grba
01.10.04, 18:45
Na imprezie odkorkowując kolejną butelkę bordoskiego zauważyłem na półce
czerwoną książkę, sięgnąłem po nią, otworzyłem na chybił trafił i znalazłem
ciekawy fragment:
Nie wspominałem nigdy wcześniej o znaleziskach archiwalnych w Bonn-Bad
Godesberg dotyczących niepokojów, jakie w rządowych sferach Rosji i Niemiec
wzbudziły wydarzenia związane ze stosunkami na linii Stolica Apostolska –
Rosja i Niemcy w ostatnim 25-leciu XIX wieku. W wymienionym uprzednio zespole
zatytułowanym „Die Staathalter Polen” znalazłem bardzo interesujące relacje
na te tematy. Trafiła tam korespondencja związana z osobą kardynała
Mieczysława Halki-Ledóchowskiego, wcześniej metropolity, w latach 1865-1886
arcybiskupa gnieźnieńskiego. Został on w 1888 r. Wybrany na przewodniczącego
Kongregacji Propagandy Wiary, bardzo ważnej w hierarchii watykańskiej
instytucji; zdaniem niektórych dawało mu to pozycję osoby drugiej po samym
Papieżu, którym był wówczas Leon XIII. Rosyjski dyplomata, późniejszy
minister spraw zagranicznych Aleksiej Izwolski, przebywający w tym czasie w
Watykanie dla pertraktacji ze Stolicą Apostolską w sprawach stosunków Rosji z
Rzymem, donosił o tej nominacji swojemu zwierzchnikowi – ministrowi spraw
zagranicznych Rosji Giersowi. Ten z kolei powtórzył tę informację
oberprokuratorowi wszechwładnego Najświętszego Synodu Konstantinowi
Pobiedonoscewowi. Zapanowała konsternacja i autentyczny popłoch, co wyraziło
się w przypuszczeniu najwyższych dostojników carskich. „Co by to było, gdyby
Polak został Papieżem? Co mu wówczas zrobimy z naszymi 6 milionami Polaków?” –
brzmiało pełne niepokoju skierowane do Berlina zapytanie rosyjskiego
dostojnika. Powtórzył je dosłownie w liście swoim do Auswartiges Amt poseł
niemiecki von Schweinitz. Tu na Friedrichstrasse trafiło to w ręce samego von
Bülowa, ówczesnego premiera rządu Rzeszy, który odpowiedział podobnym
pytaniem: „A co my wówczas poczęlibyśmy z naszymi 4 milionami katolików–
Polaków”.
Ciekawa zbieżność z obawą Lońki Breżniewa i jego kamandy...
Przecztałem to w:
Ryszard Kołodziejczyk, Sprawy polskie pomiędzy Rosją a Niemcami w świetle
korespondencji dyplomatycznej z Warszawy w drugiej połowie XIX w., w:
Unifikacja za wszelką cenę. Sprawy polskie w polityce rosyjskiej przełomu XIX
i XX wieku. Studia i materiały, po redakcją Andrzeja Szwarca i Pawła
Wieczorkiewicza, Warszawa 2002, Wydawnictwo DiG.
