jeszcze o Nike pod specyficznym kątem:)

[wiksadyba1]

Co o tym sądzicie - i przy okazji o autorze - swego czasu zapowiadającym się
(przynajmniej na łamach recenzji:) świetnie, w tej chwili, mimo że sporo
pisze, jakby przemilczanym i chyba relegowanym przez koryfeuszy polskiej
krytyki do literatury klasyB:

czytelnia.onet.pl/0,1229982,2,do_czytania.html
Powiem tak: T. Piątek to niewątpliwie osobnik mściwy, zawistny, podszyty
resentymentem w klasycznym nietzszcheańskim sensie:) I to m.in. (chociaż nie
w 1 kolejności) w tym artykule "widać, słychać i czuć":) Domorosły pseudo-neo-
gotycki kaznodzieja, który jako autor utopił skrawki niewątpliwie
ponadprzeciętnej inteligencji, sporej spostrzegawszości i erudycji
wyrastającej wyraźnie ponad poziom przeciętnego polskiego pisarza, w brei,
która może się tylko bronić jako śmieszna parodia 3-rzędnej "literarury grozy
i mroku" (obawiam się, że parodia nie zawsze, chociaż na szczęście jednak
często, zamierzona).

Ale w tym artykule Piątek (a czytałem parę gniotów napisanych przez niego dla
prasy) ma całkiem dużo racji IMHO. Pomimo wielu uproszczeń jak np.
prześlizgnięcia się po najbardziej zasadniczym tu pytaniu, czym
jest "treść "w literaturze.

[braineater]

Chyba Ci się Wiku krzywo podlinkowało, bo śnurek prowadzi wprost do fragmentu
Pawia.

P:)

[skajstop]

Freudowskie przelinkowanie :P

Ale w meritum, zgadzam się z Wikiem o tyle, że treścią nie jest gra językiem.
Główny nurt często nie zauważa istnienia np. fabuły :D

Z drugiej strony, Piątek jest całkowicie niewiarygodny dla zwykłego czytelnika,
przez fakt, że gołym okiem widać, że się mści i wyżywa...

[wiksadyba1]

Freudowskie, zgoda:) Chociaż ten fragment z wczesnych partii 2-giego masła
jeszcze całkiem całkiem i coś obiecywał. A też chciałem rzucić okiem na
fragmenty Pawia po raz kolejny, żeby po raz kolejny spróbować się do tego
przekonać.

czytelnia.onet.pl/0,1362930,0,0,0,maslo_ii_czyli_lingwica_atakuje,artykuly.html

Oczywiście, że Piątek jest niewiarygodny, w tym sensie, że gdyby miał okazję
sflekowałby pewnie każdego laureata poza nim samym, względnie kimś, kto mógłby
rokować z uwagi na swój styl, tematykę, gatunek, że i Piątek z nim razem
wypłynie na fali:) A jako ktoś dość inteligentny potrafiłby pewnie tak dobrać
argumenty, żeby sprawić wrażenia, że miał rację i że wyczerpał jednocześnie
temat.

Mimo tego, uważam, że w paszkwilu na lingwicę, jakieś słuszne argumenty były.
Często nawet i wielkie polemiki intelektualne (żeby było jasne - do takich
artykułu Tpiątk. nie zaliczam:) powstawały z nikczemnych, osobistych pobudek:)

[braineater]

A kiedy ja się z nim zgadzam, mimo, że go nie znam a czytałem tylko Bagno i
Heroinę i nie podobały mi sie, bo były napisane językiem przejrzystym i
nudnym:) i uwikłane w toporne schematy pokultury, znaczy czysto komercyjne,
ciut tylko wystające nad propozycje Barbary Rosiek.
Tyko, że to, co on uznaje za wady, to dla mnie są zalety. I oczywiście, że
książka to nie tylko język - to jeszcze talent, by z tym językiem cuda
wyczyniać, by go masakrować, dekonstruować, naginać, platać, czynic obcym,
mimo, że jest naszym rodzimym. I pokazywać, jak sie to robi, co mozna zrobić z
i za pomocą języka. Nie wiem, jak Piatek obserwuje ludzi, z moich obserwacji
jasno wynika, że składamy się tylko ze słów, z tysięcy cytatów, bon-motów,
zasłyszanych i przeinaczonych, przekonstruowanych po swojemu i dla siebie.
Fabuły są martwe, od bardzo długiego czasu, nie ma sensu i wiekszych potrzeb by
się nad tymi truchłami pastwić, bo wiadomo, że i tak sie wyląduje tam gdzie
wszyscy. Jedyne, co zostało literaturze, to własnie język i tylko język - a na
jakim szkielecie będzie on rozpiety, to to juz jest raczej z grubsza obojetne.
I nie to, ze jestem wrogiem opowiadania historii, tyle, że same historie kręcą
mnie najmniej - ważne są dykcja, intonacja, dobór słów, akcentowanie, wszystko,
co wynika z używania okreslonych słów w określonych kontekstach. I nawet mam
ulubieńców piszacych przeźroczyście - Murakami, Fitzgerald, Capote, tyle, że
odstawiam ich na bok w momencie gdy dostaje do łapy, jakiegoś nawiedzonego
wariata neo-lingwistę, bo ten wariat przemawia do mnie bardziej, nawet mówiąc o
niczym.

P:)

[skajstop]

braineater napisał:

> I nie to, ze jestem wrogiem opowiadania historii, tyle, że same historie kręcą
> mnie najmniej - ważne są dykcja, intonacja, dobór słów, akcentowanie,
> wszystko, co wynika z używania okreslonych słów w określonych kontekstach. I
> nawet mam ulubieńców piszacych przeźroczyście - Murakami, Fitzgerald, Capote,

Zawsze masz jakiś sposób używania narzędzia zwanego językiem, Braineaterze. Z tą
przezroczystością bym nie przesadzał, chyba że mowa o Danielle Steel.

> tyle, że odstawiam ich na bok w momencie gdy dostaje do łapy, jakiegoś
> nawiedzonego wariata neo-lingwistę, bo ten wariat przemawia do mnie bardziej,
> nawet mówiąc o niczym.

Widzisz, wpadasz tu w pułapkę. Albowiem credo, jakie nam tu zapodałeś, prowadzi
do wniosku, że czytalnie literatury w istocie jest studiami ligwistycznymi nad
danym tekstem. Już pomijam, że to jest znaczące przesunięcie akcentu z tego,
czym literatura była przez wieki. Problem w tym, że to jest akademickie
pojmowanie tekstu, nie czytelnicze. Brain, czytelnik nigdy nie będzie w ten
sposób spoglądać na tekst. Nie tego tam szuka - oczywiście, gdy potraktować
czytelnika jako umowną większą grupę. Większość autorów też nie idzie w
linqwistykę, chociaż sporo z nich rozumie, że to jest ważne narzędzie i warto mu
nadać indywidualna cechę.

Krótko mówiąc, literatura w Twoim ujęciu to nie fabuła prowadząca do uzyskania
jakiegoś przekazu treściowego, tylko lingwistyczny, eksperymentalny opis świata :P

Boże, uchroń :-)

[braineater]

dwa kluczowe słowa z Twojego postu:
była
eksperyment

Była
bo juz nie jest. Mechanizmy tłumaczenia rzeczywistości przesunęły się w stronę
zupełnie innych mediów, które i owszem, nadal kozystają z tych schematów
fabularnych, które grupka brodatych Izraelitów zawarła w swojej Wielkiej
Księdze jakieś 3k z hakiem lat temu, ale przekładają to na język obrazów,
dźwieków, migającą ferię barw, bo wiekszość ludzi dawno temu impregnowała się
na słowa i nijak z nich nauk nie czerpała, więc cza było wymyślic coś nowego,
coś co uwagę przykuje, jak ongiś spisane opowieści. I jak pojawiły się te nowe
media - kino, tv, tak literatura powoli i całkiem rozsądnie zaczęła chyłkiem
wymykać się z fabuł (no dobra zaczęła robic to juz ciut wczesniej - Sterne,
DaDa)a jesli do nich wraca, to tylko w celach rozrywkowych - co jest i słuszne
i dobre i radośc czytelnikowi przynosi - patrz Dan Brown, patrz mocno
skodyfikowane nurty literatury, nie z głupoty i braku słów, tylko sensownie
nazywanej popularną. I tam jest miejsce na rozpasane ploty, na hirołów tej czy
innej proweniencji, na radości płynace z projekcji i identyfikacji i to jest ta
literatura po która mnóstwo ludzi będzie sięgać zawsze, ku rozrywce i serc
pokrzepieniu, tyle, że sa to teksty, które juz niczego nikomu nie staraja się,
nie chcą, nie czuja sie na siłach, objaśniać. Rozrywka, jak każda inna, o tyle
pozytywna, że cicha i mozliwa do uprawiania w kazdych warunkach.

Natomiast to, co wazne w literaturze, to co ją może wepchnąc w jakies tory,
których nie przeczuwamy jeszcze, których nie chcemy, boimy sie przeczuwać,
boimy sie chcieć, dzieje się własnie w warstwie lingwistycznej, na styku języka
i człowieka, na styku jezyka i techniki, na styku jednego jezyka z drugim,
trzecim i pińcetnym. Literatura zmienia sie w jeden wielki eksperyment na
języku, w jedno wielkie laboratorium słów, zdań i wyrazów, w którym bada sie
jego mozliwości i ograniczenia, jest miejscem (czasem/przestrzenią) które
zbliża sie do alchemicznej Pragi w którym stary rebe szuka tego jednego słowa,
które ożywi Golema. Ostatecznym celem takiej literatury nie jest człowiek,
odbiorca, słuchacz, jest nim słowo, jest nim to, co za pomoca słowa można
zrobić, jak to mozna zrobic i komu mozna zrobić. A po mojemu, naiwnemu słowem
mozna zrobić wszystko wszędzie i każdemu.
Ostatecznym celem, utopijnym, jak każdy cel w sztuce, będzie odkrycie takiej
asocjacji między słowami, która otworzy nam nowe ściezki we łbie, nakieruje na
nowe tory myslenia i rozumienia - jak dobry znaczek nasycony 500 miligramami
kwasu. Tylko, że to będzie full legal i niepowstrzymywalne.

P:)

[skajstop]

Moim zdaniem, tak jak to formułujesz, to już nie jest teza odnosząca się to
kultury (literatury wysokiej, tak powiedzmy), tylko manifest wiary, że
manipulacja słowem jest najważniejsza.

I kiedy piszesz o sobie, to ja to dobrze rozumiem, i się zgadzam, że to Twoje
prawo. Co więcej, gdybym pisał sam o sobie - też bym się zgodził :P jako
czytelnik, bardzo takie eksperymenta lubię, bo poszerzają wrażliwość. Jako
autor, mam na koncie parę jazd z językiem.

Niemniej, gdy odnieść się do czytelnictwa, dokonujesz niezwykle uproszcznego
podziału, w którym mamy:
A. popkulturę DanaBrałnowską
B. wartościowe eksperymenta muzy... pardon, językowe

Otóż nie. Pomiędzy A i B mamy jeszcze bardzo szeroką kategorię (do której i ja
zresztą aspiruję, co zaznaczam, żeby to było uczciwe stanowisko, a nie gupie
przemondrzalstwo), w której powstaje literatura wysoka i chcąca czytelnikowi coś
przekazać poprzez fabułę, postacie i... język. Ale język, drogi Brajanie, który
nie odrzuca. Który wymaga skupienia, jest nowatorski, ale jednak daleko mu do
eksperymentu formalnego.

To co proponujesz, w istocie rajcuje grupkę czytelników, niech nawet będzie, że
najbardziej wyrafinowaną. Ale to jednak margines - i wcale nie wiem, czy to
najbardziej wartościowy, bo mój ulubiony przykład z tej kategorii, pan Bittner,
niewiele wniósł do rozwoju. Ot, puste eksperymenty, jak się okazało. A Rylski
Eustachy godzić umie - i jeżeli już nie jest pisarzem wielkiego formatu, to
zaraz nim będzie (z czego się nadzwyczaj cieszę zresztą).

[wiksadyba1]

skajstop napisał:


>
> Niemniej, gdy odnieść się do czytelnictwa, dokonujesz niezwykle uproszcznego
> podziału, w którym mamy:
> A. popkulturę DanaBrałnowską
> B. wartościowe eksperymenta muzy... pardon, językowe
>
> Otóż nie. Pomiędzy A i B mamy jeszcze bardzo szeroką kategorię (do której i ja
> zresztą aspiruję, co zaznaczam, żeby to było uczciwe stanowisko, a nie gupie
> przemondrzalstwo), w której powstaje literatura wysoka i chcąca czytelnikowi
co
> ś
> przekazać poprzez fabułę, postacie i... język.

Dokładnie, niechący popełniłem równolegle pisząc to samo w innym wątku plagiat
(albo Ty):))

Ale język, drogi Brajanie, który
> nie odrzuca. Który wymaga skupienia, jest nowatorski, ale jednak daleko mu do
> eksperymentu formalnego.
>
Z tym że odróżniałbym eksperyment językowy od formalnego: eksperyment formalny
to np. gra z konstrukcją, strukturą, kompozycją czy jak to zwał. Tego właśnie w
polskiej literaturze brakuje:)

[braineater]

Skaju, tu nie chodzi o żadne wyrafinowanie, bo przeciez jak spojrzysz po moich
półkach w domu, to jakies kilkanascie regałów zajmuja powieści, zbiory
opowiadań, historie SFowe i kryminalne, czyli po prostu fabuły, pełne
bohaterów, akcji i sytuacji mniej lub bardziej niecodziennych.
Ale nadal bede się upierał, że literatura nie jest od przekazywania wiedzy.
Skoro zresztą sam wystawiłes się do bicia, to będę sie bił:) Wiesz, że lubię
Twoje teksty, czytam je od samego prawie poczatku i podobaja mi się wielce. Ale
zapytany, czy się od Ciebie czegos nauczyłem, czy wziąłem naukę jakąs na
przyszłość, czy spamiętałem jakiś fakt historyczny, chocby po to, by móc
brylować na wieczorku towarzyskim lub zostac gwiazda teleturnieju, będe
zmuszony odpowiedzieć, że nie, raczej nie. Bo i nie po nauke idę do Twoich
opowiadań i powieści, tylko po porządną, zapodaną na profesjonalnym poziomie
rozrywkę. Napisaną ciekawie, zabawna, czasami straszną, czasmi smieszną, po
chwilę wyluzowania i oderwania się od rzeczywistości. Oczywiście, mimochodem
mogę się czegos dowiedziec o pewnym mieście na S., ale nie jest to wiedza
której szukam, mogę się dowiedzieć o tym, jak wyobrazasz sobie czas konkwisty,
mogę podziwować się nad Twoim obrazem rycerzy i ich rozrywek, mogę sie
obrechotać do oszczania z niektorych dialogów i właczyc je do własnego katalogu
ciętych odzywek.
A zupełnie inaczej by było, gdybyś zamiast '...' (tytuł usuniety ze wzgledów
oczywistych:), gdybyś z '...' usunął wszystkie elementy pochodzące z Twojej
wyobraźni, gdybyś korzystając z tej samej dokumentacji z której korzystałeś,
napisał po prostu tekst stricte historyczny, esej, artykuł naukowy, kompendium
wiedzy czasch podbojów. Wtedy przestałoby to byc literatura, rozrywką (ku
ubolewniu wielu Twoich czytelników) a stało by sie po prostu nauką, z której
czerpałbym wiedzę. Tak, jak jest, elemement fabularny zajmuje w Twoim pisaniu
pozycję nadrzedną i wszystko, co chcesz powiedzieć - o zyciu, o ludziach, o
swiecie (nawet nie wiem, czy masz takie ambicje, więc przepraszam jesli Ci cos
chamsko imputuję:), chowa się pod tym karnawałem atrakcji, stanowi tylko
dodatek. Oczywiście jako Twórca możesz uznawać, że jest zupełnie na odwrót, że
to nie fabuły i postacie stanowia o jakości Twoich dokonań, ale wydaje mi się,
że spora wiekszośc Twoich czytelników, w tym ja, sięga po te teksty głównie po
to by sobie poczytać ciekawe opowieści o rzeczach i ludziach, których nie było
i nie ma.

a może jednak miałem Ci to na priva wysłać? Jak co, to tnij waść bez oporów:)

P:)

[skajstop]

Nie naraziłeś mnie na szwank, bez obaw :)

Natomiast w meritum: no przecież beletrystyka nie jest od uczenia, Brain, na
Rany Boga Dowolnego!!! Uwierzysz zapewne, że bym potrafił marną książczynę
non-fiction, czyli popularyzatorską, machnąć o tych, co to ich zbeletryzowałem.
Ale czy tego należy oczekiwać od literatury? Żeby była nauką, w sensie
katastrofalnym, tj. edukacją?

Powtarzam: masz akademickie spojrzenie na literaturę, co i dobrze. Widzisz
klisze, stereotypy, figury... całą tę gamę środków. Tylko że problem jest taki,
że qw rezultacie, tak myśle, trochę gubisz sens tego, czym literatura była, a
Twoja uwaga o tych setkach lat kręcenia się w kółko tylko to potwierdza :)

Rozmawiasz czasem z czytelnikami, powiedz? Ale nie takimi nawiedzeńcami od
Dżdżeżdżona który się pisze nie wiem jak, ani nie z wielbicielami Daniele Steel
- tylko normalnymi czytelnikami oczekującymi od tekstu emocji, zachwytu
bohaterem, wkurwienia sie na innego bohatera... Słowem, ludźmi inteligentnymi,
którzy jednak wiedzy szukają w książkach "wiedzowych", a od literatury oczekują
czegoś innego...?

Poza tym, spłaszczasz sytuację, wciąż widząc dwa główne targety. To błąd.

A jeszcze bardziej, i tym razem to Ty możesz mnie wyciąć :D
Otóż, język jest narzędziem do opisu czegoś. Przez analogię, kowal kujący miecz
uzna go za wartość samą w sobie, drogi Braineaterze. Ale człek, który go
zamówił, będzie zwykle chciał ten miecz posiadać i zainwestuje w niego, aby za
jego pomocą coś osiągnąć. I w tym sensie czyniąc z języka wartość nadrzędną,
zwyczajnie nie masz racji, tak jak ja bym nie miał, gdybym powiedział, że
pisanie o wsi czyni mnie lepszym od kogoś, kto sobie skalkuluje, że lepiej
będzie pisać nie o wsi, tylko o ciężkiej doli kopaczy diamentów.

Nowatorstwo języka jest tylko jednym z ważnych elementów składających sie na
wartościowy tekst. A jego tradycyjność wcale nie czyni tekstu gorszym. Chcesz
kopę przykładów na oba warianty? :)

[kubissimo]

eee, moglbym walnac esej, ale wlasciwie skaj juz wszystko napisal, wiec tylko
sie z nim zgodze :)

[braineater]

dobra, popłaczę się, posikam i zaplączę tak, że nawet cały harem Ariadn mnie z
tego nie wyplącze, i co gorsza będe brnął w to dalej, wiedząc, że z punktu
widzenia normalnego czytelnika, to Ty oczywiście masz rację, a ja zapodaję
jakiś skomasowany bełkot.

> Natomiast w meritum: no przecież beletrystyka nie jest od uczenia,

Tjaaa. To jaką rolę spełniała tak mniej więcej do XX wieku? Czym były serie
powieści dla ubogich darmo rozdawane maluczkim w miejskich gettach biedoty, o
których tyle Dunin (nie Wąsowicz, ino Janusz) pisze? Powieści przez długi okres
czasu (no względnie, bo to jakies 200 lat z apogeum w wieku XIX) kształtowąły
obraz świata zaówno klas niewykształconych, jak i wykształconych. Umoralniające
powiastki, budowane na biblijnych schematach, podrasowane hagiografie, z
elementami gore i świętobliwego porno, opisy krain zamorskich a ludów dzikich i
całkiem zmyslonych, kształtowały umysł paru wieków i słuzyły przede wszystkim
nauce.

Przypomnij sobie Ćapkowego 'Marsjasza, czyli na marginesie literatury' w którym
dość przekonująco i rozlegle dowodzi, że paru wydarzeń historycznych typu
rewolucje, strajki nie byłoby, albo byłyby w zupełnie innym kształcie, gdyby
nie wzorce parenetyczne, które lud prosty a chłonny czerpał wprost z kart
mistrzów literatury XIX wiecznej prozy, typu Dumas, czy Balzac. Że nie było
buntów antymieszczańskich, gdyby nie powieściowe podstawy zawarte w tekstach
Flauberta. Ludzie sięgali po powieści oczywiście dla rozrywki, ale tez dość
często stanowiły one dla nich jedyne źródło wiedzy. Przypomnę, że nim zaistniał
pierwszy numer Spectatora a tym samym prasa, wraz z późniejszymi kącikami porad
i pouczeń, powieści i historie były juz doskonale ukorzenione w tkance kultury.

Bestsellerami ówczesnymi nie były Kazania Xiędza Skargi, które miały słuzyć
stricte ku nauce, tylko Mikołaja Doświadczyńskiego Przypadki, które wiedzę o
świecie i filozofii, kryły pod atrakcyjną, jak na owe czasy formą literacką. To
własnie z powieści, jak dziś z seriali i filmów czerpało się wzorce postaw,
uczyło się zachowań przy stole i w zagrodzie, to powieści były odpowiednikiem
dzisiejszego National Geographic, Discovery i Playboy Chanell w jednym. I super
i doskonale, ludzie czytali i się ubogacali wewnętrznie, nabierali ogłady, a
wszystko to dzieki powieściom i opowiadaniom. Tylko to było sto lat temu.

Jak pisałem wyżej (albo niżej, bo to drzewko ma świra) zmieniły się czasy,
zmieniły się media, zmieniły się sposoby przekazywania wiedzy, ale gros
pisarzy, jakby tego nie zauważa. Nadal faszeruja swoje fabuły wiedzą
niesprawdzalną, opisami dziwów i zjawisk a sami siebie ustawiają w pozycji
mentorskiej i nauczycielskiej, jakby wychodząc z założenia, że skoro tak było
lat dziesiatki, to tak jest nadal i że czytelnik przychodzi do nich po naukę. I
czytelnika również tresuje się w ten sposób, by patrzył w pisarza, jak w
świynty łobrozicek, by z pozycji na kolanach zapoznawał się z wytworami
pisarskiej wyobraźni i by przede wszystkim czerpał odeń naukę - o życiu, o
człowieczeństwie, o świecie i chujwie czym jeszcze.

Niby skąd taka popularność miętkich filozofów typu Koelju, typu Hesse, typu
Ułelebek? Bo ich powieści 'uczą jak zyć', opisują 'prawdę' o świecie,
pokazują 'prawdziwego człowieka'. I będąc jak jeden mąż(niewiasta) na tym forum
uzaleznionymi od farby drukarskiej i tego, co się za jej pomocą wyczynia, mamy
też, każdy pewnie innego, autora do którego idziemy po nauki, po wiedzę, po
mądrość, powieść, w której odnajdujemy siebie samych a w związku z tym i rady,
jak zyć.

Nieważne czy uznajemy się za Paszczaka, jak niżej podpisany, czy za Mała Mi,
jak zona niżej podpisanego, za kazdym z nas stoi jakaś powieść, o której możemy
powiedzieć, że z niej nauczylismy się jakiegoś szczególnego ogladu świata,
zaczerpnęłismy zreby naszych światopoglądów i filozofii życiowych. Zaczynamy
czytanie przecież nie od Habermasa i Berkeleya, tylko od powieści, od Winnetou
i Tomków, od Muminków i Kubusiów, od Alicji i Ań (łot da fak? - to jest
poprawnie, że mnogo?) i te teksty nas uczą, nas wychowują i powodują, że
sięgamy po inne teksty.

Więc weź ty mje synek nie fanzol, że beletrystyka wśród głównych działań, nie
ma wpisanej funkcji uczenia.:)I uczenie przez wiele stuleci (dobra, wiem, że
dwa to nie jest wiele, ale lepiej brzmi:)było jej głównym powodem istnienia,
cechą tak dystynktywną, że choćbyśmy się zapierali jak stara baba ze wsi w
drzwiach sex-shopu, to nie jestesmy w stanie wyrugować myslenia, że czytanie =
uczenie się. I możesz sobie głosić, że tak nie jest, ale gdy się rozejrzysz w
około, to szybko odkryjesz dlaczego większośc ludzi z odrazą wstrząsa się na
widok książek - bo książka, jakkolwiek książka, nawet szerzej, jakikolwiek
tekst pisany, nie gazetowy, kojarzy się z nauką, z wchłanianiem wiedzy, a
dopiero potem i raczej zboczeńcom, takim jak my, z przyjemnością.

>Rozmawiasz czasem z czytelnikami,ludźmi inteligentnymi,
> którzy jednak wiedzy szukają w książkach "wiedzowych", a od literatury
oczekują
> czegoś innego...?

Rozmawiam, po to se te forum założyłem:) I oczywiście nie zamierzam sie kopać z
koniem i udawać, że warstwa emocji, jaka porusza czytanie jest nie ważna,
nieistotna i mozna ja olać, bo tak nie jest. Ale, jak spojrzysz w to forum, jak
spojrzysz w inne fora czytaczy, jak wreszcie pogadasz z ludźmi, to znów, jak
bumerang wraca 'uczenie się poprzez czytanie'. Przeleć przez dłuższe dyskusje -
jak juz opadna emocjonalne zachwyty i anse, zawsze pojawia się
fraz 'dowiedziałem się, nauczyłem się, zachwyciło mnie spojrzenie na, nigdy nie
spodziewałem się, że tam jest tak'

Chyba, że mówimy o tekstach z tej kategorii, której wątpliwy dla Ciebie i
większości świata prymat cały czas tu głoszę, czyli o tekscie opartym na
języku, na eksperymencie na szlaleństwie lingwistycznym, na budowaniu cyrku
słów i wesołego miasteczka zdań. Wtedy jest albo cisza, albo 'hm, a o czym to
tak własciwie kurwa jest?'

Cały czas wyłazi to XIX wieczne widzenie literatury jako skarbnicy wiedzy
wszelakiej, nauk pożytecznych a udatnie podanych, a jesli coś odstaje od tego
schematu, to z mety dostaje łatę awangardy, eksperymentu, czy dziwactwa. A dla
mnie to sa równoważne sposoby opisywania świata - za pomoca obrazów i fabuł,
lub za pomocą łamańców językowych, przy czym twierdzę, że formuła opisu za
pomoca obrazów się wyczerpała, a łamańce językowe niosa ze sobą jeszcze cąłe
bagno niesprawdzonych po dziś dzień mozliwości.

I od tego czy ta formuła się w końcu przeżre, przestanie stanowic margines,
wydaje mi się zalezy cała przysżłośc literatury jako dziedziny sztuki, bo
inaczej sama siebie skazuje na tkwienie w błędnym kole tych samych obrazów,
tych samych typów osobowych, tych samych schematów, klisz, chwytów az w końcu
wszyscy się na ten rodzaj sztuki zobojętnią. A literatura nie może pozostawiać
obojętnym, musi walić jak nachajem po gołej dupie, musi wyżerać mózg i
doprowadzić do porzygania sie odbiorcy od nadmiaru rzeczywistości jaka chce w
sobie zawrzeć i przekazać. I do tego nie ma lepszego narzędzie niż własnie
język.

Wrócę na chwilke do dyskusji Kwarantanki z Aimarkiem. Czemu Ellis tak
napierdala po zwojach, czym robi czytelnikowi krzywdę? Przeciez nie
nagromadzeniem splaterowej poetyki, nie opisami makabry czy wyuzdanych
stosunków seksualnych przy uzyciu tłuczonego szkła. Tu nie ma niczego nowego do
powiedzenia i takie obrazki mogą zbulwersowac ewentualnie dziewiczą 15latkę
oderwana od telewizji. Ellis krzywdzi odbiorcę własnie przy pomocji narzedzi
językowych, przy pomocy odpowiedniego szyku słów w zdaniu, szyku zdań w
akapicie, przy pomocy kompletnie pozbawionego emocji jezyka, wziętego z
zupełnie innej poetyki, która jakoby nie przystoi do opisywania takich kawałków.
Czytelnik oczekuje, jeśli już nie rozrywki, skoro t

cd

[braineater]

Czytelnik oczekuje, jeśli już nie rozrywki, skoro tak sie przed tym wzbraniasz,
tego katharsis, które ostatnio wałkowalismy, oczyszczenia z brudu i syfu świata
i wskazówek, jak żyć.

> Otóż, język jest narzędziem do opisu czegoś

I owszem i tak i oczywiście, tylko, że tu mamy do czynienia z narzędziem w
sensie McLuhanowskim, takim które samo z siebie staje się przekazem,
narzedziem, które produkując znaczenia samo stanowi jedno ze znaczeń i tu mamy
apogeum naszego sporu, to miejsce w którym raczej nigdy nie osiagniemy
kompromisu (zreszta po co nam on:). Dla Ciebie, a przynajmniej tak wnioskuje z
dyskusji, wazniejsze sa te znaczenia, które można wyprodukowac przy pomocy tego
narzedzia, dla mnie zaś te , które język z sam siebie proponuje, ewokuje
wywołuje i inne uje. Dla ciebie wazny jest przekaz zawarty w obrazi ze słów,
dla mnie słowa, które ten obraz tworzą. Ty widzisz literaturę po klasycznemu,
jako machinę wyobraźni, emocji, zdolną odtworzyć wirtualny obraz naszej
rzeczywistości (i kazdej innej 'rzeczywistości') na sprasowanych kawałkach
pulpy drzewnej, ja widzę słowa i jeszcze więcej słów i ich dynamikę, ich
powiazania i tak dalej, litanija cała była wyżej albo w tym drugim watku.
I wychodząc z tych dwóch, nie powiem, że przeciwstawnych pozycji, nie mamy
szanas spotkac się gdzies posrodku drogi, bo te drogi w zupełne inne miejsca
prowadzą. Korzystając z Twojej metafory miecza - ty widzisz bitwy, które nim
toczono, cała jego historię, szukasz postaci historycznych z którymi się wiąże,
a ja widzę perfekcyjne siedem warstw damasceńskiej stali, widze cała
technologie, która za nim stoi, widzę kowala który mozoli się, by tak te
warstwy ze sobą zespolić, by dały jak najczystsze cięcie.

A teraz proszę weź ten miecz i upierdol mi łeb, bo pisałem tego posta przez
całe póltorej godziny koncertówki White Stripes i naprawde potrzebuje ciosu
miłosierdzia.:)

P:)

[skajstop]

braineater napisał:

> A teraz proszę weź ten miecz i upierdol mi łeb, bo pisałem tego posta przez
> całe póltorej godziny koncertówki White Stripes i naprawde potrzebuje ciosu
> miłosierdzia.:)

Potrzebujesz nie ciosu narzędziem ostrym, tylko odpowiedzi słowem miękkim i
namyślonym :P

I to okrucieństwo nie zostanie Ci oszczędzone, tyle że muszę się namyślić, coby
głupot nie wyprodukować.

Historia miecza :)

[skajstop]

Brain metaforyzował:

> Korzystając z Twojej metafory miecza - ty widzisz bitwy, które nim
> toczono, cała jego historię, szukasz postaci historycznych z którymi się
> wiąże, a ja widzę perfekcyjne siedem warstw damasceńskiej stali, widze cała
> technologie, która za nim stoi, widzę kowala który mozoli się, by tak te
> warstwy ze sobą zespolić, by dały jak najczystsze cięcie.

Widzisz, i w tym tkwi problem. Dla Ciebie narzędzie - język - staje się nie
jednym z aspektów opowiadania o jakiejś tam rzeczywistości czy świecie
wyobrażonym, a światem samym w sobie. I co ważne - światem w jakimś tam sensie
ZAMKNIĘTYM, przynajmniej tak, jak to definiujesz. Wystarcza Ci język, oby tylko
był odpowiednio atrakcyjny.

Podczas kiedy ja nie przypadkiem użyłem tej metafory miecza. Idę o zakład, że
obaj znamy parę ładnych historii dotyczących takich narzędzi. Spróbuj sobie
wyobrazić świat legend arturiańskich bez mieczyka, co? Ale dokonaj eksperymentu
myślowego i sprowadź je do mieczyka wyłącznie, to co z nich pozostanie? Ergo, w
tym przypadku opowieści o świecie dookoła miecza i o samym mieczu (jego losach)
ściśle się wiążą.

Moim zdaniem, sensownie pojmowana literatura to właśnie powiązanie różnych
elementów. Rzecz jasna, że język jest ważny. Ale fabuła jest równie ważna - przy
czym fabuła rozumiana niekoniecznie jako linearny ciąg zdarzeń, nigdzie tego nie
twierdziłem. Musisz mieć bohaterów - cóż wart jest Twój język bez bohaterów?
Gdyby serio podejść do Twoich postulatów, bohater jest niewygodnym dodatkiem do
języka ;P

W istocie najwartościowszą literaturą jest taka, powracając do metafory miecza,
w której dostaniesz i historię wykuwania, i losy kowala, i jakiś skrót zdarzeń,
co zdarzyło się po wyjściu zamawiającego z kuźni. Dostaniesz znacznie szerszy
kontekst, Braineaterze, więcej materiału do analizy. Pełniejszą opowieść, po
prostu. Rezygnujesz z niej w imię skupienia się na technologii łączenia
kolejnych pasm stali, ok., Twój wybór. Ale to jest wybór literackiego metalurga,
nie uważasz?

Druga kwestia, bez cytatów. Literatura a edukacja.
Boga się bój, Brajanie!!! Podajesz przykłady Konopnickiej i mają one obowiązywać
dzisiaj? ;-D

Myślę, że świadomie przeginasz, bo część twórców od zawsze miała aspiracje do
nauczania niewiernych, ale część - a fcale że nie :) i dziś, po otrząśnięciu
ksiąg z kurzu, okazuje się, że przetrwały jako kanon literacki dzieła zarówno
pisane w porywie płochej zabawy i niskiej chęci zarobkowej (się kłaniają
Cervantes czy Lope de Vega) jak i bomby edukacyjne :)

I nadal tak jest, i nadal tak będzie. Obok siebie stoją i staną intencje pana od
"Świata Zofii" i pana od "Morderstwo w metrze. Sagi tom pierwszy". A na prawo od
prawej ściany stanie lingwistyczny eksperyment "Pciurg wam Pendolino pędzi wódkę".
I dziś, drogi Braineaterze, w żaden sposób nie potrafisz ocenić, które
pozostanie za lat sto w kanonie, i jak będzie oceniane. W tym właśnie problem. I
dlatego - słyszę dzwony, i to w dodatku własne ;D - w istocie mówisz nie o
literaturze, tylko o Twoim jej odbiorze. Literatura ma sie nieźle, fabuła też :)
Ament :)

PS. Nie wiem, skąd wziąłeś, że ja sę wzbraniam przed przyznaniem, że literatura
to także rozrywka. Wg mnie, w literaturze role się mieszają, dobrze skomponowana
książka to dostarczenie czytelnikowi w jednym pakiecie rozrywki, inspiracji do
własnych refleksji, jakiejś dozy wiedzy o świecie (gdy będziemy mówić o świecie
realnym, a nie wzorem Lema bujać w obłokach :D), a też, o ile to możliwe,
właśnie trochę wzbogacić jego język, czy poprzez jego kształt wpłynąć na
świadomość owego nieszczęsnego czytelnika.

[wiksadyba1]

"Kolażując" 2 zupełnie inne fragmenty z Brajna:

"niby skąd taka popularność miętkich filozofów typu Koelju, typu Hesse, typu
Ułelebek? Bo ich powieści 'uczą jak zyć', opisują 'prawdę' o świecie,
pokazują 'prawdziwego człowieka'. I będąc jak jeden mąż(niewiasta) na tym forum
uzaleznionymi od farby drukarskiej i tego, co się za jej pomocą wyczynia, mamy
też, każdy pewnie innego, autora do którego idziemy po nauki, po wiedzę, po
mądrość, powieść, w której odnajdujemy siebie samych a w związku z tym i rady,
jak zyć.

A literatura nie może pozostawiać
obojętnym, musi walić jak nachajem po gołej dupie, musi wyżerać mózg i
doprowadzić do porzygania sie odbiorcy od nadmiaru rzeczywistości jaka chce w
sobie zawrzeć i przekazać.
język."

z którymi zgadzam sie w 200%:0, dochodzę do problemu też na tę porę i chyba nie
tylko zbyt ciężkiego: jak to jest z tą literaturą, że jest czymś dla wielu
osobników (ci od Coelho)dużo ważniejszym , niż sami się tego spodziewają, a być
może nawet niż "jej samej" się wydaje:)

I czy sztuka jest rozrywką na takim samym poziomie jak zbieranie znaczków,
jeżeli rzeczywiście udaje jej się "wyżerać mózg i
doprowadzić do porzygania sie odbiorcy od nadmiaru rzeczywistości jaka chce w
sobie zawrzeć i przekazać":)

Myślę tak: Literatura nie może pouczać, ani wychowywać, kształtować mas
(oczywistość, wiadomo). I jeżeli jej sie to udaje, to na ogół złej sztuce
(Sienkiewicz:) Ale literatura, nie będąc filozoficzna jest narzędziem walki z
głupotą, pospolitością tak intelektualną jak zmysłową. Walkę tę oczywiście można
(i może trzeba) zaliczać do szeroko rozumianej rozrywki. Być może jest ona tylko
dla "Happy few" - to nie znaczy, że mają w imię (skrajnie wyspekulowanej i
przeintelektualizowanej:) koncepcji, że np. czasy się zmieniły i teraz zostają
tylko szeroko rozumiane znaczki do zbierania, a kto się nie zgadza, ten
Żeromski:) rezygnować ze swoich perwersji:)

Nawiązując do tematu - w JEDNOSTRONNYM lingwiźmie - widzę jedno ryzyko -
filisterstwo:) - literatura traci w ten sposób pole walki z pospolitością, które
jest znacznie szersze niż tylko na poziomie asocjacji słownych. A żadne
internety, cyberpunki, baudrillardy, fukuyamy nie wmówią mi, że "koniecznością
dziejową" jest pogodzenie się z utratą tego pola. Rówieśnik Derridy Deleuze
śmiał się z derridiańskiego "końca filozofii", twierdząc, że filozofia nigdy nie
umrze, najwyżej można ją zabić:)

Ok, też absolutnie wysiadam, zwłaszcza że muszę jeszcze siegnąć do zajęć
komputerowych-nieinternetowych, a nocy dzisiejsze nie jest niestety "unlimited".

Pozdrr

[wiksadyba1]

to zarys jakiejś innej myśli, którą skasowałem. Nie autoryzuję ww. zwrotu. Tzn.
muszę powiedzieć "dobranoc":)))

[wiksadyba1]

braineater napisał:


Literatura zmienia sie w jeden wielki eksperyment na
> języku, w jedno wielkie laboratorium słów, zdań i wyrazów, w którym bada sie
> jego mozliwości i ograniczenia, jest miejscem (czasem/przestrzenią) które
> zbliża sie do alchemicznej Pragi w którym stary rebe szuka tego jednego
słowa,
> które ożywi Golema.

Jedna rzecz - jeżeli nie piszesz "zmienia" na zasadzie znanego z klasycznych
idealistów niemieckich, przedstawiania procesów zachodzących w świecie, jako
takich, jakimi chciałoby się je widzieć:) to czy widzisz w literaturze
światowej jakieś konkretne, zmasowane, mocne i aktualne poszukiwania w tym
kierunku? Bo raczej mi sie wydaje, że apogeum tego było już ładnych parę lat
temu (co nie znaczy, że to kiedyś nie wróci:). Co innego w kręgach
neolingwistycznych w Polsce - ci są tak aktualni, jak Francuska Partia
Komunistyczna, która była dumna, że potępiła Stalina - 30 lat po KPZR:)

> Ostatecznym celem, utopijnym, jak każdy cel w sztuce, będzie odkrycie takiej
> asocjacji między słowami, która otworzy nam nowe ściezki we łbie, nakieruje
na
> nowe tory myslenia i rozumienia - jak dobry znaczek nasycony 500 miligramami
> kwasu. Tylko, że to będzie full legal i niepowstrzymywalne.

A dlaczego to nie ma być asosjacja np. między zdarzeniami w z pozoru klasycznej
fabule. Franz Kafka nie otwiera nowych ścieżek we łbie, otwiera Agnieszka
Drotkiewicz:))
>
> P:)
>

[wiksadyba1]

skajstop napisał:

> braineater napisał:
>
Z t
> ą
> przezroczystością bym nie przesadzał, chyba że mowa o Danielle Steel.
>
> >>
> > nadać indywidualna cechę.

E tam, Steel przezroczysta:)? Przezroczysty język to bardzo trudna szkoła
jazdy:) Najbliżej był może Robbe-Grillet:)


>
>

[kubissimo]

to ja mam zupelnie inaczej. forma formą, ale ile mozna sie ekscytowac
elokwentnym biciem piany?

za Pawia wzialem sie teraz (jak tysiace koniunkturalistow) i po 30 stronach
jestem juz troche znudzony manierą MC Doris, a szczerze mowiac poza zabawą
językiem nie widzę w tej książce nic szczegolnego :/
zdecydowanie bardziej trafia do mnie Shuty, ktory tez odciska swoje piętno na
języku, ale całość do czegoś prowadzi. U Masła mamy jazdę na karuzeli, która
przez pięć pierwszych okrążeń jest zabawna, a potem jest coraz mniej fajniej,
bo ile można tak jeździć w kółko. Zaczynam podejrzewać, że tak naprawdę
tytułowy paw bęzie pawiem czytelnika :/

i nie mow, ze fabuly sa martwe. wczoraj z nimi rozmawialem i swietnie sie
mają :P

[wiksadyba1]

braineater napisał:

>
Nie wiem, jak Piatek obserwuje ludzi, z moich obserwacji
> jasno wynika, że składamy się tylko ze słów, z tysięcy cytatów, bon-motów,
> zasłyszanych i przeinaczonych, przekonstruowanych po swojemu i dla siebie.

Z moich, być może zawodnych, obserwacji wynika dodatkowo, że składamy się też z
głów, włosów, kutasów, wagin, kości, flaków (miałem raz wątpliwą przyjemność
widzieć w pełnej obfitości, rozlane po asfalcie, podczas wypadku drogowego w
byłem Jugosławii, więc w ich istnienie nie mogę do końca wątpić) Ale - gdyby
wyrzucić słowo "tylko", zgodziłbym się w 100%. Tylko, że tu pojawiają się 2
dość zasadnicze wątpliwości: Po pierwsze - mozna przyjąć, że słowa,
cytaty,stereotypy itd. są tyleż tekstualne co mentalne (wyrażając jakiś obraz
myślenia itd.). A w takim przypadku udany eksperyment oznacza równoczesne
rozbicie słowa i stanu umysłu, który się za tym słowem kryje. Po drugie -
można - na dobre i na złe - przyjąć derridiańskie rozumienie hasła "świat to
tekst". I w tym drugim przypadku gra z językiem wymaga zdolności
przeprowadzania bardzo skomplikowanych przekształceń intelektualnych. Czyli
podejście "czysto lingwistyczne" albo jest niemożliwe, albo nic z niego
poważnego nie wyniknie poza jakimś sekciarstwem. I neolingwiści w naszym
wydaniu, mają na ogół tylko minimalne kompetencje, żeby sprostać założeniom, o
których pisałeś.

> Fabuły są martwe, od bardzo długiego czasu, nie ma sensu
i wiekszych potrzeb by
>
> się nad tymi truchłami pastwić, bo wiadomo, że i tak sie wyląduje tam gdzie
> wszyscy. Jedyne, co zostało literaturze, to własnie język i tylko język - a
na
> jakim szkielecie będzie on rozpiety, to to juz jest raczej z grubsza
obojetne.

A kto to zadekretował?:) Opowiadasz się chyba za "wolną kulturą" (widziałem
link w podpisie, jeszcze nie wszedłem:),a serwujesz "determinizm historyczny"
a la Fukuyama:)))))


> I nie to, ze jestem wrogiem opowiadania historii, tyle, że same historie
kręcą
> mnie najmniej - ważne są dykcja, intonacja, dobór słów, akcentowanie,
wszystko,

Też sie zgadzam, ze sama historia, w ścisłym sensie, najmniej mnie kręci.
>
>
>
> P:)

[braineater]

Najpierw o stylu (moim) bo znów bedą nieporozumienia.:) Nic co piszę nie jest
prawdą objawioną nawet dla mnie, nie aspiruje do bycia nią, są to z reguły
mniej lub bardziej precyzyjne przeczucia (z reguły mniej:) i żadnej z
zamieszczonej opinii nie zamierzam bronic do krwi ostatniej, jeśli znajdą się
interesujące kontrargumenty.
Teraz do remu:
Myślimy słowami, sami siebie dla siebie okreslamy się słowami, wymyślamy słowa
na innych i inne słowa na innych innych. nie jestesmy w stanie na jakimkolwiek
wyzszym poziomie sie komunikować bez używania słów, bo nawet jesli siedzimy po
uszy w kulturze ikonograficznej, to i tak za kazda ikoną kryją sie słowa. Nawet
muzyka, która ma w jakiś sposób ewokowac uczucia bez urzycia słów, w końcu
wymaga słów, by te uczucia nazwac i umocowac w naszej rzeczywistoiści. Nie
jestesmy w stanie się ze słów wyzwolić i to one nami kierują, rzadzą i
pozwalają nam interferować z innymi. To jakby jest proste. Jestesmy tekstem i
świat, który budujemy wokół siebie tez jest tekstem i tu sie z panem D.
zgadzam, mimo, że nigdy nie przeczytałem żadnego jego tekstu w całości:)
Rozróznianie mysl czy słowo, jest rozróżnianiem sztucznym, bo od momentu
wejścia w wszechświat języka myslimy słowami, a to jak myslimy nim poznamy
jakis język jest raczej cięzkie do zbadania, choc przypominaja mi sie rózne
teksty o tym, że człowiek ma potrzebe wymyslania słów, chocby na własny użytek,
potrzebe nazywania i okreslania własnie słowami - wszytskie savage children, co
z dzungli wyszły, miały jakies pierwociny własnego prywatnego jezyka. Jestesmy
po prostu nierozłączni ludzie i słowa.
I dlatego po to by (uwaga, leci z Grubej Rury:) 'poznać samego siebie' musimy
najpierw poznac słowa, musimy nauczyć sie o nich jak najwięcej, potrafic z nimi
zrobic miliard magicznych sztuczek i temu przede wszystkim powinna służyć
nasza, ludzka literatura. Musimy słów się bac, musimy je kochać, musimy sie do
nich przytulac i dać sobą zawładnąć i po mojemu tak własnie robia najlepsi
pisarze - dają się zgwałcić słowom, daja im płynąc, i starają się jakoś ten
strumień uporządkować i nie dać się zalać do szczętu, po to własnie, by przez
wykrzywianie słów, analizowanie ich, nadawanie im niecodziennych znaczeń,
powiedzieć cos wiecej o tym, co nam we łbach tkwi. I oczywiście masz rację, że
Masło i reszta są daleko od tego celu, ale to nie znaczy, że nie maja próbować,
że mają na zawsze stwierdzić, a chuj tam, piszmy fabuły, bo lud tego chce. Mnie
cieszy sam fakt, że ktos próbuje.

śmierci fabuł nikt nie dekretował, choc Butor cos tam bąknął w tym temacie
kilkadziesiąt lat temu, a postmoderna zrobiła sobie z tego totem, sztandar i
źródło uciechy. Ja po prostu widać - tzn, może nie tyle smierć, co skostnienie,
zamknięcie w kilkunastu schematach i to widać od paru setek lat. w kółko mieli
sie te same klisze, te same opowieści, zmieniając tylko lokalizacje i hirołów.
Przy czym ja nie twierdzę, że to źle, bo wcależenie, to fajne jest, mozna sobie
pogadac o toposach i archetypach, o podswiadomościach zbiorowych i o historii,
co kocha sie powtarzać, tyle, ze jak dla mnie nie tu tkwi źródło wartosci
literatury. Dla literatury fabuła jest gadżetem po prostu, migająca zabawka,
która cieszy, i bawi, ale która w sumie jest zbędna.

Swoja droga rozbicie tematu na dwa watki powoduje, że w kółko pisze o tym samym
i zaczynam się gubic:)

P:)

[wiksadyba1]

No, z tym się o wiele bardziej zgadzam:) Myśli i słów nie da się rozróżnić przy
podejściu do pisania. To było zdaniem różnych Derridów, Foucaultów etc.
charakterystyczne dla (uwaga: bardzo teraz upraszczam teraz te nadsekwańskie
smaczki:) podejścia klasycznego "grecko-kartezjańskiego", z którego wynikałoby,
że słowo jest w pewnym sensie obrazem myśli - czymś innym, tak samo jak czyms
innym są stół i fotografia stołu, ale też "dopasowanym wzajemnie" na zasadzie,
mówiąc bardziej fachowo "przedstawienia", czy - jeszcze bardziej upraszczając -
podobieństwa, "odpowiedniości". Literatura i sztuki "przedstawiajace" od czasów
powiedzmy Rimbauda, impresjonistów (+ późniejsze analizy nt. sztuki
wcześniejszej:) pokazały - na bardzo różne sposoby, że to nie takie proste, że
zdaniem jednych tak być nie musi, zdaniem innych - tak być nie powinno, a
zdaniem jeszcze innych - tak w ogóle nigdy nie jest:) Widać jednak stąd, że
radykalna operacja na szeroko rozumianym języku w literaturze, musi wziąć pod
uwagę równoczesną (ale nie "paralelną", bo relacje sie komplikują) chirurgię
słowa i myślenia. Stąd wynika, że literatura, która bazuje tylko na warstwie
przekształceń słownych w najprostszym sensie (brzmienie, przekręcanie znaczeń,
neologizmy etc.) zadowalajac się tym, że szerzej rozumiany obraz świata
pozostaje zwyczajny, wtórny, pospolity, a ma być tylko "opisany inaczej",
dotyka tylko najpłytszej z możliwych warstwy przekształceń językowych. Dalej
jeszcze - podejście "neo-lingwistyczne" zastępuje obalenie "obrazkowej" relacji
między myślą a słowem ("Hrabina wsiadła do powozu o szóstej") utopijnym raczej
postulatem całkowitego zmieszania jednego z drugim. To nie takie proste. W ten
sposób giną nam też sprzed nosa możliwości bardziej wyrafinowanych gier między
tematem, a językiem, jakie są oczywistą zasługą choćby i m.in. tzw.
postmodernizmu (excusez le mot:): parodii, pastiszu, persyflażu etc. Np. język
może być aż do bólu pospolity albo akademicki, ale treść pod nim ukryta staje
się wywrotowa, obrazoburcza, szalona. Osobnik radykalnie dotknięty lingwicą, nie
doceni tej literatury, zupełnie nie zrozumie jej niuansów, podstępów,
przewrotności, tak jak radykalny death-metalowiec uzna za nudziarstwo każdą
wokalizę poza "aaargh...":) Jeszcze dalej idąc: w literaturze operuje się
zdaniami, nie słowami (przez zdania rozumiem tu też np. celinowskie równoważniki
zdań). Tak samo zresztą w filmie, muzyce, a nawet w pewnym sensie w fotografii i
malarstwie. Czyli zawsze jakaś syntaksa= struktura, konstrukcja, kompozycja. W
ten sposób najgłębszy eksperyment językowy jest w jakiś sposób zawsze
eksperymentem "LOGICZNYM". Atrakcyjność brzmieniowa, rozmach słowotwórczy etc.
są dla mnie kwestią absolutnie drugorzędną (nikt mnie nie zmusi do wyboru: Joyce
czy Kafka:), całkowicie uzależniam to od temperamentu pisarza, tak jak lubię i
duże i małe cycki - zależy, jak się prezentują "na konkretnej osobie":)

Dlatego Piątek miał rację, może nawet bardziej niż mu się wydawało, bo to
miałabyć chyba w jego zamierzeniu po prostu czysta złośliwość:), sugerując, że
"lingwica" to niekoniecznie spadek po Gombrowiczu, ale może bardziej dalekie
pokłosie manieryzmu romantycznego, czy młodopolskiego - to samo - woltyżerka
słowna przy absolutnej pospolitości myślenia. Żeby było jasne (od dawna zresztą
traktuję tę wymianę postów, jako luźno związaną z Masłowską, bo nie ma chyba co
przeciw czy za Dorotką wytaczać takich armat dosć grubego kalibru:) - w
"Wojnie..." ten język uwalnia się miejscami od pospolitego podłoża, w "Pawiu" -
niestety nie; takie jest moje zdanie. "Lubiewo" to z kolei przykład powieści, w
której myślenie nie jest pospolite i dlatego styl się w 100% broni, chociaż jest
w jakiś sposób, używając muzycznej terminologii "homofoniczne" (przedrostek
"homo" przypadkowy:).

Dodam tu jeszcze, że literatura skupiona na eksperymentach ze słowem, czy z
"barwą narracji" ma często w praktycę tę wadę, że nie ma w niej tego, co jest
istotą prozy- rozwoju tematu (tematu niekoniecznie w sensie fabuły). Nie musi to
być rozwój wg klasycznych zasad: zarys konfliktu->rozwój konfliktu-> rozwiązanie
konfliktu. Ale jeśli czytasz chociażby takiego Balzaka (prowokacja:), to jego
plusem jest to, że na 130 stronie powieści (tej z lepszych), wiesz o niej coś
więcej (i coś innego jednocześnie) niż na stronie 13. W powieściach
nakierowanych głównie na radykalne rozbebeszenie języka, bardzo często - kilka
stron Ci wystarczy, żeby sie zorientować, o co chodzi, to czy wyrobisz całość to
zależy już od tego, jak ci ta metoda podeszła. Oczywiście to praktyczny zarzut,
a nie żadna teoria, bo nie musi tak być; tak często jest.

Co do "śmierci fabuły". Po raz pierwszy odniosę się do pojęcia, że "literatura
jest zabawą" - jeżeli jest jednocześnie zabawą mniej niszową niż kółka szachowe
(parafrazuję tu W Gombr z "przeciw poetom"), a wszystko na to wygląda, to może
właśnie trzeba pisać fabuły, bo to jest to, co BAWI szersze grono, a nie tylko
koteryjki:)))

A serio - widzę często pewien klasyczny szkolny błąd (a jednocześnie błąd
psychologiczny czy wręcz psychobiologiczny:), który "to, co było" zlewa w wielką
nierozróżnialną jedność. I fanatycy eksperymentów i akademicy mówią odrzućmy
tradycję/ zachowajmy tradycję. Tylko co to ta tradycja np. w prozie: czy to
bardziej Rabelais czy Czechow:)? Mówi się o zamknięciu fabuły w schematy z
ostatnich kilkuset lat, a ja między tymi latami nie widzę oczywistej ciągłości:)

Nie potrafię powiedzieć, czy fabuła sie wyczerpała, czy nie:) Zobaczymy co
będzie. Osobiście nie sądzę - nie ma prawie w sztuce ani ostatecznych zerwań
(poza najszybciej starzejącymi sie eksperymentami - z ręką na sercu, kto czyta
dziś Marinettiego albo nawet Bretona?:), ani zresztą dosłownie rozumianych
"powrotów" (poza akademickim dziadostwem, które i tak jest powrotem nieudolnym).
Wydaje mi się, że dylemat fabuła/afabularność to skądinąd dylemat z zamierzchłej
epoki, raczej modernistyczny niż post-modernistyczny (czym był nawet i Pynchon
na tle Becketta czy Robbe_Grilleta, jeśli nie osobliwym powrotem do fabuły, nie
mówię juz o akcjach typu Eco). W tym co sie dziś pisze na świecie, nie widzę
wyraźnej tendencji "za" czy "przeciw" klasycznej fabule, widzę bardzo różne
poszukiwania (z przewagą fabularnych nb.:) i jeżeli miałbym wymienić, jaka jest
we współczesnej literaturze główną "oś konfliktu", to (skądinąd w ogóle nie ma
chyba takiej) na pewno nie byłoby nią pytanie "fabuła czy język?" Tak jak w
muzyce pytania typu "neoklasycyzm czy dodekafonia" a w malarstwie "figuracja czy
abstrakcja?" są już passe:)

[braineater]

stary, jak na tę godzinę nokaut.
idę się pozbierać do szatni i przyjde potem.:)

P:)

Raging Bull

[braineater]

jak LaMota przez DeNiro grany się czuję, bo postawiłeś tu posta z betonu,
posta, ktory ma przerażać i który może mi zrobić krzywdę. Ale LaMota tez nie
wydygał:)

Zacznijmy od lekkiego cofniecia się w czasie i przypomnienia sobie pana
Todorova. Dzielny Tzvetan jak nie cpał i nie pił i nie pisał wierszy, to knuł
na tematy okołoliterackie i knuł tak skutecznie, aż wymyślił rzecz wielką - 'Le
narratologie'. Pomysł chwycił i zainteresował parę mądrych osób w tym Barthesa
i Eco. Rzecz o tyle nie była całkiem nowa, że podstawy nauki o narracji
istniały już o wiele wczesniej, choćby w Morfologii Bajki Proppa, czy w
Cudownym i pożytecznym Bettelheima, które niby nie jest do końca o tym, ale
jakby na marginesie głównych tez także buduje przejrzysty obraz struktur
narracyjnych towarzyszacych literaturze od jej zarania. I teraz dlaczego ja o
tym i w jakim kontekście.

> Co do "śmierci fabuły". Po raz pierwszy odniosę się do pojęcia, że "literatura
> jest zabawą" - jeżeli jest jednocześnie zabawą mniej niszową niż kółka
szachowe
> (parafrazuję tu W Gombr z "przeciw poetom"), a wszystko na to wygląda, to może
> właśnie trzeba pisać fabuły, bo to jest to, co BAWI szersze grono, a nie tylko
> koteryjki:)))

Ty nie wierzysz w śmierć fabuł, i bardzo dobrze, ja nie wierzę w ich rozwój, i
chyba też dobrze:) Panowie od narratologi, a dalej, ich nastepcy od gramatyki
tekstu, całe swe twórcze życie strawili na tym, by udowodnić, że Propp miał
rację. Że literatura, w której główny trzon stanowi fabuła, opiera się na
kilkunastu nienaruszalnych schematach - u Proppa chyba na 40, w pracy
pierwszego osobnika, który w ogóle badał te zagadnienienie, czyli u Politiego,
na 36, co zresztą zawarł w tytule pierwszego dzieła tyczącego teorii fabuły,
które zwało się 'The 36 Dramatic situations' (końcówka wieku XIX albo poczatek
XX). Sam Politi zreszta później stwierdził, że ta liczba i tak jest na wyrost i
wprowadził w drastyczne cięcia. Inne szkoły mówią o różnych ilościach
skończonych fabuł i tak masz Kiplingowskie 69 mozliwych fabuł, 20 fabuł, którą
to teorie wyznaje sie na amerykańskich kursach creative writting i którym
zawdzięczamy zarówno DanBrałna, jak i Palahniuka, 3 jak głoszą prace Harrisa,
aż do szkół, które twierdzą, że istnieje tylko jedna fabuła zaiwerająca się w
równaniu ekspozycja - wzrost napiecia - punkt kulminacyjny - zjazd napiecia-
wygaszenie. Do której z tych teorii byśmy sie nie przychylali, ważne jest
jedno - to, że liczba mozliwych fabuł jest liczbą skończoną i w sumie wcale nie
wysoką.

Zwiazane to jest oczywiście ze skończona ilością reakcji człowieka,
postawionego w jakiejś niecodziennej sytuacji i wynika wprost z naszej
konstrukcji psychicznej, powodujacej, że na okreslone zjawiska, reagujemy w
bardzo okreslone sposoby, których indywidualne modyfikacje nie zmieniają na
tyle, by stworzyć cos nowego.

Trywializując - w kwestii fabuły, jestesmy w sytuacji peremanentnego mamonizmu
stosowanego, bo nie dość, że lubimy tylko te piosenki, które poznalismy
wczesniej, to jeszcze po prostu nie mamy innego wyjścia, ponieważ nikt nie jest
w stanie wymyslic nowych piosenek - zawsze będzie układ zwrotka refren lub
zapis wierszem białym, zawsze będzie jakis podmiot i jakas warstwa emocjonalna.
I to sa elementy, których w pisaniu nie da rady (a przynajmniej nie dawało)
pominąć, bo wyjdzie ci eksperyment, awangarda, dziwadło.

I tutaj przechodzimy do sedna sporu - skoro, jak mam nadzieję udało się nie
mnie, tylko tym wszystkim wymienionym wyzej, wykazać, że narracja jest
skonczona, że da się na niej i jej elementach przeprowadzać równie precyzyjne
operacje, co równania chemiczne i matematyczne, że wiemy, jak nazwac bohatera,
by juz samo brzmienie imienia przekonywało czytelników do postaci (tu polecam
wywiad z panem Krajewskim, w jednej z ostatnich Polityk, czy czegoś w tym
rodzaju , gdzie tłumaczy, dlaczego Mock własnie jest Mockiem), wiemy, jak
skonstruować cały plot, tak by stworzyć porywającego page-turnera, wiemy, które
perspektywy narracyjne wywołuja porządane reakcje emocjonalne, wiemy jak
manipulować czasem świata przedstawionego by nadać mu dynamiki lub tę dynamike
osłabić, po prostu w warstwie teoretyczno-konstrukcyjnej rozpracowaliśmy sztukę
opowiadania do najmniejszych elementów - Proppowskie 39 morfemów, to nie widze
powodu, by dalej zajmować się tymi zagadnieniami, bo jest to zabawa w
przyczynkarstwo i dodawanie zawijasów i akantów, do rzeczy ze swej natury
prostych.

Stąd tez mój postulat przesunięcia akcentu z opowieści na język opowieści, w
którym kryje sie tyle samo co najmniej znaczeń, co w samej strukturze
narracyjnej - a podejrzewam, że i o wiele więcej. Więcej dlatego że, sprawny
pisarz, fachura, perfekcyjny rzemieslnik, predzej czy później sam wyczuwa te
stałe klisze i schematy, nawet nie wiedząc o istnieniu tych wszytskich nauk
zbędnych, jak narratologia, gramatyka tekstu, dekonstruktywizm czy krytyka
morfologiczna. Ale.

<zawieszenie, bo hipoteza ciut ryzykowna>

Ale - wydaje mi się, nie mam pewności, tylko przeczucie, że nie ma pisarzy,
którzy w tym samym stopniu panowaliby nad językiem, potrafiliby w tak samo
perfekcyjny sposób panować nad jego najdrobniejszymi elementami. I w tym
właśnie fakcie upatruję nadziei na przyszłość, mozliwosci dla literatury,
furtki, przez którą można się wyrwać ze świata opowiadanych wciąż na nowo tych
samych historii, do miejsca, w którym literatura będzie ten świat po prostu
stwarzać. Na poczatku było słowo i nawet, jesli nie wierzymy w tę legendę (a ja
niekoniecznie), to nie możemy jej odmówić siły oddziaływania dogmatu - że to
własnie słowo, dalej zdanie, dalej akapit, dalej tekst, stwarza świat.

Literatura, tak jak ja ją przynajmniej widzę, ma tę moc sprawczą, jest myślą w
formie instant, która wchodzi w relacje z naszymi umysłami, modyfikuje je jak
wirus, jest podstepnym bugiem i trojanem, który kompletnie może zmienić i
przeformatować nasze systemy operacyjne. I robi to własnie za pomoca słów, za
pomocą obrazów tworzonych abstrakcyjnymi znaczkami, którym sami nadajemy
znaczenie.

Stąd wynika, że literatura, która bazuje tylko na warstwie
> przekształceń słownych w najprostszym sensie (brzmienie, przekręcanie znaczeń,
> neologizmy etc.) zadowalajac się tym, że szerzej rozumiany obraz świata
> pozostaje zwyczajny, wtórny, pospolity, a ma być tylko "opisany inaczej",

I w sumie, nie jest waznym, czy użyjesz jezyka do zapisu strumienia
świadomości, czy bedziesz jak imażyści traktował go jako podstawowy składnik
twojej palety barw, coś w rodzaju pedzla, którym tworzysz obrazy czy jak
impresjoniści, będziesz nim próbował oddac chwilowość i zmienność, czy jak daDa
bedziesz próbował przywrócić jezykowi pierwotna magiczność i działanie
religijne poprzez oczyszczenie go ze znaczeń - ważne, że aby cokolwiek
przekazać, wystarczy sam język. To czy rozepniesz go na jakiejs konstrukcji
fabularnej, czy stworzysz bohaterów, którzy nim beda się posługiwać by
uatrakcyjnic, to co masz do przekazania, to sa, w moim przynajmniej ujeciu
sprawy całkowicie drugorzedne - tak samo jak to, czy twoja opowieśc będzie
questem, mythopoeią czy fabułą zemsty. Trafiasz do mnie, jako czytelnika przede
wszystkim poprzez słowa, buduje ocenę twojej sprawności pisarskiej przede
wszystkim doceniając twój kunszt w posługiwaniu się słowami, w umiejetności
zapanowania nad materia języka. Staram się czytać to, co napisałeś (sorry za
zmiane podmiotu, ale wygodniej mi sie tak pisze) i jesli mnie to ciekawi, to
staram sie także dociec, dlaczego uzywasz słów takich a nie innych, dlaczego na
przykład z całej skarbnicy słów, słowników i encyklopedii, najczęsciej
powtarzającycm się słowem w moich postach jest 'cały' i jego rozliczne mutacje.
To w jaki sposób dobierasz słowa jako autor, co z nimi robisz, jak tworz

[braineater]

To w jaki sposób dobierasz słowa jako autor, co z nimi robisz, jak tworzysz
własną niepowtarzalną najlepiej mieszankę sylab i pauz, stanowi o twojej
pozycji literackiej, odróznia cię od producentów słów, uzywających ich jedynie
w najbardziej prostych znaczeniach i nadaje ci w moich oczach autorska klasę.
Czyni cie twórcą osobnym, indywidualnym i przez to łatwym do wyłowienia z masy.
Tylko słowami możesz mnie przekonać jako czytelnika, tylko słowa mogą sprawic,
że zacznę ci wierzyć i dlatego domagam się od pisarzy, żeby ich słowa były ich,
niczyimi innymi słowami, by potrafili na nich odcisnąć sile, zindywidualizowane
pietno, tak by automatycznie otwierały w umysłach pole semantyczne do dalszych
działań na tekście. To jest i utopijne myslenie i magiczne i jednak sa pisarze,
którzy utwierdzaja mnie w przekonaniu, że jest to możliwe - ci pisarze, spod
których piór wyszły słowa, mogace otwierac nowe ściezki w mózgu, ci którzy po
raz pierwszy zapisali na kawałkach papieru 'rzekirzyg', 'coraz zdziwniej i
zdziwniej', 'lo-leeeee-ta, tip of my tongue...'

Takich pisarzy szukam i wierzę w to, że do tego typu pisarstwa, niekoniecznie
opartego o fabułe, o trwanie w czasie, do pisarstwa wykazującego szerokie
powiazania z muzyką, z jej mocą bezpośredniego, pozarozumowego (moze
lepiej 'obokrozumowego) działania na nasz organizm, do pisarstwa opartego na
bezpośrednim uderzeniu słowem.

Chyba tyle. Nie odpowiadałem bezposrednio na pytania z Twojego postu, ale mam
nadzieję, że udąło mi sie cośkolwiek rozjasnic:)

P:)

[wiksadyba1]

Ty podsumowałeś to co mówiłeś, to i ja zamiast polemizować (kolejne posty
zresztą coraz mniejszą niezgodę we mnie budzą:) np. manipulując na swoją
korzyść możliwymi znaczeniami pojedynczych cytowanych zdań:), podsumuję siebie:)

Żeby sprawę postawić jasno, też nie zaliczam się do fanatycznych obrońców
literatury fabularnej w sensie ścisłym. Być może, gdyby na tym forum dominowali
zwolennicy haseł (jacy chyba przeważają nb. wśród szerszej części czytelników),
że powieść, to zawsze i wszędzie "pomysłowa, dobrze przedstawiona i rozwinięta
intryga dotycząca najbardziej poruszających zdarzeń", pewnie sam, z
przewrotnością zapożyczoną trochę od Gombra, zwracałbym uwagę, że ważniejszy
jest język:))))).

Bo, jak uważam, istota literatury nie da się zawrzeć ani w fabule, ani w
kwestiach ściśle językowych. Literatura to zbiór zdań, z których każde wyraża
jakiś sens, albo wiele różnych sensów i które nabieraja ostatecznej wartości
złożone w całość (to połączenie fragmentów w całość nie musi się odbywać
poprzez fabułę, były zresztą - podobnie jak w muzyce - próby zupełnie innego,
ale też ścisłego, czasem ortodoksyjnie ścisłego, konstruowania powieści).
Mówiąc inaczej: powieść zawsze wytwarza (nie odtwarza!:) i utrwala za pomocą
języka (ale szeroko rozumianego tzn. też, a -dla mnie- przede wszystkim,
syntaksy) jakąś rzeczywistość - rzeczywistość postrzeżeń, zmysłów, emocji, idei
etc., mniej albo bardziej przypominającą czy nie przypominającą, tą, która
znajduje się za oknem pisarza/czytelnika:) I teraz - zgodzę się z Tobą, że
najważniejsze jest "muzyczne" podejście - rytm, tempo, akcent, swego rodzaju
harmonia albo jej rozpad, barwa "dźwięku", klarowna struktura albo z kolei
perfekcyjna improwizacja. Tyle że widzę to nie na poziomie samego brzmienia
słów, ale głębiej, bardziej abstrakcyjnie - chodzi o samą pracę tego aparatu
mielącego słowa i myśli, swego rodzaju "niefilmowej" kamery, z jaką zapuszczasz
sie i dzięki której wytwarzasz rzeczywistość literacką - chodzi o to jakiej
jakości jest selekcja materiału, jak udanie zestawia się jeden element z
drugim, jak dobrana jest perspektywa, plan, jaki jest rytm całości i jak on się
ma do materiału, wreszcie efekty specjalne, żeby trzymać się metafory filmowej -
np. "zoomy" i oddalenia, kolorystyka. Są w tym wszystkim jednocześnie aspekty
fabularne (choćby w takim sensie, w jakim nawet np. Roussel, jak słusznie
zauważyłeś, nie mógł odejść całkiem od jakichś związków z rzeczywistością, przy
czym mnie bardziej interesuje nie sam wyjściowy materiał, ale od razu sposób
jego seleksji) i językowe. To, co decyduje o efekcie, to powiązanie (na bardzo
różne sposoby) tych składników -i fabularnych i językowych - w rytmiczną
całość. Jeżeli miałbym powiedzieć, w jednym zdaniu, co jest istotą literatury,
to ani "fabuła" ani "język" ale szeroko rozumiana "kompozycja". To dzięki niej
właśnie literatura ma moc uderzeniową na bardzo różnych polach. Kompozycja, w
której równie ważne i nierozdzielne ze sobą są styl i sens (powiedziałbym
zresztą, że w szerokim rozumieniu, styl jest jakimś wyznacznikiem sensu).
I tu się zgadzam w 100%, że język jest nierozdzielny od treści, chociaż nie
zawsze ta nierozdzielność musi mieć postać prostego zmieszania, może być to też
np. świadoma niespójność czy kontrast. Ale - właśnie- nierozdzielny.
Tzn możesz wyobrazić sobie jakąś postać-modela, która ma swój określony
wygląd,a przy okazji swój określony profil społeczny, psychiczny i itd. I twoim
świętym prawem jest od tego wyabstrahować i skupić się na jej detalach,
całkowicie wyrwać je z kontekstu, zagmatwać, żeby np. zobaczyć co plastycznie
ciekawego da się wycisnąć z faktury włosów, oczu, barwy głosu, odpowiednio
zdeformowanych, wymyślanycy na nowo etc. Tylko, że jeżeli skupiasz się na tym
(a to właśnie w literaturze odpowiada "prymatowi eksperymentów słownych"),
musisz jednocześnie wytworzyć jakiś nowy rodzaj sensu w rytmie tych detali,
sensu, który musi być tak samo ścisły - chociaż tworzony na innej zasadzie (np.
właśnie bardziej muzycznej niż dyskursywnej)- jak ten, który stworzy ten, który
biorąc na warsztat tego samego modela wyjdzie od jego biografii, warunków
życia etc. I właśnie nierozdzielność tematu i stylu oznaczają, że jeżeli za
bardzo sie zapętlisz w poszukiwaniu nowych barwnych efektów językowych zupełnie
zapominając o znalezieniu w tym jakiejś wyraźnej kompozycyjnej logiki, okaże
się, że i sam styl w efekcie popełni (bardziej z piskiem niż z hukiem) seppuku
i przemieni się w koszmarną manierę. Przykładem takiej klęski są np. z naszego
podwórka (chociaż nie wiem, czy nie szkoda o tym nawet wspominać:) warszawscy
neolingiwści-poeci, których wypociny biją wszelkie rekordy.

Podobnie fatalny przypadek ma miejsce wtedy, kiedy nie udaje ci sie uciec od
tematu, a ujęcie tego tematu pozostaje o sto lat świetlnych za efektami
stylistycznymi, tzn. jest banalne, niewiele nowego wnoszące, pospolite. I tu
właśnie pojawia się zjawisko "lingwicy" w polskiej prozie. Coś takiego, jak
krytykując wiarę w mieszczańskie, mechaniczne odwzorowanie postaci, które się
przejawia np. w "portfelowej fotografii" małżonka czy małżonki, próbujesz do
tej fotografii dodać metalowy nos, niebieskie czoło, czułki a la UFO etc., ale
koniec końców przeziera z tego cały czas wrażliwość "portfelowego fotografa":)
Właśnie widzę non stop pod słowotwórczymi eksperymentami nowej polskiej prozy
tę mniej albo bardziej wypieraną mentalność banalnego fotografa i rozbraja mnie
ona:)

A dobrze skomponowana literatura będzie zawsze dobrą literaturą. To, w jaki
sposób dobrane i zestawione są treść i język (a raczej "fragmenty treści"
i "fragmenty języka" bo nigdy nie jesteś w stanie wykorzystać całej palety,
nawet jeśli piszesz "Ulissesa":), które to pojęcia są tylko uproszczonymi
nazwami "podstawowych składników " powieści leżących jeszcze gdzieś głębiej pod
nimi, oceniam w konkretnych przypadkach i nie mam żadnych preferencji, jak we
wcześniejszym przykładzie z cyckami:) Jeżeli zresztą protestuję
przeciwko "lingwicy (której np "Lampowych" zwolenników najbardziej haniebne
określenie to "język PRZEJRZYSTY" jako zarzut -każdy dobry język jest w
ostatecznym rozrachunku przejrzysty, chociażby 99% publiki dostrzegała w
nim "bełkot ), a język "przezroczysty" to z kolei sztuka najwyższych lotów, a
raczej niemożliwość, do której tylko przybliżały się nieliczne nurty w sztukach
wszelakich jak np. poeci haiku, Walt Whitman, De Stijl, Bauhaus, nouveau
roman) -i tu może po raz pierwszy tu wydam z siebie tę myśl, od której
powienienem zacząć, to nie tyle dlatego, że uważam literaturę pisaną
językiem "zwykłym" za dobrą litetaturę, ale wręcz dlatego, że nie widzę
podstaw, żeby wykluczać, że literatura pisana językiem Z POZORU przeciętnym i
nieefektownym nie może być wielką literaturą też i JĘZYKOWO:)

Czy kompozycja to wszystko? U Raymonda Quenau np. tak. Ja sam jestem
maksymalistą i ważne jest dla mnie bogactwo treści (niekoniecznie przedstawiana
fabularnie w klasyczny sposób) tzn. zróżnicowanie przekazu - im więcej naraz
wątków politycznych, zmysłowych, erotycznych, psychologicznych - na tych może
najmniej mi zależy i im lepiej są jednocześnie skomponowane ze sobą (a przy tym
z głową, w najbardziej esencjonalny sposób, nie na zasadzie fastfoofodowej
pizza-all tastes:) tym większa literacka jazda:)

Dalej będzie o wyczerpaniu schematów fabularnych albo niewyczerpaniu, ale na
jakiś, być może "dowieczorny", jeszcze się okaże, czas muszę odejść od kompa:))

W.

appendix - Mitchell

[braineater]

P: Dlaczego Pana powieści mają taką strukturę: złożoną a jednocześnie
podzieloną na fragmenty?


DM: Myślę, że literatura jest jak samolot z czterema silnikami: wątkiem,
postacią, tematem i konstrukcją. Jak wszyscy artyści (o ile mogę nazwać siebie
artystą) nie chcę robić tego, co już zostało zrobione. Wykorzystano już każdy
możliwy sposób sportretowania postaci. Nie ma nic nowego do odkrycia. Niewiele
też można zrobić z wątkiem. Można opowiedzieć historię od początku, można
wykorzystać retrospektywę, można opowiedzieć historię od końca. Tematy
poruszają się z prędkością świata, z prędkością zmiany. Oczywiście dwadzieścia
lat temu niemożliwym było napisanie powieści internetowej, ale trzeba czekać na
zmiany w świecie zanim odkryje się coś nowego w kwestii tematu. Pozostaje nam
konstrukcja. To słowo brzmi trochę nieciekawie, jest to bardziej termin z
dziedziny inżynierii niż sztuki i może właśnie dlatego wciąż jest wiele do
odkrycia w sposobie konstruowania narracji. Byłem bardzo zainteresowany
odkrywaniem. Jak można zdemontować tradycyjną konstrukcję i zarazem stworzyć
czytelną powieść? Moje zainteresowania trochę uległy teraz zmianie, ale właśnie
dlatego moje trzy wcześniejsze powieści tak namieszały jeżeli chodzi o
konstrukcję.

Z wywiadu z Davidem Mitchellem, który jest tu:
www.britishcouncil.org/pl/poland-interview-with-david-mitchell.htm
i po mojemu, to on chyba godzi obie nasze teorie, prymat jednak przyznając
Twojej:)

P:)

[staua]

Teraz dopiero mialam czas na przeczytanie felietonu i (mimo wszystkich moich
zastrzezen do osoby Piatka) twierdze, ze ma sporo racji, a przede wszystkim ma
racje, jesli chodzi o meritum - ksiazka to nie tylko jezyk. Niemozliwe jest sie
z tym nie zgodzic.
Przeczytam chyba jednak tego Pawia, a przynajmniej sprobuje. Moze dla rownowagi
przeczytam cos Piatka?

[agni_me]

czytelnia.onet.pl/0,1361754,0,0,0,slawkiem_opetana_jezykiem_oplatana,artykuly.html

Hmm, co o tym sądzimy?

[sutekh1]

język służy Piątkowi do walenia swego lenia z oddalenia
dostanę nagrodę?

[staua]

Kiedys pisalam, ze znam Piatka z liceum (byl w rownoleglej klasie) i poniewaz
mam bardze zle zdanie o nim, postanowilam kiedys, ze nie zamierzam brac do reki
zadnej jego kiazki. Na razie mi sie udalo.

[wiksadyba1]

No, to my może też się znamy z liceum:), byłem 2 lata niżej:)

[staua]

Oho :-) Mozliwe, mozliwe. Jesli Twoj nick to czesciowo imie, moglismy nawet
jezdzic do szkoly tym samym autobusem co rano :-) Ja bylam w biol-chemie.

[wiksadyba1]

Hm, w biolchemie mówisz:) Jak rok 1975 jednak, nie 1974, to mogę kojarzyć:)

[staua]

Nie, 1974. Ale jesli jestes osoba, o ktorej mysle, to nigdy nie rozmawialismy, jednak doskonale Cie
pamietam z tego autobusu (o ile rzeczywiscie nim jezdziles, znad Jeziorka???).

[kubissimo]

mialem nieprzyjemnosc zobaczyc najpierw jakis wywiad z Piatkiem, zanim wpadla
mi w rece jakas jego ksiazka i niestety facet tak skutecznie mnie zrazil
poziomem arogancji i zadufania, ze do dzis nie przeczytalem zadnej jego ksiazki

to troche glupie, bo byc moze bylbym zachwycony, ale juz na samo haslo "Tomasz
Piatek" reaguje alergicznie

swoja droga to ciekawe, na ile znajomosc pisarza wplywa na percepcje jego
ksiazek? czy nasz ulubiony autor/autorka utrzymaliby swoja pozycje, gdyby sie
okazalo, ze sa typami, ktore w zyciu prywatnym nas odrzucaja?

[kwiecienka1]

moje 3 grosze:
znajomość pisarza baaardzo wpływa na percepcję jego ksiażek.
W ten sposób właśnie przeszłam od jednej do drugiej skrajności :(
Miałam kiedyś romansik z pisarzem no i teraz średnio mi te jego książki leżą...
Nie wiem czy sięgnęłabym też po książki Nataszy Goerke gdybym jej wczesniej nie
poznała - wszystkie przeczytałam po zeszłorocznych Targach Książki w Warszawie
bo ją bardzo polubiłam...
pozdrawiam
Kwiecienka w Krótkiej Przerwie

Ps tyle z siebie daję(dajemy), że te Targi Książki w Krakowie muuuuszą być
super :))) już dzisiaj wszystkich zapraszam
i to nawet dosłownie - proszę przysłać adres to przyślę zaproszenia :)))
ok, wracam do roboty jak po sznurku

[kubissimo]

a kiedy są? (chociaz moze takie pytanie to straszne towarzyskie pa fu)
ostatnio bardzo za mna lazi idea wypadu do Krakowka

[skajstop]

kubissimo napisał:

> swoja droga to ciekawe, na ile znajomosc pisarza wplywa na percepcje jego
> ksiazek? czy nasz ulubiony autor/autorka utrzymaliby swoja pozycje, gdyby sie
> okazalo, ze sa typami, ktore w zyciu prywatnym nas odrzucaja?

W moim przypadku to jest tak, że nie działa negatyw/pozytyw - ba, ja znam
autorów, których książki mi się podobają, natomiast z osobnikami nie chcę mieć
do czynienia.

Natomiast ___zdecydowanie___ rozmowy z niektórymi autorami pogłębiają mi
rozumienie tekstu, bo mam szerszy kontekst.

Gorzkie żale......

[dr.krisk]

Najwyraźniej facetowi gula z żalu chodzi. Że to nie on....
Nie przepadam za Masłowską, ale Piątek żałośnie się pogrąża.

o Targach

[kwiecienka1]

[stella25b]

Ja bym chetnie przyjechala ale jeden wazon juz kupilam;)

[kwiecienka1]

Targi będą od 19 do 22 października,
zaproszenia to takie eleganckie wejściówki obowiązujące na wszystkie dni,
łącznie z balangą z okazji wręczenia nagrody im. Długosza w Filharmonii
(www.ksiazka.net.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=8024)

jak wypali jeszcze jeden pomysł pani komisarz to będą zniżki na bilety dla
tych, którzy przyjadą spoza Korkowa - będzie wiadomo w piątek :)))
myślę, że też w piątek będzie już znany ostateczny plan spotkań i imprez
towarzyszących (bo na razie wszystko się jeszcze zmienia)
na pewno dam znać
pozdrawiam
Kwiecienka na Biurowo