jarekzielinski
17.08.06, 14:03
Zabieram się do monografii latarń warszawskich i w związku z tym mam pewien
problem. Otóż dysponuję unikatową monografią konserwatorską z lat 80.,
inwentaryzującą wszystkie zabytkowe latarnie w mieście. Sęk w tym, że od
owego czasu z wielu ulic latarnie znikły, na innych wymieniono je na repliki,
a na jeszcze innych... się pojawiły! Prosiłbym o info na temat dat (choćby w
przybliżeniu) i miejsc wycięcia autentyków, bądź ustawienia replik. Mamy w
Wawie kilka typów latarń. Gazowe - dwa rodzaje; a/ czteropłomnieniowe, typu z
XIX w. (np. ul. Agrykola) i b/ dziewięciopłomieniowe, międzywojenne (działają
tylko na ul. Jezierskiego, a np. na Jaktorowskiej przerobiono je na
elektryczne). "Pastorałki": typ ozdobny, z cokołem dzwonowym, żłobkowanym, w
kilku wysokościach. Jest to model 1905/06, produkowany też jako słup trakcji
tramwajowej (grubszy i wyższy trzon z podczepami) zwieńczony pastorałem
(jedyny kompletny zachowany egzemplarz - ul. Graniczna; repliki "zwykłych" -
np. Krakowskie Przedmieście). Typ uproszczony, z trzonem gładkim, owalnym.
repliki tego typu są np. na Nowym Świecie, autentyki na 29. Listopada. Typ
cylindryczny, najstarszy, z 1904 r. Nie zachował się ani jeden kompletny
egzemplarz, ale ostatnie w Wawie cokoły tego typu można zobaczyć na pl.
Trzech Krzyży. Typy unikatowe, np. na wiadukcie mostu Poniatowskiego (trzon
pąkowy), ogrodzenie pomnika Mickiewicza itd. Przykłady
współczesnych "machlojek": ul. Promyka na Żoliborzu; jej część ma
repliki "pastorałek" z podstawą owalną, część zaś - współczesne potworki, z
podstawami cylindrycznymi i uproszczonymi "pastorałami"; Park Ujazdowski;
jedyna zachowana w wawce latarnia typu parkowego - przy mostku, niska, z
cokołem dzwonowym, gładkim; inne to uproszczone, "niechlujne" repliki. Będę
wdzięczny za pomoc i deklaruję pisemne podziękowania dla wnikliwych badaczy
na stronach książki. Pzdr.
