Przecinek

[poltuz]

19 listopada gościliśmy redaktora naczelnego "Tygodnika Powszechnego"
ks. Adama Bonieckiego.
Czy przecinek po "Tygodnika Powszechnego"?

[bu4]

Przecinek można wprawdzie postatwić, ale nie jest konieczny, ponieważ
dopełnienia nie są jednorodne: stanowisko, nazwisko. Nb. zmieniłbym kolejność
tych dopełnień: na pierwszym miejscu - nazwisko, bądz co bądz osoby znanej i
szanowanej, na drugim zaś - stanowisko - rzecz nabyta.

[hophopi]

a może myślnik? :)

[bag_of_bones]

Przecinek po "Tygodnika Powszechnego" jest konieczny; nie ma on nic wspólnego z
jednorodnością czy niejednorodnością dopełnień. Fragment: "ks. Adama
Bonieckiego" jest DOPOWIEDZENIEM do "redaktora naczelnego "Tygodnika
Powszechnego", a przed dopowiedzeniami stawia się przecinek.
Dopowiedzenie jest grupą wyrazów, która dokładniej określa podstawową treść
zdania, wprowadza dodatkowe informacje, objaśnienia,
sprostowania /za "Słownikiem interpunkcyjnym" PWN/

[mach_2]

Mamy tu do czynienia z konstrukcją apozycyjną, a nie z dopowiedzeniem, więc
przecinek jest niepożądany.
Por. Dziekan wydzialu prof. Jan Kowalski wyjechal na konferencję do Berlina.

Szanowni Państwo,
mam pytanie, która z wersji jest poprawna:
1. Minister zdrowia, Mariusz Łapiński, na ostatnim posiedzeniu...
2. Minister zdrowia Mariusz Łapiński na ostatnim posiedzeniu...
Według mnie poprawna jest ta druga - w tym wypadku (i wielu podobnych, gdy
wymieniamy funkcję lub stanowisko), nie traktowałabym imienia i nazwiska jako
dopowiedzenia.

Szanowna Pani,
niewątpliwie lepsza i częściej możliwa do zastosowania, np. w sytuacjach
bardziej oficjalnych, jest wersja druga, „bezprzecinkowa”. Wtedy mamy naturalne
poprzedzenie nazwiska nazwą spełnianego urzędu (to samo jest w przypadku
tytułów, stopni itp.). Może się zdarzyć, że chcemy wprowadzić nazwisko na
zasadzie wtrącenia - czyli zastosować skrót od formuły „minister zdrowia,
którym jest obecnie Mariusz Łapiński, itd.”. Jest to jednak dziwne, rodzi
pytania o intencje, robi wrażenie, jakbyśmy sobie dopiero po chwili nazwisko
ministra przypomnieli itp. Natomiast, co oczywiste, gdy najpierw mamy nazwisko,
a później funkcję, przecinki są konieczne.
Pozdrawiam
— Jerzy Bralczyk, prof., Uniwersytet Warszawski




Moje pytanie dotyczy interpunkcji. Czy w zdaniu: „Jak powiedział amerykański
poeta W.D. Snodgrass...” po poeta stawiamy przecinek? Zauważyłam, że w
niektórych tekstach w podobnych przypadkach przecinek się stawia, w innych
natomiast nie.
Podobny problem mam ze stawianiem przecinka przed imiesłowami zakończonymi na -
ąc, -łszy, -wszy. Zgodnie z nową zasadą powinno się zawsze stawiać przecinki,
jednak często zauważam (również w dobrych pismach literackich), że są one
pomijane. Obawiam się zatem, aby również ich nie nadużywać. Czy mogę prosić o
wyjaśnienie, kiedy nie należy stawać przecinków przed imiesłowami?


W konstrukcjach takich, jak amerykański poeta W.D. Snodgrass, nazywanych
apozycyjnymi przecinka można używać zwłaszcza wtedy, gdy człon apozycyjny
(tutaj W.D. Snodgrass) jest dłuższy, rozwinięty i gdy chcemy go wyodrębnić. W
przeciwnym razie przecinek jest niepotrzebny, a niekiedy nawet szkodliwy (np.
błędem byłoby umieszczenie go w takiej konstrukcji apozycyjnej, jak rzeka
Wisła).
Jeśli chodzi o imiesłowowe równoważniki zdań, to według nowej zasady zawsze
oddziela się je przecinkiem od zdania nadrzędnego, nawet wtedy, gdy są
nierozwinięte, a więc jednowyrazowe. Nie wiadomo jednak, czy ta innowacja
interpunkcyjna ma status nakazu, czy tylko zalecenia. Osobiście interpretuję ją
jako zalecenie i cieszę się, kiedy nie muszę jej stosować bezwzględnie, gdyż
nadmiar przecinków wcale nie pomaga w zrozumieniu wypowiedzi.
— Mirosław Bańko


Jak widać, przecinek jest uzasadniony, gdy czlon apozycyjny jest rozbudowany:
Dziekan wydzialu prof. Jan Kowalski wyjechal na konferencję do Berlina.
Ale: Dziekan wydzialu, wybitny znawca prawa międzynarodowego prof. Jan
Kowalski, wyjechal na konferencję do Berlina.
Sądzę, że można by też opuścić drugi przecinek - wtedy mielibyśmy szereg:
Dziekan wydzialu, wybitny znawca prawa międzynarodowego prof. Jan Kowalski
wyjechal na konferencję do Berlina.
W 1. przypadku sens jest taki: dziekan, którym jest wybitny znawca prawa
międzynarodowego J.K., wyjechal do Berlina; w 2. - dziekan i wybitny znawca
prawa (w jednej osobie) wyjechal do Berlina.

Inny przyklad:
Wicepremier Roman Giertych przybyl do sejmu.
Wicepremier, minister edukacji Roman Giertych, przybyl do sejmu. (Wicepremier,
którym jest minister edukacji R.G., przybyl do sejmu).

Wicepremier, minister edukacji Roman Giertych przybyl do sejmu.
(Wicepremier i minister edukacji - w jednej osobie - przybyl do sejmu; gdyby
nam chodzilo o dwie różne osoby, zręczniej by bylo: wicepremier i minister
edukacji przybyli do sejmu).

[mach_2]

Zapomnialem dodać, że im mniej przecinków, tym lepiej, bo tekst jest bardziej
przejrzysty. W związku z tym, jeśli mogę przecinek wstawić lub nie (mam wybór),
wybieram wersję bezprzecinkową.

Dwie podane przeze mnie opinie (poprzedni post) pochodzą z archiwum poradni
językowej PWN (www.pwn.pl - na stronie są też bezplatne slowniki online, w tym
najnowszy ortograficzny, oraz encyklopedia).

[bag_of_bones]

OK, przekonałeś mnie.

[ernest31]

czy piszac tekst na forum jest sie zdyskwalifikowanym, gdy przecinek wypadnie w
nie odpowienim miejscu ?

[poltuz]

Czyli i tak, i nie:)