eliot
08.02.06, 17:14
www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_060208/nauka/nauka_a_1.html
ARCHEOLOGIA
Gmach wzniesiony na Polanach
Nie wiadomo, dlaczego nasz kraj nazywa się akurat Polska. W szkole
dowiadujemy się, że nazwa pochodzi od plemienia Polan, ale nie wiemy czy
istniało.
Nie wymieniają plemienia Polan wczesnośredniowieczne źródła - twierdzi prof.
Przemysław Urbańczyk z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie. Nie
ma wątpliwości, jak nazywany był nasz kraj i jego mieszkańcy tysiąc lat temu.
O "wyprawie wojennej przeciw Polsce" wspomina w roku 1005 niemiecki kronikarz
Thietmar, także o "wielkim oddziele Polaków" pod grodem w Miśni w roku 1011 i
o "przymilnej odpowiedzi Polaków".
Gall Anonim używa nazwy państwa precyzyjnie: "jest Polska północną częścią
Słowiańszczyzny, ma zaś za sąsiadów od wschodu Ruś, od południa Węgry, od
południowego zachodu Morawy i Czechy, od zachodu Danię i Saksonię". Kronika
Anonima powstała w latach 1112 - 1116.
Ale skąd wywodzi się sama nazwa?
Jan Ostroróg, witając papieża w roku 1467, przedstawił chełpliwie nasz
naród: "imię Polaków dostaliśmy od częstych zwycięstw w polu, bo campus w
języku naszym znaczy: pole". Współczesne podręczniki inaczej przedstawiają
naszą metrykę. Od plemion germańskich wzięła nazwę Germania, od Galów -
Galia, od Rusów - Ruś, od Słowian - Słowenia, od Bułgarów - Bułgaria, od
Traków - Tracja (przykłady można mnożyć), toteż wydaje się oczywiste, że
nazwa Polska pochodzi od Polan - tego dowiadują się uczniowie już w szkole
podstawowej.
Podręczniki nie wyjaśniają jednak szczegółowo, jaki jest źródłosłów Polan.
Zygmunt Gloger w Encyklopedii Staropolskiej (napisanej w latach 1900 - 1903)
rozwija ten temat: "Przestrzeń roli wypieloną pod uprawę zboża z
porastających ją pierwej drzew, zarośli i krzaków nazywali praojcowie nasi od
tej właśnie czynności pielenia polem (...) od ludności siedzącej odwiecznie w
polach nad Wartą i Gopłem, czyli od ludności polańskiej, polskiej, rozeszła
się nazwa Polonii".
I wszystko byłoby w porządku gdyby nie drobiazg: tak jak o Polsce i Polakach,
żadne źródła z X, XI, XII wieku nie wspominają o Polanach.
KRZYSZTOF KOWALSKI, KRZYSZTOF URBAŃSKI
