liryzm, czyli poradnictwo filologiczne

[kawa_malinowa]

Mam temat refereatu na wczoraj liryzm w Trenach.
Niby wszyscy wiedzą co to ten liryzm, ale ja zgłupiałam.... znacie jakąś
definicję? Moje święte podręczniki z nauki o literaturze milczą jak zaklęte.
POmożecie? Definicją, albo wskazaniem mi czym mam się zająć? :)

serdecznosci!

[brunosch]

Liryzm w Trenach?!
Tam nie ma żadnego liryzmu, tam jest wyłącznie autokreacja!

[mamarcela]

No, pomagać, a nie mącić!

pozdrowienia dla Kawy
mamarcela, ktora chętnie by pomogła, ale obawia się, że zamąci jeszcze
bardziej, a poza tym ze szmatą

[diffie]

Tak na początek:

Zjawiska międzygatunkowe (m.in. komizm, parodia, satyra, groteska, ironia,
liryzm, absurd. Liryzm jako kategoria estetyczna. Czym się ta kategoria cechuje ?

Poetyka okresu Renesansu . Antologia ; wyb.i opr. E.Sarnowska-Temeriusz, BN II,
552.

Dalej:
K. Janicki, O sobie samym do potomności (KiL, s. 233-237).

K o n t e k s t y :

* Z. Herbert, Brewiarz
H. Poświatowska, *** (Halina Poświatowska to jest ....).

Humanista wobec śmierci.

Interpretacja utworu w kontekście wiedzy o epoce, odnajdywanie cech kultury
renesansowej.

Wskazywanie cech gatunku – elegia: lament żałobny, pamiętnik liryczny, epickość
i liryzm.

Nurt elegijny w literaturze. Interpretacja porównawcza.

Dalej:

www.google.pl/search?as_q=liryzm&num=10&hl=pl&btnG=Szukaj+w+Google&as_epq=&as_oq=&as_eq=&lr=&as_ft=i&as_filetype=&as_qdr=all&as_occt=any&as_dt=i&as_sitesearch=http%3A%2F%2Fmonika.univ.gda.pl%2F
Jeśli chodzi o "Treny", Brzozowski wydaje się skądinąd przydatny:
"Liryzm jest potokiem życia gdy płynie, źródłem, z którego może powstać czyn:
jeszcze nie napotkał przeszkody lub się o nią złamał, ale jest jeszcze. Gdy nie
ma już w duszy nic ciekłego, gdy nie szumią już w niej żadne fale, może ona
jeszcze stoczyć ostatni bój o siebie, ale nie pójdzie już poza siebie, poza swój
samotny posąg. Liryzm jest źródłem heroizmu: nie dokona już niespodziewanych,
nieznanych dzieł, ani jednostka, ani zbiorowość, jeżeli nie przychodzą już w
nich momenty samotnego zatopienia w sobie, wielkiej ciszy duszy."
I dalej:
"Kto nie czuje się w niczym wobec dnia dzisiejszego bezsilnym, kto nie czuje się
w niczym niewolnikiem twardej mocy chwil obecnych - ten niech nie uważa tego za
moc: - to zanik życia. Kto całego siebie w swoim dziś poznaje, ten już nie ma
jutra. Liryzm to jest dusza nie dzisiejsza, nie objęta przez obecność,
dokonywany czyn, - to sam potok życia, z którego wychyli się nasze jutro, nasze
ja jutrzejsze."
monika.univ.gda.pl/~literat/legenda/012.htm

diffie:)

[braineater]

albo kończyliśmy te same szkoły, albo mamy tych samych rodziców:)

P:)

[braineater]

Mam wrażenie, że wyjście od tych cytatów, może ci trochę ułatwić:

Muszą w każdym istnieć dziś wybuchy samotnego liryzmu: chcecie wykreślić z
życia płacz, który przeciąga nad mrącymi ulicami miast, chorowity uśmiech
dzieci i kobiet trawionych przez nędzę, gdy zaświta dzień wiosenny. To wszystko
jest bezsilne, ale życie nie opanowane przez wolę, a raczej życie, wolę swą i
świadomość z głębi czucia rodzące musi się gdzieś schronić. Kto ośmieli się
zresztą twierdzić, że człowiek może w ogóle tak samego siebie posiadać, aby żyć
mógł bez liryzmu? Nie jest to moje zdanie. Nawet w walczącym, heroicznym
obozowisku musi być moment, w którym ponad dzieło swe wzbija się zbiorowa
dusza, wśród ciszy sama przed sobą łka, skarży się, wielbi.
(...)
Liryzm jest potokiem życia gdy płynie, źródłem, z którego może powstać czyn:
jeszcze nie napotkał przeszkody lub się o nią złamał, ale jest jeszcze. Gdy nie
ma już w duszy nic ciekłego, gdy nie szumią już w niej żadne fale, może ona
jeszcze stoczyć ostatni bój o siebie, ale nie pójdzie już poza siebie, poza
swój samotny posąg. Liryzm jest źródłem heroizmu: nie dokona już
niespodziewanych, nieznanych dzieł, ani jednostka, ani zbiorowość, jeżeli nie
przychodzą już w nich momenty samotnego zatopienia w sobie, wielkiej ciszy
duszy. Jutro nasze, czyn nasz - muszą gdzieś być w czasie, gdy trwa nie znające
ich dzisiaj. Często przebywa ono tam, to nasze jutrzejsze wytężenie, gdzie
jakieś wielkie wczoraj samym sobą, smutkiem swym, samotnością się upaja. Kto
nie czuje się w niczym wobec dnia dzisiejszego bezsilnym, kto nie czuje się w
niczym niewolnikiem twardej mocy chwil obecnych - ten niech nie uważa tego za
moc: - to zanik życia. Kto całego siebie w swoim dziś poznaje, ten już nie ma
jutra. Liryzm to jest dusza nie dzisiejsza, nie objęta przez obecność,
dokonywany czyn, - to sam potok życia, z którego wychyli się nasze jutro, nasze
ja jutrzejsze. To wszystko dzisiaj jest w naszej, nie znającej siebie
samotności, w wietrze, który szumi, w duszy naszej, która z nim ulała,
rozpościera się nad nami, nie znająca ani jutra, ani dzisiaj, grająca jak
surma, wyjąca jak wicher, jak organ bijąca w sklepienia. Liryzm jako religia,
jako posłannictwo, przeznaczenie, natura

Stanisław Brzozowski - Legenda Młodej Polski r. 2

Mozesz popisac troszke o nawiązaniach do klasyki - do Ksiegi Jeremiasza, do
Hioba, spróbowac zwrócić uwagę na zmianę stylu i siatki filozoficznych
odniesień - bo w Trenach to juz nie Epikur z stoickim spokojem obserwujący
świat, tylko mix złożeczącego Jeremiasza z załamanym Eklezjastą. Mozesz się tez
pobawić w analizę kolorów - to daje czasami niezłe wyniki - sprawdź jakiej
palety barw używał w wierszach wcześniejszych (o ile pamiętam złoto, srebro,
biel) a jakie barwy pojawiają się w trenach, i w jaki sposób wpływa to na
nastrój utworu. No i możesz też, wracając jeszce do Biblii, spróbowac
zanalizwac jakie klasyczne chwyty lamentacji przenosi i po swojemu obrabiam pan
Jan.
Jesli będziesz potrzebowała pełnego wpisu biblio z Brzozowskiego to daj znać,
bo tu mam tylko przeklejkę z ebooka. Papier mam w domu, więc jutro dopiero bym
Ci podał, ale możesz pościemniac - poszukac na sieci, i na oko wycelowac ze
stronami, tak żeby był Rozdział Drugi:)

Mam nadziej, ze się przyda:)

P:)

[kawa_malinowa]

przyda sie, przyda - więc poproszę :)
<robię miłą minę>

[diffie]

Władysław Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, PWN, Warszawa 1975;

Liryczność jako kategoria estetyczna związana z podmiotowością wypowiedzi.


Pisze Adorno: „Wszystkie kategorie estetyczne należy określać w tej samej mierze
poprzez ich odniesienie do świata, co i przez wyrzeczenie się go. Poznanie jest
w jednym i drugim; nie tylko przez powrót świata i jego kategorii, czyli przez
więź z tym, co zazwyczaj nazywa się przedmiotem poznania, ale w większym być
może stopniu przez zamierzoną krytykę rozumu opanowującego przyrodę”[9].
www.nowakrytyka.phg.pl/article.php3?id_article=87&artsuite=2

Kategorie estetyczne jako kategorie moralne w Katechizmie Kościoła Katolickiego,
"Studia Theologica Varsaviensia", 1995, 2, s. 189-197.

[brunosch]

a czegoś na ten temat nie ma u Trojaczków? Głowiński, Okopień-Sławińska,
Sławiński : zarys teorii literatury.
albo u Buttlerowej : zarysie prozodii polskiej

[kawa_malinowa]

nie ma. w slowniku slawnej trojcy rowniez brak chociazby wzmianki...

pytanie numero 2.

[kawa_malinowa]

Czyli mam nie mowic o metaforach, o srodkach poetyckich, o wersyfikacji?
help me...

troche wariuje ostatnio. jutro mam dwie poprawki z gramatyki. w piatek ten
referat..

[diffie]

kawa_malinowa napisała:

> Czyli mam nie mowic o metaforach, o srodkach poetyckich, o wersyfikacji?
> help me...

Powtarzam: Liryczność jako kategoria estetyczna związana z podmiotowością
wypowiedzi. Pisz sobie przy tej okazji o metaforach, środkach poetyckich itp.

[brunosch]

Środki poetyckie tak, wersyfikacja i wszelka inna struktura - nie.

Masz zanalizować całe Treny, czy wybrane?
jeśli to drugie, to od VII do XI - z całego cyklu te są najbardziej osobiste i
jeśli gdzieś szukać lirycznych porywów, to właśnie tam. Ale jednak nie
zapominaj, że cały cykl jest zafałszowany poetycko, a wszystko to w celu
ukazania wzorca osobowego: "Jak poeta doctus przeżywa śmierć bliskiej osoby".
No więc przeżywa poetycko.

[kawa_malinowa]

całe treny...
ja również przeżywam. bardzo niepoetycko. i bardzo niepolonistycznym
słownictwem sie przy okazji posluguje.

Dziewczyna ma szczescie, ze juz nie zyje :)
chociaz z drugiej strny, gdyby przezyla ojca i zaczela o nim pisac... nie
wiadomo co gorsze ;)

[diffie]

1. idzie się do czytelni, wypożycza wydanie Biblioteki Narodowej, z obszernym
komentarzem (takie białe książeczki, gwoli przypomnienia). Komentarz się czyta.
2. Liryzm, liryczność - to kategorie rozmyte, słabo definiowane. Całe odkrycie
właśnie na tym między innymi polega, że u Tatarkiewicza np. nie ma pojęcia
liryzmu jako kategorii estetycznej. Starożytni nie znali, renesans odkrywał.
Ale z książki Profesora można się dowiedzieć, czym właściwie te kategorie są.

Kawo?

[brunosch]

jak Ci poszło?

[marquis]

Też zaczynam się niepokoić, co tak ją wcięło, już w wątku papierosowym przejąłem
się jej nieobecnością. Może upija się na wesoło (jezu, byle nie na smutno!)

miejmy nadzieję,

[brunosch]

że po tym wszystkim wpadła w nastroj liryczny.

[kawa_malinowa]

referat to ja dopiero bede miala za chwilkę.
Na razie nie mogłam spać, nic nie zjadłam tylko chodziłam się przewietrzać co
chwilkę.
to bedzie wielka improwizacja. :)

trzymamy kciuki n/t

[blue.berry]

[beatanu]

kawa_malinowa napisała:
> to bedzie wielka improwizacja. :)

Jak wielka - to wielkie trzymanie kciuków!
:)

[kawa_malinowa]

Chcialam poinformować, że referat mój został przełożony na poniedziałek :)