Co napisał Dostojewski?

[mapmuh]

A konkretnie: co dobrego - poza "Biednymi ludźmi"?
Czy ktoś spróbuje mi wyjaśnić fenomen popularności tego miernego pisarza?

[belle]

Jak przeczyta pan/pani jedną jego książkę porządnie i nie zrozumienie tego to
chyba nikt panu/pani nie pomoze.

[mapmuh]

> Jak przeczyta pan/pani jedną jego książkę porządnie i nie zrozumienie tego to
> chyba nikt panu/pani nie pomoze.

Przeczytałem tyle, że przynajmniej umiem formułować myśli. Czego nie zrozumiałem?

[bobofruit99]

Najpierw wyjaśnij, dlaczego uważasz, że jest mierny.
Jest mistrzem dialogu (zerknij do Bachtina, może on cię przekona) i
konstruowania postaci. Taki Myszkin jest niepowtarzalny.

[mapmuh]

Słusznie, moja krytyka była mało konstruktywna. Zacznę od określenia, co według mnie łączy tzw. "wielkie powieści" Fiodora Michajłowicza:
- nachalny dydaktyzm (Sonia w ZiK)
- nadzwyczaj uboga akcja (wspomniane przez Ciebie dialogi tworzą całą treść książekm tam nic poza rozmowami się nie dzieje)
- nieudolne użycie środków stylistycznych (tytuły rozdziałów w BKaramazow)
- tendencja do śmiesznych uproszczeń w próbach psychologizacji (przemiana Raskolnikowa)
- antypolskość, antykatolickość i antyzachodniość (książę Myszkin)
- powtarzalność "genialnych" pomysłów autora (np. wszechobecni epileptycy: Myszkin, Smierdiakow, Kiryłłow - sam Fiodor Michajłowicz też cierpiał na padaczkę)
- wszechobecność postaci, których przeciętny człowiek nie spotka nigdy w życiu (Alosza i Zosima w BK, Myszkin w I, Porfiry w ZiK)
- farsowe zachowanie bohaterów - żaden z nich nie mówi, oni przemawiają, głoszą życiowe prawdy, niemal przy tym mdlejąc, błyskając oczami, spuszczając wzrok. Myszkin, owszem, jest niepowtarzalny, ani jego, ani Agłai, Nastasji, Zosimy, starego Karamazowa, Gruszeńki, nie spotkamy w naszym żydziu, bo to postaci obrzydliwie przeładowane wymyślownymi cechami.
- dłużyzny (nie podam przykładów)

[Gość: itek]

Nie przepadam za Dostojewskim, ale tu Panie kpiny Pan urzadza. Pana krytyka jest
Panie dziecinna, a nie konstruktywna.To jest czyste popisywactwo z Pana
strony.Pan nie jest uczciwy w mysleniu o pisarzu.Z zalem czytam Panskie
tezy.Pozdrawiam.

[tomqpl]

Ojej, to straszne.
Jeśli chcesz by książki składały się tylko z akcji, to poczytaj kryminały.
A nieżyciowe postaci? Kto powiedział, że książki muszą odzwierciedlać rzeczywistość?
Większość zarzutów jest bez sensu.

[mapmuh]

tomqpl napisał:

> Ojej, to straszne.
> Jeśli chcesz by książki składały się tylko z akcji, to poczytaj kryminały.
Jeśli chciałbym czytać same dialogi, sięgnę po dramat.

> A nieżyciowe postaci? Kto powiedział, że książki muszą odzwierciedlać rzeczywis
> tość?
Jest to prymarne założenie literatury realistycznej, a taką w swoim mniemaniu tworzył F.D.

> Większość zarzutów jest bez sensu.
Proszę z sensem przedstawić zalety prozy Dostojewskiego.

[mapmuh]

Dodam w takim razie:
Dostojewski nie jest wielkim pisarzem, ale raczej miernym - z przebłyskami wysokiej próby humoru, ale takż niestety z całymi jałowymi połaciami literackich banałów.
Brak smaku, jaki przejawiał Dostojewski, jego nieustanne grzebanie się w duszach jednostek dręczonych prefreudowskimi kompleksami, upajanie się tragicznymi przypadkami deptania ludzkiej godności - to są właściwości prozy, które naprawdę trudno podziwiać.

[Gość: itek]

Mierne sa Twoje zarzuty, tudziesz zenujace :(( Nie czytaj Dostojewskiego- zle na
Ciebie wplywa. Poczytaj gazetke lub cos innego co bedzie Tobie odpowiadac (ale z
zyciowymi postaciami). I nie sil sie na krytyke FD- wzbudzasz tylko wspolczucie.

[mapmuh]

Gość portalu: itek napisał(a):

> Mierne sa Twoje zarzuty, tudziesz zenujace
Twoja ortografia za to błyszczy światłem własnym.


:(( Nie czytaj Dostojewskiego- zle n
> a
> Ciebie wplywa. Poczytaj gazetke lub cos innego co bedzie Tobie odpowiadac (ale
> z
> zyciowymi postaciami). I nie sil sie na krytyke FD- wzbudzasz tylko wspolczucie
> .
Tak bardzo się mną nie przejmuj.

[virginia77]

mapmuh napisał m.in:

> - wszechobecność postaci, których przeciętny człowiek nie spotka nigdy w życiu
> (Alosza i Zosima w BK, Myszkin w I, Porfiry w ZiK)
> - farsowe zachowanie bohaterów - żaden z nich nie mówi, oni przemawiają, głoszą
> życiowe prawdy, niemal przy tym mdlejąc, błyskając oczami, spuszczając wzrok.
> Myszkin, owszem, jest niepowtarzalny, ani jego, ani Agłai, Nastasji, Zosimy, st
> arego Karamazowa, Gruszeńki, nie spotkamy w naszym żydziu, bo to postaci obrzyd
> liwie przeładowane wymyślownymi cechami.

Wiele postaci literackich w życiu, a nawet w żydziu spotkać byłoby trudno. Ale trudno sobie bez takich "nieżyciowych" postaci literaturę piękną wyobrazić.
Swoją drogą, życie potrafi zaskoczyć - znam ludzi, którzy innym wydają się fikcją literacką.

Hmm, a może po prostu za cara to ludzie jacyś inni byli? Wzrok spuszczali, omdlewali itp? I takimi ich Fiodor opisywał? Kto to wie...

[mapmuh]

virginia77 napisała:

> Wiele postaci literackich w życiu, a nawet w żydziu spotkać byłoby trudno. Ale
> trudno sobie bez takich "nieżyciowych" postaci literaturę piękną wyobrazić.
> Swoją drogą, życie potrafi zaskoczyć - znam ludzi, którzy innym wydają się fikc
> ją literacką.
>
> Hmm, a może po prostu za cara to ludzie jacyś inni byli? Wzrok spuszczali, omdl
> ewali itp? I takimi ich Fiodor opisywał? Kto to wie...
>
No, Lew Tołstoj wie :)

[bobofruit99]

Cóż, wszystko, co wymieniłeś to prawda, ale tak się niestety składa, że ja to
traktuję jako zalety. Więc po kolei:
- nachalny dydaktyzm: dla mnie ten dydaktyzm jest powodem do zastanowienia. Jest
sztuczny i wskazuje chyba na wewnętrzne pęknięcie. Dostojewski, z jednej strony
ideolog, ortodoks, a z drugiej kompletny sceptyk, heretyk - zupełnie jak Myszkin;
- uboga akcja: dzięki temu chcąc niechcąc (raczej to drugie) Dostojewski stał
się jednym z odnowicieli epiki. Zanim u nas zapanował realistyczny model prozy,
D. udało się go przekroczyć. Rozumiem, że jesteś przywiązany do tradycyjnego,
wąskiego pojmowania akcji, ale w stosunku do Dostojewskiego to zarzut, że nie
jest Prusem. U D. akcja dzieje się w języku, pod tym względem jest to pisarz
nowoczesny, modernistyczny. Nie chodzi o to, aby adekwatnie, czyli wedle Twoich
oczekiwań realistycznie, oddać jakieś idee, albo odmalować tzw. rzeczywistość,
ale żeby wprawić w ruch język, pojęcia, myśli, figury retoryczne. Tam jest
nowoczesna rzeczywistość. Pod tym względem Dostojewski jest pisarzem
dwudziestowiecznym;
- nieudolne użycie środków stylistycznych: trudno mi to ocenić, bo nie czytałem
po rosyjsku. Może nowe, świeżutkie tłumaczeni BK usatysfakcjonuje Cię;
- uproszczenia w psychologizacji: to złożona sprawa, moja odpowiedź pokrywa się
z odpowiedzią na pierwszy zarzut. Tu nie idzie o realizm, nawet jakiś realizm
psychologiczny;
- antypolskość, ...: wybacz - to nie są dla mnie zarzuty. To wynika z pewnego
światopoglądu i w żaden sposób niczego nie ujmuje prozie Dostojewskiego;
- powtarzalność "genialnych" pomysłów: zwyczajnie mi to nie przeszkadza (weź też
pod uwagę warunki historyczne: realia w jakich żył autor, kołatający do drzwi
modernizm);
- wszechobecność postaci, których przeciętny człowiek nie spotka nigdy w życiu:
to samo, co poprzednio. Dodam, że znam podobnych;
- farsowe zachowania, tyrady: tak jak wyżej - to zwyczajnie nie jest proza
realistyczna w sensie dziewietnastowiecznym. Nie patrz na akcję, charakterystykę
postaci i ich wypowiedzi, jak na odrębne rzeczy. Tam chodzi o język;
- dłużyzny: ja tego nie czuję, bo inaczej czytam. A co powiedziałbyś na, jesli
dobrze pamiętam, dwustustronnicowy opis balu w "W poszukiwaniu straconego czasu"
Prousta? Dodam jeszcze z innej beczki - Dostojewski pisał długie powieści, bo
płacono mu od arkusza:) Bogu dzięki.

Dostojewskiego można lubić bądź nie, nie można mu jednak odmówić znaczenia. Bez
Dostojewskiego nie byłoby Nietzschego takiego, jakiego znamy. Cała problematyka
nihilizmu, w swych źródłach i rozwiązaniach, czerpana była od Dostojewskiego. A
bez Nietzschego nie byłoby niczego:) Itd.

[mapmuh]

bobofruit99 napisał:

> Rozumiem, że jesteś przywiązany do tradycyjnego,
> wąskiego pojmowania akcji, ale w stosunku do Dostojewskiego to zarzut, że nie
> jest Prusem. U D. akcja dzieje się w języku, pod tym względem jest to pisarz
> nowoczesny, modernistyczny. Nie chodzi o to, aby adekwatnie, czyli wedle Twoich
> oczekiwań realistycznie, oddać jakieś idee, albo odmalować tzw. rzeczywistość,
> ale żeby wprawić w ruch język, pojęcia, myśli, figury retoryczne. Tam jest
> nowoczesna rzeczywistość. Pod tym względem Dostojewski jest pisarzem
> dwudziestowiecznym;
Dla mnie jest średniowiecznym dramaturgiem. Nawet jeśli - jak piszesz - zamyka akcję w dialogach, całe jego powieści mają schemat napięciowy sinusoidy: pocczątek dialogu prowadzi do kulminacji, po której uczestnicy rozchodzą sięm, napięcie opada, by rosnąć na nowo, już przy udziale innych dyskutantów. To mało nowoczesne.

> - nieudolne użycie środków stylistycznych: trudno mi to ocenić, bo nie czytałem
> po rosyjsku. Może nowe, świeżutkie tłumaczeni BK usatysfakcjonuje Cię;
Czytałem fragmenty, jest manieryczne (powtarzalność archaizmów). Wielkie powieści F.D. czytałem po rosyjsku i po polsku.

> - antypolskość, ...: wybacz - to nie są dla mnie zarzuty. To wynika z pewnego
> światopoglądu i w żaden sposób niczego nie ujmuje prozie Dostojewskiego;
Tu, jak rozumiem, uwzględniasz czasy, w których żył, bo jakoś trudno mi sobie wyobrazić, żebyś współczesnego pisarza o zacięciu nacjonalistycznym darzył szacunkiem. chyba, że się mylę?

Dostojewski pisał długie powieści, bo
> płacono mu od arkusza:) Bogu dzięki.
Skoro Turgieniew dostawał 500 rubli za arkusz, a F.D. 150, ten drugi musiał jakoś nadrabiać. (za Braci Karamazow otrzymnał już 300, ale do 500 - normalnej stawki także dla Tołstoja - nie doszedł)

Dziękuję za szeroką i solidną odpowiedź.

[Gość: belle]

To niestety marnie rysuje się obraz pani myśli. Po co zakłada pan taki temat
skoro z góry zakłada pan, że Dostojewski to marny pisarz? nieco narcystyczne
zachowanie, która ma celu wzbudzenie ożywienia wokół własnej osoby (innego
wytłumaczenia nie widzę).

Niezłym pisarzem był

[anmasr]

Właściwie wszystkie utwory Dostojewskiego są na równym poziomie, a czy dobrym?
Chyba tak, sam jesteś przykładem - intryguje Cię po bez mała 150 latach, jakie
mijają od jego epoki.

[mapmuh]

Intryguje mnie nimb wielkości, którym się cieszy, a którego podstaw nikt w tym wątku nie chce na razie określić.

[Gość: itek]

A udowodnij mi ze Beethoven wielkim komorem byl. Albo ze Picasso wielkim
malarzem byl. To nie takie proste niuniek.

[mapmuh]

Naturalnie, to subiektywne oceny, jednak można je chyba poprzeć argumentami. Chyba, że to forum zupełnie nie wierzy w szkiełko i oko, w takim wypadku - przepraszam, ale ja tu nowy jestem.

[Gość: itek]

Z tego co piszesz wnioskuje,ze zadne argumenty do Ciebie nie trafia, bo masz
teze ktora udowadniasz przy pomocy dziecinnych tez i nie przyjmujesz innego pkt.
widzenia. Pozdrawiam

[mapmuh]

Gość portalu: itek napisał(a):

> Z tego co piszesz wnioskuje,ze zadne argumenty do Ciebie nie trafia,
Niewykloczone, że jest w tym sporo racji, ale jedyne argumenty pochodzą od Forumowicza podpisującego się bobofruit99. Cała reszta pisze, że nie umiem czytać albo nie rozumiem, ale nie wyjaśnia, co powinienem pojąć.

> bo masz
> teze ktora udowadniasz przy pomocy dziecinnych tez i nie przyjmujesz innego pkt
> .
> widzenia. Pozdrawiam
Dziecinne powiadasz, no cóż, zobaczymy.

Wielki i potępiany

[anmasr]

Jesteś znakomitym przykładem dyskutanta w sporze o wymiar twórczości
Dostojewskiego. Tak zresztą jak moda panująca wśród krytyków - ciągła amplituda
wahań w opiniach.
Bez Dostojewskiego bezsprzecznie nie byłoby wielu późniejszych wielkich
literatury światowej (Tomasz Mann przyznaje, że wszystko zawdzięcza
Dostojewskiemu). Może dzięki moralitetom, jakimi jednak były jego utwory? Poza
tym podobnie jak Joyce jest realistą - w tym znaczeniu, że opisuje
rzeczywistość zastaną, czerpie przykłady z życia osobistego, prasy, innych
utworów, opisuje swój stan empatii.
Wybacz, ale Twoje argumenty są jak dyskusja nad wartością filmu akcji a np.
crime noir z Bogartem. Ostatnio słyszałem: co to za film, przecież tam się nic
nie dzieje (o "Sokole Maltańskim"). Cóż, kwestia wieku i życiowego
doświadczenia -:)

[bobofruit99]

Co do realizmu, moim zdaniem, należy zawsze podkreślać, że nie chodzi o
quasiscjentyczny realizm XIX w. Absolutna zgoda - Dostojewski jest jak Joyce.

Do mapmuh

[madziurex]

A możesz podać autorów, których cenisz i których proza ci się podoba? Moze to
conieco wyjaśni?

[anmasr]

I jeszcze: Przeczytaj "Dziennik pisarza"

[lostdog]

Dostojewski jest przede wszystkim mistrzem budowania nastroju. Nikt chyba nie
zaprzeczy, że jego utwory mają w sobie "to coś" - pewien nieokreślony smutek,
nostalgię, a w konsekwencji mrok. A że postacie sztampowe, patetyczne i
wyświechtane? Nie należy zapominać, że znajdujemy się w Rosji XIX w. - w epoce
tej ludzie wyglądali i zachowywali się właśnie w taki sposób. Że antypolskie i
antykatolickie? To już prywatne animozje autora, które ma prawo przedstawić w
swoich utworach - "Pan Tadeusz" wg. niektórych jest antysemicki... Osobiście
jednak uważam, że teoretyczno-literackie dywagacje tego typu nie służą prozie -
odzierają ją ze swoistego uroku, skupiając się na definiowalnym "ciele", a siłą
rzeczy nie naruszając nawet niedefiniowalnej "duszy". Oczywiście nie można
założyć z góry, że dany autor jest czegoś wart - w przypadku Fiodora
Michajłowicza liczna rzesza zwolenników mówi jednak za siebie. Czyżby ulegali
oni zbiorowej halucynacji?

[mapmuh]

anmasr napisał:

> Bez Dostojewskiego bezsprzecznie nie byłoby wielu późniejszych wielkich
> literatury światowej (Tomasz Mann przyznaje, że wszystko zawdzięcza
> Dostojewskiemu). Może dzięki moralitetom, jakimi jednak były jego utwory?
Właśnie o to mi chodziło.

> Wybacz, ale Twoje argumenty są jak dyskusja nad wartością filmu akcji a np.
> crime noir z Bogartem. Ostatnio słyszałem: co to za film, przecież tam się nic
> nie dzieje (o "Sokole Maltańskim").
Jak napisałem, jestem na tym forum pierwszy raz i nie wiem, jakie tu panują obyczaje. Dyskusji o gustach nie ma sensu prowadzieć, ale pytanie dlaczego coś jest dobre, albo dlaczego słabe ma na celu poznanie Waszego rozumienia FD, ja nie chcę się kłócić, pragnę tylko zobaczyć pisarza Waszymi oczami.

> Cóż, kwestia wieku i życiowego
> doświadczenia -:)
Czyli już wiesz ile mam lat i przeżyć za sobą ;)

[anmasr]

Sięgając po książkę, a zwłaszcza klasykę, zastanawiam się co było przed i po
powstaniu utworu - i tyle...

[Gość: rita]

powiem krótko
Dostojewski pisze sercem, trzeba mieć to serce , by go zrozumieć

"Ludzie są lepsi ode mnie, albowiem nie chcieli mnie zgubić - chcieli mnie
ocalić"

[Gość: wqrwiony]

No właśnie, zanim sięgniecie po Dostojewskiego dużo Mniszkówny czytajcie.
Mampuh nie czytał i teraz zakłada głupie wątki.

Gość portalu: rita napisał(a):

> powiem krótko
> Dostojewski pisze sercem, trzeba mieć to serce , by go zrozumieć

Pytanie do mapmuha

[anmasr]

Studiujesz na UJ czy AP?

[mapmuh]

Na SGH.

[Gość: AndyM]

W naszym Królewskim mieście nie ma takiej szkółki (anmasr)

[Gość: lakotawild]

Ja także "nie kupuje" Dostojewskiego.
Na tle XIX wiecznej literatury rosyjskiej wypada (MOJE PRYWATNE ZDANIE) bardzo
przeciętnie.
Do Tołstoja mu bardzo daleko, a Turgieniew odjechał im obu już na początku
etapu.

[lostdog]

nie wydaje mi się, żeby porównywanie dostojewskiego z tołstojem było
odpowiednie... z turgieniewem już prędzej, ale uważam, że dostojewski
stworzył "własny" nurt powieści psychologicznej.

[Gość: Jagna]

Drogi Panie.
Skoro uważa Pan, że Fiodor jest nudny, nieszczery, to proszę zaprzestać jego
lektury. Wtedy pozbędzie się Pan problemów i bolączek. Co do jego
antypolskości,i antyklerykalności, to proszę nie zapominać gdzie żył i tworzył
Dostojewski. Poza tym zgadzam się z osobą, która polecałą Panu lekturę
Bachtina, tam znajdzie Pan wszystko i jeszcze więcej na temat dlaczego Fiodor
wielkim pisarzem był, i zaręczam,że odpowiedź bo tak nie padnie.
A tak zupełnie poza nawiasem, to Dostojewski i jego wielbiciele wcale się nie
obrażają za jego krytykę, bo to tylko dowodzi ignorancji osób krytykujących.
Pozdrawiam.
P.S. Lista Pańskich zarzutów byłą bardzo naiwna i nieporadna.

prowokacja czy zart?

[Gość: traian]

kazdy ma prawo do oceny
ja także, stwierdznie że F. Dostojewski jest miernym pisarzem jest po prostu
smieszne,
a uzasadniać nie bede, bo przypominaloby to tlumaczenie dlaczego Bach jest
lepszy od zespolu "Boys". albo sie to czuje albo nie, nie kazdemu odpowiada,
mozna lubic lub nie lubic Dostojewskiego, ale pisac ze jest mierny nie wypada

Dostojewski czasem przynudzal to fakt (w Idiocie i BKaramazow jest za dużo
watków które psują kompozycję)
ale ma takie fragmenty, że... mój Boże rzucają mnie na kolana
jak do tej pory żadne dzielo literackie nie trzasnęlo mną tak mocno
jak "Zbrodnia i kara"...

PS: w literaturze zwracam uwagę przede wszystkim na treść (przekaz
intelektualny), a styl, forma mają dla mnie znaczenie drugorzedne

bezmyslnosc/glupota n/t

[Gość: itek]

[oniegin17]

Cala ta wymiana zdan pokazala wlasciwie tylko jedno : ze wiekszosc z
zabierajacych tu glos osob nie potrafi dyskuowac. Pytanie postawione bylo
bardzo jasno : nie tyle czy Dostojewski byl wielki czy nie ale skad wzial sie
jego fenomen i co wlasciwie jego czytelnicy widza w tej "wielkiej prozie".
Niemalze calkowity brak argumntow ze strony "obroncow" Dostojewskiego wskazuje
na ich bardzije emocjonalne niz racjonalne podejscie to tematu. Poza tym,
zalecalbym troszke powsciagliwosci w wydawaniu sadow o autorze watku
zaczynajacego ta dyskusje. Czasami warto posluchac sadow innych i podejsc
krytycznie do wlasnych pogladow, wielu z was nie chcialo sie tego zrobic.
Konczac ten post zabieram sie za czytanie "Biesow" po raz trzeci (ani razu nie
udalo mi sie ich skonczyc) gdyz obiecalem sobie ze tego lata wreszcie mi sie to
uda, Dostojewski nalezy bowiem do tych pisarzy ktorych znac trzeba, co nie jest
rownznaczne z dazeniem jego tworczosci zainteresowaniem i sympatia.
Pozdrawiam

[Gość: itek]

Nie bylo pytania- czy byl wielki??, ale opinia, ze byl mierny, poparta
dziecinnymi argumentami, do ktorych nie sposob powaznie sie odniesc (udowodnij 5
latkowi, ze FD nie byl mierny). Zaznacam, ze nie darze szczegolna sympatia FD.
Pozdrawiam

kup se bryka

[Gość: traian]

> Cala ta wymiana zdan pokazala wlasciwie tylko jedno : ze wiekszosc z
> zabierajacych tu glos osob nie potrafi dyskuowac.

ta...


Pytanie postawione bylo
> bardzo jasno : nie tyle czy Dostojewski byl wielki czy nie ale skad wzial sie
> jego fenomen i co wlasciwie jego czytelnicy widza w tej "wielkiej prozie".

w pytaniu postawiona byla teza ze Dostojewski byl mierny, nie zauważyleś?

> Niemalze calkowity brak argumntow ze strony "obroncow" Dostojewskiego
wskazuje na ich bardzije emocjonalne niz racjonalne podejscie to tematu.

można godzinami dyskutowac nad przewagą Baroku nad Impersjonizmem, tylko ze nie
wszystko da sie udowodnić... liczy sie wlasnie "emocjonalne" podejście do
tematu, racjonalizm zostaw nauce, w SZTUCE liczą się emocje


Poza tym,
> zalecalbym troszke powsciagliwosci w wydawaniu sadow o autorze watku
> zaczynajacego ta dyskusje. Czasami warto posluchac sadow innych i podejsc
> krytycznie do wlasnych pogladow, wielu z was nie chcialo sie tego zrobic.

czy ty w ogóle czytales otwierający post, luzna prowokoacyjna uwaga, niepoparta
ZADNYMI argumentami, jaki to sąd? nie podchodzę bezkrytycznie, uważam ze
Dostojewski czasem lal wodę, ale dlaczego odmawiać jego milosnikom prawa do
wielbienia?


> Konczac ten post zabieram sie za czytanie "Biesow" po raz trzeci (ani razu
nie udalo mi sie ich skonczyc) gdyz obiecalem sobie ze tego lata wreszcie mi
sie to uda,

a po cholere się zmuszasz? jak cie nie interesuje problem socjalizmu,
anarchizmu, mentalności rosyjskiej, tego co ideologia, swiatopoglad czyni
zczlowieka to nie przebrniesz

>>Dostojewski nalezy bowiem do tych pisarzy ktorych znac trzeba,

poczytaj se bryka, bedziesz wiedzial o czym jest ksiazka i nie bedsziesz musial
sie meczyć, wystarczy aby zablyszczeć w towarzysztwie
czesto sie wypowiadam na temat ksiazek których nie czytalem ;))) wystarczy
przeczytac jakieś opracowanie zeby poszpanować