Gość: Wojtek
IP: *.in-addr.btopenworld.com
24.12.03, 10:15
zrodlo: ostatni nr Gonca Polskiego
www.goniec.com
- Jasne, że moja Kora myśli - oburzył się właściciel psa w trakcie
gorącej dyskusji na temat możliwości intelektualnych
czworonogów. No właśnie, co dla posiadaczy zwierząt
jest oczywiste, dla części naukowców - nie warte było nawet dyskusji. Do
niedawna. Miesiąc temu ogłoszono prawdziwą sensację. Stwierdzono, że
zwierzęta myślą!
Tym razem liczą się fakty. Nie mam zamiaru rozdmuchiwać jakichś mało
znaczących badań. Sprawa jest poważna. Mianowicie amerykańscy naukowcy z
Uniwersytetu Buffalo w Nowym Jorku wespół z Anglikami ogłosili, że zwierzęta
nie tylko myślą, ale dokładnie tak samo jak ludzie są świadome swych myśli!
To wiadomość kluczowej wagi. Znaczy to bowiem, że zwierzęta - a badano rezusy
i delfiny butlonose - wiedzą o swym istnieniu i mają, tak jak my, wątpliwości
znim związane. Psychologowie publikując wyniki swych badań w renomowanym
periodyku naukowym "Behavioural and Brain Sciences", ukuli naukowy termin na
tę nowo odkrytą zdolność zwierząt - nazwali ją metarozumieniem
(metacognitive).
Inteligentny jak ptak
Za naszą niewiarę w inteligencję zwierząt obwinić można Kartezjusza (z XVII
w.), który to uczynił powszechnym pogląd, że wszystkie inne żywe istoty za
wyjątkiem człowieka to maszyny. Jednak od dawna było wiadomo, że zwierzęta są
inteligentne. Stwierdzali to nie tylko ich miłośnicy, ale też obiektywni
naukowcy. Dowodów na bystrość umysłu małp jest mnóstwo. Wiadomo na przykład,
że rozpoznają one swój wizerunek w lustrze i tak jak my wpatrują się weń, np.
dłubiąc w zębach. Potrafią też kłamać i to dla zabawy. Na przykład szympans
bonobo, Kanzi, przebiegle ukrył klucz od bramy wybiegu, by potem wespół z
pracownikami uczestniczyć w jego poszukiwaniu. Kiedy wszyscy dali już za
wygraną, Kanzi ukradkiem wyciągnął klucz i rozbrajająco się roześmiał.
Wyjątkowo inteligentne są też ptaki, chociażby wrony z Nowej Kaledonii badane
w Oksfordzie. Nauczyły się one tak wyginać drut, by służył im za hak.
Wyławiały nim potem smakowite kąski z wiadra.
Tępy jak człowiek?
Jednak niektórzy naukowcy wyjątkowo silnie bronią się przed uznaniem zwierząt
za równorzędnych partnerów. Twierdzą, że świadomość to przede wszystkim mowa
i umiejętność życia w grupie, a przecież zwierzęta mówić nie potrafią. To
prawda, ale i tak komunikują się między sobą. Wykorzystują do tego ruch,
zapach, barwy i dźwięki. Przykłady? Washoe, szympansica, która przyswoiła
sobie Amerykański Język Znaków (migowy język głuchoniemych). Pewnego razu
podczas przejażdżki łódką po jeziorze ze swoimi trenerami, na widok łabędzia,
którego nigdy przedtem nie widziała, więc i nazwy nań nie znała, Washoe
zestawiła ze sobą dwa znane znaki i pokazała z największą ekscytacją:
- Ptak wodny!
Natomiast gorylica Koko, pierwsza nie-ludzka istota "czatująca" w Internecie
odpowiadała na pytania dotyczące jej życia i oczekiwań.
Ponad wszelką wątpliwość małpy człekokształtne wykazują też więzi społeczne.
Na przykład szympansy całują się i godzą po sprzeczce, tak jak ludzie.
Zadufani w sobie
To nie brak świadomości u zwierząt tylko brak odpowiednich metod badawczych
nie pozwalał nam dotychczas na odkrycie prawdy? Może tak nam wygodniej?
Dzięki temu jesteśmy usprawiedliwieni i nadal męczymy zwierzęta w
laboratoriach.
- Wykonywanie eksperymentów medycznych na małpach to jak eksperymentowanie na
ludziach - powiedział Peter Singel, australijski obrońca praw zwierząt. W
Nowej Zelandii jest przygotowywany projekt nowego prawa chroniącego wielkie
małpy. Ze względu na uderzające do nas podobieństwo (mamy aż 98,4% wspólnych
genów z szympansami) człekokształtne nie będą w przyszłości brać udziału w
eksperymentach medycznych.
Porozmawiajmy więc ze zwierzętami w ten wyjątkowy wigilijny wieczór, kiedy to
przemówią do nas ludzkim głosem. Specjalnie dla Gońca Polskiego parę z nich
udzieliło wcześniejszych, niezwykle interesujących wywiadów, rzucających nowe
światło no nasze współistnienie.
Justyna Rybak
Pozdrawiam serdecznie
Wojtek
www.ekologia.org
