Tramwaj do Izabelina

[sibeliuss]

Skoro jesteśmy przy kradzieżach, to trzeba wspomnieć o zniknięciu 1500 metrów (tak jest – 1500) toru tramwajowego w roku 1930. „Gazeta Polska" napisała wtedy – „... w miasteczku Powązki od przejazdu kolejowego przy ulicy Burakowskiej wzdłuż ulicy Przasnyskiej do ulicy Włościańskiej na przestrzeni 1700 metrów ułożony był tor tramwajowy należący do Towarzystwa budowy podmiejskiej linii tramwajowej Warszawa – Placówka – Izabelin". Przed laty znalazłem informację, że taką linię zamierzano budować, ale pomysł zniknął w pomroce dziejów. Sądziłem, że zrezygnowano z tego, ponieważ ruszyła wtedy szerokotorowa kolej do Łomianek.
www.zw.com.pl/artykul/2,657548.html
Czy wiadomo coś więcej na ten temat?

[andrzej_b2]

sibeliuss napisał:

> Skoro jesteśmy przy kradzieżach, to trzeba wspomnieć o zniknięciu 1500 metrów (
> tak jest – 1500) toru tramwajowego w roku 1930. „Gazeta Polska" nap
> isała wtedy – „... w miasteczku Powązki od przejazdu kolejowego
> przy ulicy Burakowskiej wzdłuż ulicy Przasnyskiej do ulicy Włościańskiej na prz
> estrzeni 1700 metrów ułożony był tor tramwajowy należący do Towarzystwa budowy
> podmiejskiej linii tramwajowej Warszawa – Placówka – Izabelin".
> ]Przed laty znalazłem informację, że taką linię zamierzano budować, ale pomysł
> zniknął w pomroce dziejów.

Wszystko wskazuje, że istotnie „pomysł zniknął w pomroce dziejów”. W tym celu przejrzałem książkę „Warszawskie tramwaje Elektryczne 1908–1998”, obydwa tomy, i żadnych informacji do tematu nie znalazłem.

Ale już na samo słowo „Izabelin” wzbiera we mnie fala wspomnień domu rodzinnego. W opowieściach drogich mi osób – Śp. Matki i Babki – jawi się Izabelin jako swoista „arkadia”. Na początku lat 30. Matka moja wyjeżdżała do Izabelina, jako pomoc opiekuńcza dzieci „patronackich”, które tam spędzały lato. Nie wiem już dziś, i nigdy się nie dowiem, w jaki sposób te akcje były organizowane, ale we wspomnieniach pojawiał się zawsze niezwykłej dobroci „ksiądz z Izabelina”, który był na miejscu gospodarzem obiektu, a może tylko rezydentem. Pamiętam z opowiadań, że aby tam dotrzeć, najpierw należało dojechać tramwajem do pętli przy Elbląskiej i dalej z bagażami iść dobrych kilka kilometrów ul. Powązkowską. Kres cywilizacji wyznaczała wówczas pętla tramwajowa.
W zbiorach rodzinnych cudem ocalało z Powstania Warszawskiego kilka słabych zdjęć Izabelina tamtego okresu, ale kto na nich kogokolwiek rozpozna, gdy z osób tam występujących już nikogo nie ma. Oprócz księdza są tam też jacyś harcerze.






Na odwrocie każdej fotografii widnieje ręką mojej Matki krótki opis (zbyt krótki): „Izabelin k. Lasek 1931”.

[oberleutnant.kloss]

Ciekawy temat. Sibeliuss przytoczył sprawę, o której czytałem w sprawozdaniu sądowym autorstwa Wiecha. Nazwiska i lokalizacje są tożsame z artykułem z "Życia Warszawy". Ale...
Przed wojną istniał Izabelin jako fragment osiedla Powązki, w rejonie ulic Czartoryskich, Pieńkowskiej i Sybilli. Istniał też drugi - ten, który jest dziś siedzibą Gminy Izabelin w Kampinosie. Był on przed wojną miejscem letniego wypoczynku oficerów i urzędników państwowych. Mój prapradziadek kupił w Izabelinie działkę przy ulicy Poniatowskiego.
I teraz pozostaje pytanie: po co Tramwaje Warszawskie miałyby budować linię tramwajową do bardzo dalekiej przedmiejskiej letniskowej miejscowości? Zarówno Placówka jak i Izabelin były oddalone od granicy miasta o wiele więcej kilometrów niż dziś. Tajemnicza sprawa...

[andrzej_b2]

oberleutnant.kloss napisał:
> Przed wojną istniał Izabelin jako fragment osiedla Powązki, w rejonie ulic Czar
> toryskich, Pieńkowskiej i Sybilli. Istniał też drugi - ten, który jest dziś sie
> dzibą Gminy Izabelin w Kampinosie.

Istniał też i inny Izabelin – na Grochowie. Był on wianem Izabeli Wodzińskiej, c. Władysława i Izabeli z Ordyńców, która w 1892 r. wyszła za mąż za Henryka Blocha, syna Jana Bogumiła – sławnego bankiera, teoretyka wojskowości, budowniczego kolei, cukrowni i właściciela stajni wyścigowej „Grey” (koniarzom to wiele mówi). Był on jednym z najbogatszych ludzi w Cesarstwie Rosyjskim przełomu XIX i XX w. Cały olbrzymiej wartości majątek po śmierci ojca w 1902 r. przeszedł na syna. A ten niestety nie odziedziczył zdolności do interesów, za to miał słabość do koni i do pięknych kobiet. W tej sytuacji majątek stopniał tak szybko, że w ciągu 10 lat Henryk praktycznie stał się bankrutem.
Wracając do Izabelina, tego na Grochowie, to miał on kształt odwróconej o 180 stopni w pionie litery „L”. Wg dzisiejszej topografii obejmował obszar mniej więcej pomiędzy ul. Międzyborską a Kinową, zaś „stopę” stanowił teren działek między al. Waszyngtona a al. St. Zjednoczonych. Kiedy dokładnie Bloch stracił Izabelin i na czyją rzecz? – nie udało mi się ustalić (ale też i niezbyt energicznie się starałem). Cały teren Izabelina aż do lat 50. XX wieku praktycznie był wolny od zabudowy, z wyjątkiem działek, które zostały zagospodarowane jeszcze w latach okupacji. Po raz pierwszy do Izabelina (nie tytułowego) można było dojechać tramwajem w 1942 r. Po nowym torze ułożonym w al. Waszyngtona, od Opaczewskiej do Gocławka przejechał tramwaj „27”.

W sytuacji, gdy odnaleźli się sukcesorzy Chowańczaka, roszczący prawa do kawałka gruntu pod Stadionem, czy czasem nie pójdą w ich ślady potomkowie Blocha?

[gdabski]

O te działki to się już upominała firma, która odkupiła roszczenia od reaktywowanej spółki, rzekomo przedwojennego właścicielem tego terenu.

warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34889,7202390,Deweloper_mial_odwazne_plany__ale_nie_dostanie_dzialek.html
/Gdabski

[oberleutnant.kloss]

Wtedy rodzina Blochów wystąpiłaby zapewne również po gruntay w rejonie ul. Narwik i Pełczyńskiego (d. Tobruk), gdzie do 1959 roku stał ich rodzinny pałac.

[andrzej_b2]

Jeśli rodzina dotąd nie rości praw ani do Izabelina, ani do pałacu w Grotach, ani do olbrzymiego majątku „Łęczna”, a ponadto do licznych udziałów w bankach, gorzelniach, browarach i in., tym samym potwierdza prawdę, że Henryk Bloch utracił raz na zawsze gigantyczny majątek odziedziczony po ojcu.
Około 1912 r. skłócony z całą rodziną i osamotniony opuścił kraj, wyjeżdzając do Argentyny i Brazylii. Jeszcze przed tym matka, chcąc coś uratować z dorobku męża, wykupiła od nowych właścicieli „Łęczną”. Podczas pobytu zagranicą Henryk zajął się spirytyzmem i teozofią, jednak nie zagrzał tam miejsca, bowiem po dwóch latach wrócił. Nie mając co z sobą zrobić, zamieszkał w szkole ogrodniczej w Pszczelinie – zbudowanej dzięki zapisowi testamentowemu Jana Bogumiła Blocha. W 1920 r. przeniósł się do Warszawy, pracując jako tłumacz przysięgły. W 1921 r. zmarła matka, a w 1926 najstarsza siostra, majątek rodzinny został więc dzielony na pozostałych członków rodziny. W tej sytuacji Henryk nie musiał nadal martwić się o podstawy swego utrzymania. W latach 1924 – 26 prowadził wykłady w Towarzystwie Studiów Egzoterycznych, pisywał rozprawy i eseje z pogranicza okultyzmu i egzoteryzmu. Istnieje podejrzenie, że część majątku Blochów „wyssały” organizacje okultystyczne.
Henryk Bloch zmarł w Warszawie 9 maja 1938 r. i został pochowany w grobowcu rodzinnym na Powązkach.