Idiotycznie wszechobecna końcówka "-ąc"

[zakkahletz]

Te wszystkie "Wożąc Miss Daisy", "Tańcząc w ciemnościach", "Sypiając z
wrogiem" etc. To jest coś, co mnie - anglistę, ale zagorzałego zwolennika
pięknej polszczyzny - potwornie wkurza w warstwie językowej polskiej (bo
przełożonej na polski) popkultury. Stało się to już prawdziwą plagą. Winni są
tu tłumacze, szczególnie z jęz. angielskiego, którzy już kilka lat temu
uparli się, że wszystkie tytuły filmów i książek zawierające cząstkę "-ing"
to w translacji MUSZĄ być imiesłowy. Zupełnie nie wzięto pod uwagę, że w
angielszczyźnie te słowa (chodzi mi szczególnie właśnie o wszelkiego rodzaju
tytuły) funcjonują najczęściej jako RZECZOWNIKI. Stąd też cenię sobie
tłumaczenie "Tańczący z wilkami" - poniekąd też imiesłów odczasownikowy, ale
przynajmniej użyty w funkcji rzeczownika.

Ta zaraza przedostała się to już do polskiej twórczości, przykład: książka A.
Stasiuka "Jadąc do Babadag".

Co sądzicie o tym zjawisku ?

[taki.litwa]

Imieslowy brzmia bardziej dynamicznie. Kiedy slysze intrygujaco
brzmiacy "Sypiajac z wrogiem", to slysze ze KTOS spi z wrogiem, i juz sam tytul
mnie zaciekawia (no bo jak tak mozna, spac z wrogiem?). Natomiast porownaj
sobie BEZOSOBOWY tytul "Sypianie z wrogiem". Zadnych emocji we mnie nie
wzbudza...

Chociaz (nie ogladajac filmu) zmienil bym "Tanczac w ciemnosciach" na "TANIEC w
ciemnosciach"

a ciekawe co by zrobili jakby trafili na tytul w stylu "HAVING KILLED A MAN"
(jesliby takowy sie pojawil) - doslowne tlumaczenie brzmialoby "ZABIWSZY
CZLOWIEKA", co troche dziwnie by brzmialo

[dutchman]

Ciekawe dlaczego "Sypianie a wrogiem" mialoby wzbudzac mniej emocji ( czy musi
wzbudzac emocje, czy byc tym, czym jest ? ) niz "Sypiajac z wrogiem". Czy z
powodu dewaluacji znaczenia slow ?. Czy dlatego teraz tak czesto przesadza sie
z uzywaniem slow "absolutnie", "dokladnie", "fenomenalnie" itd, itp ?
pozdrawiam
dutchman

[taki.litwa]

dutchman napisał:
> Ciekawe dlaczego "Sypianie a wrogiem" mialoby wzbudzac mniej emocji
Sugerowaloby to, ze film opowiada o "sypianiu". Nie wazne, kto sypia, ale wazne
jest same zjawisko "sypiania z wrogiem".
A "Sypiajac z wrogiem" implikuje, ze chodzi tu o jakis konkretny przypadek, ze
ktos zyje "sypiajac z wrogiem", i cos mu potem sie zapewne przydarza z tego powodu.

[taki.litwa]

Do czego daze... czasami(ale z rozsadkiem lepiej jednak zapozyczyc slowa,
zrobic kalke jezykowa, niz kurczowo sie trzymac slownikowej polszczyzny. Jezyk
musi sie rozwijac...

[dutchman]

Bardzo ciekawa sprawa - jak daleko mozna sie posunac korzystajac albo tez nie
korzystajac z zagranicznego slowa......
dutchman

[flyap]

Tłumacz powinien na tyle znac specyfikę obu języków,żeby przekład nie budził
zastrzeżeń, przy czym nie musi być tzw przekładem folologicznym.Nie potrafię
określić, czy przekład jest zły, czy oryginał nie był najlepszy, choć
przewiduję odchylenia w obie strony. Przy zamianie imiesłowu "tańcząc",
na "tańczący" zmieniamy dosyć istotnie treść: co się dzieje w czasie uprawiania
tańca na jakąs historię tego, który tańczy, przy czym nie wiadomo, czy odnosi
sie to do jednego osobnika czy do kilku . Z filmu wiemy, ze chodzi o jednego.
Podobnie "Jeżdzący z panią X" mogłoby dotyczyć szoferów pani X, zaś "jeżdząc"-
co sie dzieje w czasie jazdy z tą panią.Oczywiście, przeładowanie tekstu
melodyjnie brzmiącymi końcówkami może nie wzbudzać entuzjazmu, ale to już inna
kwestia i świadczy o warsztacie piszącego.

[brezly]

Ehem, a dlaczego "Dirty dancing" przetlumaczono na "Wiruajcy seks", no dlaczego, no?

[pamusz]

brezly napisał:

> Ehem, a dlaczego "Dirty dancing" przetlumaczono na "Wiruajcy seks", no
dlaczego
> , no?
Bo kto by poszedł na "Brudną potańcówkę", no kto? A seks i to wirujący? To jest
coś!!!

[tawananna]

Bo "Brudno tańcząc" brzmiałoby dziwnie nawet jak na polskie standardy
tłumaczeń )

[emka_1]

szczególnie, że dirty tu ma znaczenie "sprośny", a to słowo zakończyło swoją
karierę taneczną na tangu

[tawananna]

Tylko osób tłumaczących wszystkie -ing przez imiesłowy o taką wiedzę już bym
nie podejrzewała )

Co do "Dirty Dancing", to ...

[zakkahletz]

... czy nie uważacie, że mogłoby to być przetłumaczone "Nieczysty taniec"
lub "Podejrzany taniec" ? Element pewnego (komercyjnie atrakcyjnego)
niedopowiedzenia jest zachowany, znaczenie też, a nie ma tych namolnych i
nudnych jak flaki z olejem imiesłowów.

Cieszę się, że "dyskusyja sie rozwija" i zapraszam do wrzucania nowych
postów.

Kolejny przykład:"Przełamując fale".

[zakkahletz]

Az zal

[brezly]

Ze nikt nie spolszczyl "Trainspotting". Moglo byc wesolo.

PS. A jakbys widzial/a tak tlumaczony tytul "Much Ado About Nothing"?
"Wiele korowodow o niczejeceniu"?
A "Notting Hill"?)

[kicior99]

Jest taka slynna finska ksiazka "Tuulitikkuja lainaamassa", co filologicznie
tlumaczac znaczy "podczas pozyczania zapalek". Jednak "Pozyczajac zapalki"
brzmi o wiele lepiej...

Tak na mój gust, ...

[zakkahletz]

... w znaczeniu tego tytułu widać, że bez szkody dla zgodności z treścią
książki można by go przetłumaczyć jako "Pożyczanie zapałek" - będę się upierał,
że rzeczownik odczasownikowy w 95 proc. przypadków LEPIEJ się sprawdza w
polskich tytułach książek, filmów etc. niż imiesłów odczasownikowy.



kicior99 napisał:

> Jest taka slynna finska ksiazka "Tuulitikkuja lainaamassa", co filologicznie
> tlumaczac znaczy "podczas pozyczania zapalek". Jednak "Pozyczajac zapalki"
> brzmi o wiele lepiej...
>

[anaiss]

"śpiąc w płomieniu"

[emka_1]

brezly napisał:

> Ze nikt nie spolszczyl "Trainspotting".

proszę bardzo - "oświetlając pociągi reflektorem punktowym"

co do Trainspotting

[cptniamo]

Kiedyś widziałam w gazecie z programem telewizyjnym zapowiedź
filmu "Transportting". Może nikt nie spolszczył, ale za to ktoś samozwańczo
oswoił. Wyszedł transport, sport i trans. Od biedy pasuje do tematu filmu...

[emka_1]

nieczysty i podejrzany raczej nie, jakoś nie oddają wiernie myśli oryginału.
imho oczywiście. nieprzyzwoity juz jest blizej, ale starsznie kanciaste
brzmienie zresztą nie ma sie co tym przejmować, bo o tytule filmu i tak
decyduje dystrybutor, a nie tłumacz a temu wyraxnie wirował seks przed oczyma.

przy okazji tańczącego z wilkami - przedpremierowy pokaz był robiony niemal w
tym samym czasie co tłumaczenie listy dialogowej, co spowodowało, że promowano
film jeszcze nieprzetłumaczony, noi pamietam reklamy "tańca z wilkami"
tu imiesłów jest nie do przeskoczenia, bo tak tradycja nakazuje tłumaczyć
imiona indiańskie.

Ustosunkowywując ;) się:

[zakkahletz]

No, właśnie dlatego, żeby było dosyć intrygująco i niekanciasto, to myślę,
że "Nieczysty taniec" byłby niezgorszy. Trainspotting to przesiadywanie sobie
na pagórku o zmierzchu (albo i nie) i obserwacja przejeżdżających pociągów
(może to śmieszne, ale miało np. spory wpływ na Mistrza J.R.R. Tolkiena, a
ściślej jego fascynacje językowe - zainteresowanym chętnie podam więcej
szczegółów), ale o ile się orientuję, ma też pewne konotacje narkotyczne, czemu
oglądając (imiesłów - JESTEM ZARAŻONY, ARGHHH ...) ów filmik trudno się dziwić.

"Tańczący z wilkami" - tłumaczenie popieram w całej rozciągłości.

I jeszcze kolejne "-ąc": "Czekając na Godota" - to akurat też popieram, cały
utwór jest właśnie o czekaniu, jest ono w nim bardzo istotnym elementem. I Lech
Janerka kiedyś, jeszcze zanim puszka Pandory z "-ąc" się otworzyła, nagrał
utwór pt. "Leniwie lecąc", skądinąd świetny, szczerze zresztą polecam całą
twórczość Lecha J. !

[zakkahletz]

Jeszcze dwa okrutnie kwaśne przykłady: "See No Evil, Hear No Evil" - "Nie
widząc zła, nie słysząc zła" oraz "Monster's Ball" z Halle Berry - "Czekając na
wyrok" /courtesy to moja droga koleżanka Magda Brylant/. Po prostu maxymalna
żenada i tyle.

Dobrze, że nikomu nie przyszło do łepetyny ...

[zakkahletz]

... przetłumaczyć "Dead Man Walking" z Seanem Pennem i Susan Sarandon inaczej
niż tak, jak przetłumaczono, czyli "Przed egzekucją". Tutaj przynajmniej ktoś
się wykazał instynktem samozachowawczym. :]

nieno,

[emka_1]

każdy ma skojarzenia na jakie zasługuje, no i mnie "nieczysty" kojarzy się a. z
nieuczciwym, b. diabelskim. dopiero po dłuuugiej chwili związek "myśli
nieczyste" w wydaniu konfesjonałowym.

co trainspotting, planespotting, a nawet busspotting wiem, jednakowoż należy
uwzględnić tzw. wkład twórczy. niedościgłym wzorem są dla mnie: tłumaczący
odcinek morderstw w midsomer - "a tale of two hamlets" - opowieść o dwóch
hamletach, oraz ten, któremu wyszło, że kupiec bławatny to corn-flower
merchant. wiem, że to powtarzam kolejny raz, ale ci tłumacze powinni mieć
pomnik trwalszy niż ze spiżu

A co powiesz na ...

[zakkahletz]

... tłumaczenie "The Crucible" (dwuznaczny wyraz oznaczający "tygiel"
lub "próbę", obydwa pasujące do tematyki i klimatu sztuki/filmu)
jako "Czarownice z Salem" ? A już najbardziej rozwaliło mnie swego czasu - i
jeszcze od czasu do czasu budzę się przez to zgrzytając zębami ze złości -
tłumaczenie tytułu filmu "McQ" jako "Samotny detektyw McQ". No czy to nie są
szczyty ? A, jeszcze z ostatnich wymysłów: "Kubuś Puchatek i Hefalumpy". W
książce wyraz "hefalump" jest pomyślany jako po dziecięcemu przekręcony
wyraz "elefant", czyli w wersji polskiej powinno być coś jak "Kubuś Puchatek i
fłonie".

[cptniamo]

zakkahletz napisał(a):

> A, jeszcze z ostatnich wymysłów: "Kubuś Puchatek i Hefalumpy". W
> książce wyraz "hefalump" jest pomyślany jako po dziecięcemu przekręcony
> wyraz "elefant", czyli w wersji polskiej powinno być coś jak "Kubuś Puchatek
i
> fłonie".

Fłonie? Niezłe. Nawet lepsze niż hohonie - niejasno sobie przypominam, że w
starych edycjach Puchatka "hefalump" nosił miano hohonia (a może chochonia? -
nie wiem, czy to od ho-ho, czy od czegoś innego...)

no nie

[emka_1]

słoniocy i hohonie jest klasyką i do tego piękną, w hohoniu słychać przerażenie
prosiaczka ogromnym (że ho ho) słoniemstrach odbiera dech, wręcz dusi i
zamiast słonia jest hohoń.
co do czarownic, to "tytuł zastępczy". crucible ma jeszcze parę odcieni
znaczeniowych, no i z pewnością nie o sam tygiel chodzi, a proces walki dwóch
sił. z jednej strony odwołanie do krzyża, srogiej próby etc. a z drugiej- zważ
kiedy to było pisane i w jakim kontekscie politycznym. u nas tenże kontekst był
okreslany "polowanie na czarownice"
akurat się złozyło, ze czas nie służył tytułowi

[bonkreta]

owszem, ale prawa autorskie do hohoni mają spadkobiercy Ireny Tuwim, a nie
Disney, i stąd w filmach nie ma Kubusia Puchatka" tylko "Kubuś". I podobnie
zamiast hohoni są hefalumpy - choć faktycznie fłonie brzmiałyby o wiele, wiele
lepiej...

[zakkahletz]

Ciekawym, czy nazwę kapeli Killing Joke przyszło kiedyś na myśl jakiemuś
polskiemu recenzentowi muzycznemu określić jako "zabijając kawał" ... ;]

[thesilentman]

zakkahletz napisał(a):

Stąd też cenię sobie
> tłumaczenie "Tańczący z wilkami" - poniekąd też imiesłów odczasownikowy, ale
> przynajmniej użyty w funkcji rzeczownika.

1. Ciekawe zagadnienie. Gratuluję dostrzeżenia tej mody (zob. p. 4).

2. Każdy imiesłów jest odczasownikowy.

3. "Tańczący" to imiesłów przymiotnikowy czynny (pytanie: jaki?), a więc jest
on użyty w funkcji przymiotnika (nie - rzeczownika).

4. Imiesłów przysłówkowy współczesny służy do wskazania na taką czynność
podmiotu, która wykonywana jest równolegle ("współcześnie") z czynnością
określoną w orzeczeniu. Poprawnie użyty jest na przykład w zdaniu "Pisząc o
imiesłowach, słuchał Dream Theater".
W tytułach, o których mowa w niniejszym wątku (np. "Tańcząc w ciemnościach"),
brak tej głównej czynności (nazywanej przy pomocy orzeczenia), jest natomiast,
wskazywana przez imiesłów, czynność "wykonywana w tym samym czasie". Pytanie
brzmi: dlaczego imiesłów WSPÓŁCZESNY występuje samodzielnie? Przecież ma
oznaczać czynność wykonywaną "współcześnie" razem z inną (tak, jak imiesłowy
uprzednie oznaczają czynność wykonaną wcześniej, niż określana w orzeczeniu).

[bonkreta]

Pytanie
> brzmi: dlaczego imiesłów WSPÓŁCZESNY występuje samodzielnie? Przecież ma
> oznaczać czynność wykonywaną "współcześnie" razem z inną (tak, jak imiesłowy
> uprzednie oznaczają czynność wykonaną wcześniej, niż określana w orzeczeniu).

Bo o tym, co też dzieje się współcześnie z tym w tytule dowiesz się dopiero z
filmu

A mi się podoba "zając"

[szkola.be]

Też ma końcówkę -ąc,
ale w dopcipach to nie zajączek był idiotą

[enlightened]

Zupelnie sie z toba nie zgadzam, ze wiekszasc slow konczacych sie na -ing jest
uzywana jako rzeczownik. Predzej, mniejszosc...

[zakkahletz]

W ostatnich kilku tygodniach kilkanaście razy spotkałem się z tytułami polskich
artykułów/książek/utworów muz./etc. zawierających "-ąc", rozpleniło się to
tałatajstwo niepomiernie, prawdziwy "atak klonów", odbieram takie tytuły jako
strasznie pretensjonalne. :\

[zakkahletz]

Gunther Grass "przyznał się" do epizodu z Waffen SS, czym podbił zainteresowanie
swoją najnowszą, autobiograficzną książką. Jej tytuł na początku nakręcania
sprawy przez media był w Polsce tłumaczony "Przy obieraniu cebuli", co odpowiada
niemieckiemu oryginałowi, jest przyjemne dla ucha i oka, działa także na
wyobraźnię i przywołuje swojskie klimaty. Po krótkim czasie przeważył jednak
"trynd" stanowiący temat tego wątku - tytuł książki, z nielicznymi wyjątkami,
został zgwałcony do "Obierając cebulę" i w tej właśnie formie, z nielicznymi
chwalebnymi wyjątkami, pojawia się w mediach. K***a, kiedy to się skończy...

[gdabski]

> Te wszystkie "Wożąc Miss Daisy", "Tańcząc w ciemnościach", "Sypiając z
> wrogiem" etc.
> Stąd też cenię sobie
> tłumaczenie "Tańczący z wilkami" - poniekąd też imiesłów odczasownikowy, ale
> przynajmniej użyty w funkcji rzeczownika.

Gdyby "Tańczący z wilkami" w oryginale był zatytułowany "Dancing with wolves",
to pewnie też mielibyśmy "Tańcząc ...". Ale nie jest...

/Gdabski

[barone]

Jeżeli już jesteśmy (miałem zacząć "Będąc" ) przy filmach,
przypominają mi się takie dziwne tłumaczenia, jak:

"Die hard" - "Szklana pułapka" - pierwsza część może i szklana, a II i III ?
"Under siedge" - "Liberator" - nie mogę nic wymyśleć
"Married with Children" - "Świat według Bundych" - oryginalny tytuł
brzmi bardziej prostacko i komicznie, zgodnie z fabułą

[zakkahletz]

Jonathan Carroll - "Całując ul" (tytuł oryginału: "Kissing the Beehive").
Idiotyzm. O ileż lepiej, naturalniej i bardziej frapująco wyglądałoby i brzmiało
"Całowanie ula"!

[pam75]

"Całowanie ula" sugeruje,że mowa będzie o technice całowania wymienionego,
natomiast "Całując ul" - co sie może przydarzyć w czasie tej czynnosći.Jeśli
zwlczamy to -ąc, może bardziej odpowiednie byłoby "Przy całowaniu ula".
"Całujacy ul" myliłoby wykonawce - kto tu całuje? "Całujący ule" już nie myli.
ale w tresci ksiązki ul może oznaczać coś jednostkowego, co niesie słodycz lub
ból. Trzeba jednak znac bliżej temat.

[zettrzy]

> Te wszystkie "Wożąc Miss Daisy", "Tańcząc w ciemnościach"

w angielskim oryginale ten film ma tytul "Dancer in the dark", czyli "Tancerka w
ciemnosciach", skad to "tanczac"? nikt, ale to naprawde nikt nie przeczytal
tytulu? od tylu lat?

[zakkahletz]

Podrzucam dwa świeżutkie przykłady: "Czekając na cud" (film na DVD dołączony do
jednego z kolorowych pisemek) oraz kinowy "Czekając na miłość". Ufając w rychły
koniec imiesłowu o tego typu końcówce w jęz. polskim - bo innej rady na to
cholerstwo nie widzę...