tenjaras
18.11.07, 10:38
Anna Muszyńska-Kutner
Autorka ukończyła Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu
Warszawskiego. Uzyskała licencję terapeuty uzależnień w USA. Jest
członkiem zespołu ds. etyki zawodowej terapeutów uzależnień.
Im dłużej pracuję z trzeźwiejącymi alkoholikami, tym większą wagę
przykładam do posiadania przez nich umiejętności: rozpoznawania
własnych sposobów reagowania na przykre uczucia, rozpoznawania
towarzyszących tym sposobom charakterystycznych sygnałów
ostrzegawczych oraz radzenia sobie z przykrymi uczuciami w inny niż
dotychczas sposób.
W miarę zdrowienia pojawiają się witane z radością, długo nieobecne
w życiu człowieka uczucia kompetencji, dumy, satysfakcji,
spełnienia. Chociaż niechciane mogą pojawiać się także przykre
uczucia: złość, zazdrość, frustracja, samotność. Oto typowe dla osób
uzależnionych sposoby reagowania na przykre uczucia – dobrze jest
przyjrzeć się im. Każdy z nich niesie w sobie ryzyko powrotu do
picia.
Materiał dla uczestników sesji
ZAJĄC – najdrobniejszy ślad przykrego uczucia wywołuje dramatyczną
reakcję w postaci ucieczki. Cała energia jest koncentrowana na
pozbycie się niechcianego uczucia. Smutek nie ma prawa bytu.
Samotność nie jest tolerowana, a frustracja nieakceptowana. Typowe
zdanie, które wypowiada „Zając” brzmi: „Nie jestem w stanie znieść
samotności sobotniego wieczoru. Wychodzę”.
WILK – zawsze znajdzie ofiarę, którą czyni odpowiedzialną za swój
smutek, złość czy depresję. Pozwala mu to unikać brania
odpowiedzialności za siebie. Przykre uczucia są maskowane złością, a
złość kierowana na ofiarę. Typowa wypowiedź „Wilka” brzmi: „Czuję
się źle i winę za to ponosisz ty”.
MIŚ – wszystkie nieprzyjemne uczucia są zablokowane. Nic nie wydaje
się być problemem. Depresja? – skądże. Samotność? – to nie ja.
Zdenerwowanie? – dlaczego miałbym się denerwować. Niestety, blokując
przeżywanie przykrych uczuć, odcina się też od przyjemnych. W
rezultacie nie przeżywa żadnych uczuć. Typowe zdanie „Misia”
to: „Trzeźwienie nie niesie ze sobą żadnych problemów”.
KRET – gromadzi przykre uczucia i pozwala, aby przekształciły się w
depresję oraz poczucie małej wartości. Typowa wypowiedź, którą można
usłyszeć od „Kreta” to: „Nie znalazłem pracy i czuję się źle. Ale
widocznie tak musiało być. Jedno niepowodzenie więcej. Na pewno
nigdy nie znajdę pracy, bo nie zasługuję na nią”.
Po wysłuchaniu krótkiego wykładu, na temat sposobów reagowania na
przykre uczucia, pacjenci przystępują do rozpoznawania:
1) swoich sposobów reagowania na przykre uczucia,
2) sygnałów ostrzegawczych, które towarzyszą tym sposobom.
Następny etap pracy, to przygotowanie strategii umożliwiających
radzenie sobie z tymi sygnałami ostrzegawczymi.
www.terapia.rubikon.net.pl/html/1999/muszy9.htm
