Magistr ?

[lajkonix]

Sorka za namolność. Ale męczy mnie jeszcze jeden akordeonowy problem. Najpierw kilka słów wyjaśnienia.
Dźwięk w akordeonie generują tzw stroiki (drgające metalowe blaszki) ułożone na kilku głośnicach (takie drewniane listwy). Głośnic może być kilka - zwykle różnią się o oktawę. Czasem głosy ulokowane na poszczególnych głośnicach nazywa się chórami (stąd np. akordeon trzy-chórowy). Można załączać jeden chór lub ich kombinacje. Wówczas uzyskuje się różne barwy brzmień akordeonu. Do załączania różnych kombinacji chórów służą przyciski nad klawiszami. Dla zilustrowania jak to wygląda w praktyce pozwolę sobie przedstawić następujące wykonanie - tutaj w 2:04 wciskam jeden z przycisków w celu uzyskania zmiany barwy dźwięku:

www.youtube.com/watch?v=K4or0ftRO5c
I tu pojawia się problem z wyrazem "register".
Z mojego doświadczenia wynika że "register" kojarzony jest zarówno z przyciskiem ("na jakim registrze grasz?", "ile registrów jest w tym akordeonie"), ale także z załączonym chórem/chórami. Jest to jednak pomniejszy problem...
Główny problem to używanie w moim środowisku różnych nazw: register (moja opcja), regester, regestr, rejestr... lub przyciski rejestrowe, regestrowe itp. Wersji jest tyle ile podręczników akordeonowych, nauczycieli, Szkół i Akademii Muzycznych.
Ratujcie! Jak powinniśmy mówić?
Z mojego śledztwa wynika, że obce narody używają wyłącznie wyrazy "register", łacińskie pochodzenie (zestaw, lista - głosów) także za tym przemawia... Ale z drugiej strony śpiewaczka nadaje na wysokich rejestrach...
Skąd, do cholery, wzięły się regestry i rejestry? Może od niepiśmiennych przedwojennych konstruktorów/ budowniczych harmonii i akordeonów?

[stefan4]

lajkonix:
> Ratujcie! Jak powinniśmy mówić?

Jeśli jakiś językodawca zadekretuje, jak ma brzmieć Twój żargon zawodowy lub środowiskowy, to daj mu w pysk. Właścicielami języka są jego użytkownicy, i to oni go meblują.

lajkonix:
> Z mojego śledztwa wynika, że obce narody używają wyłącznie wyrazy
>"register", łacińskie pochodzenie (zestaw, lista - głosów) także za tym
> przemawia...

Po łacinie regio to kierunek, albo położenie, albo granica, albo rejon. Więc to chyba nie od tego. Regis to króla, dopełniacz od rex = król. Więc to chyba też zła droga.

Jest jeszcze regestum = przyniesione z powrotem (od regero). To już lepiej, tym bardziej, że francuski rapport też oznacza przyniesienie z powrotem. Ten słownik etymologiczny twierdzi, że w średniowieczu łac. regestum zmieniło się w registrum. Dalsze przemiany np. w rejestr to już chyba sprawka języków połacińskich. To tak jak przemiana łacińskiego magister w niemieckie Meister i polskie mistrz.

Łacińskie -gi- łatwo zamienia się w -j-. Por. np. łac. rex, regis, hiszp. rey, fr. roi.

- Stefan

[lajkonix]

stefan4 napisał:

> lajkonix:
> > Ratujcie! Jak powinniśmy mówić?
>
> Jeśli jakiś językodawca zadekretuje, jak ma brzmieć Twój żargon zawodowy lub śr
> odowiskowy, to daj mu w pysk. Właścicielami języka są jego użytkownicy, i to o
> ni go meblują.
==============
Czyli mówta jak chceta? Ale już prawie się pozabijaliśmy.

>
> lajkonix:
> > Z mojego śledztwa wynika, że obce narody używają wyłącznie wyrazy
> >"register", łacińskie pochodzenie (zestaw, lista - głosów) także za tym
> > przemawia...
>
> Po łacinie regio to kierunek, albo położenie, albo gran
> ica, albo rejon. Więc to chyba nie od tego. Regis to kró
> la, dopełniacz od rex = król. Więc to chyba też zła droga.
>
> Jest jeszcze regestum = przyniesione z powrotem (od regero
> ).
======================
Ha, ha.. jak się zapędzę, to uwierzę, że "regestr" to od "Rege Str." - ul Królewska.

> To już lepiej, tym bardziej, że francuski rapport też oznacza przyni
> esienie z powrotem.
==========================
Hmmmm..., ciekawe. Bo niektórzy u nas mówią o registrach transponujących - przenoszą dźwięk o oktawę w górę lub w dół.


> Ten
> słownik etymologiczny twierdzi, że w średniowieczu łac. regestum
> zmieniło się w registrum.
=================================
O to mi się rozchodziło. Ale w życiu bym nie pomyślał, że tak jasne źródło nie może być powodem do wytępienia słowa "regestr"

> Dalsze przemiany np. w rejestr to już
> chyba sprawka języków połacińskich. To tak jak przemiana łacińskiego magist
> er w niemieckie Meister i polskie mistrz.
>
> Łacińskie -gi- łatwo zamienia się w -j-. Por. np. łac. rex, r
> egis, hiszp. rey, fr. roi.
==============================
A śpiewacy takiego problemu jakoś nie mają - śpiewają w niskim lub wysokim rejestrze. I to jednym głosem!

>
> - Stefan
>
Dzięki Stefan. Chyba wyczerpałem zasób swoich wątpliwości dotyczących mojej działki.

[cyberros]

lajkonix napisał:

> ==============
> Czyli mówta jak chceta? Ale już prawie się pozabijaliśmy.

Dokładnie tak! Mowta jak chceta. Jeśli wam zależy na identyczności, to może zagłosujcie za jakaś forma w swoim środowisku i uznajcie ja za główną czyli "prawidłową", jeśli zależy wam na różnorodności, to mówta jak chceta.

Dziwne mają ludziska problemy...

Magistra

[dar61]

... Ratujcie! Jak powinniśmy mówić? ...
Nie ma chyba za wielkiej potrzeby unifikacji różnojęzycznych gwar środowiskowych. Jeśli jeden z drugim majster/magister życzy sobie odrębnego w swej dziedzinie slangu, to jego czeladnicy i podwładni zwykle się do tego dostosowują. A jak migrują, sami mogą tworzyć własne szkoły
mistrzowskie i gwarę. Nawet sekty...

... Skąd (...) wzięły się regestry i rejestry ...
To jest chyba nie do odtworzenia. Ale są dwa nurty - dla jednego wyjściowego registrum. W jednym przetworzono go na właśnie rejestr - znany dla np. Kozaków rejestrowych w Rzeczpospolitej XVI wieku - to spisy, podobne znaczeniem do dzisiejszych, też 'grupa piszczałek organowych'.
Mniemam, że akordeony i inne bandoeony są wtórne od organów, więc w nich nazwa regestr = rejestr znów wraca do pierwocin słowa - domysł o pośrednictwie naprawiaczy i ... majstrów od piszczałek nie jest chyba zły. Tacy swego czasu wędrowali na pół Europy, by naprawiać, ale zwykle nie dożywali czasów, by swój wyrób doglądać.
Ten drugi nurt , ze słowem znów z rdzeniem na -g-, byłby więc ponownym importem.

Zmiany regestrowego rdzenia ku -j- to w polszczyźnie chyba nic nowego, mamy od wieków rejenta czy rejon/region - zamiast pierwotnych, bez joty.
Może nasi antenaci to miękko wymawiali: regJon, regJestr, a potem upraszczało się to z czasem, obcinając o i owo?

Nota bene prócz rejestru w polszczyźnie swego czasu pałętał się i rejistr, też i rajistr - a są to najstarsze zapisy, nie znaczy to oczywiście, że nie stosowano innych wariantów takich słów, ale nie wszystkie takie musiały być zapisywane/ nie musiały się w zapisach dochować do dziś - płonęły nasze biblioteki i spisy w ratuszach powszechnie, żeby o zapisach ksiąg cechowych nie wspomnieć.
Niech nam ryksztosują blendy różnym sposobem, byle się nie roztrajbowywały za często.

[lajkonix]

Dar61, dzięki za piękną i jasną odpowiedź. Pewnie będę musiał zweryfikować swoje restrykcyjne podejście do "registrów". Co prawda, ostatnio tolerowałem inne nazwy, ale wyłącznie z powodu "ręce mi opadają". Zacznę tolerować innomówców z większą życzliwością.


... rejestr - ... - też 'grupa piszczałek organowych'.
Mniemam, że akordeony i inne bandoeony są wtórne od organów, więc w nich nazwa regestr = rejestr znów wraca do pierwocin słowa - domysł o pośrednictwie naprawiaczy i ... majstrów od piszczałek nie jest chyba zły. Tacy swego czasu wędrowali na pół Europy, by naprawiać, ale zwykle nie dożywali czasów, by swój wyrób doglądać.
=============================
Myślę, że związek z nazewnictwem organowym jest bardzo wyraźny. Mam kumpla akordeonistę, który także gra na organach w kościele. Podejdę go fortelem, żeby zobaczyć, czy dla zestawu piszczałek w organach oraz dla zestawu stroików (głosów) w akordeonie używa różnych nazw - to dopiero byłby numer!

Warto jeszcze pamiętać, że na określenie zestawu głosów w akordeonie mamy jeszcze przepiękne słowo "chór" (podobnie w niemieckim). Zawsze mówimy "sprzedam akordeon 4-chórowy", a nie "akordeon 4-registrowy" (podobnie w niemieckim) zob. Allegro lub OLX. To spostrzeżenie wskazywałoby na zawężenie (w rozumach akordeoniarzy) zakresu pojęciowego "registrów" do samych "przycisków registrowych" - np. akordeon 4-chórowy z jedenastoma registrami (przyciskami registrowymi), jak ten z załączonego wcześniej filmiku.

Tak czy siak, dzięki za pomoc.

Szukając dystansu

[dar61]

lajkonix:
... pewnie będę musiał zweryfikować swoje restrykcyjne podejście ...

Słowem: nie tworzywo a twórca?

Fortel

[arana]

lajkonix napisał:

Mam kumpla akordeonistę, który także gra na organach w kościele. Podejdę go fortelem, żeby zobaczyć, czy dla zestawu piszczałek w organach oraz dla zestawu stroików (głosów) w akordeonie używa różnych nazw - to dopiero byłby numer!

Udał się fortel? Bo jestem ciekawa wyników.

[bimota]

JAKIS CYMBAL COS USLYSZY PO ANGIELSKU, NIE ZNA POLSKIEGO ODPOWIEDNIKA, WIEC MALPUJE, A RESZTA MALPUJE PO NIM...

TO NAWET W INFORMATYCE UZYWA SIE SPOLSZCZONEGO REJESTRU...

[lajkonix]

JAKIS CYMBAL COS USLYSZY PO ANGIELSKU, NIE ZNA POLSKIEGO ODPOWIEDNIKA, WIEC MALPUJE, A RESZTA MALPUJE PO NIM...
=================================
Często jednak zna polski odpowiednik, ale go za Chiny nie użyje, bo wyjdzie na wiochę, siarę. Jak w informatyce.

TO NAWET W INFORMATYCE UZYWA SIE SPOLSZCZONEGO REJESTRU...
================
Taaa...., informatycy nawet używają spolszczonego ętera.
Myślisz, że informatycy tworzyli swój "język" już w czasach pierwszych organmistrzów?

[bimota]

A CZEMU MIALBYM TAK MYSLEC ?

[lajkonix]

BO ORGANMISTRZE TEŻ UŻYWAJĄ SPOLSZCZONEGO REJESTRU.

[bimota]

NO WIEC NAPISALEM,Z E TO SPOLSZCZONE, A TY WYSKAKUJESZ Z "ICH JEZYKIEM"...

[lajkonix]

AAA... JAK TAK, TO TAK.

A co za różnica?

[cyberros]

lajkonix napisał:

> Ratujcie! Jak powinniśmy mówić?

A co za różnica? Mow tak, by być zrozumiałym.

[lajkonix]

cyberros napisał:

> lajkonix napisał:
>
> > Ratujcie! Jak powinniśmy mówić?
>
> A co za różnica? Mow tak, by być zrozumiałym.

Chcesz mi powiedzieć, że "włanczać" i "senatorium" też można mówić, skoro wszyscy rozumieją?

[kalllka]

Rzeczywiście, osłów do senatorium wysłać się nie da. /Ale do resteuracji,. już tak/

[cyberros]

lajkonix napisał:

> cyberros napisał:
>
> > lajkonix napisał:
> >
> > > Ratujcie! Jak powinniśmy mówić?
> >
> > A co za różnica? Mow tak, by być zrozumiałym.
>
> Chcesz mi powiedzieć, że "włanczać" i "senatorium" też można mówić, skoro wszys
> cy rozumieją?

Oczywiście! "Włanczać" mówi bardzo dużo ludzi, ja na to nie reaguję, tak nie reaguję na "poszłem" (to podstawowa forma w dialekcie górnośląskim zresztą - oni mówią "poszłem, poszłeś, poszeł"). W przypadku języka o jego poprawności decydują wyłącznie użytkownicy. Poprawne staje się to, co jest używane, nie ma innego kryterium. Nie słyszałem jednak nigdy, by ktoś mówił "senatorium".

A odnośnie tego rejestru - jaka forma jest przez was najczęściej używana?

>

[stefan4]

cyberros:
> Nie słyszałem jednak nigdy, by ktoś mówił "senatorium".

Nie? To jest przecież miejsce, w którym leczą się senatorowie. Pod przywództwem Presedesa, bronieni widłami przez funkcjonariuszy OBORu.

- Stefan

[cyberros]

stefan4 napisał:

> cyberros:
> > Nie słyszałem jednak nigdy, by ktoś mówił "senatorium".
>
> Nie? To jest przecież miejsce, w którym leczą się senatorowie. Pod przywództw
> em Presedesa, bronieni widłami przez funkcjonariuszy OBORu.

Acha! To już usłyszałem i wiem Z twojego opisu wynika, ze to ciekawe musi być miejsce
> - Stefan
>

[kalllka]

w senatorium, oprócz nabierania siły przez kataplazmy i puszczanie krwi, zwykli karmić skumbriami w temacie
/ uważanymi za potrawę czysto jarska/

[arana]

kalllka napisała:

> w senatorium, oprócz nabierania siły przez kataplazmy i puszczanie krwi, zwyk
> li karmić skumbriami w temacie
> / uważanymi za potrawę czysto jarska/


... i jest bez klepsydry, choć pod minogą

[kalllka]

"cafe pod minoga",
Niech mu temu kawę' Wiech na szynkwasie zawsze stawia, na wieczna stolnicy pamnietke.

/nic jednak nie przebije malowniczych filmów W.J Hasa,./

[lajkonix]

Rzecz w tym, że w praktyce nie ma przeważającej formy. I walka idzie o to kto przeprze.

[cyberros]

lajkonix napisał:

> Rzecz w tym, że w praktyce nie ma przeważającej formy. I walka idzie o to kto p
> rzeprze.

A po co walczyć? Mówta jak chceta. W ogóle nie rozumiem tego problemu, to jakiś pseudoproblem.

[lajkonix]

No taaaa.... A ja miałem jeszcze jedno pytanie z podobnej dziedziny. Wychodzi jednak na to, że nie warto pytać, tak?

[cyberros]

lajkonix napisał:

> No taaaa.... A ja miałem jeszcze jedno pytanie z podobnej dziedziny. Wychodzi j
> ednak na to, że nie warto pytać, tak?

Warto, dostałeś przecież mnóstwo odpowiedzi.

[arana]

lajkonix napisał:

> No taaaa.... A ja miałem jeszcze jedno pytanie z podobnej dziedziny.

Śmiało!


> Wychodzi jednak na to, że nie warto pytać, tak?

Ależ skąd! Warto. Refleksja językowa jest zawsze pożądana. Choć pewnie kruszyć kopie będziemy do końca. Przecież nawet Stefan przyznał kiedyś: COŚ na pewno w tym tkwi.

[kalllka]

Wiec tylko harmonia może was uratować.

/ tak na marginesie, mam sentyment do krakowskiego lajkonika i sosu tatarskiego/

[lajkonix]

Ha, ha...! Ważne tylko, czy harmonia trzyrzędowa, czy pedałowa

[kalllka]

No nie wiem która pierwszeństwo wymusza., Jakby piszczały w obiedwie chuchnąc, tak czy siak, należy, niech do spokojności dążą.
/Za to Fisharmonia,. pośmiertnej Rudeckiej, treny żałobne, cicHusko wygrywa!/

[arana]

kalllka napisała:

> /Za to Fisharmonia,. pośmiertnej Rudeckiej, treny żałobne, cicHusko wygrywa!/


... ... treny żałobne cicHus... Że niby Stefcia jako gęś sztandarowa?

Gdybym była Rudecką, słuchalabym po śmierci Kilara. Nawet na akordeonie.

[kalllka]

Ano cicHusko,.. "Gra słów" ,akurat w tym przypadku, jest oczywista / hush/
Poza tem, czasownikiem "szarogesic" można wpuścić w buraczki niejedna kaczke; gdy idzie tylko o -szereg gęsi / siodlatych/
Rudeckiej na fisharmonii przygrywał amant Bodo/Strojac miny/
Kilar tedy najprawdopodobniej pacholeciem,. Może mu jakie walczyki,. tyle, ze walczyły na cymbałkach.,