grzeczność turecka

[baranca]

Drogie Uczestniczki i Uczestnicy Forum!
Zwracam się do Was z pytaniem i prośbą zarazem.
Jestem tłumaczką, absolwentką turkologii i dziennikarstwa, żoną Turka i mamą
dwuletniej pół-Turczynki. Mieszam w Polsce i z zaciekawieniem śledzę
poczynania tego Forum. Niedawno zostałam poproszona o napisanie krótkiej
rozprawy do na temat grzeczności w Turcji, co czynię z wielką radością i
zapałem. Same/sami wiecie, jak wdzięczny to może być temat) Jeśli
chciałybyście/chcielibyście podzielić się swoimi przemyśleniami, wrażeniami
na ten temat, napiszcie, proszę. Z pewnością nie raz
znalazłyście/zmnaleźliście się w sytuacjach zaskakujących, może żenujących,
może popełniliście jakąś gafę - wszystko z powodu różnic w pojmowaniu tego,
czym jest grzecznoć tu, w Polsce i tam- w Azji Mniejszej.
Pozdrawiam wszystkich gorąco
Ania

[amicka]

O dzien dobry!Juz myslalam, ze nie ma na forum mam malych dzieciaczkow polsko-
tureckich mieszkajacych w Polsce, a tu niespodzianka! Ja tez jestem zona Turka
i mam dwuletnia dziewczynke. Ciekawa jestem na jakim etapie jezykowym jest
Twoja coreczka. Moja od kiedy przeprowadzilismy sie z Niemiec bardzo niedawno i
ubylo jej jednego jezyka, robi spore postepy, przynajmniej w polskim. Moze
kiedys spotkalybysmy sie z dziewczynkami? Moja cora uwielbia dzieci i brakuje
nam spotkan, na ktore chodzilysmy w Niemczech. Tutaj tez organizujemy sobie
zajecia, ale bez porownania latwiej o kontakty z mamami i dziecmi tam. Troszke
nie w temacie, przepraszam, a propos grzecznosci, ale spontanicznie chcialam
odpisac. Na zadane pytanko w miare mozliwosci postaram sie tez cos napisac.
Pozdrawiam serdecznie

[baranca]

Witaj,
bardzo chętnie się z Wami spotkamy. Mieszkamy w Warszawie. Moja córcia mówi
zabawną mieszanką tureckiego i polskiego ( w rodzaju "abi jest w samochodzie"
albo "kocham cie mamacigim" , więc na pewno się dogadają)) Pozdrawiam i
prosze o kontakt na mój adres mailowy: [e-mail]

[amicka]

...odpisalam, pozdrawiam

[thomaspawel]

gafy...?
kiedyś wsiadłem do taksówki na dworcu autobusowym w Ankarze i kiedy miałem
pewność że pan taksówkarz powinen był pamiętać o moim bagażu w bagażniku,
odjechał po zamknięciu przeze mnie drzwi taksówki...krzyczałem na niego po
polsku w bardzo kolokwialny sposób. chyba nikt nie zrozumiał...
Dobrze, że taksówki w Ankarze mają swoje własne postoje...
Nie wiem czy to nieładnie ale nie chciałem aby mnie szorował jakiś facet z
hamam.... wolałem 'kese' we własnym zakresie... teraz nie wiem czy to fault
pas...?
Mnie się udało uniknąć gaf, bo mam wspaniałą przewodniczkę z tureckim
paszportem
Mam jeszcze na sumieniu nie zapłacony rachunek za service w jedym hotelu....
obiecuję oddać następnym razem
Nie wiem dlacego, ale tureckie dobry wieczór (iyi aksamlar) brzmi w moich
uszach jak: jak się masz....
czy nie jest gafą zamawianie piwa w klubie studenckim po polsku?

[baranca]

dzięki Ci, thomaspawel!

[amicka]

Kiedys bardzo dawno temu idac w odwiedziny do domu mojej przyszlej tesciowej
(sama bez przyszlego meza:=) kupilam spontanicznie kawalek arbuza u sprzedawcy
arbuzow (wielka ciezarowka wyladowana arbuzami, wiecie jak to wyglada). Facet
nie mogl zrozumiec o co mi chodzi, arbuzy tanie jak woda i nikt tam nie kupuje
kawalka, co najwyzej dwa arbuzy:=)) Potem w domu tez troszke dziwnie sie na
mnie patrzyli, oczywiscie podziekowali i sie cieszyli, ale od tego czasu nigdy
nie kupuje w Turcji "kawalka" arbuza:=)). Z innych sytuacji pamietam jak po
zwiedzaniu Dolmabahce Palace, ktos z grupy zachodnich turystow probowal dac
przewodniczce, doskonalej zreszta, jakis groszowy napiwek. Dziewczyna
oczywiscie nie przyjela, ale sytuacja byla dziwna i wszystkim bylo glupio.
Jeszcze a propos pocalunkow na powitanie, ja caluje zazwyczaj trzy razy w
policzek, tak jak w Polsce i przewaznie po drugim razie juz ten ktos odchyla
glowe:=)) . Ale to nie tylko w Turcji:=))

[morbe1]

Z tymi pocałunkami na powitanie to rzeczywiście śmiesznie wychodzi bo nawet
ostatnio jak byłam w Turcji, przywitał mnie kolega mojego faceta i w sumie nie
było to spotkanie po raz pierwszy ale jakoś tak wyszło że z "buziaczkami" na
powitanie witalismy się pierwszy raz.I też, on dwa razy ja to w Turcji, a ja
dalej na trzeciego... w sumie troszkę głupio mi się zrobiło,jakbym była jakiś
sapik ,ale od razu padło pytanie: To ile razy w Polsce?? śmiesznie wyszło.
A tak jeszcze nawiązując do powitalnego całowania to w Polsce
rzeczywiście "cmokamy" w policzek czy gdzie tam kto woli, natomiast w Turcji
zauważyłam że jest to bardziej przyłożenie policzka do policzka niż pocałunek.
Podzielacie??

Pozdrawiam
Betty

[kiranna]

Dla mnie to calowanie, czyli wlasciwie dotykanie policzkiem, jest czasem
krepujace, szczegolnie jesli mam calowac widziane po raz pierwszy osoby. Tak
jest przyjete i dosc czesto to Turcy pierwsi nachylaja sie do pocalunku, wiec
nie wypada sie uchylic W Polsce nigdy nie lubilam pocalunkow powitalnych i
pozegnalnych, w Turcji przyszlo sie przyzwyczaic

Z uprzejmosci, ktore bardzo, ale to bardzo lubie u Turkow i ktore chetnie
zaadoptowalabym na grunt polski, to usmiech i wszelkiego rodzaju dobre zyczenia
praktycznie bez okazji, czyli te wszystkie "gecmis olsun", "hayirli
olsun", "gozun aydin", "gule gule git, gule gule gel", "yine
bekleriz", "ellerine saglik" itp. Zdaje sobie sprawe, ze nie zawsze sa to
szczere slowa i czasem mowi sie tak, bo po prostu wypada lub z przyzwyczajenia.
Mimo wszystko od razu jakos tak milo i sympatycznie robi sie wokol, poniewaz
wierze w potege slowa, zarowno tego dobrego jak i zlego

[kochanionka]

kiranna
prosze przetlumacz to co napisalas.
skoro sa to mile zwroty,warto je znac.
Bede niezmiernie wdzieczna.
Prosze i z gory dziekuje.

[kiranna]

kochanionka, przepraszam ze dopiero teraz odpisuje.
niektorych zwrotow nie da sie przetlumaczyc bo sa idiomami i brzmialyby
niezrecznie po polsku. latwiej bedzie mi napisac w jakich sytuacjach ich uzywac:
"gecmis olsun" - bardzo szeroko rozumiane jako zyczenie zakonczenia ciezkiej
sytuacji, choroby, uzywane bardzo, bardzo czesto. np w potocznej rozmowie, gdy
ktos mowi, ze boli go glowa albo... kosmetyczka zyczy klientce po manicure albo
pielegniarka po zastrzyku, itp.

"hayirli olsun" - czyli zeby cos przynioslo nam szczescie lub sie udalo jakies
zamierzenie.
gdy ktos cos kupi sobie nowego mowi sie "gule gule kullan" - czyli zyczymy
szczesliwego uzywania.
"gozun aydin" - czesto tak moj tesc mowi, gdy przyjedzaja do nas goscie z
Polski, czyli podziela moja radosc.
"gule gule git, gule gule gel" - zyczenia szczesliwego powrotu z podrozy dla
osoby odjezdajacej
"yine bekleriz" - to slyszymy najczesciej od pani domu na pozegnanie, gdy
jestesmy w gosciach, czyli "ponownie czekamy". wypada wtedy powiedziec "bizde
bekleriz" czyli ze my tez czekamy na nich
"ellerine saglik" - "zdrowie twoim rekom", np podziekowanie dla gospodyni za
posilek, mowi sie kilkakrotnie przy stole gdy jedzenie nam smakuje. moze byc
tez uzyte w sytuacji gdy ktos dla nas cos wykonal recznie, np na drutach, itp.
mozna to tez powiedziec, gdy jestesmy w milej restauracyjce rodzinnej,
niekoniecznie musza to byc znajomi.
podoba mi sie tez zyczenie lekkiej pracy "kolay gelsin", ktore czesto zastapuje
powitanie przy wejsciu do czyjegos sklepu czy biura. wypada tez to powiedziec
np przechodzac kolo dozorcy czy osoby sprzatajacej nasza posesje.

tych zwrotow jest bardzo, bardzo duzo i swiadcza o pozytywnym nastawieniu dla
drugiej osoby, choc oczywiscie nie zawsze musi to byc prawda maja tez bardzo
duzo zastosowan i trudno mi tutaj wymienic wszystkie sytuacje w jakich moga byc
uzywane. przytoczylam tylko kilka, moze ktos jeszcze cos podpowie?

[kiranna]

Jeszcze jeden aspekt tureckiej grzecznosci mi sie przypomnial - rozmowa
telefoniczna Z poczatku trudno bylo mi sie do tego przyzwyczaic, bo w Polsce
liczy sie kazda minuta (bo drogo!) i dzwoniacy zazwyczaj pamietaja, zeby nie
wisiec na linii, skracajac rozmowe do niezbednego minimum.
W Turcji jest troche inaczej, choc telefony tez kosztuja i to sporo Na
poczatek trzeba spytac jak sie nasz rozmowca czuje, co robi, jak sie czuja po
kolei wszyscy domownicy, a niektorych wypada poprosic do telefonu inaczej moga
sie obrazic Jesli znamy jego rodzicow, trzeba o nich spytac. Jesli ktos z
rodziny rozmowcy (niekoniecznie on sam) ostatnio byl chory wypada spytac czy
juz wyzdrowial. O to samo spytaja nas i dopiero po wymianie tych grzecznosci
wypada wyluszczyc w jakiej sprawie dzwonimy Na szczescie jesli rozmawiamy z
ta osoba czesto, to mozna ograniczyc sie do pierwszych trzech pytan...

[kochanionka]

kiranna
bardzo ci dziekuje.wszystkie te zwroty napisalam corce,ktora jest teraz w
Turcji.Ja jade we wrzesniu i jestem pewna,ze bardzo mi sie przydadza.Grzecznosc
ulatwia kontakty miedzyludzkie.
Dziekuje.

[baranca]

ja do tej listy dodam jeszcze:
helal - jak ktos się np. zakrztusi
sihhatler olsun ( potocznie saatler olsun ) -jak toś wyjdzie z wanny ( nie wiem
jak u Was, ale w mojej rodzinie powtarzane nagminnie)
gule gule kullan ( dosł. niech ci się miło nosi )- o ubraniu na przykład
noi afiyet olsun, czyli "smacznego" ale mówione PO jedzeniu.

[gosiakay]

Witam, przypomnialyscie mi sytuacje, gdy moja tesciowa odwiedzila nas nagle w
Sydney. Zapowiedziala swoj przyjazd dwa tygodnie przed przylotem)
Ja doslownie spanikowalam, bo to bylo nasze pierwsze spotkanie, przy tym nie
mowie po turecku a nauczenia sie jezyka, nawet w minimalnym stopniu uwazalam za
niemozliwe. Okazalo sie, ze moja tesciowa to cudowna kobieta, zaraz znalazla
sposob na porozumiewanie. Rowniez moj maz przed pojsciem do pracy przygotowal
dla mnie liste prostych zwrotow itd. takich uzywanych na codzien. Bardzo mi sie
to przydalo. Rowniez w kuchni, gdzie urzedowalysmy wspolnie, kazdy sloik czy
puszka mialy nalepki z nazwami tureckimi, pomogo mi to w nauce a jej w
znalezieniu produktow
Porozumiewalysmy sie bardzo dobrze, ktoregos dnia, uslyszalam ku memu
zdziwieniu pytanie "Gosia, igle ve nozyczki var?", spojrzalam na nia w
zdumieniu, bo wiem ze nie uczylam jej polskich slow, skad ona wie? Mimika
oczywiscie spytalam, skad ona zna polskie slowa?
Wiedzialam juz wczesniej, ze rodzice mojego meza urodzili sie w Macedonii, gdy
byli jeszcze mali obydwie rodziny wyemigrowaly do Turcji i tam rodzice Orhana
poznali sie. Znajomosc jezyka pozostala do dzisiaj. Ja z kolei nie spodziewalam
sie, ze ona jeszcze plynnie mowi po macedonsku, ktory jest bardzo zblizony do
polskiego, bedac w tej samej rodzinie jezykowej.
Od tego momentu bylo nam znacznie latwiej rozmawiac laczac turecki, polski,
macedonski i migowy Potrafilysmy rozmawiac godzinami o roznych rzeczach.
Czasem wygladalo to zabawnie ale bylo to rowniez przyjemne zarowno dla niej i
dla mnie. Nie zapomnijmy rowniez tego, ze czasem tylko spojrzenie wystarczy aby
sie porozumiec, bo gdzie jest chec zawsze mozna znalezc sposob na problem.
Tak wlasciwe to moja cudowna tesciowa ma troche praktyki w porozumiewaniu sie z
cudzoziemkami, poniewaz ma inna "gelin", ktora jest Niemka))
Serdeczne pozdrowienia.
Gosia.