nazwiska

[Gość: szorka]

Czy nazwiska zakończone na samogłoskę mają rodzj żeński? Poza "i" bo jak
Kowalski to i Kowalska
Np Benendo, Wende, , Kluczny, Barberu, ??????

[Gość: Jas]

No właśnie wielokrotnie słyszę nawet odmianę zamiast:
Jana Kozak
Jana Kozaka

To chyba wierutny błąd czyż nieprawda?

[Gość: za]

Gość portalu: Jas napisał(a):

> No właśnie wielokrotnie słyszę nawet odmianę zamiast:
> Jana Kozak
> Jana Kozaka
>
> To chyba wierutny błąd czyż nieprawda?

Szorka pytał(a) o coś zupełnie innego, poczekajmy na odpowiedź eksperta.
Natomiast twój problem mnie zadziwia o ile dobrze rozumiem, twierdzisz, że
nazwisk się nie odmienia???. Oczywiście, że odmienia się Jan Kozak, Jana Kozaka,
Janowi Kozakowi i tak dalej. Jan Kozera, Jana Kozery, Janowi Kozerze... Gdy tylko
jest to możliwe nazwiska polskie zawsze się odmienia podobnie jak nazwy
pospolite. Słownik Poprawnej Polszczyzny (red. Doroszewski) podaje przykład
nazwiska Szyszko, które też się odmienia: Jan Szyszko, Jana Szyszki, Janowi
Szyszce itd. nawet fakt, że ktoś słysząc inny przypadek nie rozpozna, czy
nazwisko brzmi Szyszko czy Szyszka, nie jest przeszkodą w odmienianiu. Jest kilka
nazwisk typu Kozioł, Gołąb, które się odmienia inaczej niż ten sam rzeczownik
pospolity, tzn. Kozioła, Gołąba (a nie kozła czy gołębia) ale odmienia się. Także
w przypadku nazwisk obcych jeżeli tylko się da, należy je odmieniać, np. Linde,
Lindego, Lindemu...; Puszkin, Puszkina, Puskinowi...; Busch, Buscha, Buschowi...;
Locke, Locke'a, Locke'owi... Jest jeszcze mnóstwo innych możliwości.

[Gość: ZbiJ]

Gość portalu: za napisał(a):

> Gość portalu: Jas napisał(a):
>
> > No właśnie wielokrotnie słyszę nawet odmianę zamiast:
> > Jana Kozak
> > Jana Kozaka
> >
> > To chyba wierutny błąd czyż nieprawda?
>
> Szorka pytał(a) o coś zupełnie innego, poczekajmy na odpowiedź eksperta.
> Natomiast twój problem mnie zadziwia o ile dobrze rozumiem, twierdzisz, że
> nazwisk się nie odmienia???. Oczywiście, że odmienia się Jan Kozak, Jana Kozaka
> ,
> Janowi Kozakowi i tak dalej. Jan Kozera, Jana Kozery, Janowi Kozerze... Gdy tyl
> ko
> jest to możliwe nazwiska polskie zawsze się odmienia podobnie jak nazwy
> pospolite. Słownik Poprawnej Polszczyzny (red. Doroszewski) podaje przykład
> nazwiska Szyszko, które też się odmienia: Jan Szyszko, Jana Szyszki, Janowi
> Szyszce itd. nawet fakt, że ktoś słysząc inny przypadek nie rozpozna, czy
> nazwisko brzmi Szyszko czy Szyszka, nie jest przeszkodą w odmienianiu. Jest kil
> ka
> nazwisk typu Kozioł, Gołąb, które się odmienia inaczej niż ten sam rzeczownik
> pospolity, tzn. Kozioła, Gołąba (a nie kozła czy gołębia) ale odmienia się. Tak
> że
> w przypadku nazwisk obcych jeżeli tylko się da, należy je odmieniać, np. Linde,
>
> Lindego, Lindemu...; Puszkin, Puszkina, Puskinowi...; Busch, Buscha, Buschowi..
> .;
> Locke, Locke'a, Locke'owi... Jest jeszcze mnóstwo innych możliwości.
Niewiele mozna dodac do celnej wypowiedzi kolegi za
Zauwazylem, iz wiele osob o nazwiskach, powiedzmy pospolitych, jest szczegolnie przekonanych, ze ich
nazwisko jest nieodmienne. natomiast jjest dla nich oczywiste iz inne nazwiska, ktore czesto slysza w
telewizji, np Buzek, Buzka; Walesa, Walesie itp. powinno sie odmieniac. Ludzie sa zdezorientowani, co
widac zwlaszcza w formulowaniu nekrologow. Na jednej stronie mozna przeczytac, ze serdeczne wyrazy
... itd sa skladane Janowi Nowakowi lub Janowi Nowak. Warto, tez dodac, iz nazwiska w liczbie mnogiej
sa rowniez odmienne, np. panstwo Buzkowie, Piotrowiczowie, Grabcowie, a nie Panstwo Buzek,
Piotrowicz czy Grabiec.

[Gość: Kreska]

Gość portalu: Jas napisał(a):

> No właśnie wielokrotnie słyszę nawet odmianę zamiast:
> Jana Kozak
> Jana Kozaka
>
> To chyba wierutny błąd czyż nieprawda?

Jasie, jakże się mylisz! Sprawa odmiany nazwisk wzburza wiele osób, całkiem
niesłusznie. Odmieniamy - bez najmniejszych wątpliwości.
Błędy za to popełniamy rozliczne, ale one bywają: skandaliczne, drobne,
kardynalne, kompromitujące, logiczne, liczbowe, w myśleniu, celowe, przypadkowe,
karalne itd, itd.
Nigdy wierutne. To tylko bzdury... daruj, takie bywają.
Kreska

[Gość: Łukasz]

Ściśle określony rodzaj to mają chyba tylko te rzeczowniki, które są ewidentnie
polskimi (słowiańskimi) rzeczownikami lub przymiotnikami, np. Skonieczny (r.m) i
Skonieczna (r.ż.), Skóra (r.ż. nawet jeżeli odnosi się do mężczyzny), Czechowicz
(=syn Czecha - r.m.). Przy tym nazwiska "żeńskie" odmieniają się zawsze (Jan
Skóra - Janowi Skórze, Elżbieta Skóra - Elżbiecie Skórze), a "męskie" - tylko w
przypadku mężczyzn (Jan Czechowicz - Jana Czechowicza, Krystyna Czechowicz -
Krystyny Czechowicz), chyba że stworzymy osobną formę żeńską (Krystyna
Czechowiczowa - Krystyny Czechowiczowej).
Już w przypadku słowiańskich nazwisk niepolskich pojawiają się jednak odstępstwa
od logiki gramatycznej na rzecz fonetyki - np. Tołstoj odmienia się
rzeczownikowo, chociaż to przymiotnik (Tołstoja, a niby powinno być Tołstego).

Nazwiska niesłowiańskie moim zdaniem nie mają czegoś takiego jak rodzaj, bo nie
możemy ich utożsamić z jakąkolwiek częścią mowy. Natomiast ze względu na
podobieństwo fonetyczne (i tradycję) odmieniamy je przymiotnikowo, rzeczownikowo
lub w ogóle nie odmieniamy. Np. Linde ma odmianę przymiotnikową rodzaju nijakiego
(Lindego), Nagy - rzeczownikową miękkotematową rodzaju męskiego (Nagya), Szabo
jest nieodmienny (Istvan Szabo - Istvana Szabo).

Gość portalu: szorka napisał(a):

> Czy nazwiska zakończone na samogłoskę mają rodzj żeński? Poza "i" bo jak
> Kowalski to i Kowalska
> Np Benendo, Wende, , Kluczny, Barberu, ??????

[Gość: Gwendal]

Gość portalu: Łukasz napisał(a):

> Już w przypadku słowiańskich nazwisk niepolskich pojawiają się jednak odstępstw
> a
> od logiki gramatycznej na rzecz fonetyki - np. Tołstoj odmienia się
> rzeczownikowo, chociaż to przymiotnik (Tołstoja, a niby powinno być Tołstego).

Tak jest po rosyjsku: Tołstoj, Tołstogo /wym. tołstawa/, Tołstomu itd.

Gwendal

[Gość: Zbigniew]

Gość portalu: Łukasz napisał(a):

, Szabo
> jest nieodmienny (Istvan Szabo - Istvana Szabo).

Racja, ale przyklad jest nieszczesliwie dobrany. Gdy odmieniamy obce imie i nazwisko w niektorych
przypadkach wystarczy odmienic tylko imie. Gdyby byl to Istvan Keleti, czy Istvan Nagy, to mozna
powiedziec Istvana Keleti, Istvana Nag., ale bez imienia to wylacznie Keletiego, Nagyego.

[teresa.kruszona]

Gość portalu: szorka napisał(a):

> Czy nazwiska zakończone na samogłoskę mają rodzj żeński? Poza "i" bo jak
> Kowalski to i Kowalska
> Np Benendo, Wende, , Kluczny, Barberu, ??????

Nazwiska zakończone na samogłoskę -o odmieniają się jak rzeczowniki męskie w
liczbie mnogiej i jak rzeczowniki żeńskie w pojedynczej, np. Benendo, Benendy,
Benendę, Benendzie, Benendą;
zakończone na samogłoskę -e w liczbie pojedynczej mają odmianę jak przymiotniki,
a w liczbie mnogiej jak rzeczowniki męskie, np. Wende, Wendego, Wendemu, Wendem;
zakończone na samogłoskę -y mają odmianę przymiotnikową w obu liczbach, np.
Kluczny, Klucznego, Klucznemu, Klucznym.
Nazwiska Barberu się nie odmienia.

[Gość: LM]

Chciałem jeszcze coś dorzucić do sprawy odmiany nazwisk.
Czy korektorzy "GW" nie mogliby dokonywać poprawek w nekrologach? Wiele razy
zdarzyło się, że w zamieszczanych na łamach "GW" nekrologach były błędy
polegające na nieodmienieniu nazwiska. Wydaje mi się, że napisanie takiego
nekrologu całkowicie kompromituje autorów i świadczy nie tylko o nieznajomości
języka, ale również o braku szacunku dla zmarłego