plac Kercelego - gdzie?

[Gość: nowy_wolak]

czy ktoś wie, jak w obecnej siatce ulic zlokalizować sławny Kercelak? Wiem,
że "na skrzyżowaniu Solidarności i Towarowej/Okopowej", ale chodzi mi o
jakieś dokładniejsze info.

[Gość: k`k]

Wejdź na forum Targówek
Tam bywa Sloggi
On ma wszystkie encyklopedie
Pewnie Ci pomoże

w widłach

[Gość: 65981143]

Generalnie rzecz biorąc Kercelak znajdował się na miejscu obecnego skwerku,
leżącego w widłach obu jezdni ulicy Okopowej; skwerek ten od północy
ograniczony jest ulicą Leszno, a od południa aleją Solidarności. Rośnie na nim
kilkadziesiąt drzew i stoi przystanek dla tramwajów jadących w stronę
Żoliborza, poza tym nie ma tam nic.

Jeżeli chodzi o szczegóły, to ówczesny Kercelak (który miał jakby kształt
klina, skierowanego ostrzem na południe) był wyraźnie większy od wspomnianego
skwerku, bo obejmował również całą szerokość obu jezdni obecnej ulicy Okopowej,
a po stronie zachodniej sięgał nawet dalej, do miejsca, gdzie obecnie stoi już
ten wielki blok z Pizza Hut. Na południu sięgał natomiast parenaście metrów
poza obecne skrzyżowanie Solidarności/Towarowa, aż za wirtualne przedłużenie
obecnie ślepej ulicy Ogrodowej.

Całe otoczenie naturalnie bardzo się zmieniło. Najważniejsza zmiana to ta, że
główny ciąg komunikacyjny biegł wtedy zupełnie inaczej, a mianowicie Wolską i
dalej Chłodną. Dzisiejszego odcinka ulicy Solidarności między Pedetem a
zbiegiem z Lesznem w ogóle nie było; obszar ograniczony Lesznem, Karolkową,
Wolską i Towarową stanowił jeden kwartał, tak samo jednym kwartałem był teren
ograniczony Lesznem, Towarową, Ogrodową i Wronią.

Od wschodu Kercelak ograniczały niskie, jednokondygnacyjne, gęsto stojące,
bodaj drewniane budynki, a kwartał ten ciągnął się od obecnego Leszna do
obecnej Ogrodowej, od wschodu będąc ograniczony ulicą Wronią. Dzisiaj na tym
miejscu jest głównie kolejny pusty skwerek, z parkingiem, budynkiem PKO BP i
stacją benzynową Orlenu, a między obecną ulicą Solidarności (poprzednio na jej
miejscu była wspomniana wyżej gęsta drewniana zabudowa) a Ogrodową stoi nowy
wysoki biurowiec i hotel Ibis. Poza tym ówczesna Ogrodowa wyprowadzała prosto
na plac, a nie tak jak obecnie, kończyła się ślepo bez połączenia z Towarową.
Dawna Wronia na wspomnianym odcinku nie istnieje; możemy mieć pojęcie o jej
przebiegu stając pod stacją Orlenu i łącząc w wyobraźni wyloty obecnej Wroniej
i obecnej Prymasa Wyszyńskiego. Na odcinku Towarowej od Ogrodowej do Chłodnej
(już nie ograniczajcym Kercelaka, leżącym po przekątnej) też stały jakieś
drewniane parterowe budynki ze spadzistymi dachami (dziś jest tam znowu parking
oraz nieco cofnięty, starszy biurowiec.

Od północy Kercelak ograniczała tak ówczesna jak obecna ulica Leszno. Jej
północna pierzeja była zabudowana niskimi budynkami, chyba również drewnianymi,
długimi i chyba o jakimś przemysłowym przeznaczeniu (magazyny?). Ciągnęły się
one nieprzerwanie na wschód, ponieważ w tym czasie ulica Okopowa przebiegała
tylko jej obecną, zachodnią nitką (tą, gdzie teraz ruch samochodowy zmierza w
stronę Śródmieścia). Dzisiaj na miejscu tych budynków są: wysoki blok
mieszkalny z otaczającym go małym parkingiem i skwerkiem, prowadząca na
Żoliborz nitka ulicy Okopowej, oraz (graniczący po przekątnej z ówczesnym
Kercelakiem) duży trawnik i nowy kompleks biurowo-mieszkaniowy spółdzielni
Strop. Po północno-zachodniej przekątnej zabudowa była luźniejsza, z
wychodzącymi na Leszno zadrzewionymi podwórkami i jakamiś niewielkimi
budyneczkami (mieszkalnymi? warsztacikami?), z których najbardziej okazale
prezentował się ten narożny (Leszno/Okopowa). Dziś w tym miejscu stoi budynek z
lat 50-tych (ten z jadłodajnią dla ubogich), wjazd w osiedlową alejkę z
dojazdem do przedszkola, oraz kolejny niski trzypiętrowy blok, ciągnący się aż
do MarcPolu.

Wschodniej pierzei Kercelaka właściwie nie było. Plac kończył się na ulicy
Okopowej, a po drugiej jej stronie ciągnął się głównie wielki, pusty,
porośnięty trawą i krzakami plac, którego przeznaczenie zmieniało się przez
lata i na którym okresowo stawały różne budki. Plac ten ciągnął się aż do
tylnych fasad budynków, stojących przy ulicach Leszno, Karolkowej i Wolskiej.
Do dziś dnia ostała się z nich tylko szkoła przy Karolkowej 56. Proszę też
pamiętać, że ówczesny ciąg komunikacyjny biegł Wolską do Chłodnej, nie tak jak
dziś Wolską i Solidarności! Proszę też pamiętać że odmiennie niż dzisiaj,
ówczesna Karolkowa krzyżowała się z Wolską; zresztą nie tam, gdzie dochodziłaby
obecnie, w okolicy sklepu „Dreska”, ale pareset metrów dalej na południe, mniej
więcej w okolicy dzisiejszego sklepu ABC. Od strony placu Kercelego najbardziej
imponująco przedstawiał się chyba narożny budynek przy Lesznie/Okopowej; była
to, zdaje się, klasyczna, kilkupiętrowa murowana kamienica z podwórzem-studnią,
jedyne takie domiszcze w okolicy. Dziś na jego miejscu jest blok mieszkalny ze
sklepem „Siódemka”. Na miejscu wspomnianego trawiastego placu mamy (oprócz
bloczyska z Pizza Hut) niskie bloki, przedszkole i alejki między nimi, ulicę
Solidarności z przystankiem tramwajowym w stronę Woli, oraz skwerek gdzie latem
staje cyrk a zimą sprzedaje się choinki. Zresztą paradoksalnie, skwerek ten był
wówczas zabudowany domami stojącymi przy Wolskiej. Samotny dom w opłakanym
stanie, który stoi tam do dzisiaj, jest kolejnym przedwojennym obiektem, który
w tej okolicy przetrwał do naszych czasów. Wtedy otoczony on był innymi
budynkami, zdaje się drewnianymi lub murowano-drewnianymi.

Południowej pierzei Kercelaka nie było, bo jak mówiłem, plac miał kształt
zwężającego się ku południowi klina. Parenaście metrów na południe od wylotu
Ogrodowej plac zmieniał się w ulicę Towarową, która biegła do rogatki na
skrzyżowaniu Wolskiej/Chłodnej i dalej na południe.

Jak widać, okolica zmieniła się radykalnie, a układ komunikacyjny został
znacznie przeorganizowany. O ile się nie mylę, z przedwojennych czasów do
dzisiaj dotrwały tylko budynek przy Wolskiej 6 i szkoła na Karolkowej 56.
Opisane powyżej kwartały przeżyły chyba największą rzeź, bo między osiami ulic
Wolskiej i Leszna posuwały się w kierunku Starówki oddziały Dirlewangera.
Dlatego pomnik, który ma stanąć na skwerku u zbiegu Leszna i Solidarności, ma
chyba bardzo logiczną i sensowaną lokalizację.

[Gość: Olo]

za powyższy text dzieki.

[andrzejzm]

Najlepiej zobaczyć www.misie.waw.pl/warszawa/plan_foto/kercelego.htm