ścielać

[aron2004]

u nas na wsi w lubelskim mówi się często "ścielać łóżko".

[jessyk]

u nos pościelać
"Pójdze chłopce ku mnie
piyknie ci pościelem
Dwa pniocki pod bocki
trzecim cie odziejem"

[oblas]

U nas:'pościelać łóżko'(ew.'pościelić łóżko'...

[oblas]

Ściela się słóme(słomą) w oborze(też i na Powiślu).

Za(ś)cielić-znaczy też zasłonić(zasłonić od wiatru),zakryć(zakryć ziemniaki w
piwnicy)

roz()ścielić-porozrzucać,oderwać(?)(chyba od 'rozczelić'-też jest)

z(ś)cielić-scalić,zjednoczyć(?)(od 'zczelić')

[ciupazka]

Jak se poscielis, tak sie wyśpis!

Mum jeszczek wincy:))

[oblas]

'przygotować łóżko do spania'-pościelić
'przygotować łóżko'-j.w.
'gotować łóżko do spania'-j.w.
'przysposobić łóżko do spania'(?)-j.w.
'gotowe łóżko do spania'-pościelone

'pościel łóżko!'
'ściel(i)(ij) łóżko!'

'ścielić łóżko'
'słać łóżko'(?)(rzadziej albo chodzi o 'zasłanie łóżka'?)
'ściełać łóżko'(?)
'zrobić sobie 'posłanie'(dość częste)

'kładź(przynoś;dawaj) pościel'
'kładź pierza(e)(przynoś,dawaj)'-j.w.(dawniej bardzo częste;też na Powiślu)


'pościelić łóźko'-przygotować do spania
'łóżko posłane'(?)-j.w.(lub może chodzi o 'zasłane'?)


'łóżko pościelane'-gotowe do spania
'łóżko posłane'-j.w.(rzadziej spotykane ; może bardziej chodzi o 'zasłane'?)

'rozbierz łóżko'-w znaczeniu 'rozłóż łózko'-gdy jest ono 'składane'
'rozłóż łóżko'-j.w.

'zasłać łóżko'-nałożyć na 'czyste ' lub 'gołe łóżko' narzutę
'zaścielić łóżko'-j.w.(wg mnie teraz rzadziej)
'posłać łóżko'(?)-j.w.(?)
'ściełłać łóżko'(?)-j.w.( jest 'ścielłać słomę' ale może i o ludzi też tu
chodzi?)
'nakryj łóżko'(?)
'zakryj łóżko'(?)
'przykryj łóżko' np.kocem,narzutą'(teraz dość częste)

'pokłada się'-zasypia;chce się mu spać
'pokładaj się'-idź spać

'obłuczę pościel'-tj.wkładam wnętrze kołdry lub pierzyby w poszwę
'powlekam(oblekam) pościel'-j.w.
'zawlec pościel'(?)-powlec pościel(chyba jest ale rzadko)

poszwa-rodzaj płótna do którego się wkłada wnętrze kołudry,pierzyny,poduszki
poszewki(poszwy) na poduszki
koperty-poszwy na kołdry
prześcieradło-płutno którym się zakrywa łóżko
jasiek-mała poduszeczka podgłówek;często jaśka po zasłaniu kładło się na wierzch
'podgłówek' lub 'zagłowek'-dłuższa poduszka pod głowę
poduchy-wielki poduszki
kołdry-z wełny lub pierza
pierzyna-z pierza
pled-gruby koc
kapa-rodzaj tkanej,wzorzystej narzuty
kilim-przykrycie na łóżko(wełniane),przeważnie 'pasiaste',mówiło się u nas nań
'pasiaczek'
(wg mojej mamy dawniej były na wsiach tylko 'kapy' i kilimy')
narzuta-nakrycie łóżka
siennik-kładzie się go na środkową część drewnianego wnętrza łóżka
(ja jeszcze w latach siedemdziesiątych spałem u mojej babci na Powiślu
na 'sienniku słomianym'(ze słomy) a nawet na 'słomianych poduszkach')

'nakryć do stołu'-położyć na stół sztućce,łyżki itd.
'zastawić stół'-przynieść dania
'stół zastawiony'-jadłem
'zastawa stołowa'-przybory stołowe
stolnica-deska na której się gniecie i wałkuje ciasto(gł.na kluski i pierogi)
'przybrać stół'-postawić kwiatki na nim,serwetki rozłożyć itp.
'zrobić 'przybranie stołu'-j.w.
'ubrać stół'-j.w.(dużo rzadziej)
'ustroić stół'-j.w.(dużo rzadziej)
'rozłożyć widelce,naczynia itd. na stole'
'położyć widelce itd.'(dużo rzadziej)

podać zupę,wodę itd.
'przynieść zupę,wodę itd.'(dużo rzadziej)
'roznieść napoje po stołach '(rzadziej;być może jest też 'roznieść zupę'?)

'umarynować(zamarynować) ogórki,grzyby'
'ogórki się 'kwasi' lub 'kisi'
'kapustę się 'kwasi' rzadziej 'kisi'
'kapusta kwaszona'-kiszona
'ogórki kwaszone','kiszone','skisłe'
(wg moich rodziców-też i na Powiślu- dawniej wszystko się 'kwasiło';chyba to
jest wypierane pod wpływem polskiego lub Warszawy na 'kiszone' wkażdym razie ja
mówię 'kiszone','kisić')
'kwaszeniaki'-ogórki przeznaczone do 'marynowania' lub 'kwaszenia'(u nas też
częste ale na Powiślu dużo bardziej)
'korniszony'-j.w.(u nas b.częste)
pikle-marynowane różne warzywa
marynata-woda,sól,ziele,ocet,cukier zmieszane razem
'roztrzepaniec'-rozbełtane zsiadłe mleko
'mleko zsiadłe'(najczęstsze)
'mleko skisłe'(dość częste)
'mleko kwaśne'(dość częste)
'mleko kwaszone'(?)(albo bardzo rzadkie)
'mleko skwaszone'-nienadające się do użytku;;może też w znaczeniu 'zwarzone'(?)
'mleko się 'owarza' na ser'-gotuje
'zwarzyło' się mleko'-w trakcie gotowania zrobiły się takie 'krupy','serki'
weki-słoiki w których się przechowuje marynaty-zakręcane na gumkę;'wek' się
gotuje żeby się 'zassało'(tak by nie dochodziło powietrze do środka)

spiżarnia,spiżarka-przechowalnia żywności
komórka-j.w.(rzadziej)(też w znaczeniu takiego 'różnego składowiska')