to teraz 'F' ;)))

[purple_haze]

czytałam kiedyś, że głoska 'f' nie występuje w wyrazach rdzennie polskich.
jest do dźwięk zapożyczony. nie pamiętam, czy było w tym tekście coś nt.
innych języków słowiańskich i ich stosunku do 'f'

czy w takim razie np. 'ufać' to wyraz, który brzmiał kiedyś inaczej (i
dopadła go na jakimś etapie reforma ortografii), czy może zapożyczony?

jakie inne dźwięki w polskim są wynikiem zapożyczeń, choć na pierwszy rzut
oka tego nie widać? do głowy przychodzi mi 'ti' ('tiara'), 'si'
('sinus'), 'żi' ('żigolo').

[klymenystra]

wszystkie na "e"

[kicior99]

klymenystra napisała:

> wszystkie na "e"

etam... =)

[skarbek-mm]

Ja czytałam, że f nie występowało w polszczyźnie mniej więcej w początkach
chrześcijaństwa (u nas), stąd Szczepan i Stefan to to samo imię zapożyczone w
dwóch różnych okresach, kiedy trwały różne procesy językowe. Zdaje się, że w
XIII - XIV f już występowało.
Natomiast gdzie indziej czytałam, że w małopolskich wersjach słowa na chw-
zaczynały się na f-, np. chwała : fała, ale nie pamiętam jakiego okresu
dotyczyła uwaga, może być, że XIX wieku

Pozdrawiam

Skarbek

[gree]

Na Podhalu "ch" nadal czesto wymawia sie jak "f". Nazwisko pisane "Kuchta" to
"Kufta".
gree

[wichrowe_wzgorza]

Fonem 'f' nie mial swoich odpowiednikow w okresie przedpolskim. Na ich
powstanie złożyło się współdziałanie trzech grup czynników:
1) upodobnienia w grupach spółgłoskowych i uproszczenia grup spółgłoskowych, np
sv=sf (svat'= sfat); xv -> xf-> f (xvała -> xfała ->fała; xvil'a ->xfil'a -> fila);

2) upodobnienia niesystemowe róznych grup spółgłoskowych oraz ubezdźwięcznienia
spółgłosek w wygłosie:
up'vati ->upvać-> upfać-> ufać
stav'-> stav-> staf

3) zapozyczenia z języków obcych ( łaciny, niemieckiego i czeskiego), w których
spółgłoska f występowała, np:
łac. fero/ łac. operor -> niem. Opfer -> czes. ofera -> stpol. of'era, of'ara ->
pol. ofiara

Zanim fonem f został przyjęty w polszczyźnie, w wyrazach pochodzenia obcego
zastępowano je przez p -b, np. łac Fabianus -> pol. Pabian ( poźniej fabian);
łac. Christophorus -> pol Kristopor dzis Krzysztof

Pierwsze dwa procesy mogły zaistniec po przegłosie lechickim ( do IX w.), proces
trzeci nasila sie od XII wieku, natomiast od XIII w. fonem f wzbogacił system
konsonantyczny polszczyzny.

za. K. Długosz- Kurczabowa, S. Dubisz, Gramatyka historyczna języka polskiego

dziękuję

[purple_haze]

bardzo to było ciekawe
zadałaś sobie dużo trudu. jeszcze raz dziękuję

proszę... (n/t)

[wichrowe_wzgorza]

[plazzek]

Do tego wykładu warto dodać słowo 'barwa', zapożyczenie z niemieckiego słowa
obecnie znanego jako 'Farbe'. Podobnież w najstarszym okresie 'f' było
przejmowane jako 'b', potem 'p', a na koniec 'f' się przyjęło.

Pzzez długie lata mieszano w wymowie ch, f i chf. Stąd m.in. Falenty
(Chwalęty), kafel (z niemieckiego Kachel) itp. Ciekawe, że takie pomieszanie
występuje też między różnymi narzeczami germańskimi: niem. Kraft, hol. kracht;
hol. achter, ang. after; niem. lachen, ang. fon. laf; a znaleźć je można i u
Słowian (potoczne 'fala' u Serbów w miejsce 'hvala').

[skarbek-mm]

plazzek napisał:

> Do tego wykładu warto dodać słowo 'barwa', zapożyczenie z niemieckiego słowa
> obecnie znanego jako 'Farbe'. Podobnież w najstarszym okresie 'f' było
> przejmowane jako 'b', potem 'p', a na koniec 'f' się przyjęło.
>
To by nas jeszcze na manowce romanistyki sprowadzało, tzn. przejście b:w
(farba:barwa). W hiszpańskim istne z tym pomieszanie w stosunku do łaciny, bo i
b i v wymiawiane są jako dwuwargowe - a to czy trące czy wybuchowe od kontekstu
zależy.
Czyżby w dawnej polszczyźnie w było wargowe, potem dopiero stało sie wargowo-
zębowe i stąd zmiana farbe:barwa?

Pozdrawiam

Skarbek

[wichrowe_wzgorza]

skarbek-mm napisała:


>
> Skarbek

Zanim ukształtował się polski system konsonantyczny: p, b, v, m i ich
odpowiedniki miękkie były dwuwargowe.

pozdrawiam

F:ch

[skarbek-mm]

A propos zawirowań pomiędzy f i ch, właśnie w niedzielę miałam moment
zwątpienia co do tego jak się mówi wąż ogrodowy: szlauf czy szlauch? Mam
odczucie, że to pierwsze to takie bardziej z mojej wioski, a to drugie, przez
to, że mniej wygodne w użyciu i odmianie jest poprawne

Pozdrawiam

Skarbek

[jacklosi]

W mojej wiosce też mówią szlauf. Ale w czym szlauf jest wygodniejszy od
szlaucha?

[skarbek-mm]

Pewnie to tylko kwestia przyzwyczajenia, tak jak wygodniejszy jest łepek niż
łebek.

Pozdrawiam

Skarbek