błądząc w Siedmiogrodzie

[stefan4]

Radio stwierdziło, że premier Morawiecki pojedzie na posiedzenie Europejskiej Rady Cesarskiej do miasta rumuńskiego o nazwie Sybin.

W pierwszej chwili myślałem, że spiker dostał do odczytania notatkę napisaną ręcznie, na której ,,u'' wyglądało jak ,,n'' i Sibiu wyglądało na Sibin. Litera ,,u'' na końcu rumuńskich rzeczowników to pamiątka po łacińskiej końcówce ,,-‍us''.

Ale okazało się, że pierwotna jest raczej nazwa z ,,-n'' na końcu; wspominali ją niemieckojęzyczni kronikarze w opowieściach o Siedmiogrodzie, czyli o Siebenbürgen. W pewnym okresie Sibiu był najważniejszym miastem Siedmiogrodu, ale nie jednym z tych siedmiu, bo nazwę regionowi dały wcale nie miasta tylko warownie (łac. Septem Castra = siedem obozów wojskowych(*)). Więc może ten Sybin jest od Sieben?

O tym mieście wspomina dokument papieski z r. 1191

Sybin

[zbyfauch]

Po niemiecku nazywa się wdzięcznie Hermannstadt
.

[al.1]

După de pl.wikipedia.org/wiki/Sybin
Sybin a Sibiu, to to samo.

[zbyfauch]

al.1 napisał:
> Sybin a Sibiu, to to samo.

Przecież Stefan tego nie kwestionuje a kontestuje.

[stefan4]

al.1:
> După de pl.wikipedia.org/wiki/Sybin
> Sybin a Sibiu, to to samo.


Şi după ro.wikipedia.org/wiki/Sibiu, która zapewne jest bardziej zainteresowana i kompetentna:
    În zona actualului cartier Gușterița se presupune că ar fi existat castrul roman Cedonia.
    Primele așezări în zona Sibiului ar fi fost castrul roman din zona Gusterita
    și o așezare de origine slavă. Orașul a fost înființat după mijlocul secolului
    al XII-lea de coloniști sași din teritoriul Rin-Mosela. Prima mențiune a cetății
    a fost făcută în data de 20 decembrie 1191 sub numele Cibinium într-un document
    ecleziastic emis de papa Celestin al III-lea, care a recunoscut la rugămintea regelui
    Béla al III-lea existența Prepoziturii Sibiului (praepositura Cibiniensis), scoasă de sub
    jurisdicția Episcopiei Transilvaniei.
To tak mniej więcej: w okolicy dzisiejszej dzielnicy Gușterița przypuszczalnie istniał rzymski obóz Cedonia. Pierwsze osiedlenia w okolicy Sibiu związane były z tym obozem oraz z przybyciem Słowian. Miasto założyli w połowie XII wieku koloniści sascy z terytorium Renu-Mozeli. Pierwszy raz wzmiankowano o mieście pod nazwą Cibinium z datą 20 XII 1191 w dokumencie kościelnym wydanym przez papieża Celestyna III, który uznał prośbę króla Beli III o wyjęcie Prepozyturii Sybińskiej spod jurysdykcji biskupa Siedmiogrodu.

- Stefan

[apersona]

stefan4 napisał:

> To tak mniej więcej: w okolicy dzisiejszej dzielnicy Gușterița przypuszczalnie
> istniał rzymski obóz Cedonia. Pierwsze osiedlenia w okolicy Sibiu związane był
> y z tym obozem oraz z przybyciem Słowian. Miasto założyli w połowie XII wieku
> koloniści sascy z terytorium Renu-Mozeli. Pierwszy raz wzmiankowano o mieście
> pod nazwą Cibinium z datą 20 XII 1191 w dokumencie kościelnym wydanym
> przez papieża Celestyna III, który uznał prośbę króla Beli III o wyj
> ęcie Prepozyturii Sybińskiej spod jurysdykcji biskupa Siedmiogrodu.

A czy do Sybina pasowałaby etymologia rzeki Cybiny :

"Nazwa rzeki wywodzi się prawdopodobnie od prasłowiańskiego pierwiastka tibh oznaczającego bagno, błoto. Wówczas pierwotna wersja nazwy rzeki brzmiałaby Tibina"

i nazwy różnych traw bagiennych: sit, sitowie, cibora.

[stefan4]

apersona:
> A czy do Sybina pasowałaby etymologia rzeki Cybiny :
> "Nazwa rzeki wywodzi się prawdopodobnie od prasłowiańskiego pierwiastka tibh
> oznaczającego bagno, błoto. Wówczas pierwotna wersja nazwy rzeki brzmiałaby
> Tibina"

Hmmm... Wiele słów rumuńskich ma pochodzenie słowiańskie (ok. 30%). Oczywiście dotyczy to również (albo szczególnie) nazw geograficznych. Np. Bistriţă (-ţ- czyta się jak polskie -c-) aż pachnie słowiańskością.

Skąd jest rzeka Cybina, tego nie wiem, może i od tibha. Chociaż to mi się słowiańsko kojarzy tylko z rosyjskimi Chibinami. Jest taka znana piosenka o apatycie w Chybinach: Апатит, твою Хибины, мать.

W rumuńskiej Wikipedii na temat nazwy rzeki Cybiny znalazłem tylko taką anegdotę:
    ,,Według ludowej etymologii niemiecka nazwa Transylwanii, Siebenbürgen, pochodzi jakoby
    od węgierskiej nazwy (Szeben) tej rzeki. W rzeczywistości pochodzi ona od niemieckich
    słów Sieben (siedem) i Bürgen (forty, miasta).''
W takim razie miałem skojarzenie podobne do ludu. Tylko ja myslałem, że pochodzenie było w drugą stronę: Sybin od sieben.

- Stefan

[randybvain]

Ciekawe, czy ten spiker mówi *synus, *synologia, *sylykon?

[kalllka]

Zapewne niejeden spajker tak mówi. Ale kto by spamiętał który,.

[kalllka]

Ale synus to więcej niz niejedna mamunia tak mówią.