Karp na święta - tradycja komunistyczna?

[Gość: lonia]

Właśnie czytam felieton Michała Smolorza w katowickiej Wyborczej. Przekonuje,
że karp na świątecznym stole to komunistyczny wymysł. W 1948 roku minister
Hilary Minc wymyślił hasło "karp na każdym polskim stole". Produkcja karpia
miała zrekompensować braki w handlu. Ludzie podchwycili to, bo karp uchodził
za dworską rybę i tak zostało. Jednak, choć karp był hodowany już w
średniowieczu - ze świętami nie miał nic wspólnego. Poczytajcie:
miasta.gazeta.pl/katowice/1,35068,3077980.html

[Gość: pixi]

Jak się karpia dobrze podleje, to ujdzie nawet w Wigilię.

swieta racja, pixi! ;))) n/t

[patyska]

[ba_nita]

I takie bzury można mnożyć bez końca. Jaka jest pełna nazwa karpia? Nie karp
królewski przypadkiem?
www.karpaty.edu.pl/teams/drugac/ryba/karh.htm

jeszcze raz obrazicie karpia

[invicta1]

i wszystkich Was wyzwe od komunistów i masonów:))))))))

[Gość: zadumana]

Oczywiście, że to tradycja komunistyczna - ujmując rzecz najkrócej. Wiem z
relacji przodków, że przed wojną na świątecznych stołach były różne ryby - na
ile kogo było stać.
Karp z punktu widzenia fachowego smakosza jest rybą niestety całkiem zwyczajną,
bo ma bardzo dużo ości utrudniających konsumpcję - ponieważ faktycznie trudno
je usunąć i znaleźć. Do tego skóra jest w tych 'królewskich' potwornie gruba.

W prl-u w powodzi ogólnych braków ktoś podjął decyzję rozwijania hodowli
karpia. Zawsze mnie ciekawiło kto? Wygląda na to, że artykuł daje odpowiedź na
pytanie, który z 'towarzyszy' jest Ojcem wigilijnego karpia:)

Mimo całej mojej ironii, też będę miała na stole karpia, bo stał się smakiem
mojego rodzinnego dzieciństwa. Na szczęście karp ten był jednak zwykle
komentowany przez domowych smakoszy starszego pokolenia jako ryba, którą
akurat 'rzucili' przed świętami do sklepów, a nie jako przysmak nad
przysmakami. Moi rodzice mieli słabość do wspomnień o szczupakach, bo to one
były razem z sandaczem wspomnieniem świąt ich polskiego tradycyjnego
dzieciństwa.

[Gość: iś]

Czyli krótkie egzekwie przed zjedzeniem?

[invicta1]

Gość portalu: zadumana napisał(a):
Do tego skóra jest w tych 'królewskich' potwornie gruba.
karpia skóra przy sumiej to jest cieniuteńka

[ba_nita]

A karp akurat nie jest żadnym przodownikiem w tym zakresie.

[invicta1]

co innego taki leszcz:)

[ba_nita]

Zadumana dobrze prawi, dajcie wódki... Jesteśmy

[jacek1f]

jacy jesteśmy - u mnie też karp, choc tylko właśnie raz w roku - tylko na
Wigilie i jak zostanie w galarecie to świątecznie jeszcze.
Nie wyobrażam sobie BEZ karpia, choc inne ryby też są.

A czy Wy często poza wilią kupujecie i robicie karpia...?

[baky]

jacek1f napisał:

> A czy Wy często poza wilią kupujecie i robicie karpia...?

Jako "Wy" (wątek wszak z komunistycznym karpiem związany :O)) odpowiem, że
jesienią i zimą tak raz w miesiącu.

[marghot]

Fanem karpia nie jestem i raczej nie jadam - także w Wigilię. Zajadamy się
natomiast pstrągiem, sledziami, łosiem i innymi rybami.
Nie wiem czy to tradycja komunistyczna, ale Dziadkowie najbardziej z przed
wojny wspominają sandacze, liny oraz pstrągi

[illiterate]

Olaboga! Pod sejm udaja sie oburzone tlumy, skandujace 'czerwone karpie precz z
prawdziwie polsko-katolickich stolow!' i wymachujace transparentami 'apage,
karpiu komuszy!', do stawow wlewana jest beczkami woda swiecona, a prawdziwie
polackie matki zaslaniaja dzieciom oczy, kiedy przechodza obok akwarium ze
swiateczna ryba w supermarkecie...

Gdyby karpie byly faszerowane jakims bakcylem komunizmu, ostatnie wybory
wygladalyby inaczej, mysle. Alarm odwolany, zagrozenie zdementowane, czerwona
tradycja stala sie jak najbardziej bialo-czerwona; jedzcie karpia, bo kogo stac
na sandacza, nieprawdaz.

[kasitza]

ladnie powiedziane :)

[Gość: kl]

Spytałam matki,która uczestniczyła w wigiliach przed wojną i mówi,że był
tradycyjny karp.

No Wy Baki, to wiadomo:-) ale inni? n/t

[jacek1f]

[Gość: lonia]

Myślę, że na historię nie ma co się obrażać, warto jednak podumać nad jej
przewrotnością. Okres, który niektórzy wymazaliby z pamięci zostawił
nam "staropolską tradycję". Nie przestanę przez to lubić karpia i cała moja
rodzina również. Może tylko będę na niego patrzeć jak na świadka nowej
tradycji. A przed wojną na Wigilię moi dziadkowie karpia nie jedli.

[wedrowiec2]

Ani przed wojną, ani po niej rodzina Wędrowców karpi na Wigilię nie jadała. W
inne dni też nie;)

[klaudia1973]

osobiscie nie jestem amatorka karpia poza jednym , jedynym wyjatkiem karp
wedzony , ale do rzeczy hodowla karpia na ziemiach polskich zaczeła sie z
aczasów kazimierza sprawiedliwego i była prowadzona przez cystersów , wiec
dawno , ale to bardzo dawno karp juz goscił na polskich stołach , mysle ze to
rozwiewa watpliwosci czy karp jest specjalnoscia i pozostałoscia po czasch
komuny!!!!

wesołych świąt

[Gość: lonia]

Nie chodzi o to, od kiedy hoduje się karpia na polskich ziemiach, bo w artykule
jest wyraźnie napisane, że już w średniowieczu powstawały hodowle. Chodzi o
tradycje jedzenia tej ryby w święta Bożego Narodzenia.

[ba_nita]

Osobiście jadam ryby przez cały rok - w tym i karpia, więc przypinanie
jakiejkolwiek potrawy do komuny bądź innych ruchów separatystyczno-jakichśtam
jest tezą naciąganą niczym gumka w kalesonach obu kaczorów razem wziętych. Cóż -
dziennikarstwo obecnie jest tak rzetelne, że dla potrzeb zwiększenia nakładu
udowodni nawet istnienie fermy drobiu na księżycu. Nie oznacza to jednak, iż
mamy do czynienia z informacją będącą faktem.)))

kaczej fermy na księżycu, a co! :-) n/t

[jacek1f]

Przeciez po to ukradli;) n/t

[wedrowiec2]

[Gość: rybojad]

ja też jadam ryby cały i nie mam wrażenia że topozostałośc pokomunie za komuny
muwiło się jedzcie dorsze bo góno gorsze a teraz dorsz jest o wiele droższy od
karpia za komuny karp był rarytasem ;fajne to było o kaczorach

[ba_nita]

wiadomosci.onet.pl/1299238,1292,kioskart.html

[Gość: lonia]

Banito, mnie, mieszkance Rybnika, nie musisz pisać na temat rodowodu karpia. To
właśnie z czeskiego rybnik - staw wzięła się nazwa miasta, które w
średniowieczu zostało lennem korony czeskiej. Rybnik słynął z hodowli ryb. Ale
nie karpia, ale szczupaka ma w herbie. Tylko, że ta historia nie wyjaśnia
świątecznej tradycji spożywania tej ryby.
Autor przytoczonego felietonu nie jest jakimś dziennikarzyną na usługach, ale
znanym śląskim publicystą, a ja nie chciałam wsadzać kija w mrowisko, bo sama
jestem bardzo przywiązana do tej tradycji. Nie wiem tylko dlaczego przypomniał
mi się film "Miś" i narodziny nowej tradycji.
Dodam jeszcze, że do mnie, jak do każdego dziecka w Wielkopolsce przychodził w
święta Gwiazdor. Całkiem niedawno, bodajże w programie prof. Miodka usłyszałam,
że był on komunistycznym wymysłem. Jeszcze tego nie zweryfikowałam, ale czy z
tego powodu mam zatrzeć wspomnienia z mojego cudnego dzieciństwa?

[ba_nita]

Nie było moim celem podjęcie jakiejkolwiek słownej utarczki. Zwyczajnie irytują
mnie takie rzeczy jak na hip, hip, hura doczepianie (powszechne zresztą)
karteczek z napisem : "komuszy" tyle lat po okrągłym stole. Gdziekolwiek
człowiek ucha nie przyłoży, gdy komuś (nieważny temat) zaczyna brakować
argumentów sięga po broń ostateczną, czyli przymiotnik j.w. Nie twierdzę wcale,
że Ty to czynisz.To moje indywidualne odczuwanie jest. A przy okacji parę osób
się dowie jaki karp królewski ma rodowód i zdziwi się jak myślę bo i czasopismo
poważne.)))

[Gość: dzidka]

Lonia, Miodek nie mogl powiedzieć takiej glupoty/o Gwiazdorze/. Może w necie
wyczytałaś, czego to ludzie nie wypisują. On może być ewentualnie polskim
odpowiednikiem Weihnachtsmanna, jak to przy przenikaniu kultur bywa. Wystepuje
zresztą i na Pomorzu.

[Gość: g]

Chyba ,że myślał o Gwiazdorze przychodzącym w Nowy Rok:)

No to mam problem, czy zgodnie z dyrektywami

[krzysztof_wandelt]

Minca zrobić Karpia w Galarecie Po Żydowsku, czy też zgodnie z tradycją dworską
Karpia w Galarecie Po Polsku ?!
Tylko do Po Polsku powinien być taki karp bliżej sazana, z łuską...
Chyba pomieszam te dwa przepisy jak zwykle :)

[Gość: lu]

Zgadzam sie z twierdzeniem, ze karp to nie najlepsza ryba. Z ulga i radosnie
przystaje na wszelkie zmiany w wigilijnym menu zastepujace to muliste pelne
osci mieso jakas bardziej wykwintna ryba... Pewno zaraz dostane po uszach za
odstepstwo :)

Najbardziej mnie bawi, kiedy tlumacze cudzoziemcom, ze w Polsce MUSI byc karp,
barszcz, kapusta, .... itp., bo inaczej nie ma swiat ;) a oni robia wielkie
oczy, ze jemy zawsze to samo i ze te najtansze proste dania spod strzechy to
wlasnie najcenniejsze (bo sentymentalne/uczuciowe) polskie menu. A tradycje
szlachecka czy magnacka zjadl... socjalizm.

[Gość: Hanna]

A ja z przyjemnoscia kupuje filety karpia, jak jestem w kraju-Fajna rzecz.

[gourmet48]

chyba cale Niemcy, te zachodnie, jedza na swieta karpia a tam jesli nie myle
nie bylo komunizmu
jak to wiec z tym komunistycznym karpiem ?

[Gość: zadumana]

Tradycje wigilijne tzw. wyższych sfer (pomijając względy ideologiczne) i
średnich zresztą również, nie były możliwe ekonomicznie do podtrzymania w
powojennym, biednym i zniszczonym kraju. Lu słusznie napisała, że zniknęły, a
pozostały zwyczaje plebejskie, tanie, które zaczęto kultywować niemal w całym
kraju.
Jeśli kiedyś te 'wyższe' sfery jadły na wigilię choćby m.in. sandacza, to był
on zawsze bardzo drogi. Karp należał do ryb tańszych. Te 'wyższe' sfery nie
jadły na wigilie śledzi, bo były to możliwie najtańsze, nieeleganckie ryby i na
tych bogatych stołach się nie mieściły. W wigilię jedzono skromny obiad i to tu
było miejsce dla śledzia świetnie przygotowanego, ale będącego czymś tylko
postnym i pozwalającym przetrzymać do kolacji. Różnorodność ryb pozwalała na
przygotowanie wielu dań, których odliczanie do dwunastu nie wymagałoby
uwzględniania soli i chleba.
Karp jest rybą, którą zawsze można było kupić. Jest wiele wspólnych potraw i
upodobań łączących kuchnie polską i niemiecką. Do nich należy również to, że
można karpia kupić w Niemczech i są tacy co go kupują - podobnie jak choćby
asortyment grzybów, który u nich podobnie jak u nas daleko wykracza poza
pieczarki będące jedynym grzybem gdzie indziej.
Wigilia 'bogatsza' wymagała obecności na wigilijnym stole np. bakalii. To
również nie było takie tanie, a walka w prl o zorganizowanie w grudniu
składników tych bakalii - to było zadanie niełatwe i wymagajace zastosowania
wielu uproszczeń.

A potem Boże Narodzenie. Pieczony indyk to polska tradycja również. W bogatych
krajach angielskojęzycznych trafił jako zwyczaj na KAŻDY stół. W Polsce był
żelaznym punktem świąt w bogatych domach. W końcu te różnice finansowe
przekładają się jakoś na to co na stole. I nie ma się co irytować ani obrażać.
Świata nie zmienimy. Takie są zimne fakty. Po coś tysiące emigrantów podążało
do Ameryki dokonując heroicznych często wysiłków. Jechali również po to, żeby
zamiast wiejskich klusek z makiem zjeść na święta tego indyka.
Bogate Boże Narodzenie, to indyk, kaczka, gęś, różne pieczenie, pasztety
przeróżnych rodzajów - dziczyzna. Jak mozna było kultywować, czy
rozpowszechniać takie zwyczaje w biednym kraju, w którym braki nie tylko ryb,
ale nawet mięsa były normą. Pomijając ideologię, względy wydolności tej
gospodarki na to nie pozwalały.
A karp? Ratując nastroje społeczne, jak widać z artykułu, postanowiono rozwinąć
jego hodowlę i tak zrobiono. Nie 'padło' na dziczyznę, nie 'padło'na gęś, czy
sandacza. 'Padło'na karpia. No i go jemy. Mnie całkiem smakuje, bo ma czar
dziecinnych wspomnień rodzinnych. A skoro jego historia powojenna jest taka jak
opisano... No to jest.
Królowa Bona wcisnęła nam włoszczyznę, a Minc karpia. Historia biega różnymi
czasem zabawnymi ścieżkami, ale każdy produkt na stole ma swoje 'źródło' tak
jak włoszczyzna i każda nagła moda na jakąś potrawę też ma swój początek tak
jak powojenna moda na karpia.

Historia jest jaka jest. Wpływu na fakty nie mamy.
Nie dzielmy potraw. Nawet na smaczne i niesmaczne, bo tak naprawdę... wszystkie
smaki nasze są:)

wiecej wódki dla Zadumanej, dobrze prawi. n/t

[jacek1f]

[Gość: dzidka]

U mnie w domu rodzinnym był karp w galarecie , a u siebie z satysfakcją z niego
zrezygnowałam. Nikt nie teskni za paskudztwem oraz nie dlawi się ością. A
wieczerza wigilijna się odbywa jak najbardziej.

Kariera Karpia Minca toczyła się równolegle z moim

[krzysztof_wandelt]

wzrostem i podrostem... Fakt, że w "dobrych domach" robiło się sandacza,
ewentualnie szczupaka gotowanego w specjalnych brytfannach Pelikana (mam!) lub
faszerowanego we wcześniej ściągniętej skórze. Do szczupaka trzeba było dodawać
innej ryby bo był jak drewniały. Taką rybę robiła Andzia ze wsi, które ściągały
do miast po okupacji bo dwory pozabierano i ziemnian pognanao daleko, oj
daleko! to i trafiały sie perełki, które potrafiły gotować wspaniale. Jeśli
Andzia nie umiała do mieszczanki miały namiary na kucharza, który takie
specjały przyrządził. Ryba też była załatwiona albo spod lady albo bezposrednio
z odzyskanych ziem pruskich. Karpa zaczął gościć na stołach mieszczan na
początkach lat '50 gdy rozpoczęła się przymusowe dokwaterowanie. Była ustalona
norma metrażu na "głowę" i co sprytniejsi sami brali sublokatora lub
sublokatorkę, bo inaczej z Urzęd Kwaterunkowy dokwaterował ci liczna rodzine
z drobiazgiem. Wówczas wszystkie służbówki i wnęki kuchenne zostały zajęte
i skończyła się okres gosposi przy rodzinie.
Nagle mieszczanki, które miały zazwyczaj dobre przedwojenne szkoły dla
panienek, musiały się wziąć się za gotowanie. No... i karp okazał sie tym
daniem, który wspaniale zastąpił dania tradycyjne od pokoleń. Karpia kupowało
się bezpośrenio z koni na brukoanej ulicy - na stół serwowała gospodyni: karpia
smażonego, karpia w galarecie, karpia faszerowanego, kompot był z suszu (nie
lubiłem).
Dzięki terenom odzyskanym na południu i na zachodzie (np. Wschowa) nasze karpie
stawały się coraz bardziej cywilizowane i miały mniej łuski, aż doszło prawie
do absurdu... złotą , bo dużą łuskę do portfela między banknoty na powodzenie
finansowe w następnym roku, ciężko uświadczyć :)
Jeśli karp jest z dobrego stawu, z dobrej wody, lubię go, potrafię wyfiletować,
ewentualnie wiekszość ości wyjąć.
Żebyście nie wiem co wymyślali, KARP jest już Polską Tradycją Świąteczną.

[sylwia.g21]

Panie Krzysztofie,jak pięknie Pan o tym napisał,jak zwykle zresztą,łączy nas
podobny wiek i zamiłowanie do tradycji i dobrego jedzenia,żaden łosoś nie
powinien nigdy zastąpić karpia na wigilijnym stole,tylko czy to się
uda,serdecznie pozdrawiam...

[krzysztof_wandelt]

Dziekuję Pani Sylwio.
Jak tak wspominam to "W pale sie nie mieści", że tak mogło być i dalo sie to
przeżyć. Własciwie to zależało od punktu odniesia. Jak wóciła Petersburska
część rodziny po '56, która nie zdążyła zwiać po przewrocie Bolszewików i
wylądowąła nie w Polsce, a wręcz odwrotnie :( , to poczulismy sie jak wybrańcy
Bogów pławiący się w karpiach w galarecie, faszerowanych i smażonych na tle ich
wspomnień - przeżyły tylko kobiety!
A lata gdy na Święta oraz dla naszego syna Pani Mecenas jechała do Budapesztu
z kluczami samochodowymi i scyzorykami, żeby kupić abarotnie pomarańcze, banany
i kawałek bekonu :)
No to starczy - tyle w ramach Świątecznych wspomnień... życzenia juz były,
to tylko jeszcze życzę żeby współbiesiadnicy zachwycali się Pani kuchnią
i wymietli wszyściusieńko ze Świątecznego Stołu :), a miejsce pod choinka było
wypełnione wspaniałymi prezentami, dla Gospodyni TEŻ! :)

karp dobry bywa:)

[Gość: felis]

Nie lubilam karpia. Mulisty i jakis taki nie bardzo byl. Kiedys dostalam karpia
od wedkarza, zupelnie w niekarpiowym sezonie. Zwierzatko bylo nie z hodowli, nie
karmione czyms tam, tylko zlowione w sporym stawie i po zywieniu na wlasna
pletwe. Bez przekonania, ale co tam, zje sie, rybke usmazylam. I sie zdziwilam,
bo dobre to bylo, wcale nie muliste i calkiem smakowite.

tradycja komunistyczna? - ale jaka smaczna ...

[Gość: smutas13]

Chociaż niektórzy mówią , że to chwast rzeczny .
Ja ten chwast bardzo lubię i nie ma dla mnie smaczniejszej ryby
w Wigilijny wieczór .

Pozdrawiam wszystkich karpiolubców .

No to popełniłem Karpia w Galarecie, nie MIncka i

[krzysztof_wandelt]

nie dworski, ale po swojemu, na słodko z rodzynkami i migdałemi, bez piwa
i bez cebuli
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=777&w=33932003&a=33932003

[Gość: smakosz]

Minc byl Zydem i komunista,prosowieckim zdrajca, dlatego szkoda zasmiecac to
zacne Forum jego nazwiskiem.Z pewnoscia mial na mysli karpia po
zydowsku.Kuchnia zydowska jest OK.Nalezy pamietac, ze jej tworcy nie byli
komunistami.
Karp smazony i w galarecie jest u nas w rodzinie w Swieta Bozego Narodzenia
preferowany i to naprawde w monstrualnych ilosciach.Konsumujemy takze indyka,
kaczke i ges jako szczegolni fani drobiu, ale to juz nie po zydowsku.

Wszystko już było

[hajota]

Pod koniec XIX czy na początku XX wieku patriotycznie nastawieni publicyści
wszczęli krucjatę przeciw choince - że to obcy, niemiecki zwyczaj. Propagowano w
zamian rdzennie polskie ludowe stroiki ze słomy. (Czytałam o tym we
wspomnieniach Jadwigi Waydel-Dmochowskiej o dawnej Warszawie). Nadgorliwców nie
brakuje w żadnej epoce.