UE stawia na Chorwację i Serbię

[ignorant11]

Sława!
uxa.osw.waw.pl/pub/BiuletynOSW/2008/0811/081119/best01.htm
UE stawia na Chorwację i Serbię

5 listopada Komisja Europejska przedstawiła roczne raporty o stanie
przygotowań do unijnej akcesji państw bałkańskich. Z przedstawionych
dokumentów wynika, że jedynie Chorwacja i Serbia mogą spodziewać się
znacznych postępów we współpracy z UE w 2009 roku. Perspektywa
unijna dla pozostałych krajów bałkańskich została podtrzymana,
jednak ze względu na brak zadowalających efektów w wypełnianiu
unijnych kryteriów kwestia członkostwa jest odległa. Prawdopodobnie
w najbliższym czasie UE skupi się na pogłębianiu współpracy z
najbardziej zaawansowanymi w procesie integracji Chorwacją i Serbią,
ze względu na strategiczne znaczenie obu państw dla stabilności
całego regionu.


Chorwacja i Serbia - liderzy integracji

Komisja Europejska doceniła tempo przygotowań Zagrzebia do
członkostwa w UE. Jeśli Chorwacja wprowadzi reformy zalecane w
raporcie (m.in. reforma sądownictwa i administracji) techniczne
negocjacje z tym krajem mogłyby zostać zakończone już w 2009 roku,
co pozwoliłoby na przyznanie członkostwa w 2011 lub 2012 roku.
UE aktywizując współpracę z Serbią stara się wesprzeć proeuropejski
rząd, który znajduje się pod silną presją antyunijnej opozycji.
Bruksela doceniła też relatywnie spokojną reakcję Belgradu na
ogłoszenie przez Kosowo niepodległości i brak działań
destabilizujących sytuację w regionie. Serbia podpisała Umowę o
Stabilizacji i Stowarzyszeniu (SAA) w kwietniu 2008 roku, w
październiku zdecydowała o jednostronnej implementacji Umowy
Przejściowej oraz schwytała zbrodniarza wojennego Radovana
Karadżicia. Jednocześnie obecny proeuropejski rząd Serbii wykazuje
także znaczną determinację w porównaniu z krajami sąsiednimi we
wprowadzaniu zalecanych przez UE reform. Jeśli Belgrad będzie w
pełni współpracował z Trybunałem w Hadze (tj. schwyta oskarżanego o
zbrodnie wojenne gen. Ratko Mladicia), uzyskanie statusu państwa
kandydującego w 2009 roku jest bardzo prawdopodobne.


Pozostałe kraje - brak wyraźnych postępów

W przeciwieństwie do Chorwacji i Serbii, Macedonia oraz Bośnia i
Hercegowina spotkały się z bardzo krytyczną oceną KE ze względu na
brak stabilności politycznej i zahamowanie procesu reform.
Macedonia, która od 2005 roku ma status kandydata UE, przestała być
drugim po Chorwacji najbardziej zaawansowanym krajem bałkańskim w
integracji europejskiej, po raz kolejny nie wyznaczono dla niej daty
rozpoczęcia negocjacji. Głównymi przyczynami jest ciągle
nierozwiązany konflikt z Grecją o nazwę państwa, a przede wszystkim
przebieg wyborów parlamentarnych w czerwcu 2008 roku, podczas
których doszło do naruszeń procedur demokratycznych i fałszerstw. KE
skrytykowała też Skopje za brak dialogu partiami politycznymi, który
doprowadził do zahamowania procesu implementacji reform.
Niepokój Komisji budzi rozwój sytuacji w Bośni i Hercegowinie.
Eskalacja konfliktu pomiędzy serbskimi i bośniackimi partiami
doprowadziła do paraliżu władzy ustawodawczej, zahamowania procesu
reform i jest poważnym zagrożeniem dla stabilności państwa.
W odniesieniu do Czarnogóry, Albanii i Kosowa odnotowano postępy we
wdrażaniu reform, jednak perspektywa uzyskania przez te kraje
statusu kandydata jest odległa.


Perspektywa europejska państw bałkańskich

Bałkany Zachodnie pozostają wprawdzie jednym z priorytetowych
kierunków polityki unijnej, jednak zaangażowanie UE w regionie
wydaje się słabnąć. Mają na to wpływ zarówno wewnętrzne problemy
Unii (reforma wewnętrzna UE, kryzys gospodarczy, "zmęczenie"
procesem rozszerzenia), jak i rozwój sytuacji na samych Bałkanach.
Względnie stabilna sytuacja na samych Bałkanach nie zmusza Unii do
podejmowania aktywnych działań. W związku z tym wydaje się, że w
najbliższym czasie UE skupi się przede wszystkim na współpracy z
najważniejszymi krajami regionu - Chorwacją i Serbią. Chorwacja nie
powinna mieć większych kłopotów z wypełnieniem kryteriów
członkowskich oraz szybkim wstąpieniem do Unii. Z kolei ścisła
współpraca Serbii z UE gwarantuje nie tylko stabilność wewnętrzną i
rozwój gospodarczy państwa, ale także wzrost bezpieczeństwa w całym
regionie. W tym kontekście decydujące jest także wsparcie dla
proeuropejskiego rządu w Serbii.
W przypadku pozostałych krajów wydaje się, że dotychczasowa polityka
udzielania znacznego wsparcia finansowego połączonego z presją na
przeprowadzenie reform wewnętrznych nie przyniosła spodziewanych
efektów. Transformacja systemowa i gospodarcza tych państw przebiega
powoli. UE chce zmobilizować rządy do podjęcia zwiększonego wysiłku
w przeprowadzaniu reform, ustabilizowaniu sytuacji wewnętrznej i
relacji z sąsiadami podkreślając, że tempo integracji zależeć będzie
głównie od ich zaangażowania w dostosowywanie się do kryteriów
unijnych.

Marta Szpala





Forum Słowiańskie
gg 1728585