petronella.kozlowska
15.07.26, 08:54
Tytułu tematu nie pamiętam, został mi tylko komentarz Igora z poniedziałku i moja riposta z tego samego dnia. W wtorek wieczorem temat był już wymazany.
"Do 1569 roku nie było w Polsce żadnych rodów z tytułem książęcym."
Igor:
Twoje stwierdzenie jest falszywe – przed 1569 rokiem w Polsce istnialy rody z tytulem ksiazecym, choc ich sytuacja prawna byla specyficzna.
Na ziemiach polskich zyli potomkowie dawnych dynastii,chociazby . Piastów czy Giedyminowiczów, którzy naturalnie nosili tytuly ksiazece. Chociaz masz racje w tym, ze owczesny oficjalny system polskiej hierarchii szlacheckiej nie przewidywal formalnych tytulów urzedowych ani arystokratycznych. Obowiazywala zasada równosci calej szlachty. Tym nie mniej, powtorze sie, w Polsce istnialy rody z tytulem ksiazecym.
Moja odpowiedź:
*
Ostatnim Piastem na terytorium Królestwa Polskiego był Władysław Biały, książę gniewkowski zmarły bezpotomnie w 1388 roku.
*
Piastowie żyli na Mazowszu, które zhołdował Kazimierz Wielki w 1351 roku. Ostatni Piast mazowiecki Janusz zmarł bezpotomnie w 1526 roku. Mazowsze nie było częścią Korony Polskiej.
*
Przedostatnim Piastem w Koronie był król Kazimierz Wielki, zmarły w 1370 roku nie pozostawiając męskiego następcy.
W 1339 roku odbył się zjazd w Wyszheradzie podczas którego bezpotomny książę halicki zapewnił sukcesję Kazimierzowi, co potwierdził następnie w testamencie. Według umowy i testamentu księstwo halickie (późniejsze województwo ruskie ze stolicą we Lwowie) przeszło w 1340 roku pod panowanie polskie.
Podczas zjazdu doszło też do umowy Kazimierza ze swoim szwagrem Karolem, królem Węgier, według której w razie bezpotomnej śmierci Kazimierza lub Ludwika (syna Karola i Elżbiety Łokietkówny, siostry Kazimierza) koronę polskę lub węgierską obejmie żyjący władca.
*
Po bitwie pod Sinymi Wodami w 1362 roku Litwa zdobyła tzw. Podole z Kijowem, należące przedtem do Chanatu Krymskiego.
Kazimierz Wielki opanował w roku 1365 część Podola, to była południowa część (Kamieniec Podolski, Smotrycz) późniejszego stworzonego w 1434 roku województwa podolskiego. Północna część tego województwa należała do Litwy i została przez Jagiełłę przyłączona do Polski. (Wschodnie Podole to późniejsze województwo bracławskie należące do Litwy do 1569 roku). Województwo podolskie z twierdzą Kamieniec chroniło kniaziów litewskich na Wołyniu przed napadami tatarskimi.
Smotrycz
www.google.com/maps/place/48%C2%B056'49.0%22N+26%C2%B033'37.0%22E/@48.946944,25.9216977,9z/data=!4m4!3m3!8m2!3d48.946944!4d26.560278?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDcwOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D
Namiestnikami polskiego Podola byli Koriatowicze, potomkowie Koriata, syna Giedymina, brata Olgierda i zatem stryja Jagiełły.
Józef Wolff, Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku, Warszawa 1895, str. 177-178.
www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/130049/edition/139252/content
Stanisław Kardaszewicz, Dzieje dawniejsze miasta Ostroga. Materiały do historyi Wołynia, Warszawa 1913, str. 7-8.
sbc.org.pl/Content/359560/82.pdf
***
Pytania:
1. Gdzie żyli Piastowie w Polsce po 1370 roku i jak wyglądała ich „specyficzna prawna sytuacja”?
2. Gdzie żyli potomkowie Giedymina w Polsce i jak wyglądała ich „specyficzna prawna sytuacja”?
