Willa Grundmanna

[Gość: Arnold]

republika.pl/silesia1/

[Gość: Wit]

Koniecznie należy ją odbudować! Kto jest za?

[Gość: Arnold]

Popieram ten pomysł, a dodatkowo powinien stanąć w Katowicach pomnik Friedricha
Grundmanna.

[Gość: jks]

Jestem przeciw.
Jakkolwiek boleję, że kiedyś tę willę zurzono, to jeszcze
nie powód by ją odbudowywać. Mamy początek XXI wieku
i to miasto ma patrzeć w przyszłość, a nie odbudowywać
zabytki przeszłości (trzeba by jeszcze odbudować np.
Muzeum Śląskie, takoż barbarzyńsko zburzone, tyle że
przez Niemców). Zresztą ta willa nie prezentowała
architektury zbyt wysokiego lotu (jak prawie każde neo-),
postacie na frontonie budynku wyglądają obecnie raczej
komicznie niż nobliwie. To nie świątynia Jowisza.
Natomiast pomysł z uhonorowaniem Grundmanna jest
dobry. Tylko czy pomnikiem? Może lepiej w sposób który
naturalniej wtopi się w "język miasta". Może np. nazwać
jakąś ulicę jego imieniem? (o ile jeszcze nie ma).
Budowana jest szeroka i ważna aleja na skrzyżowaniu ze
średnicową, obecnie nazywana Stęślickiego. Może
nazwać ją raczej Grundmanna? To inna część Katowic,
ale nowa i chyba perspektywiczna. A propos, kto to do
cholery był ten Stęślicki?

[Gość: Arnold]

Ja jestem zdecydowanie za pomnikiem, nalezy sie tworcy miasta. Wille mozna by
odbudowac i umiescic tam jakies muzeum, np niemieckiego wkladu w rozwoj G.
Slaska. Niemcy wyloza na to kase, a Katowice beda mialy dodatkowy atut na
przyciagniecie turystow z Euro w kieszeni. Wezmy przyklad ze stolicy Slaska -
Wroclawia. Chca tam wybudowac centrum pamieci o wypedzonych. A jesli chodzi o
nazwanie ulicy imieniem Grundmanna, to taka juz w Katowicach byla, wystarczy
przywrocic jej nazwe.
No i ten Stęślicki - kto to był? Tez nie wiem.

[Gość: jks]

Najlepszym miejscem na upamiętnienie wkładu
niemieckiego w rozwój G.Śląska jest po prostu Muzeum
Śląskie (także to planowane). W końcu była jedna historia i
nie ma sensu oddzielnie upamiętaniać wkładu polskiego,
niemieckiego czy jakiegokolwiek innego (np. szkockiego,
vide Baildon).
Jeśli chodzi o miejsce po willi Grundmanna to
przypuszczam że dla przyszłości Katowic (jako lokalnego
centrum finansowego) najlepiej byłoby gdyby NBP
wybudował tam swoją siedzibę (tak jak to było w planach) i
przeniósł część działalności z Warszawy, tej dotyczącej
Śląska.

[Gość: Arnold]

NBP na miejscu willi Grundmanna? To tak jakby postawic hipermaket za brama z
napisem Arbeit Macht Frei!
Muzeum Slaskie powinno zajac sie sprawami Slaskimi, natomiast miejsce dla
wyeksponowania dokonan panstwa pruskiego na Slasku powinno byc nastepna
atrakcja Katowic, szeroko reklamowana w Niemczech. Jest rowniez miejsce na
Muzeum dokonan panstwa polskiego na Slasku. Narrenturm.
Ale ogolnie zastanowmy sie, jak sciagnac tu turystow z tym co mamy i z tym
czego wlodarze Katowic sie wstydza czy dla poprawnosci politycznej ukrywaja.
Nie bojmy sie spraw kontrowersyjnych! Kasa lezy na ulicy, a swietoszkowato-
poltonskie podejscie nie pozwala jej zagospodarowac. Fobie na bok. Also
einz,zwei,drei - "Boze cos Polske....."

[Gość: jks]

Uwaga z napisem, bramą i hipermarketem jest raczej
niestosowna. Zamiast obecnego obskurnego parkingu
może być na miejscu willi Grundmanna skwerek z
pomnikiem Grundmanna. Czemu nie? Tylko wydaje mi się,
że miasto bardziej skorzystałoby (nawet jeśli tylko
prestiżowo) na rozbudowanej siedzibie NBP (które
dotychczas mieści się w budynku obok placu). Może to
naiwne, ale bardziej mnie interesuje jaki bedzie charakter
tego regionu w przyszłości. Na samuych wycieczkach
niemieckich emerytów odwiedzających puste szyby
kopalniane i muzea raczej nie pociągniemy.

Miło, że zgadzasz się, że Muzeum Śląskie jest miejscem
dla spraw śląskich. A więc jest tam miejsce dla wszsytkich,
którzy ten region współtworzyli: miejscowych, Niemców,
Polaków i wszelkich innych nacji. Masz rację, że wiele
wydarzeń z historii było przemilczanych, bo dla jednej lub
drugiej strony były niewygodne. Sam skończyłem liceum,
które niedawno obchodziło 80-lecie istnienia, a jego
najbardziej znany w Polsce absolwent skończył je jakieś
120 lat temu! Na szczęście powoli od tego obchodzimy (a
moje liceum bedzie wkrótce obchodziło 135-lecie).

Natomiast pomysł ze szczegółnym upamiętnieniem państwa
pruskiego jest niezbyt trafiony. Nie tylko dlatego, ze budzi
w Polsce najgorsze skojarzenia. W Europie jest raczej
uważane za smutne wynaturzenie, a nie osiągnięcie
skądinąd wielkiej kultury niemieckiej. W samych
Niemczech pomysł połączenia Brandenburgii i Berlina w
jeden land Prusy też specjalnego entuzjazmu nie wzbudził,
podobnie jak ogłoszony ROk Prus. Nie wiem więc skąd
przekonanie, ze do muzeum państwa pruskiego niemieccy
turyści waliliby drzwiami i oknami.

Pozostałe drobne złośliwości w Twoim poście pominę
milczeniem. A ręka świerzbi.

[Gość: Arnold]

Ale ogolnie rzecz biorac mamy temat i ciesze sie ze mozemy go rozwinac . Masz
pojecie o tym, na czym polega dyskusja. Dobrze wiem, ze nie mozemy sie oprzec
na muzeach jako znaczacym zrodle dochodow, na to sobie moga pozwolic tylko, i
az - Wlosi. Ale kazdy pomysl mozemy przedyskutowac. Moze Slask bedzie cos mial
z dyskusji na forum G.W.? Pyrsk.

do jks

[Gość: Arnold]

[e-mail]
jesli masz cos ciekawego wal na ten adres. Pyrsk.

[Gość: Wit]

Gość portalu: jks napisał(a):

> Jestem przeciw.
> Jakkolwiek boleję, że kiedyś tę willę zurzono, to jeszcze
> nie powód by ją odbudowywać. Mamy początek XXI wieku
> i to miasto ma patrzeć w przyszłość, a nie odbudowywać
> zabytki przeszłości (trzeba by jeszcze odbudować np.
> Muzeum Śląskie, takoż barbarzyńsko zburzone, tyle że
> przez Niemców). Zresztą ta willa nie prezentowała
> architektury zbyt wysokiego lotu (jak prawie każde neo-),
> postacie na frontonie budynku wyglądają obecnie raczej
> komicznie niż nobliwie. To nie świątynia Jowisza.

Racja, mamy wiek XXI i trzeba budować nowoczesne budynki (ulica Stęślickiego
i Chorzowska są do tego miejscem idealnym), ale nie zapomnijmy o przeszłości.
Wszędzie po wojnie odbudowywało się zabytki, ale tylko w Katowicach proces
niszczenia trwał i trwa nadal. A miasto bez zabytków obecnie nic nie znaczy.
Willa Grundmanna "Wawelem" nie była, lecz zaliczało się ją do ważnych
katowickich zabytków. Była jednym z najstarszych budynków w mieście,
a architekturę miała całkiem ciekawą. Portal w formie kariatyd był bardzo
orginalny, nie widzę w nim nic komicznego.

[Gość: Arnold]

Temat rozwoju Katowic z wioski na pograniczu w europejskie miasto porusza
Jadwiga Lipońska-Sajdak w albumie "Katowice wczoraj" - "Kattowitz gestern":

"Podpisana w 1865 roku decyzja króla pruskiego
zakończyła ten wstępny etap. Jak wyglą-
dały Katowice w 1859 roku, wspomina w swoim
dziele z 1911r. "Oberschlesien von 55 Jahren"
A. O. Klausmann, który jako mały chłopiec
zamieszkał z rodzicami pod Katowicami.
Idąc drogą z Szopienic do Katowic," po prawej
i po lewej mijało się (...) tu i ówdzie samotnie
stojące domy, by niebawem dotrzeć do
Katowic, gdzie po prawej rzucała się w oczy
pierwsza znaczniejsza budowla. Był to kościół
ewangelicki, a w jego pobliżu dom pastora
Claustnitzera, należącego do najbardziej znanych
i przez wszystkich Górnoślązaków szanowanych
osobistości. W śród pojedynczych
stojących po obu stronach ulicy domów, z prawej
leżała willa dyrektora generalnego Grundmanna,
a z lewej radcy sanitarnego Holtzego.
Idąc dalej, docierało się do rozległego placu z potężną
sadzawką, za którą zobaczyć można było
rozłożysty jednopiętrowy budynek arendy,
w którym dawniej mieszkał arendarz i trzymał
w nim wyszynk. Droga na wprost, zabudowana
pojedynczymi domami, prowadziła do Załęża"
(tłum. Antoni Halor)
Dynamicznie rozwijające się miasto budziło
podziw; Józef Lompa goszczący w Hotelu
Welta przyrównywał je do miast amerykańskich.
Wielki przemysł ściągał nie tylko techników
i robotników, ale także ludzi obsługujących
zwiększające się potrzeby miasta. W 1865
roku było w Katowicach: 55 kupców z uprawnieniami
i 43 bez uprawnień, 10 restauracji
i gospód, 10 piekarń, 8 masarni, 1 piwowar,
2 młynarzy i 19 różnych rzemieślników.
Etap rozbudowy śródmieścia w latach 70.
i 80. ubiegłego stulecia uksztahowałjego wielkomiejski
wygląd.
Powstały wille elity miejskiej, kamienice
czynszowe i budynki użyteczności publicznej.
Do najciekawszych w naszym mieście zaliczyć
należy pałacyk właścicieli tartaku i składów
drewna, braci Abrahama i Josepha Goldsteinów,
przy Wilhelmsplatz 12a (plac Wolności),
neorenesansowy z roku 1872.
Interesująca była dwukondygnacyjna willa
ogrodowaF. W. Grundmannaz 1873r. w stylu
włoskiego renesansu z portykiem podtrzymywanym
przez cztery posągi kariatyd, z wieżą,
pergolą i ogrodem zimowym, zburzona w 1973
roku decyzją Z. Grudnia, I Sekretarza KW PZPR.
W latach 90. XIX w. większość dwukondygnacyjnych
kamienic czynszowych została rozbudowana
do 4-5 kondygnacji i bogato ozdobiona
w stylu neobarokowym czy secesyjnym.
W latach 70. i 80. zabudowano tereny na
wschód od rynku, tj. ulice JohannesstraBe, FriedrichsstraBe,
EmmastraBe i HoltzestraBe.
Wspomniany już A. O. Klausmann, który
pracował jako dziennikarz we Wrocławiu
i Berlinie, nadal interesował się ziemią swego
dzieciństwa i młodości, wychwytywał opinie
prasy o Katowicach. Berlińskie gazety nazy-wał
y Katowice "stolicą rozrywki", "duchowym
centrum okręgu przemysłowego" czy wreszcie
"perłą wśród miast Górnego Śląska".
Odwiedzając w 1910 roku Górny Śląsk po
wielu latach nieobecności, pisze tak: "Katowice
znałem dość dobrze z tamtych lat i skok od
osady, której centrum przed 50 laty było potężnym
bajorem ze stojącym nad nim długim,
niskim zabudowaniem podobnym do szopy (...).
Gdy zobaczyłem obecne Katowice i poznałem
je dokładniej, mogę tylko potwierdzić (...), że
miasto należy do najbardziej niezwykłych
miejsc w całym kraju, (...) miasto ogromnie
przypomina Stuttgart (...), ma w sobie coś eleganckiego,
wysmakowanego, ma styl nawet w
najstarszych swych częściach (...).
Rozwój rozległej dzielnicy na południu jest
zaskakujący. Dotyczy to zwłaszcza bardzo
pięknego Blticherplatz. Natomiast FriedrichstraBe
i GrundmannstraBe, a jeszcze bardziej
odchodząca od nich PoststraBe i DirektionsstraBe
mogą bez jakiegokolwiek retuszu znaleźć
się ze swymi witrynami, swoim życiem
i rozgwarem w Berlinie czy Wrocławiu (...).
Wieczorem wrażenie wielkomiejske potęguje
jeszcze bardziej rozrzutne oświetlenie
wystaw sklepowych oraz ożywiony ruch panują
cy do późnych godzin wieczornych i nocnych
(...).
Gdy porówna się Gliwice, Bytom, Zabrze,
Chorzów z Katowicami, wtedy korona musi
przypaść Katowicom, miastu górnośląskiej inteligencji."
Zachwyty Klausmanna były znacznie obszerniejsze
i jeżeli nawet trochę przesadzone, to nie
mogłam sobie odmówić ich przytoczenia, bowiem
po drugiej wojnie światowej miasto został
o tak zdewastowane, że długie jeszcze lata
będzie leczyć rany."

Dziwne jest,ze w tej ksiazce podana jest inna data zniszczenia willi
Grundmanna, niz w informatorze o Katowicach z 1993. Moze ktos wie dokladnie,
ktory ze znamienitych Zaglebiakow wydal te barbarzyńską decyzje - Gierek czy
Grudzień?

Moze zachowaly sie u kogoś jakieś gazety z przełomu lat 60-tych i 70-tych z
informacjami na ten temat? Ciekawe jakie bylo oficjalne uzasadnienie? Dotyczy
to rowniez palcyku von Tiele-Wincklerow.
Pyrsk - Arnold

[Gość: hans]

Dzięki za fotkę; A.Halor to bardzo dobry znajomy mojej rodziny,był na pogrzebie
mojego ojca,więc gdy tylko go spotkam,to zapytam kto i kiedy dopuścił się tego
barbarzyństwa.Pyrsk!

[Gość: Arnold]

Hans, jak cos znajdziesz, czy sie czegosz dowiesz, daj znac. Pyrsk!

[Gość: hans]

OK!Mam w domu nawet jakąś jego książkę i landschaft, który podarował ojcu.

[Gość: Arnold]

Super Hans, jutro sie spotkomy na biyrku, wez to ze sobom!

[Gość: Arnold]

Wila Grundmanna to w sumie prehistoria Kattowitz. Co proponujecie szanowni
Katowiczanie na jutro?

[luka]

ma ktoś zdjęcie pałacyku Wincklerów? To od tego pałacu Korfantego nazywała się
zamkową? A pomysł z odbudową Muzeum Śląskiego jest świetny, tylko że niestety
teraz stoją tam te paskudne związki zawodowe.

[Gość: katowiczanka]

Ciekawa jestemczy ktoś wie z forumowiczów dlaczego Muzeum Śląskie Niemcy
zburzyli ,a stojący obok gmach Urzędu Wojewódzkiego ostał się ?