lili_kna
26.03.06, 12:40
„Zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem osobistym człowieka, a ochrona
praw osób z zaburzeniami psychicznymi należy do obowiązków państwa”
(cytat z „Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego” z dnia 19 sierpnia 1994 r.)
Piszę do Waszej redakcji, ponieważ chciałam podzielić się moimi
przemyśleniami, a jednocześnie ukazać beznadziejność
niektórych przepisów prawnych w tym kraju. To, że od jakiegoś czasu Polska
stoi do góry nogami to fakt i nie trzeba tego nikomu przypominać, ale
dlaczego za każdym razem musi cierpieć na tym bogu ducha winne społeczeństwo?
Mam 18 lat i za dwa miesiące zdaję maturę. I powiem szczerze, że nie
rozumiem, dlaczego władza potrafi tak bardzo utrudnić życie zwykłemu
człowiekowi. Nauczono mnie w szkole, że Państwo powinno dbać o człowieka, że
powinno się nim opiekować i stwarzać mu godne warunki życia. Nie mówię, że
nie ma w naszym „kochanym” kraju żadnych dobrych zmian, ale wydaje mi się, że
stwarzać pozory potrafi każdy. Uważam również za zbędne robienie reform czy
wprowadzanie zmian, kiedy tak naprawdę nie dopracowało się jeszcze
poprzednich. O ile wiem, to nie żyjemy w państwie makiawelistycznym, w którym
to jednostkę poświęca się dla dobra ogółu – dla dobra państwa (choć ostatnio
przestaję być już taka pewna). Nie podoba mi się sposób, w jaki Państwo „dba”
o ludzi chorych psychicznie. Od kilku lat trwa moja walka o leczenie mojej
mamy. Przedtem leczono zbyt wielu, bo nawet i zdrowych zamykano lub ukrywano
w szpitalach psychiatrycznych, więc teraz trzeba to sobie odbić – czyim
kosztem?? Oczywiście, że zwykłych ludzi. Niestety ja i moja rodzina również
wpadliśmy w pułapkę biurokracji, głupich przepisów i niedoinformowanych
urzędników lub niechcących informować – no bo niby, po co? – przecież każdy
szanujący się obywatel tego kraju zna wszystkie przepisy i na wyrywki umie
wyrecytować „Ustawę o ochronie zdrowia psychicznego”. Zapewniam, że połowa
moich koleżanek w szkole nawet nie wie, że coś takiego istnieje. Ja niestety
muszę wiedzieć, bo jak się okazuje nawet lekarze psychiatrzy nie znają do
końca przepisów lub po prostu w niektórych przypadkach nie chcą ich stosować,
bo tak jest dla nich wygodniej. Więc ja się pytam gdzie w tym wszystkim jest
dobro pacjenta? No tak, przecież pacjent to już nie człowiek, bo nie myśli
się o jego potrzebach.
Moja mama choruje od kilku lat. Na początku była to chyba „tylko”
depresja (nie wiem dokładnie, bo byłam wtedy jeszcze na tyle mała, że mogłam
się cieszyć beztroskim dzieciństwem). Gdy dorastałam poznawałam „uroki” życia
z osoba chorą psychicznie. Na początku nieświadome dziecko poznało lekką
formę choroby, czyli ciągłe awantury, liczne zakazy, wmawianie, że ludzie na
około są źli i że wszyscy chcą mamę skrzywdzić. W dalszej fazie zostałam
odrzucona, a następnie pojawiła się przemoc (szarpania,
kopnięcia, uderzenia), ale to nie było najgorsze. Gdy sprawa wyszła poza mury
naszego mieszkania dopiero okazało się, że żeby wygrać z systemem trzeba się
wiele namęczyć i niestety, ja i wiele innych osób będzie musiało się
uzbroić w cierpliwość i stalowe nerwy słuchając coraz to
innych pomysłów urzędników i lekarzy jak to cudownie udoskonalić prawo. Wiele
jest osób w podobnej sytuacji, które nie mogą pomóc swoim chorym. Po
rozwodzie rodziców i wyjeździe taty za granicę zostałam z mamą sama. I wtedy
chyba tak naprawdę zaczęła się cała bieganina po urzędach, sądach i
lekarzach. To ja musiałam zostać opiekunem prawnym, bo liczna rodzina mamy
przestała się nami interesować, twierdząc, że mają własne problemy. Nie
neguję, niech mają, ale nie wiedziałam, że tak łatwo można skreślić
człowieka. Każdy powinien rozliczyć to we własnym sumieniu. Ale to, że
zostałam opiekunem ja, to była ostateczność okupiona wielomiesięcznymi
wycieczkami po instytucjach, w których tak naprawdę nikt nas nie umiał
poinformować, co trzeba zrobić, żeby mamę umieścić w szpitalu bez jej
zgody. Przez dobre 1,5 roku tak „dobrze” nam doradzano, że w końcu się
okazało, że większość rzeczy była zrobiona niepotrzebnie i że „zapraszamy
państwa do punktu wyjścia; zaczynamy wszystko od początku”. Chyba każdy
potrafi sobie wyobrazić naszą frustrację...
O lekarzach mogę powiedzieć tylko tyle, że nie ma w nich nawet krzty
dobrej woli (rzecz jasna, że nie we wszystkich). Nie mówiąc już o pomocy
pacjentowi. A tak przy okazji to, kto mądry wymyślił, że na pierwszą wizytę u
psychiatry w państwowej przychodni zdrowia lekarz ma 10 min na wypełnienie
masy rubryczek w karcie, rozmowę z pacjentem i badanie? Nie wspomnę
już o kłębiących się kolejkach przed gabinetem i sfrustrowanych
pacjentach. Niech każdy skomentuje to na swój sposób.
Jeszcze jednym głupim przepisem w ustawie jest to, że badanie lekarskie
jest ważne tylko 14 dni. Ale chyba nikt tak dobrze nie wie, jak rodziny osób
chorych psychicznie, które nie chcą się poddać badaniu, jak trudne jest
zdobycie takiej opinii. Czasami jest to wręcz niemożliwe, bo chory nie wyraża
zgody na pójście do specjalisty, twierdząc, że jest zdrowy. Wtedy najczęściej
jest potrzebna wizyta domowa, na którą zwykle trzeba czekać „tylko” 1,5
miesiąca, a wiadomo, że nie żyjemy w zamożnym kraju, więc nie każdego stać na
płatną wizytę „od razu” – chociaż, tak naprawdę często czeka się na nią tyle
samo, co na wizytę opłacaną przez NFZ.
Zawsze mnie uczono, że lepiej zapobiegać niż leczyć, ale kiedy zaczęłam
czytać ustawę to, cała moja ideologia legła w gruzach. Niby jest, jak byk,
napisane na początku, że „Ochrona zdrowia psychicznego polega w szczególności
na: promocji zdrowia psychicznego i zapobieganiu zaburzeniom psychicznym”
oraz na „zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i
powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy
niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym”. Powiedziałabym
raczej, że twórcy tejże ustawy "Sami się częstują twardą wiedzą, a na nas to
tę biegunkę umysłową puszczają", jak pisał Witkacy. Ale raczej z
tej „biegunki umysłowej” wylewanej z każdym słowem, wynika tylko tyle, że
jednak korzystniej jest nie pomóc niż pomóc. Po co się męczyć z jakimś chorym
pacjentem i pomóc mu wtedy, gdy można jeszcze zapobiec pewnym postępom
choroby skoro można poczekać, aż taki chory na przykład odkręci gaz lub
targnie się w inny sposób na swoje lub cudze życie. Wtedy taki chory zachowa
się zgodnie z regułą umieszczoną w wyżej wymienianej ustawie, czyli nareszcie
będzie zagrażać własnemu zdrowiu i życiu lub zdrowiu i życiu innych ludzi.
Wiele było przypadków, kiedy musiało dojść do tragedii, żeby w końcu chory
mógł „łaskawie” liczyć na leczenie. Dlatego pytam się: do ilu tragedii musi
jeszcze dojść by biurokraci wreszcie się opamiętali? A może pójdą po rozum do
głowy dopiero, jak ich dotknie takie nieszczęście. Czy w tym kraju
zwykły człowiek musi być zasypywany na każdym kroku zbędnymi „papierami” i
czy na każdym kroku musi być utrudniane mu życie? Na pewno nie pomaga to
rodzinom osób chorych psychicznie, a już na pewno nie pomaga to samym chorym,
a przecież to o ich dobro powinno chodzić, a może się mylę?
A jeśli już się poszczęści i dojdzie do rozprawy w sądzie, to wcale nie
można się cieszyć, bo na jednej rozprawie się nie kończy. Kolejne badanie
muszą przeprowadzać biegli psychiatrzy, którzy też nie kwapią się do
szybkiego działania (czekam już 4 tygodnie na jakikolwiek kontakt by móc się
umówić na wizytę). A później następna rozprawa... Czas mija, a choroba się
przecież nie cofa. I kolejny raz system „bierze w łeb
