kosaciec
28.10.05, 18:54
Nie tak dawno zaistniał na łamach forum temat obsunięcia się fragmentu muru
oporowego w fosie fortu Aleksieja.Dzisiaj o tym obiekcie:
W ramach pierwszej zasadniczej przebudowy Cytadeli otoczono ją systemem
fortów. Według planów zatwierdzonych przez cara Mikołaja I w grudniu 1848 i
maju 1849, powstało sześć dzieł wysuniętych przed Cytadelę. Przed drugim
bastionem Cytadeli w 1850 roku powstał fort Aleksieja. Podobnie jak forty
Władimira i Siergieja, został wybudowany jako ceglana baszta Montalemberta.
Dwukondygnacyjne dzieło (być może trzy: dwie kondygnacje nad ziemią i jedna
pod) miało narys niepełnego okręgu z wejściem w szyi. Zostało otoczone fosą z
galerią strzelecką w ceglanej przeciwskarpie. Rolę skarpy pełniła dolna
kondygnacja baszty, z której poprowadzono w poprzek fosy dwa chodniki łączące
ją z przeciwskarpą. Strop baszty został przykryty ziemnym nasypem.
W latach 1864-1874 forty wokół Cytadeli zostały gruntownie zmodernizowane.
Trzy baszy artyleryjskie zostały otoczone wałem z fosą w kształcie lunety
(dzieło o dwóch czołach i dwóch barkach z otwartą szyją). W części barkowej
ziemna skarpa została wyposażona w mur Carnota. Natomiast część czołowa
posiadała ceglaną przeciwskarpę z galerią strzelecką (i systemem chodników
minerskich). Po środku czoła wzniesiono kojec skarpowy. Zarówno kojec jak i
przeciwskarpa zostały połączone poternami z wnętrzem fortu. Chodniki
prowadzące do dwóch końców przeciwskarpy nie były schowane pod fosą lecz
przecinały ją łącząc się bokami z murem Carnota. Wejścia do potern znajdowały
się w wale i zostały wzbogacone o schron artyleryjski z podręczną prochownią.
Fosa otaczająca samą basztę została zasypana i dodatkowo obsypano mury baszty
ziemią.
Fort Aleksieja, podobnie jak inne obiekty Cytadeli, nie podlegał rozkazowi o
likwidacji twierdzy z 1909 roku. W czasie działań wojennych nie ucierpiał
znacząco więc dotrwał do okresu międzywojennego w bardzo dobrym stanie.
W 1921 roku fortowi nadano imię Romualda Traugutta (1826-1864), ostatniego
dyktatora powstania styczniowego, który zginął na stokach pobliskiego Fortu
Władimira.
Obecnie na terenie fortu znajduje się parku sportowego im. Kusocińskiego przy
ul. Międzyparkowej. W baszcie mieści się archiwum Wojsk Lądowych. Zachowała
się jednak prawie cała luneta - jako jedyna ze wszystkich fortów. Zniwelowany
został cały jej lewy bark wraz z poterną do przeciwskarpy. Schrony
artyleryjskie na wale są w złym stanie, znacznie zniszczone ale z tunelami
pod wałem. Mur Carnota cudem jeszcze stoi, nie istnieje fragment prawego
chodnika do przeciwskarpy (przecinający fosę). Zachował się kojec skarpowy
jak i przeciwskarpa (częściowo biegnie po niej ulica będąca łącznikiem
Bonifraterskiej ze Słonimskiego). Ceglane mury w fosie są w tragicznym
stanie, wokół pełno jest śmieci. W kazamatach urzędują okoliczni bezdomni.
Nie ma już nadziei dla tego fragmentu fortyfikacji...
Proszę o wypowiedz ekspertów-jakie są szanse na ocalenie obiektu?
