Gość: ballest
IP: *.dip.t-dialin.net
07.09.03, 15:55
GLIWICE, m. w woj. śląskim, powiat grodzki i siedziba powiatu gliwickiego,
na Wyż. Katowickiej, nad Kłodnicą oraz jej pr. dopływem Bytomką i Kanałem
Gliwickim, w zach. części GOP. — 211 tys. mieszk. (1998); duży ośr.
przemysłu elektromaszyn.: zakłady mech. (produkcja czołgów, maszyn bud.),
urządzeń górn., automatyki chem., urządzeń techn., zakłady naprawcze
lokomotyw elektr., taboru kol. oraz fabryki urządzeń wentylacyjnych,
konstrukcji stalowych, drutu i wyrobów z drutu; rozwinięty przemysł paliwowo-
energ. (2 kopalnie węgla kam., koksownia), metalurgiczny (walcownia metali,
2 huty żelaza) i chem. (m.in. zakłady „Carbochem”, tworzyw sztucznych,
odczynników chem.); ponadto są: zakłady materiałów ogniotrwałych, ceramiki
bud., fabryki domów, wełny miner., zakłady spoż. i in.; ważny węzeł
komunik., największy w Polsce port żeglugi śródlądowej. Siedziba wielu
przedsiębiorstw inżynieryjno-bud., remontowo-montażowych, biur projektowych.
Ośrodek nauk. i kult.; stol. diecezji gliwickiej Kościoła rzymskokatol.;
Politechn. Śląska, instytuty nauk.-badawcze (gł. w dziedzinie chemii i
metalurgii); Operetka Śląska, muzea, m.in. Geologii Złóż (przy Politechn.);
Tow. Przyjaciół Gliwic.
Historia. Osada wzmiankowana w końcu XIII w.; do 1532 własność książąt
opol.; od 1. poł. XIV w. pod panowaniem Czech, dzieliły losy polit. Śląska;
prawa miejskie przed 1276 (1254?); od XV w. handel chmielem i piwowarstwo,
od XVI w. sukiennictwo; od 1742 w Prusach; od XIX w. ośr. hutnictwa,
przemysłu ciężkiego i górnictwa węglowego; w XIX i XX w. ośr. polskości
(m.in. ruch wydawniczy, organizacje kult., społ. i zaw.); udział mieszkańców
w powstaniach śląskich 1919–21; po plebiscycie 1922 pozostały w Niemczech;
31 VIII 1939 antypol. prowokacja gliwicka; podczas II wojny świat. podobóz
obozu koncentracyjnego Auschwitz; 23 oddziały robocze jeńców bryt., jugosł.,
sowieckich i wł. obozu w Cieszynie; od 1945 w Polsce; XIX w.–1975 siedziba
powiatu
