survey06
02.06.07, 08:54
W tych dniach przypada 40-ta rocznica wybuchu wojny 6-o dniowej na Bliskim
Wschodzie. Wojna, w ktorej Izrael zdruzgotal doszczetnie armie egipska,
syryjska i jordanska. Dostalo sie tez po kuprze irackiemu kontyngentowi
wspierajacego Jordanczykow, o czym malo kto dzisiaj jeszcze pamieta. Ciagle
nie do konca sa znane prawdziwe powody,ktore doprowadzily do wybuchu tego
konfliktu zbrojnego. Analiza poczynan dyplomatycznych swiatowych mocarstw
tamtego okresu, Izraela i osciennych panstw arabskich prowadzi do wniosku, ze
wiele podjetych decyzji bylo nieprzemyslanych, nie bedacych lub nie mogacych
byc naturalna konsekwencja wydarzen/zachowan je poprzedzajacych. Jezeli takie
opinie i zarzuty padaja wobec dyplomacji, to co w takim razie mozna
powiedziec o poczynaniach wywiadow i dowodztwach sil zbrojnych? Bo przeciez
dyplomacja nie dziala w prozni, tylko opiera sie zawsze na
wsparciu/wspoldzialaniu z wywiadem i innymi sluzbami.
Rozwiazania zagadki podjela sie para amerykanskich historykow. Isabella
Ginor i Gideon Remez w swojej ksiazce pt. “Foxbats over Dimona: The Soviets'
Nuclear Gamble in the Six-Day War” (Migi nad Dimona; hazard nuklearny
Sowietow w wojnie szescio-dniowej) opierajac sie na analize bardzo szerokiego
materialu uzyskanego z roznych zrodel, dochodza do wniosku, ze przyczyna
wojny byl tajny plan Biura Politycznego KPZR zakladajacy zniszczenie
izraelskiego osrodka atomowego w Dimona na pustyni Negev. Jednym z mocnych
dowodow tej tezy sa zawarte w ksiazce dokladne plany operacyjne wojsk
sowieckich przemieszczonych w maju 1967 na Morze Srodziemne, Morze Czerwone,
stacjonujaych na wyspie Sokotra na Oceanie Indyjskim oraz rozlokowanych
wzglednie blisko (m.in. szpitale polowe w na bulgarskim wybrzezu, dodatkowe
sklady paliw lotniczych w Gruzji i Adenie) przewidywanego celu ataku i
wojennego teatru zaplanowanych dzialan zbrojnych. Plany te precyzuja, ze dla
odwrocenia uwagi od Dimona, pierwsze ataki lotnictwa sowieckiego mialy byc
ukierowane na zniszczenie rafinerii w Haifa, bazy tranzytowej paliw w Eliat
oraz izreaelskich zapor, zbiornikow i systemow dystrybucji wody.
Wedlug autorow ksiazki, przebieg wydarzen byl nastepujacy: Ambasador ZSRR w
Izreaelu uzyskuje z wiarygodnych zrodel informacje o tajnych planach budowy
izreaelskiej bomby atomowej. Brezniew i Biuro Polityczne, po potwierdzeniu
realiow przez GRU i KGB wyrazaja powazne zaniepokojenie i nakazuja
opracowanie strategii majacej doprowadzic do zniszczenia reaktora. Zadanie
rozpracowano w kilku wariantach z czego jedna z alternatyw zakladala
wprowadzenie takich dzialan pozorowanych, ktore mialy wymusic na Izreaelu
rozpoczęcie wojny. W konsekwencji, na pospiesznie zorganizowanym posiedzeniu
rady Bezpieczenstwa ONZ Izreael zostaje uznany za agresora, co w pelni
usprawiedliwia sowiecki atak na centrum atomowe Dimona.
Ta droga mieli dalej podazac sowieccy dyplomaci oraz wszystkie tajne jak i
rowniez ich jawne ale zalezne sluzby. W okreslonym czasie sprokurowano wiele
falszywych raportow wywiadowczych o przygotowywanych lub juz podjetych
tajnych dzialaniach armii izreaelskiej i/lub Mosadu. “Uczulano” arabskich
sojusznikow na “podobno” przeprowadzane w Izraelu cwiczenia strazy
granicznych, pozarnych, gwardii cywilnej itp., ukierunkowanych agresywnie
wobec panstw osciennych. Raportami I opracowaniami o sytuacji wewnatrz IDF
(Izraelskie Sily Zbrojne) wprowadzanych tamze zmianach w systemie
wyszkalania, wymiany procedur, itp., systematycznie “karmiono” sluzby
wywiadowcze Syrii, Egiptu, Jordanii oraz kilku pozostalych panstw, by zmusic
ich armie do postawienia w stan podwyzszonej gotowosci, na co – jak
zakladano – Izreael musial bezwzglednie zareagowac. I dalej juz … to Izrael
mial przejac inicjatywe i zaatakowac zbrojnie.
Wyglada na to, ze najbardziej nerwowo na falszywki zareagowal prezydent
Egiptu Gamal Abdel Nasser, ale na takowa reakcje wlasnie liczyli Sowieci. Ten
ich wtedy bardzo bliski sojusznik przemiescil prawie wszystkie sily zbrojne
Egiptu blisko granicy z Izraelem, zamknal ciesnine Akaba a tym samym
zablokowal izreaelski port Eliat. Wszystkiego dopelnilo wyrzucenie przez
Nassera wojsk ONZ ze strefy buforowej na co juz Izrael zareagowal
postawieniem armii w stan pelnej gotowosci bojowej.
Trudno dzisiaj dociec czy Izrael czekal do momentu az kontyngent ONZ opusci
strefe,czy tez nie mogac w nieskonczonosc przedluzac pelnego stanu alarmowego
dla wszystkich sil zbrojnych, …ostatecznie zaatakowal jako pierwszy.
(Psycholodzy wojskowi dawno dowiedli, ze nawet najlepszych i najbardziej
zdyscyplinowanych jednostek bojowych nie da sie utrzymac przez dluzszy okres
w pelnej koncentracji. Przychodzi taki moment kryzysowy gdy wszyscy
juz “tepieja”. Zdecydowala chyba jednak ta druga okolicznosc, gdyz resztki
wojsk ONZ jeszcze przebywaly w Port Said.), Izrael zaatakowal, i tym samym -
jakby sie moglo wydawac – wszystko zaczelo sie rozgrywac zgodnie z planami
radzieckich strategow.
Owszem, tak to wygladalo w momencie wybuchu wojny. Jednego jednak nie
przewidziano w calej tej zawilej ukladance. Izrael zamiast ulec wielokrotnie
przewazajacej sile wszystkich armii arabskich, przewadze czolgow i artylerii,
dokonal rzeczy niesamowitej. W szesc kolejnych dni zniszczyl doszczetnie trzy
wrogie armie przy minimalnych stratach wlasnych. Trzeba oddac sprawiedliwosc
oceny tych wydarzen dokonanej przez znakomitego znawcy problemow
bliskowschodnich Daniela Pipes’a, ze: “bylo to najbardziej druzgocace
zwyciestwo w historii wojen swiatowych przy zastosowaniu srodkow
konwencjonalnych”
Kazdy dzien wojny i rozwoj wydarzen “uwalal” sowiecka ukladanke. Wydaje sie,
ze tempo w jakim nastepowaly kolejne wydarzenia w czasie “przegonily” oceny I
wyliczenia radzieckich dowodcow i kremlowskich doradcow a zawieszenie broni
na frontach wymusilo ostatecznie odwolanie planow nalotow i inwzji na Izrael.
Co gorsza, szereg arabskich przywodcow i politykow zaczelo glosno “chlapac
jezorem”, o roli jaka ZSRR odegral w przygotowaniach do wojny i w
zaistnialych okolicznosciach dyplomacja radziecka podjela usilne starania
ukrycia wszystkich swoich knowan i poczynan. I to sie Rosjanom udalo, gdyz we
wszystkich powaznych publikacjach nie ma odniesien czy dowodow
udzialu/wspoludzialu czy odpowiedzialnosci ZSRR za konflikt blisko-wschodni z
czerwca roku 1967. A, ze Rosjanie poniesli kleske, to jest to w ocenie
globalnej jednoznaczne. Takim jakby niepotwierdzonym dowodem tej tezy byl
fakt, ze – jak zauwazaja zachodni znawcy wojskowosci radzieckiej - okrety
Floty Czarnomorskiej wracajac po zakonczeniu wojny do swoich baz, przeplywaly
przez ciesnine Bosfor pojedynczo lub zaledwie w grupie kilku mniejszych
jednostek. Wczesniej, Flota Czarnomorska zawsze plynela przez Bosfor w szyku
paradnym, czesto wzbudzajac entuzjazm wsrod tureckiej gawiedzi licznie
zgromadzonej na nadbrzezach i bulwarach Istanbulu.
Amerykanscy historycy stawiaja tez teze, ze wszystkie starania Moskwy na nic
sie zdaly, gdyz globalnie ujmujac to posiadanie przez Izrael bomby atomowej
nie mialo zadnego wplywu na dalsze losy Zwiazku Radzieckiego. ZSRR upadlo z
zupelnie innych powodow.
----
Mnie osobiscie brakuje w tej ksiazce analizy jeszcze jednej tezy, ktora az
sie prosi o postawienie w swietle prezentowanych dowodow. A mianowicie, czy i
na ile informacje przekazane ambasadorowi radzieckiemu nie byly inspirowane
przez wladze (wywiad?) Izraela? Czy nie bylo to takie sobie “zapuszczenie
wedki”. A gdy sie okazalo, ze “rybka polknela haczyk” to udalo sie pokierowac
polityka swiatowa po linii “wlasnych” oczekiwan i przyjetych zadan
dalekosieznych. Wydaje sie, ze autorzy opracowa
