Forty przemyskie

23.02.12, 07:48
Przypominam niedawno zarchiwizowany sztandarowy wątek forum "Nad Sanem i Wiarem" o fortach Twierdzy Przemyśl. Jak napisał jeden z dyskutantów, "forty to temat rzeka" i byłoby głupio, gdyby na forum traktującym o Pogórzu Przemyskim tego właśnie tematu zabrakło. Żałuję tylko, że pierwotny wątek trafił do archiwów, bo "wyłuskać" go stamtąd to już nie taka prosta sprawa. Mnie się udało, bo pamiętałem jego tytuł...

forum.gazeta.pl/forum/w,49301,71909505,,Forty_przemyskie_i_.html?v=2
    • tawnyroberts 22 miliony złotych na forty 23.02.12, 08:08
      Wprawdzie to nie najświeższa informacja, ale warto ją odnotować na forum. Związek Gmin Fortecznych Twierdzy Przemyśl otrzymał znaczną dotację, za którą niby to "wyszykuje forty dla turystów". Z tego co się jednak dowiedziałem z artykułu Anny Gorczycy, na "wyszykowanie fortów" nie mamy co liczyć, bo zaplanowane inwestycje dotyczą wyłącznie infrastruktury okołofortecznej i remontów tak "egzotycznych" dla Twierdzy Przemyśl obiektów jak dwór w Babicach i pałac w Birczy. Same zaś forty pozostaną nietknięte...


      "Mają 22 miliony złotych. Wyszykują forty dla turystów"

      Związek Gmin Fortecznych Twierdzy Przemyśl ma pieniądze na realizację projektu, dzięki któremu twierdza stanie się atrakcyjniejsza dla turystów. Na zagospodarowanie pałacu w Birczy, wytyczenie szlaków i rewitalizację dróg fortecznych związek dostał kilkanaście milionów złotych ze środków unijnych i budżetu państwa.

      Związek Gmin Fortecznych tworzą gminy Bircza, Krasiczyn, Krzywcza, Medyka, Orły, wiejska i miejska gmina Przemyśl oraz gminy Stubno i Żurawica. Na terenie każdej znajdują się różne obiekty związane z systemem przemyskich fortyfikacji, a jednym z głównych zadań, jakie stawia sobie związek, jest ochrona dziedzictwa kulturowego oraz rozwój promocji i turystyki. W tym roku gminy rozpoczynają realizację jednego z największych w Polsce projektów rewitalizacji terenów postmilitarnych i postindustrialnych. Projekt będzie dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jego wartość wynosi blisko 22 mln zł. Wkład własny gmin to ponad 3 mln zł, 10 mln zł to środki przekazane przez EFRR, a ponad 7 mln zł to dotacja budżetowa. 30 grudnia ub.r. przedstawiciele związku podpisali umowę z zarządem województwa, a wczoraj projekt został publicznie zaprezentowany.

      - Zaczniemy go realizować w drugim kwartale br., a zakończymy w połowie przyszłego. Rewitalizacja obejmie 24 obiekty. Są w nich nie tylko forty, ale także mosty, przeprawy drogowe oraz dwór w Babicach i pałac w Birczy - mówi Beata Kop z biura projektu.

      W pałacu Humnickich w Birczy, który jest bardzo zdewastowany, ma powstać centrum konferencyjne. Dwór w Babicach ma stać się bazą noclegową.

      Dzięki unijnym pieniądzom odnowiona zostanie także droga forteczna Kruhel Wielki-Prałkowce, przebudowane będzie ogrodzenie cmentarza wojennego żołnierzy austro-węgierskich w miejscowości Brylińce.

      Rewitalizacja obejmie także drogi forteczne zespołu koszarowego w Siedliskach, Fortu XV "Borek", leżącego na terenie gminy Medyka. Gmina miejska Przemyśl zagospodaruje trasę od Bramy Sanockiej Dolnej, przez obiekt forteczny Brama Sanocka Górna i mur obronny, Fort Trzy Krzyże do Bramy na Zniesieniu.

      W gminie Stubno powstanie ścieżka historyczno-przyrodniczo-dydaktyczna Stubno - Starzawa - Kalników. - Obejmie nie tylko obiekty związane z I wojną światową, ale także m.in. bunkry z linii Mołotowa - wyjaśnia Beata Kop.

      Mieszkańcy gminy Orły zyskają kładkę nad drogą nr 77. - Przez naszą gminę przebiega szlak fortecznej turystyki kulturowej Północna Rokada w Twierdzy Przemyśl. Jednym z elementów tego szlaku jest fort Duńkowiczki. Żeby ułatwić bezpieczne przechodzenie przez ruchliwą drogę nr 77 turystom pieszym i rowerzystom wybudujemy kładkę nad drogą. Na takie rozwiązanie zgodziła się GDDKiA, kładka została zatwierdzona w projekcie. Obawiam się, że rowerzyści będą narzekać i mogą unikać kładki. Lepsze byłyby światła, ale niestety już nie można wprowadzać zmian - mówi Bogusław Słabicki, wójt gminy Orły.

      Twierdza Przemyśl to potężny zespół obiektów obronnych, jedna z 200 wielkich fortyfikacji istniejących w Europie w 1914 roku. Po Antwerpii i Verdun to trzecia co do wielkości twierdza Europy. Była trzykrotnie oblegana, w tym przez 172 dni w oderwaniu od stałego rodzimego frontu. Dłużej wytrzymało jedynie francuskie Verdun.

      Anna Gorczyca

      rzeszow.gazeta.pl/rzeszow/1,34975,10915257,Maja_22_miliony_zlotych__Wyszykuja_forty_dla_turystow.html
      • piotrzr pic na wodę :) 23.02.12, 10:05
        oczywiście dużo czytałem na temat tego projektu i....jestem załamany. Ten odcinek parkowy - najmniej ciekawy z pierścienia wewnętrznego - został podcięty i zdeformowany podczas budowy badziewia nad badziewie - czyli "stoku narciarskiego". W projekcie - pominięto najciekawszy tam centralny fort cytadelowy - niwelowany zresztą kilka lat temu, barbarzyńsko za pomocą spychacza. A jak wiadomo - teraz w tamtej okolicy dominantą (oprócz wieży telewizyjnej) jest gigantyczny krzyż wystawiony przez tamtejszych talibów.

        A dobrze zachowany odcinek pasa zewnętrznego po drugiej stronie Sanu - już zniszczony przy budowie osiedli mieszkaniowych - leży odłogiem - choć właśnie ten odcinek od Sanu do winnej góry - mógłby być piekną wizytówka Przemysla,
        Te obiekty którymi można by się chwalić wśród znawców ars militaris - forty w bolestraszycach, Ujkowicach, Orzechowcach , Pikulicach itd pozostają poza projektem.
        Dobrze, ze sztucznie przyszyci do projektu birczanie - cieszyć się mogą. Miasteczko fajnie kresowe - więc niech się cieszą.
        Piszę to z goryczą - również dlatego, że jestem potomkiem kpt Ignatz'a Veit'a oficera Garnizonu Twierdzy Przemyśl - z I poł. XIX wieku :) - a więc z okresu budowy tego pierscienia ( ów papra - kpt Veit był łaskaw wydać jedną ze swoich córek za greckokatolickiego świaszczennika).
        • piotrzr nadzieja dla fortów 09.04.13, 11:04
          W połowie czerwca rozpocznie się odkrzaczanie zabytków Twierdzy Przemyśl, oraz budowa prowadzących do nich dróg.


          Na ten cel zaplanowano 5 milionów euro z funduszy unijnych. To zaledwie początek prac zaplanowanych na kilka etapów, a wszystko po to by fortyfikacje udostępnić turystom.

          Robert Choma prezydent Miasta Przemyśla twierdzi, że tak jak w starej Europie gminy forteczne chcą zarabiać na tym co pozostawiła im w spadku historia. Liczą na powstanie wielu nowych miejsc pracy w usługach turystycznych i około turystycznych. Planowane jest np. wykorzystanie dyliżansów, dorożek, koni, utworzenie mikromuzeów.

          Będzie to jeden z największych projektów o charakterze kulturowym na Podkarpaciu. Wczoraj był głównym tematem posiedzenia zarządów Województwa Podkarpackiego i Związku gmin Fortecznych.
          Największa rewitalizacja w Polsce

          – Ciągle trwa jeszcze kompletowanie niezbędnych pozwoleń i opinii – mówi Beata Kop, dyrektor biura Związku Gmin Fortecznych. Ale czekać warto, program jest jednym z największych w Polsce projektów rewitalizacji terenów postmilitarnych i postindustrialnych. Jego wartość to prawie 22 mln zł. 10 mln zł dołoży Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, ponad 7 mln zł wyłoży budżet państwa i ponad 3 mln zł dołożą gminy skupione w Związku Gmin Fortecznych.

          Zdaniem Beaty Kop, zainwestowane pieniądze jeszcze bardziej uatrakcyjnią Twierdzę Przemyśl. A ta ma długą historię. Po wojnach krymskich jej znaczenie wcale nie zmalało, a jeszcze wzrosło. Pod koniec XIX wieku Przemyśl był ważnym węzłem kolejowym i drogowym na trasie z Wiednia do Lwowa. W czasie I wojny światowej przemyskie forty były jednym z najpotężniejszych obiektów obronnych w Europie. Dwa pierścienie fortyfikacji, po wybuchu I wojny światowej przez kilka miesięcy powstrzymywały armię rosyjską maszerującą na zachód i południe Europy. Twierdza dzisiaj, to 45-kilometrowe pasmo 15 głównych i kilkudziesięciu pomocniczych fortów wokół Przemyśla i kilkanaście mniejszych obiektów militarnych w granicach samego miasta. Większość fortów jest dostępna dla zwiedzających. Niemal do każdego fortu można dojechać samochodem.

          - W ramach projektu do świetności przywrócone zostaną 24 obiekty – wylicza Beata Kop. Wśród nich forty, mosty, przeprawy drogowe, dwór w Babicach oraz pałac w Birczy.

          W pałacu w Birczy pochodzącym najprawdopodobniej z I połowy XVIII w., który przed wiekami kontrolował drogi biegnące w kierunku Przemyśla i Sanoka, oraz na południe, w kierunku Węgier, ma powstać centrum konferencyjne. Piękny dwór w Babicach stanie się bazą noclegową dla turystów.
          • piotrzr forty 09.04.13, 11:05
            Fort - budowla obronna polowa lub stała, budowana od XVII do początków XX w., przystosowana do obrony okrężnej. Forty zazwyczaj grupowane były w zespoły zwane twierdzami fortowymi i zdolne były do samodzielnej oraz długotrwałej obrony.

            Forty Twierdzy Przemyśl:
            Fort I - „Salis Soglio" w Siedliskach. Fort artyleryjski jednowałowy. Powstał w latach 1882-1886 według projektu szwajcarskiego inżyniera Daniela Salis-Soglio. Klasyfikowany jako nietypowy fort artyleryjski.
            Fort II - „Jaksmanice" obok miejscowości Jaksmanice. W latach 1854-1857 był to szaniec obozu warownego, przebudowany w latach 1878-1881 na artyleryjski fort jednowałowy. W 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl wysadzony w powietrze. Częściowo rozebrany w latach 1920-1930.
            Fort III „Łuczyce" obok miejscowości Łuczyce. W latach 1854-1857 szaniec obozu warownego, w latach 1892-1900 zmodernizowany na jednowałowy fort artyleryjski.
            Fort IV „Optyń" obok miejscowości Pikulice. Początkowo w latach 1854-1857 szaniec obozu warownego, przebudowany w latach 1873-1878 i 1896-1900 na artyleryjski jednowałowy.
            Fort V „Grochowce" obok miejscowości Grochowce. Zbudowany w latach 1881-1887. Częściowo wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
            Fort VI „Helicha" lub „Iwanowa Góra" obok miejscowości Kruhel Wielki. W latach 1854-1857 szaniec obozu warownego, przebudowany w 1878 na artyleryjski fort jednowałowy. Wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
            Fort VII „Prałkowce" obok miejscowości Prałkowce. Zbudowany w latach 1881-1887, rozbudowany w 1914. Wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
            Fort VIII „Łętownia" obok miejscowości Łętownia. Zbudowany w latach 1880-1887 według projektu Antona Wernera.
            Fort IX „Brunner" obok miejscowości Ujkowice. Zbudowany w latach 1892-1894 według projektu płk inż. Maurycego von Brunnera.
            Fort X „Orzechowce" obok miejscowości Orzechowce. Zbudowany w latach 1881-1887, w latach 1896-1900 zmodernizowany. Częściowo wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
            Fort XI „Duńkowiczki” obok miejscowości Duńkowiczki. W latach 1854-1857 szaniec obozu warownego, w latach 1881-1887 zbudowany na nowo, przebudowany w latach 1900-1903, wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
            Fort XII „Werner" obok miejscowości Żurawica. W latach 1854-1857 szaniec obozu warownego, zbudowany na nowo w latach 1881-1887 według projektu inż. Antona Wernera.
            Fort XIII „Bolestraszyce" lub „San Rideau" obok miejscowości Bolestraszyce. W latach 1854-1857 szaniec obozu warownego, przebudowany w latach 1873-1880. Częściowo wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
            Fort XIV „Hurko”. Zewnętrzny główny fort „Twierdzy Przemyśl". Dzieło fortyfikacyjne północno - wschodniego odcinka obronnego Twierdzy, zbudowany ok. 1884/86 r. jako fort artyleryjski dwuwałowy przebudowany w 1900 r. na fort jednowałowy.
            Fort XV „Borek" obok miejscowości Siedliska. Zbudowany w latach 1892-1900. Został częściowo wysadzony w powietrze w 1915 r., po II oblężeniu Twierdzy Przemyśl.
Pełna wersja