Dziwne przyrządy

[daria13]

Zainspirowana opowieścią o tłuczkopodobnej drewnianej pałce do ubijania
kapusty przypomniałam sobie o śmiesznym przyrządzie, którego używała moja
mama. Miał on nawet swoją nazwę, była to mianowicie firlejka. Jestem ciekawa,
czy ktoś z Was zetknął się z tą nazwą i samym przyrządem, bo jest to z
pewnością regionalizm, nikt z moich znajomych nie widział nigdy nic
podobnego. Jako ciekawostkę powiem jeszcze, że mama sama wytwarzała ten
przyrząd, ale mogła to zrobić zasadniczo tylko raz w roku;). Ustrojstwo było
wykorzystywane w kuchni. Resztę szczegółów podam później, bo może jednak ktoś
z Was odgadnie co to takiego ta FIRLEJKA:)))
Pozdrawiam:)

[jottka]

to jest dość popularny temat cykliczny na forach kulinarnych albo miejskich
(czyli poszukiwanie tożsamości regionalnej:) tu jeden z lepszych wątków:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=77&w=22271630&v=2&s=0

[brunosch]

a co tu jest do odgadywania?
firlejka, fyrlok, koziołek, mątewka, zaklutka. Ani to przyrząd tajemniczy, ani
nazwa [firlejka] jedyna. ;)

[jottka]

he he, w powyższym linku z forumkuchnia padło co najmniej drugie tyle dziwnych
nazw:) mnie najbardziej zaintrygowała 'kołotuszka', która ponoć ma byc
małopolska, ale wygląda, że ona jest małopolska przez osiadłych tamże ludzi ze lwowa

w języku ogólnopolskim to chyba będzie 'mątewka', choć najładniejsza jest
definicja słownikowa 'mątewka - mała mątew':)

choć zawsze istnieje mozliwość, że mama darii mianem firlejki okresla/ła coś
zupełnie innego na zasadzie 'bo tak'

[daria13]

Buuu, ale mi wątek spłyciliście:( Opisywana przeze mnie firlejka, a po dłuższym
namyśle, chyba jednak kwirlejka, nie była taką zwykłą mątewką, tylko wystuganą
ze świątecznej choinki (znaczy z jej czubka)śliczną mieszaczką tylko i
wyłącznie do zsiadłego mleka, które było za mojego dzieciństwa i młodości
pijane w domu regularnie. Stąd moje przypuszczenie, że to przyrząd szeroko
nieznany i mam nadal nadzieję, że w takiej postaci, jaką ja pamiętam mało kto
go zna:)
Dziwne przedmioty mogą służyć nie tylko w kuchni.
P:)

[jottka]

nieno, przyrząd jako taki może być wykonany i z anielskiego włosia, ale jego
nazwa wskazuje na jego funkcję, a ta sie akurat nie zmieniła - przyrząd do
rozkłócania, rozbijania czegoś:)

sjp.pwn.pl/haslo.php?id=31280

[daria13]

Swoją drogą śliczne określenie "drewienko do kłócenia substancji".
Język polski jest jednak zabawny.
P:)

[3promile]

Mątewka zwyczajna (turbator vulgaris) służy do mącenia i tyle ;)

[eeela]

A propos nazw ( a moze powinnam to wsadzic do glupich pytan?), mam pytanie
dotyczace slowa 'fifrak'. Z krotkiego i po lebkach googlowania wynika, ze fifrak
to wszystko (omnipraesens, czy jak?). U mnie w domu jako fifrak okreslalo sie
wszelakiej masci okrycia wierzchnie nie nalezace do gatunku kurtek, plaszczow i
kozuchow, czyli zakiety, rozpinane swetry, poncza i... no... fifraki...
;-)

[noida]

A mnie się fifrak kojarzy z czymś bez rękawów :) ale ciepłym, kurtkopodobnym.

[eeela]

Tez moze byc!

[formaprzetrwalnikowa]

nie, nie. to jest FUFAJKA

;)

[eeela]

Fufajka tez wystepuje. Ale fufajka jest okresleniem dla tych cieplejszych okryc,
choc wciaz nie kurtek ani plaszczow :-)

[stella25b]

U nas sie na Fufajke mowilo "jakla".

Mam fifrak!!!

[eeela]

www.dzikiwschod.org/ds/czytelnia/gwara/slownik_gwary.htm
Slownik gwary bialostockiej - przodkowie moi i owszem, ze wschodu przybyli,
troche dalszego, ale po drodze tu i owdzie sie zatrzymujac. Mam zarazem
wyjasnienie, dlaczego tak wielu ludzi nie rozumialo, o co mi chodzi z tym
fifrakiem :-)

Fufajka tez tam jest! /nt

[eeela]

[illiterate]

Fifrak u mnie w domu to najczesciej rozpinana bluza z kapturkiem; nie sweter i
nie kurtka, ale z wierzchu i noszona na dworze.
A babcia - Kujawianka mowila na swoje sztuczne futro z pogarda 'psiorz'. Wole
nie dociekac, jaka jest entymologia.

[eeela]

No, od psiar przecie!

[olahabe]

Firlejka skojarzyła mi się z babcią- Łodzianką. U mnie w domu firlejka
to "chłopek". A co do babci Ali- przypominam sobie jeszcze jej "pomyć statki" z
czasów, kiedy naczynia dryfowały po napełnionym wodą dwukomorowym głębokim
zlewie (model żeliwny wczesne lata 50), oraz zakupy "na rynku", czyli bazarze,
co zawsze spotykało się z oburzeniem Małopolan, bo rynek to przecież z
Sukiennicami tylko jest.

[au.lait]

eeela napisała:

> ze fifrak to wszystko (omnipraesens, czy jak?).

Na to wychodzi, bo mój małoletni siostrzeniec określa w ten sposób swoje
ęstrumentarium, że tak powię...