Organizacja - Jak to sie robi w Paryzu ?

[baloo]

Witam

Zgodnie z obietnica wstukam tu kilka danych na temat francuskiego
stowarzyszenia tlumaczy literackich (? – taki dziwny termin wprowadzony,
zeby sie odroznic od tlumaczy technicznych) - Association des Traducteurs
Littéraires de France (ATLF).

Dane zostaly zaczerpniete wylacznei z Internetu, przede wszystkim ze strony
Stowarzyszenia

www.atlf.org/

oraz z kilku stron niezaleznych (prywatnych, czy tez zwiazanych czasopismami
literackimi).

Poniewaz zakladam, ze oprocz Matki Zalozycileki wiekszosc z was posluguje sie
innymi jezykami, pozwolilem sobie na przetlumaczenie ogolnej struktury
strony, kilku fragmentow tekstow i na pare komentarzy. Jesli ktos bedzie
chcial wiedziec wiecej na jakis szczegolny temat, to prosze pytac a ja i
Millefiori postaramy sie wyszperac tam interesujace informacje.

Ponadto – jesli jest ktos, kto zna z autopsji dzialalnosc tego
Stowarzyszenia, proszony jest o kontakt.

Isanda proszona jest o informacje z Wilekiej Brytanii

Szwedzka proszony jest o informacje ze Szwecji.

Razem moze uda sie stworzyc przeglad, jak tlumacze radza sobie bez STP

----------------------------------

Strona glowna, oprocz adresu, numeru konta i prosby o wsparcie zawiera (na
dzien dobry) "Dekalog Tlumacza". W nieudolnym (bo pospiesznym) tlumaczeniu
brzmi on tak :

1. Uwaznie czytaj tresc umowy
2. Nie pracuj bez umowy
3. Nie zaczynaj tlumaczenia bez zaliczki
4. Odmow wiazania zaplaty z terminem publikacji
5. Przestrzegaj terminow
6. Przestrzegaj "Kodeksu deontologiczengo" ( jego tekst jest podany dalej)
7. Sprawdz swoj tekst przed wyslaniem
8. Domagaj sie poszanowania imienia swego
9. Uzyskaj ( w sensie : domagaj sie skutecznie ;oD) godziwe wynagrodzenie
10. W razie klopotow skonaktuj sie z ATLF

-----------------------------------

O Stowarzyszeniu :

Powstalo w 1973 przez odlaczenie sie od istniejacej wowoczas
organizacji,zbyt zorientowanej (zdaniem "secesjonistow") na tlumaczenia
techniczne. Na poczatku liczylo ok. 100 czlonkow, w tym sporo uznanych
nazwisk (to taka dygresyjka na temat miernot), teraz liczy okolo 750
czlonkow, w tym wiele znanych i uznanych "nazwisk", tlumaczacych w sumie z 45
jezykow.

Celem jest obrona praw tlumaczy majacych prawa autorow (chyba znowu w
odroznieniu odtlumaczen techniczynch na zlecenie ?) oraz promocja jakosci
tlumaczen literackich.

ATLF dziala w 5 kierunkach.
- wzgledem tlumaczy : porady, informacje oprawach oraz obrona
poszkodowanych. Promocja profesjonalizmu tlumaczen wsrod samych tlumaczy –
stowarzyszonych i nie, zawodowych i nie (znaczna czesc stanowia
tlumacze "dorywczy")

- wzgledem wydawcow : wcelu poprawienia stosunkow miedzy stronami umow i
zapewnienia tlumaczem miejsca naleznego im w swietla prawa o wlasnosci
intelektualnej oraz kodeksu postepowania (tu nie chodzi o K.p.cywilnego,
tylko o procedure zawiera i wywiazywania sie z umow wydawniczych i
translatorskich – jesttaki odpowidni dokument)

- wzgledem wladz – petycje, zwracanie uwagi na koniecznosc rozwiaywania
konkretnych problemow prawnych, finansowych i socjalnych zwiazanych z zawode.
No,lobbing, jednym slowem.

- wzgledem swiat akultury. Podkreslanie obecnosci tlumaczy i ich znaczenia.
Organizowanie spotkan poswieconychzagadnieniom teoretycznym i praktycznym ,
warsztatow (m.in. przez dwa stworzone stowarzyszenia) , obecnosc na roznych
imprezach i salonach wydawniczo-translatorskich, popieranie ksztalcenia i
doksztalcania.

- wzgledem prasy i innych mediow. Miedzy innymi pilnowanie wzmianek o
tlumaczach.

Stowarzyszenie zostalo uznane prze tzw. "czynniki oficjalne", wiec ma gesta
siec powiazan z roznymi instytucjami panstwowymi, polpanstwowymi, zawodowymi
i samorzadowymi (ale to juz jest specyfika francuskiej centralizacji
wszystkiego)

----------------------------------------------

Wladze i fukcjonowanie Stowarzyszenia :

12 osobowa Rada Nadzorcza , a z niej 4 osobwy Zarzad, wybierane co roku na 1
rok na Walnym Zgromadzeniu maja zapewnic sprawne dzialanie Stowarzyszenia.
Wszystkie fukcje sa NIEODPLATNE i szybkorotacyjne ;oD (roczne) , w gre moze
ewentulanie wchodzic zwrot poniesionych kosztow.
Przy takiej strukturze nie moze byc mowy o przyklejeniu sie do stolka i
robieniu kariery funkcyjnej.

Aby zostac czlonkiem ATLF, nalezy miec juz przetlumaczona,wydana i
wynagrodzona zgodnie z Ustawa o Prawie Autorskim co najmniej jedna ksiazke.
Skladka roczna wynosi 55 €. Sporo, ale za to dostaje sie te wszystkie
wymienione wyzej publikacje + porady i obrone (dyzurny telefon, e-mail, fax).

(c.d.n.)

C.D. - Publikacje i porady

[baloo]

Publikacje Stowarzyszenia :

a) Spis tlumaczy (czlonkow Stowarzyszenia) , aktualizowany co dwa lata i
rozsylany bezplatnie do wszystkich wydawcow i instytucji zatrudniajacych
tlumaczy.

c) teksty prawne i poradniki, w tym sporzadzany co roku na podstawie ankiety
spis honorariow z roku ubieglego (min, max, srednie, wg jezykow), Kodeks
deontologiczyn (obowiazkow tlumacza), Kodeks postepowania (? – code des usages –
cos w rodzaju spisu procedur dot. Zawierania i wywiazywania sie z umow przez
obydwie strony , teraz nie wiem, jak to przetlumaczyc), dossier temnatyczne
(prawo autorskie, podatki, opieka spoleczna, etc) orazinformacje dotyczace
stowarzyzsen "corek" (Atlas – Stow. Organizujace paneledyskusyjne w Arles, oraz
Miedzynarodowe Kolegium Tlumaczy Literackich – tezw Arles – cos w rodzaju Domu
Pracy Tworczej ;o))

c) Biuletyn Informacyjny – bezplatny (znaczy, oplacony skladka czonowska) ,
rozsylany wszytkim czlonkom. A w nim :
- informacje wewnetrzne (sprawozdania z Zarzadu i Zjazdu, zawiadomienia o
szkoleniach i warsztatach itepe itede )
- aktualnosci , glowniezmiany w legislacji dotyczacej Prawa autorskiego,
podatkow, skladek ZUS-u i wszystkiego , co dotyczy tlumaczen i wydawnictw

d) "TransLittérature" – czasopismo (2 numery rocznie), rozsylane bezplatnie
czlonkom stowarzyszenia lub odplatnie osobom nie stowarzyszonym. Istnieje od
1991, jest redagowane przez tlumaczy i poswiecone wszelkim aspektom
translacji. A w nim dzialy :
- Ramie w ramie : porownanie kilku tlumaczen tego samego tekstu (i dyskusja,
np. Czy tlumaczenia najnowsze sa zawsze najlepsze, etc..)
- Dziennik Pokladowy : Na podstawie konkretnych przykladow , wybrany tlumacz
opisuje swoje refleksje, watpliwosci , odczucia i odkrycia w miare postepu
tlumaczenia.
- Trybuna : do wyrazania osobistych opinii na dowolny temat (jak sama nazwa
wskazuje)
- "Dossier tematyczne" , skladajace sie z kilku tekstow na zadany temat
(np. "Tlumaczenia dla mlodziezy"; "Szkoly tlumaczy", "Tlumacenie
kryminalow", "Biblia", etc). Maja tu tez odbicie coroczne panele dyskusyjne
(warszaty) odbywajace sie kazdej wiosny w Arles (Atlas – organizuje je
Stowarzyszenie "corka", powstale chyba tylko w tym celu) i poswiecone
translatoryce
- Ksztalcenie : opis (i wrazenia) kursow odbywajacych sie we Francji, Europie
i na swiecie.
- Profesja : opis stanu profesji w roznych dziedzinach i krajach (stan prawny,
aspktyfinansowe, etc)
- Warsztat tumacza : wizyta u jakiegos znanego tlumacza. Kariera, sposob
pracy, "tricki", roznosci zwazane z warsztatem.
- Lektury : recenzje z dziel i tomow pokonferencyjnych poswieconych tlumaczeniom
- "Droga zyciowa" : opis kariery wybranego tlumacza, ktory przyzynil sie
dowzrostu prestizu zawodu
- krotkie newsy, informacje o nagrodach, spotkaniach, etc...


---------------------------------

Aktualnosci : zawiadomienia o spotkaniach (m.in.o dorocznych warszatatch w
Arles)

--------------------------------

"Profession Traducteur"

Na tej podstronie zebrane sa linki do kiku krotkich opracowan tematycznych :

Ochrona zawodu, Podatki, wysokosc honorariow (za rok ubiegly), faktury, Umowa,
Procedury (ten "Code des usages"), Info o stypendiach dla tlumaczy, wyniki
ankiety socjologiczenj (plec, przekroj wiekowy, ilosc tlumaczen, zarobki,
procent tlumaczy zawodowych, polprofesjonalnych i dorywczych, glowne problemy
zawodowe wg w/w kategorii , zmiany jakiezaszly miedzyankieta z 1981 a 1998) .
W przygotowaniu : Parwo auorskie, Ksztalcenie zawodowe i kilka innych rubryk
(np. Eseje).

----------------------------------

Baza danych z wyszukiwarka

Baza tlumaczy, wg. nazwiska, pseudonimu, jezykow "z" i "na", tytulow ksiazek,
dziedziny, kraju. Chyba obejmuje tylko czlonkow, ale nie jestem pewny.

--------------------------------

Ksztalcenie tlumaczy

Lista Uczelni (Wydzialow) ksztalcacych tumaczy. Krotka notka (adres, telefon,e-
mail) oraz krotki opis zajec (lista, ilosc godzin, zawartosc)

-----------------------------------

Podstrona tylko dla czlonkow Stowarzyszenia

Nie mialem dostepu do tresci, ale sa tam :
- Forum dyskusyjne,
- FAQ (w przygotowaniu)
- wzory dokumentow do sciagniecia (m.in.kalkulator odliczania skladek ,
podatkow i innych poracen oraz wzor zlosliwego listu do wyslania dziennikarzom
i publikatorom nie uwzgledniajacym nazwiska tlumacza przy opisie ksiazki. Sa
tez pewnie i inne dokumenty,ale jak juz napisalem, nie ma tam dostepu)

(c.d.n.)

[baloo]

Podstrona "Dokumentacja"

Kilka dokumentow w formacie *pdf do sciagniecia i druku :

- "Code des usages" – czyli procedury (to jest oficjalny dokument parafowany
przez stowarzyszenia tworcze i zwiazek wydawcow)
- Ankiety socjologiczna (wspomniana wyzej)
- Formularz kandydacki
- Wzor umowy
- Honoraria 2002-2003
- Wywiad z Claire Cayron, tlumaczka literatury portugalskiej

--

Podstrona FAQ : w budowie (tylko dla czlonkow)

--

Podstrona z linkami do uzytecznych stron www, dosc kompletna , ale niektore
linki zostaly zle zrobione i trzeba laczyc sie "na piechote"

--

Slowniczek terminow zwiazanych z prawem i z warsztatem. Mocno niekompletny,
chybaw budowie ?

--

Kontakty : Adres, spis aktualnych czlonkow Rady i Zarzadu, wraz z adresami i
kontaktem e-mailowym.

--------------------------------------------------------------------


A teraz uwagi moje :

Gdy sie przebrnie przez wszystko, to obraz jestdosyc zachecajacy. Oczywiscie na
podstawie samej strony www nie mozna wnioskowac, bo obraz jest mocno
wyidealizowany , wiec zaczale szukac dalej, na innych stronach.

Na pewno ukazuja sie wymienione publikacje , wiec funkcja informacyjno-
kontaktowa jest spelniona.

Na pewno odbywaja sie te spotkania w Arles, znaczy srodowisko dziala.
Pytanie,jak liczen ijaka jest jakosc wystapien. Dostepu do tekstow nie mialem,
ale i tak w porownaniu z naszym marazmem jest to niebo a ziemia.

W necie nie bylo zadnych w zmianek o aferach zwiazanych z funkcjonowaniem ATLF,
nie bylo narzekan na dzialanosc pozorna.

Bylo za to powolywanie sie na publikacje ATLF w zwiazku ze stawkami, bylo
tez "mea culpa" (tlumaczka skarzyla sie na klopoty z Wydawca,przyznajac , ze
postepowala niezgonie z zaleceniami Stowarzyszenia "z powodu noza na gardle" i
ze ja za to pokaralo klopotami z zaplata i publikacja – patrz Yanga ;oD)

Byly tez odniesienia do ATLF w czasopismach poswieconych
literaturze ,wydawnictwom i tlumaczeniom.

Aha, gwoli uczciwosci . nie znalazlem ani slowa o promocji czy pomocy mlodym
tlumaczom, a z ankiety wynika , ze Stowarzyszenie stowarzysza towarzyszy dosc
leciwych (znaczy, jesli sie wezmie srednia wieku). Byly natomiast nainnych
stroanch www uwagi ogolne o rynku tlumaczen literackich we Francji, ze bardzo
jest trudno przebic sie nowicjuszom. Czyli jak wszedzie. Czyli uwagi Pawla
o "organizacji staruchow" moga miec jakies odbicie w rzeczywistosci ;o) No ale
ja na przyklad nie wierze w silowa promocje mlodziezy, a Stowarzyszenie nie ma
nigdzie wpisanego celu zalatwiania kontraktow komukolwiek. I chyba nigdzie tak
nie jest.

No i to wszystko , co moge powiedziec na ten temat. W sumie podobal mi sie ten
sposob zorganizowania, ale chetnie poczytalbym kilka uwag od kogokolwiek, kto
zna to od kuchni. I jak to sie robi gdzie indziej ;o)

Ewentualnym narzekajacym na ogolna niemoznosc przypominam, ze obecna sile ATLF
osiagnelo stopniowo, pracujac nan przez 30 lat.

Klaniam nisko wszystkim i czekam na odzew

Baloo

PS : Przepraszam za fatalny "przeklad" i za literowki. Wszystko to robilem w
duzym pospiechu.

Baloo, jesteś WIELKI n/t

[hajota]

[millefiori]

Ballo Nieoceniony, kazdemu forum zycze TAKIEGO OJCA CHRZESTNEGO!


Z wdziecznoscia dygam obunoz,

Millefiori z Budy
(w tumanach sniegu, zawieji i swietle blyskawic)

UNESCO - Karta Tlumacza

[millefiori]

Zgodnie z wytycznymi Baloo, Ojca Chrzestnego, zakasalam rekawy:

Odwiedzcie strone Miedzynarodowego Stowarzyszenia Tlumaczy

www.fit-ift.org/english/download.html
i tam, w formacie PDF znajdziecie dwujezyczny (fr. - ang.)
tekst
Zalecenia z Nairobi (prawna ochrona tlumaczy i tlumaczen, podniesienie statusu
tlumacza) + Karty Tumacza.

oraz tekst Manifestu (w kilkunastu jezykach).

- Karta Tlumacza po polsku

[millefiori]

www.tepis.org.pl/biuletyn/40/fit.htm
Pragne zwrocic uwage na pkt. 8 i 9 rozdzialu I

"8. Tłumacz nie powinien uprawiać nieuczciwej konkurencji w wykonywaniu swego
zawodu, w szczególności zaś nie powinien przyjmować wynagrodzenia poniżej
wysokości ustalonej przez prawo, odpowiednie przepisy, zwyczaje lub jego
organizację zawodową.


9. Tłumacz w żadnym razie nie powinien zabiegać o taką pracę lub przyjmować jej
na takich warunkach, które poniżałyby jego godność osobistą lub zawodową."

19., Rozdzial II

"19. Za każde publiczne wykorzystanie jego przekładu tłumacz ma prawo do
wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie lub przez prawo."

oraz caly Rozdzial III.

A teraz clou - na tej samej stronie Googli, tuz obok strony Tespis z Karta
tlumacza w jez. polskim wyswietlila mi sie reklama biura tlumaczen:


XXXXXXXXX
Tłumaczymy za darmo!
Certyfikat ISO 9001:2000
www.XXXXXXXXXXXXX

(za darmo dla firm, 3 razy w miesiacu po 100 znakow, jak sie doczytalam na
stosownej stronie)



Karte tlumacza z języka angielskiego przelozyla Danuta Kierzkowska.

errata

[millefiori]

millefiori napisała:

>
> Millefiori z Budy
> (w tumanach sniegu, zawieji i swietle blyskawic)

Zawiei oczywiscie, chyba mnie zawialo na tych wichrowych wzgorzach budanskich...

[yanga]

Baloo jesteś wielki! A ja to już w ogóle siedzę pod stołem i się wstydzę... Nie
wiem, czy w Anglii jest taka organizacja, ale trzymam w ręku książkę wydaną
przez nie byle kogo, bo Chancellor Press, pod tytułem "Great Cat Tales"
(wspaniała!)W środku zgodnie z tytułem - opowiadania i wiersze o kotach różnych
autorów - anglo i nieanglojęzycznych. Wśród nich: Perrault, Zola, Gautier,
France, La Fontaine. I ani jednego nazwiska tłumacza, zero, nul. Nie jest to
przykład odosobniony. Więc jak - tam nikt się nie upomina o swoje prawa?

Index Translationum

[millefiori]

portal.unesco.org/culture/en/ev.php@URL_ID=7810&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html

Stowarzyszenia tlumaczy na swiecie

[millefiori]

portal.unesco.org/culture/en/ev.php@URL_ID=1611&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=-473.html

Tu jest chyba wszystko, co chcemy wiedziec, rozpisane na rozne kraje....

Jerzy Pienkos - Podstawy przekladoznawstwa

[millefiori]

www.zakamycze.com.pl/?cmd=katalog,13,149&PHPSESSID=4b2a815fd6a33e8bae18739cae17b704

tamze spis tresci, w ktorym m.in.

Rozdział V: Status prawny i socjalny tłumacza.
Rozdział VI: Międzynarodowe regulacje prawne w zakresie ochrony przekładu i
tłumaczy. Stan obecny i perspektywy.
Rozdział X: Narodowe i międzynarodowe organizacje tłumaczy. Karta tłumacza.

No no

[baloo]

Ja juz utonalem pod zwojami linek - wieczor caly je odwijam ;o)

Dzieki Ci, Matko Zalozycielko.

B.

Bajki - do Yangi

[baloo]

Ysanda,

No jesli chodzi o bajki to ja jestem spec z powodu ze progenitura. I w ciagu
ostatnich lat nie zauwazylem, zeby ktokolwiek gdziekolwiek pisal nazwiska
tlumacza (no, moze cos mi umknelo). Wydaje mi sie, ze Wydawnictwa biora jakies
pierwsze z brzegu tlumaczenie XIX lub wczesno XX-wieczne i mniej lub bardziej
udatnie je uwspolczesniaja. A niekiedy spisuje sie te bajki na nowo, tez na
podstawie dowolnie wybranej wersji wspolczesnej.

zauwaz, ze przy wielu bajkach nie ma nawet autora. Po prostu same sie kiedys
tam napisaly. Z klasyki to chyba tylko Andersen figuruje zawsze jako autor,
choc w srodku to juz roznie bywa - niekie strasznei jest ten tekst
sponiewierany.

I tak jest we wszystkich jezykach, jak mniemam.

B.

[isanda]

Brytyjski IoL jest organizacją zrzeszającą językoznawców, zaś jeden z czterech
oddziałów zrzesza tłumaczy.
Jak dotąd nie sprawdzałam zbyt dokładnie, jaką pomoc i ochronę praw tłumaczy
gwarantuje ta organizacja, bo nie było potrzeby. Jak dotąd, w całej mojej
karierze tylko raz zdarzyło mi się mieć mieć klienta opieszałego w wypłacaniu
należności. No i właśnie wtedy przypomnienie mu IoL natychmiast poskutkowało
i do dziś kochamy się jak dwa aniołki.
A teraz trochę tego, co wyczytałam - na polecenie Baloo – w stosie papierów,
którymi wspiera nas moralnie IoL:

Z Poradnika dla Członków
....
Należy zachować ostrożność w wypadku gdy kontrakt proponowany przez
zleceniodawcę budzi nasze wątpliwości. W takim wypadku radzimy skontaktować
się z nami przed podpisaniem kontraktu, aby zasięgnąć porady naszego prawnika.
[Dla członków IoL konsultacje te są bezpłatne – dopisek tłumacza, czyli mój]

....Szczegółowe omówienie poszczególnych kluczowych punktów współpracy,
takich jak:
·wzór kontraktu
·ceny
·sposób uzgodnienia cen
·forma i termin wypłaty
·postępowanie w wypadku, gdy zleceniodawca nie wywiązuje się z
powyższych zobowiązań
·odszkodowanie za nie wywiązanie się z zobowiązań
·postępowanie w wypadku, gdy zlecenie zostaje wstrzymane, zmienione,
opóźnione lub wycofane
·prawa autorskie tłumacza
·prawo ochrony własności intelektualnej
·prawa tłumacza
·wypadki losowe przyczyną ustania zlecenia
·skargi i zażalenia (zarówno ze strony tłumacza jak i klienta)
·kwestie sporne – IoL jako mediator
·kwestie sporne dotyczące terminologii
·korekta
·poufność (bardzo ciekawy rozdział)
·zleceniodawcy żądający bezpłatnych tekstów próbnych (bardzo mi się podoba np.
zdanie, które IoL radzi serwować klientom w takich przypadkach: Każde
tłumaczone musi być zapłacone. Ponieważ jestem tłumaczem o kwalifikacjach
uznanych przez IoL nie widzę potrzeby wykonania bezpłatnego „testu”.
·zakres dpowiedzialności prawnej tłumacza i klienta

Dodam jeszcze, że kontakt z IoL jest łatwy i przyjemny, Są na każde zawołanie.
Na przykład dziś poprosiłam o te papierzyska - Baloo kazał – no i w mig
przysłano mi e-mailem 20 stron.

To na razie tyle, szefie, wedle rozkazu
do usłyszenia wkrótce

do Isandy : Kazanie.

[baloo]

isanda napisała:
Jak dotąd, w całej mojej karierze tylko raz zdarzyło mi się mieć mieć klienta
opieszałego w wypłacaniu należności. No i właśnie wtedy przypomnienie mu IoL
natychmiast poskutkowało i do dziś kochamy się jak dwa aniołki.

<<<<<<<< I to jest bardzo piekne i tak wlasnie powinno to funkcjonowac. Zadnej
przemocy, sama slodycz i szantazyk delikatny na pograniczu lagodnej perswazji.
Nazwa Organizacji powinna dzialac jak wezwanie Imienia Yahve ;o)



Isanda : ·zleceniodawcy żądający bezpłatnych tekstów próbnych (bardzo mi się
podoba np. zdanie, które IoL radzi serwować klientom w takich przypadkach:
Każde tłumaczone musi być zapłacone. Ponieważ jestem tłumaczem o kwalifikacjach
uznanych przez IoL nie widzę potrzeby wykonania bezpłatnego „testu”

<<<<<<<<< No wlasnie. Z tym, ze na przyklad ITI ostrzega, ze w przypadku
nieposiadania odpwiednich dyplomow, nalezy sie spodziewac egzaminow ze stron
kontrahentow , np. Agencji Tlumaczen.



Isanda : Na przykład dziś poprosiłam o te papierzyska - Baloo kazał – no i w
mig przysłano mi e-mailem 20 stron.

<<<<<< No, no, pruska sprawnosc i dyscyplina. Ech, pomarzyc mozna.
A co do kazania , to Baloo prosil, a nie kazal. Bardzo grzecznie prosil,
albowiem poniewaz kazac, to on moze najwyzej swoim dzieciom , zeby wieczorem
swoj pokoj sprzatnely, a i to ostatnio cos nie ten teges ;o)


Dzieki w imieniu sluzby. Bedzie Ci to odtanczone.
;o)

B.

[yanga]

Owszem, Perrault to bajki (ta była o Kocie w butach). Ale Zola? France?
Gautier? Pewnie zmylił Cię tytuł książki, tutaj "tales" to raczej opowieści.

[baloo]

Kajam sie. Przeczytalem Twoj post zbyt nieuwaznie (w odroznieniu od "niezbyt
uwaznie") i wpadly mi w oko tylko bajki, Perrault i La Fontaine.

To rzeczywiscie kiepskie praktyki, nawet jesli ci tlumacze juz od dawna nie
zyja. Zazwyczaj w antologiach przykazym utworze tlumaczonym jest nazwisko
tlumacza.

[millefiori]

nawet jak tekst (oryginal czy przeklad) stal sie wspolnym, ogolnodostepnym
dobrem, to zgodnie z obowiazujacymi przepisami nic nie zwalnia wydawcy od
podania nazwiska tlumacza. Jesli autor jest anonimowy z wlasnej woli(bo takim
chcial np. pozostac), czy tez z powodow sil wyzszych (bo jego nazwisko uleglo
zapomnieniu na przestrzeni dziejow) to nic nie stoi na przeszkodzie by napisac
uczciwie: przeklad/tekst anonimowy. W razie odkrycia kto zacz mozna sprostowac
w nastepnym wydaniu.

Jak to sie robi w Paryzu - pieniadze.

[baloo]

Zapomnialem napisac poprzednio, jak sie we Francji placi tlumaczom – juz
nadrabiam.

Zaplata naliczana jest wg znormalizowanej strony liczacej 25 linijek po 60
znakow, czyli 1500 znakow (ze spacjami).

Poniewaz podstawa naliczania jest ilosc znakow w oryginale, to stosuje
sie "wskazniki rewaloryzacyjne" wlasciwe dla kazdego jezyka. Na przyklad
przyjmuje sie , ze przy tlumaczeniu z angielskiego nafrancuski tekst "puchnie"
o ok. 20 % i o taki procent podwyzsza sie kwote koncowa wynikla z liczenia
znakow w oryginale angielskim.

Nalezy tez doliczyc ewentualne dodatki za trudnosci zwiazane ze szczegolnie
trudna skladnia lub slownictwem oryginalu, koniecznoscia wiekszej kwerendy
bibliotecznej, koniecznoscia wprowadzania dodatkowych zmian w strukturze
utworu (np. skroty, przeredagowania), krotkimi terminami a takze w przypadku
wydan luksusowych, komiksow oraz szczegolnych kompetencji i slawy tlumacza
(!!!!)

Jesli wydawca placi tlumaczowi ryczaltem (bez pozniejszego prawa do dochodow z
praw autorskich), to oplata za strone tlumaczenia powinna byc znaczaco (!)
wyzsza.

-----------------------------

A teraz wlasciwa procedura :

Przed i po przetlumaczeniu (czyli odpowiednik naszego honorarium) :

Zdziwilo mnie, ze nie ma tam w ogole mowy o honorarium, przewija sie natomiast
wszedzie termin "à valoir" czyli jakby zaliczka na poczet [dochodow z praw
autorskich]. I cala zaplata zwana u nas honorarium jest tym terminem okreslana.

Ta zaliczka wyplacana jest w dwoch ratach. Pierwsza – w chwili podpisania umowy
i dopiero po jej otrzymaniu tlumacz powinien zasiadac do pracy.

Jesli tlumacz nie wywiaze sie z terminu przewidzianego umowa (ani z drugiego
terminu , ustalonego razem z wydawca) , wydawca moze zerwac umowe i wtedy
tlumacz musi oddac pobrana pierwza czesc zaliczki

Druga (pozostala) czesc zaliczki wyplacana jest po wyslaniu gotowego
tlumaczenia przez tlumacza i po zaakceptowaniu go przez wydawce. Wydawca
potwierdza oddzielnym pismem otrzymanie tlumaczenia. To potwierdzenie odbioru
nie jest jednoznaczne z formalna akceptacja tlumaczenia. Termin formalnej
akceptacji, odmowy przyjecia tlumaczenia (ze wzgledow jakosciowych) lub
zlozenia wniosku o dokonanie poprawek sa ustalone w Umowie (zalecany jest
termin 2 miesiecy od chwili potwierdzenia otrzymania tlumaczenia).

Tlumacz moze wniesc poprawki osobiscie i wtedy pobiera pozostala czesc zaliczki
w calosci. Moze tez odmowic poprawienia tlumaczenia i wtedy wydawca zleca te
prace innej osobie a druga czesc zaliczki jest wtedyo dpowiednio dzielona ,
podobnie jak prawa autorskie do przekladu (!)

Kazda zmiana wprowadzona do tekstu tlumaczenia przez wydawce juz po akceptacji
tlumaczenia musi byc poddana akceptacji tlumacza przed oddaniem tekstu do
skladu.

Jesli po wydrukowaniu ksiazki wyjdanajaw zmiany wprowadzone do tekstu bez zgody
tlumacza, ten ma prawo do odszkodowania.

Jesli tlumaczenie w jakis sposob nie odpowiada ustaleniom zawartym w umowie,
wydawca ma prawo nie wyplacic tlumaczowi drugiej czesci zaliczki. Ten zachowuje
jednak pierwsza czesc, juz wyplacona.

----------------------------------

Po wydaniu ksiazki :

"A valoir" czyli "zaliczka na poczet" czyli odpowiednik naszego honorarum,jak
sama nazwa (francuska) wskazuje , jest traktowana jako zaliczka na poczet
przychodow dochodow z praw autorskich. Nie jestem pewny czy dobrze zrozumialem,
ale po wydaniu ksiazki wydawca zbiera dochody z tytulu tych praw az do chwili,
kiedy "zaliczka na poczet" sie zamortyzuje (jest to liczone w jakis tam
sposob). Od tej chwili wydawca musi zaczac wyplacac tlumaczowi nalezne
mu "royalties" od kazdego egzemplarza. Podobno zdarza sie to dosc rzadko, bo
dopiero powyzej 30.000 sprzedanych egzemplarzach (srednio).
Ich wysokosc waha sie od 0,5 % (w przypadku wydan "livre de poche") az po 4-5
%, srednio wynosi on ok. 2 %. W przypadku tlumaczen utworow "nalezacych do
domeny publicznej" (czyli gdy prawa autorskie juz wygasly ?), udzial tlumacza
waha sie miedzy 5 a 10 %.
Dotyczy to rowniez dodrukow i kolejnych wydan.

Do chwili amortyzacji praw autorskich tlumacz jest w pewnym sensie "dluznikiem"
wydawcy, ale nawet gdy do tej amortyzacji niegdy nie dojdzie, nie musi on
oczywiscie niczego zwracac.

Jesli wydawca nie wyda ksizki w terminie przewidzianym umowa, calosc
praw "zaliczki na poczet" przechodzi na tlumacza. Wydaje mi sie, ze oznacza to,
ze od tej pory, jesli ksiazka wyjdzie, to wydawca musi mu od razu placic
procenty od sprzedazy.

Oczywiscie dochody z innych nosnikow (filmy, przedstawienia teatralne, audycje
radiowe, programy komputerowe) sa naliczane oddzielnie, jako dodatkowe dochody.

Wydawca musi informowac tlumacza o nakladzie, ilosci ksiazek sprzedanych,
wycofanych, zmielonych , o dodrukach, kolejnych wydaniach, o cenie egzemplarza
etc.

Wydawca nie moze bez wiedzy tlumacza przekazywac bezplatnie ani odplatnie praw
autorskich do tlumaczenia innej osobie fizycznej lub prawnej.

W przypadku nie wydania ksiazki (lub nie wznowienia jej gdy pierwszy naklad sie
wyczerpal) umowa traci waznosc i tlumacz staje sie pelnoprawnym wlascicielem
praw do tlumaczenia.

To chyba wszystko. Z gory przepraszam za niescislosci zwiazane z terminologia.

Baloo