne formierze, projektanty, odlywniki i modelorze dalyj robiyli
ozdoby/bizuteria, naczynia codziynnego uzytku i dzieua sztuki przepiynknyj
jakosci, jak reliefy, popiersia, wazy, krzize, swiyczniki i couko masa inkszych.
Dwoch artystow tamtych czasow warto sam wymiynic, byli to Kiss i Kalide. Pomnik
Fryderyka Wielkiego na wrocuawskim rynku bou dzieuym Kissa. Kalidy zno kozdy
Gornoslonzok ze "spioncego lwa". We Chorzowie stoi "odniego" pomnik Redena.


dalyj bydzie juzas :)

[szwager_z_laband]

Po 1850 roku zgasnou glanc naszyj huty. Narazie zaczuy produkowac jeszcze dwa
wielke piece, ale w roku 1860 oba bouy juz zgaszone. W tym roku upaduo tysz
odlywnictwo artystyczne. Krolewsko huta we Glywicach straciouy na zawsze prymat
we gornoslonskim przemysle. W czasie wojny swiatowyj(piyrszyj) wspomagaua naszo
huta jeszcze w produkcji zbrojyniowyj w roztomaitym zakresie. Po rewolucji 1918
roku musiaua ale pozegnac sie odniyj ze titlym(tytuym) i mianowaua sie juz ino
Staatliche Hütte (Huta Panstwowo). Zarzond huty przejynty zostou przez
Preussische Bergwerks- und Hüttenaktiengesellschafft(Prusko Spouka Akcyjno
Gorniczo-Hutniczo/Spouka Akcyjno Gornictwa i Hutnictwa Prus?/). Zaczuo brakowac
zlecyn i skuli tego zwoniane byli robotniki a robota musiaua byc sztopniynto.
Wkoncu panstwo sprzedauo huta Wereinigten Oberschlesischen Hüttenwerken
(Zjednoczonym Gornoslonskim Hutom/Zjednoczyniu Hut Gornoslonskich?/)
Odlywnia artystyczno boua dalyj ale zarzondzano przez Preussische Bergwerks-
und Hüttenaktiengesellschaft i zaczua juzas rozkwitac. Zawdziynczomy tymu
czasowi take odlywy jak tafle z podobiznami York(a) v. Warttenburg, Neidhart
(a) v. Gneisenau, Schornhorst(a) und Blücher(a), kere ozdobiouy wejscie do Hali
Stulecia we Wrocuawiu, i przipominauy o tych postaciach. Dlo slonskich kazernow
odlywane bouy na zamowiynie sroge adlery(oruy), jelynie i roztomaite symbole.
Gminy zamawiauy tablice pamiontkowe na czesc ofiar I Wojny Swiatowyj, a ku tymu
odlywane bouy na zamowinia Plakety i inksze pamiontki wedug wuasnych
projektow. Tak to dalyj uczimaua sie tradycja odlywnictwa artystycznego.

jeszcze bydzie na temat Vereinigte Oberschlesische Hüttenwerke!

[szwager_z_laband]

Die Vereinigten Oberschlesischen Hüttenwerke
tym razym dom to po niymiecku i zapraszom chyntnych do tuplikowania:)

Neben der Königlichen Hütte entstanden als erstes oberschlesisches Röhrenwerk
die Huldschinskyschen Hüttenwerke, die im Jahre 1905 der Oberschlesischen
Eisenbahnbedarfs- aktien-Gesellschaft angegliedert wurden und die Abteilung
Stahlwerk bildeten. Die Zusammenlegung war für Gleiwitz von großem Wert, weil
die Oberschlesische Eisenbahnbedarfs-Aktien- Gesellschaft dadurch gezwungen
war, ihre Hauptverwaltung nach Gleiwitz zu verlegen. Für die Röhrenfabrikation
wurde ein modernes Werk am Stadtwald errichtet, während in den am Bahnhof
gelegenen Werken die Munitionsherstellung betrieben wurde. Nach dem Weltkriege
mußte infolge der Bestimmungen des Versailler Diktates eine vollkommene
Umstellung der Werke erfolgen. Ein Teil der Anlagen kam auf polnisches Gebiet
zu liegen. Von den deutschen Betrieben der Gesellschaft liegen folgende Werke
im Stadtkreis Gleiwitz:

1. die Anlagen der früheren Huldschinsky-Werke, jezt Stadtwerke genant,

2. die Stahlröhrenwerke am Stadtwald und

3. die Blechwarenfabrik an der Johannisstraße.

dalyj bydzie juzas :)

[staflik1]

Zjednoczone Górnośląskie Zakłady Hutnicze

Obok Huty Królewskiej, jako pierwsza fabryka rur na Górnym Sląsku, powstały
Hutnicze Zakłady Huldschinskiego, które w roku 1905 przyłączono do
Górnośląskich Zakładów Produktów Kolejowych SA, tworząc z nich wydział
stalowni. Miało to dla miasta duże znaczenie, ponieważ spółka ta została przez
to zmuszona do przeniesienia swojej głównej sidziby do Gliwic. Do produkcji rur
zbudowano nowoczesny zakład niedalko Parku Miejskiego (Stadtwald), podczas gdy
w zakładach w pobliżu dworca produkowano amunicję. Po pierwszej wojnie
światowej, jako skutek postanowień dyktatu wersalskiego, musiano dokonać
zasadniczych zmian w zakładzie. Część instalacji przemysłowych znalazła się na
terenie Polski. Z niemieckich fabryk spółki następujące zakłady znajdowały się
w Gliwicach:

1. instalacje byłych Zakładów Hultschinkiego, zwane Zakładem Miejskim
2. wytwórnia rur stalowach przy Parku Miejskim
3. fabryka wyrobów z blachy przy Johanisstrasse (ob. Swiętojańska)

[szwager_z_laband]

Dziynki za podwojno pomoc, za pomoc we tuplikowaniu i za dopiski, kere pomogom
sam wszyskim to dzisiej umiejscowic. To niyma tak uatwo jak by sie zdowac miauo
taki tekst pozondnie przetuplikowac, jak kerys niymo doswiadczynia - bezto
raduja sie ize es mi pomog :))

Jeszcze dzisiej dom ciong dalszy!

ps

Johanniststr przemianowali synsownie :))

[szwager_z_laband]

Ein anderes industrielles Großunternehmen, die Oberschlesische Eisenindustrie
A.-G. für Bergbau und Hüttenbetrieb ist aus der Verschmelzung der von Wilhelm
Hegenscheidt und Heinrich Kern und Karo erbauten Drahtfabriken entstanden. Im
Jahre 1887 wurden diese Werke zur Oberschlesischen Drahtindustrie vereinigt,
1889 gingen sie in der Oberschlesischen Eisenindustrie A.-G. für Bergbau und
Hüttenbetrieb auf.
Bis zum Jahre 1926 bestanden beide Werke nebeneinander, dann schlossen sie sich
zusammen und bilden nunmehr die Vereinigten Oberschlesischen Hüttenwerke.
Außer den im Stadtkreis Gleiwitz gelegenen Werken gehören zu den Vereinigten
Oberschlesischen Hüttenwerken noch die Herminenhütte in Laband, das Stahlwerk
und die Gießerei in Malapane, das Stahlwerk in Königshuld, die Julien- und
Donnersmarckhütte und das Hüttenwerk in Andreashütte.

dbj :)

[szwager_z_laband]

Die Vereinigten Oberschlesischen Hüttenwerke erzeugen:
Koks, Roheisen, Rohstahl, Walzeisen, Walzdraht, gezogenen Draht, Stacheldraht,
Drahtseile, Drahtnägel, geschmiedete Nägel, Schuhnägel, Nieten, Ketten aller
Art, Springfedern, Schaufeln, Spaten, Hacken, Gabeln, Hämmer, Äxte, Beile,
Plattbolzen, Gas- und Wasserleitungsrohre, Blechdosen in allen formen, eimer,
Kochtöpfe, Wannen, Kessel und verschidene andere Geräte. sie geben Tausenden
von Gleiwitzer Bürgern Arbeit und Brot.

Mysla ize to styknie.

Dalyj sjadymy ze downych hutow na downe gruby i szkryfna sam o Steinkohlenabbau
in Gleiwitz (o wydobywaniu downiyj wyngla we Glywicach:)

ps

[staflik1]

Nieco uzupełnione

Inne duże gliwickie przedsiębiorstwo przemysłowe, Górnośląski Przemysł Stalowy -
Sp. Akcyjna Górnictwa i Hutnictwa (Oberschlesische Eisenindustrie A.-G. für
Bergbau und Huettenbetrieb), powstało w roku 1887 z połączenia należącej do
braci Oskara i Georga Caro Huty Julia z Bobrka (Hochofenwerk Julienhuette),
będącej również w ich posiadaniu Huty Hermina z Łabęd (Herminenhuette) i z
należącej do Wilhelma Hegenschidta Huty Baildon z Katowice (Eisenwerk
Baildonhuette).
W tym samym roku 1887 z gliwickich fabryk drutu założonych przez Wilhelma
Hegenscheidta i Wilhelma Kerna powstała spółka Górnośląski Przemysł Druciany SA
(Oberschlesiche Drahtindustrie AG). Cały kapitał akcyjny tej spółki został w
roku 1889 przejęty przez Górnośląski Przemysł Stalowy SA.
Obie firmy funkcjonowały jednak dalej obok siebie, aż do roku 1926 kiedy doszło
do ich połączenia i utworzenia Zjednoczonych Górnośląskich Zakładów Hutniczych
SA (Vereinigte Oberschlesische Huettenwerke AG). Oprócz wymienionych zakładów
do koncernu weszły Stalownia i Odlewnia Małapanew (Stahlwerk und die Gießerei
in Malapane), Stalownia Osowiec k. Opola, (Stahlwerk Koenigshuld), Huta
Donnersmarck, Zabrze (Donnersmarckhuette) i Huta Andrzej, Zawadzkie
(Andreashuette).

[szwager_z_laband]

jak widza merkues i to ze tym Caro - we moim tekscie bouo faktycznie
szkryfninte Karo, bezto i tak to sam douech :))


ale co powiysz o tyj coukyj "reszcie" ? :))

[ballest]

Vereinigten Oberschlesischen Hüttenwerke (VOH) nalezauy na koncu do spolki
kontrolowanej przez Ballestremow.

[staflik1]

szwager_z_laband napisał:

>
> ale co powiysz o tyj coukyj "reszcie" ? :))

informacja była chyba niepełna, więc uzupełniłem na podstawie informacji
z "Gleiwitz - Monographien deutscher Statdte"

A tu tłumaczenie listy produktów:

Zjednoczone Górnośląskie Zakłady Hutnicze wytwarzały:
koks, surówkę, stal surową, stal walcowaną, drut walcowany, drut ciągniony,
drut kolczasty, liny stalowe, gwoździe druciane, gwoździe kute, gwoździe
obuwnicze, nity, wszelkiego rodzaju łańcuchy, sprężyny rozporowe, łopaty,
szpadle, kilofy, widły, młoty, siekiery, topory, dusze do żelazek, rury gazowe
i wodociągowe, puszki blaszane we wszystkich formach, wiadra, garnki, wanny,
kotły i różne inne sprzęty. Dzięki tym produktom tysiące Gliwiczan miało pracę
i chleb.

[szwager_z_laband]

Fajnies to przetuplikowou i "wybiglowou" od razu, a jo dzisiej ino dodom ize je
to wszysko ze "Gleiwitz einst und heut" (Die altstadt - Die Stadt seit dem
Ausgang des Mittelalters - Sagen aus der Stadt und dem Landkreise Gleiwitz)
autor Kurt Gräser und Alfons Hayduk, a wydrukowane i wydane we Pyskowicach
(Cieslik's Buchhandlung(Fritz Kitzler) Peiskretscham OS.)

[szwager_z_laband]

No to zmiyniomy temat, ale niywia eli werci sie roztworzyc nowy wontek - jak
padocie ze ja, to to zrobia.

Na terynie gliwickim/miejskim som dwie gruby: Glywicko i Sosnicko. Obie
powstauy w ostatnich dziesiyncioleciach(tekst ze czidziestych lot!) Z budowom
Glywickyj Gruby zaczuo sie we roku 1909. Dwa szachty wydobywcze bouy wykopane,
kere mianowano Karl-Fürstenberg-Schacht1 i 2 (to bou berlinki bankier!).
Pokuady wyngla som sam do dwoch metrow sroge i najczynsciyj skosne/spadziste w
richtunku. Wyngel niy nadowo sie myniyj do polynia w domach, ale za to je dobry
do robiynia z niego koksu i produkcji inkszych produktow, jak gaz swietlny,
tera, amoniak, naftalina, siarka, bynzol, smoua, anilyna i inksze.
Coby grubiorze dostowali na przodek za tela swiyrzego luftu, wykopano boua na
pouednie od Wojtuli(Wojtowo Wies) 190 metrow guymboko szachta wyntylacyjno.
Do produkowania koksu postowiono boua na wschod od Glywickyj Gruby koksownia i
fabryka kwasu siarkowego. Tukej i we Zabrzu oczimywany gaz szou do
gornoslonskich gazociongow, kere dowauy go Glywicom, Bytomiowi i Zabrzu jako
gaz swietlny i palny.

dalyj bydzie juzas :)

[ballest]

Laband zrob nowy wontek na tymat tych GRUBOW!

To warto, bo jou tysz 2 tygodnie na Sosnicy "zasuwou" ;)
- -
pyrsk
Ballest

[szwager_z_laband]

Ok, niyma sprawy, jak byda dalszy konsek szkryflou to to zaro wszysko dom na
nowy wontek.

a tera pacza sie stracic bo robota czeko :))


pyrsk!

[ballest]

No to zyczam fajnego pieszczeniou, bo nasze frelki sztrom tylko z pieszczeniem
kojarzom.

[szwager_z_laband]

o mauy figel bych o tym zapomniou - czasami cza poczytac stre wontki - tera juz
niy zapomna o tych grubach :))

[ballest]

Warto przeczytac

[szwager_z_laband]

bydzie, bydzie, dej mi juzas ino poczekac na natchniynie :))

[ballest]

Laband my momy czas, ale nie zapomni nos z Tym tymatym!

[annak12]

Wizytówką Królewskiej Odlewni Żeliwa stały się jednak odlewy
artystyczne ,wykonane przez tak cenionych modelarzy jak:Theodor Kalide,Leonard
Posch,August Kiss,Wilhelm August Stilarsky,Fryderyk Beyerhaus czy Wilhelm
Weigel.

Ps.Jak się powtórzyłam ,to sorki

[ballest]

Mosz recht Aniu no i Zelazne Krzyze, jako odznaczenia zolnierzy niemieckich tez
tu odlewano!
Nastepczenia tej huty w Niemczech jest Huta Buderus, gdzie pracowal Lipp

[rico-chorzow]

Wytargom jescy ros tyn stary wontek,cobyście nie myśleli,co Chorzow je inkszy,i
inksze lodzie;))

Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna to podziemny tunel, którego celem było
odwodnienie państwowych kopalń „Królowa Luiza” w Zabrzu i „Król” w Chorzowie
i położonych między nimi kopalń gwareckich, transport urobku z
kopalni „Królowa Luiza” poprzez Kanał Kłodnicki do Królewskiej Odlewni Żelaza
w Gliwicach oraz dotarcie do nowych pokładów węgla. Budowę sztolni rozpoczęto
w 1799r., a zakończono w 1863r. Jej długość od wylotu w Zabrzu do kop. „Król”
wynosiła 14,25km. Prace prowadzono odcinkami z 22 tzw. świetlików oraz kilku
szybów, średni postęp roczny wynosił od 177m do 520m. Transport węgla
łodziami odbywał się już od 1810r., a łączna waga przewożonego za jednym
razem urobku wynosiła 16t (3 lub 4 złączone łodzie). W celu sprawnego
załadunku i mijania się łodzi wybudowano w sztolni 5 mijanek, w których
zlokalizowano 3 porty. Długi okres budowy sztolni, rozwój technik
wydobywczych i odwadniania kopalń oraz wyczerpanie się płytkich pokładów
węgla spowodowało, że już w połowie XIX wieku sztolnia zaczęła tracić na
ważności. Dla „odzyskania” sztolni i udostępnienia jej turystom zostało
zawiązane w 2000r. Stowarzyszenie na rzecz Restauracji i Propagowania Sztolni
Królowa Luiza w Zabrzu „Pro Futuro”, które działa przy Skansenie
Górniczym „Królowa Luiza” w Zabrzu.

[rita100]

Autor: szwager_z_laband
Data: 04.01.06, 12:50

--------------------------------------------------------------------------------
"Ulano w Glejwicach pompe, zastepujaca sile dwustu koni; wylewa ona czterysta
wiader na minute obfitymi potokami ..."

Tak szkryfnou J.U. Niemcewicz jak przejyzdzou bez Glywice. A dalyj szkryflou
tak:

"Najprzyklejszymi manowcami, najgorsza droga wsrod swiezo zaprowadzonych na
ziemie slowianska koloni niemieckich, przedarlem sie ku wieczorowi do Glejwic,
porzadniejszego, lepiej zabudowanego miasta od Tarnowic, liczacego okolo 3000
mieszkancow. Wielu z nich rownie, jak i w Tarnowicach, sukiennictwem sie
trudni; handel atoli calkiem przeszedl w rece zydowskie, tak dalece, iz w
obszernym rynku dwoch jest tylko kupcow chrzescijan. Przypuszczeni zydzi do
wszystkich praw obywatelskich, zagarnawszy handel, spiesznie do zakupowania
dobr ziemskich zabieraja sie. Rabin tutejszy sprowadzony jest z Polski.
Slusznie slyna dzis Glejwice z zelaznych odlewarni swoich. Hrabia Reden,
minister pruski, biegly w gornictwie, odprawil podroz do Anglii, dla
przypatrzenia sie piecom i machinom tamecznym. Za powrotem swoim, odkryl w
okolicach Glejwic bogate rudy zelazne i warstwy wegli kamiennych. Pierwsza
machine parowa sprowadzil z Anglii, wkrotce podlug niej wlasne swe ulal;
postawil podlug najswiezszych wynalazkow odlewarnie, piece do czyszczenia
wegli, walce do robienia blach, swidralnie, szlifiarnie, slowem, pierwszym hut
tych stal sie zalozycielem. Przeciez, najmniejszego wizerunku tu jego nie
widzimy nigdzie. Wypadl on z laski w czasie napasci Francuzow. Zagorzalcy udali
przed krolem, ze nie byl dosc dobrym Prusakiem; zasluzyl atoli pozytecznymi
dzielami, by z wdziecznoscia od ziomkow imie jego bylo wspomnianym.
Glejwice odlewaja w rozmaitych robotach do 100000 centnarow.
Od ogromnych dzial szturmowych, do przedmiotow sztuk najdrobniejszych, znalesc
tam mozna. Widzialem tam mosty cale, kraty, lwy, kandelabry, wazy, krucyfiksy,
medaliony wielkie i male, krzyzyki, pierscionki, lancuszki. Ulany potezny lew,
podlug najpiekniejszych wzorow, nie kosztuje, jak 100 talarow; wysoki na cztery
lokcie kandelabr 30 tal., drobne roboty drozszymi sa nierowne. Gdzie indziej, w
przepalaniu wegli pod golym niebem, siarka ginie w powietrzu; w takich jak tu
piecach zgeszczony dym jej wydaje rodzaj dziegciu, ktory do smarowania kol w
machinach sluzy i w znacznej ilosci za granice wyprowadzany jest.
Odlewarnia o kilka staj oddalona od Glejwic; gmachy tam wzniesione, piekne
dozorcow i rzemieslnikow domy, male juz skladaja miasteczko. Rzad daje
rzemieslnikom mieszkania i dobra zaplate. Od samego skladu fabrycznego zaczyna
sie nowo wykopany kanal ze sluzami, polaczony z mala rzeczka opodal; tym
sposobem prowadza sie na malych statkach ulane roboty przez szesc mil az do
Kozla, gdzie Odra dla wiekszych juz statkow jest splawna; towar przelozony na
nie, idzie w glab kraju az do Szczecina."

[rita100]

Jakby ktos pisał prace magisterską o Królewskiej Hucie to słuzymy pomocą ;)))
Autor: szwager_z_laband
Data: 04.01.06, 12:55

--------------------------------------------------------------------------------
Jozef Ignacy Kraszewski pisou we 1863 o Glywicach. Prawie wtedy uciyk
przez "zielono granica" do Prus, a pomog mu przemytnik ze Mysuowic. We
Glywicach miyszkou w hotelu "Pod zuotom gynsiom" i o 8 rano wsiod do cuga kery
jechou do Wrocuawia. A pisou tak:

"Wsrod ciemnosci (to bou poczontek grudnia/moj dopisek) zimowego, pochmurnego
wieczora te rozpalone ze wszech stron ogromne ogniska, swiecace dymy, dalekie
luny jakby olbrzymich pozarow, plomienie dobywajace sie na widnokregu, niby z
wnetrznosci ziemi, a z posrodka ich sterczace wysokie kominy i mury biale
przedstawialy obraz fantastyczny, straszny, dziwny, jakby widzenie tej
Dantejskiej Dite - grodu piekiel..."

[meg_s]

rita100 napisała:
> Jakby ktos pisał prace magisterską o Królewskiej Hucie to słuzymy pomocą ;)))

o Chorzowie ? ;))

[szwager_z_laband]

Margotka niy bier nos sam pod wos:))

no powiydzmy o Glywickyj Krolewskyj Hucie:)

[szwager_z_laband]

łoty wiek żelaza
(ZET)



Pierwszy na kontynencie europejskim piec hutniczy opalany koksem zbudowano w
1796 roku w... Gliwicach. Tamtejsza huta w XIX wieku była miejscem produkcji
artystycznych odlewów, cenionych na całym świecie. Dziś ślady tej świetności
można oglądać w gliwickich muzeach.

Muzeum w Gliwicach jest jednym z najstarszych w województwie śląskim. Już 22
marca 1905 roku miejscy notable poparli pomysł pyskowickiego proboszcza i
znanego dziejopisarza ks. Johanna Chrząszcza, powołując muzeum ponadlokalne dla
zbiorów z całego przemysłowego Górnego Śląska.

Willa, zamek i huta
W 1934 roku przekazano na potrzeby instytucji neorenesansową tzw. Willę Caro
przy ul. Dolnych Wałów. Mieszkalno-reprezentacyjna willa, zbudowana w latach
1882-1885 na zamówienie przemysłowca Oscara Caro, jest dzisiaj główną siedzibą
Muzeum w Gliwicach. Jego oddziały funkcjonują również w Zamku Piastowskim i
jednej z zabytkowych hal Huty Gliwickiej, na terenie współczesnych Gliwickich
Zakładów Urządzeń Technicznych. Bardzo wyraźnie określa to misję instytucji. W
Willi Caro można poznać, dzięki stałej ekspozycji, ”Wnętrza mieszkalne
górnośląskich przemysłowców”, w Zamku Piastowskim przygotowano wystawy związane
z pradziejami ziemi gliwickiej i historią miasta. W dawnej odlewni Huty
Gliwickiej ulokowano Oddział Odlewnictwa Artystycznego, powołany w 1991 roku.

Przez blisko dwa lata historyczna odlewnia żelaza, siedziba oddziału, była
zamknięta dla zwiedzających z powodu złych warunków technicznych. Niezbędny
remont wykonały Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych S. A. Władze spółki
podpisały jednocześnie nową umowę z muzeum, regulując udostępnienie obiektu na
cele ekspozycyjne. - Spółka akcyjna, nastawiona na zysk, nie może, siłą rzeczy,
być mecenasem instytucji muzealnej. Poprzednia umowa trochę nie przystawała do
rzeczywistości. Anachronizmem było np., że koszty zatrudnienia pracowników
oddziału obciążały GZUT. Na mocy obecnej umowy, muzeum otrzymało na dalsze
dziesięć lat, w formie użyczenia, halę odlewni - wyjaśnia dyrektor Muzeum w
Gliwicach Leszek Jodliński.

Hala jest częścią zabytkowego zespołu przemysłowego dawnej Huty Gliwickiej. W
otoczeniu muzeum ulokowano rzeźby,
m.in. XIX-wieczny pomnik nagrobny Johna Baildona, szkockiego inżyniera,
pioniera śląskiego przemysłu, oraz ”Alegorię Industrii” z grobowca rodziny
Hegenscheidtów w Gliwicach. Ozdobą fontanny jest miniatura znanego ”Chłopca z
łabędziem” dłuta Teodora Kalidego. Bardziej współczesnymi atrakcjami są odlewy
pomnikowych pamiątek socjalizmu, wśród nich popiersia Marcelego Nowotki i
Feliksa Dzierżyńskiego, oraz monumentalna gwiazda z sierpem, zdjęta z
gliwickiego obelisku ku czci żołnierzy Armii Czerwonej. Z odlewnią sąsiaduje
duża hala modelarni, gdzie spoczęły odlewy gipsowe niektórych rzeźb powstałych
w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych. - Oddział Odlewnictwa
Artystycznego będzie jednym z najważniejszych punktów projektowanego szlaku
dziedzictwa techniki województwa śląskiego. Oczywiście ważny jest także cały
kontekst, przestrzeń, wokół której prezentowana będzie nasza kolekcja muzealna -
mówi dyrektor Jodliński.

Hutnicze arcydzieła
Prusy były pierwszym państwem w Europie, które postawiło na produkcję żeliwa. W
Hucie Gliwickiej, obok wytworów typowych, powstawały liczne odlewy artystyczne:
płaskorzeźby, medaliony, plakiety, ozdobne talerze. Pod koniec XIX wieku
podjęto wyrób odlewów ze złota, srebra, brązu czy cyny. Produkowano oczywiście
również przeróżne żeliwne przedmioty codziennego użytku. Stała wystawa w
odlewni nie pominie więc garnków i moździerzy, ale o jej unikatowym charakterze
przesądzą jednak rzeczy o większej ambicji artystycznej: świeczniki, kałamarze,
przyciski do papieru lub stojaczki na zegarki. Nie zabraknie rzeźb, popiersi i
statuetek. Wyeksponowane zostaną również miniatury m.in. pomnika Nike w
Warszawie i klasycyzującego ”Lwa czuwającego” Teodora Kalidego.
W planowaniu przyszłych wystaw czasowych warto uwzględnić związki Huty
Gliwickiej z siostrzanymi zakładami w Berlinie i Sayn. Są jednak również inne,
równie ciekawe epizody nie tylko materialnej historii. Pasjonujące mogłoby być
np. ukazanie podobieństw między żeliwną pruską biżuterią patriotyczną, modną w
dobie wojen napoleońskich, a polską, symbolizującą żałobę narodową po powstaniu
styczniowym.


Lekcje w muzeum
Dyrektor Leszek Jodliński uważa, że Oddział Odlewnictwa Artystycznego poszerzy
edukacyjną ofertę muzeum. - Ważne jest oczywiście pokazanie najciekawszych
eksponatów, które pochodzą z Huty Gliwickiej i, po 1945 roku, z GZUT. Chciałbym
jednak, aby miejsce ożyło nie tylko dzięki lekcjom muzealnym, ale także
warsztatom dla dzieci i młodzieży. Nie zapominamy o kontaktach z Politechniką
Śląską. Poznanie dziedzictwa przemysłowego jest istotne dla rozwoju przyszłych
inżynierów - projektantów lub hutników. Wartości, jakie niesie ze sobą
kolekcja, mogą inspirować do organizowania różnych spotkań czy konferencji
naukowych, także międzynarodowych. Dzięki szczególnej lokalizacji oddziału i
wielu możliwościom udostępniania odlewów artystycznych w brązie i żeliwie,
Muzeum w Gliwicach może mieć nie tylko regionalne znaczenie.

[rita100]

Nie wiem czy ten ciekawy artykuł pasuje ale go wciepnę :)

Tu mam ciekawostke na temat Odlewni Artystycznej w Gliwicach.

"Grupa Miłośników Ziemi Pszczyńskiej (BHG Plesser Land e.V.)
ma zaszczyt odznaczyć honorowym medalionem Mater Silesia (wg. Augusta Kissa -
Amazonka), naszego Stowarzyszenia, za propagowanie domowiny plesskiej, poprzez
kontynuację wielkiego mistrza Theodora Kalide, na podstawie którego
zrekonstruował model zniszczonego pomnika Friedrich Wilhelm Graf von Reden z
1853 roku:

Rewers medalionu o średnicy 7 cm, z napisem u dołu „Ziemia Pszczyńska”, zaś u
góry:

„Dla zasłużonych dla Plesskiej domowiny”, z wygrawerowanym imieniem: „Augusta
Dyrda”. Wokół napisów symbolika identyfikująca tę ziemię, z elementem szybu
kopalnianego, młotków górniczych i głowy żubra z rezerwatu w Plessii, wraz z
przyozdobieniami gałązek dębowych i kłosów zboża.

Medalion odlano w brązie w Odlewni Artystycznej w Gliwicach, gdzie równe 180
lat temu nasz, z Paprocan artysta August Kiss czynił pierwsze kroki do jego
sławy. Model w gipsie wykonał współczesny rzeźbiarz, też z Paprocan August
Dyrda, z wieloma pracami rzeźbiarskimi afiszujący się, nie tylko w Tychach."

Medalion zaprojektowali: Karl Schikorski i Peter Karl Sczepanek z Augustem
Dyrdą i można go zobaczyć:
home.t-online.de/home/Koch.Herms/Amazone/amazone.html
Glück Auf - Szczęść Boże

[rita100]

Oczywiście , chodzi o tą stronkę :)
Kiedy przestane robić błędy ? ;))))

www.slonsk.com/infos/02c/NadzwyczajneuroczystosciDiegrosseFeierlichkeit.htm

[szwager_z_laband]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=55&pos=15