gajasirocco 30.09.06, 12:42 serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34591,3653136.html "Pisarz wieczny tułacz"-Salman Rushdi udziela wywiadu Pawłowi Smoleńskiemu Odpowiedz Link Obserwuj wątek Podgląd Opublikuj
gajasirocco "Jak ukrywałem Rushdiego" GW 30-09 30.09.06, 12:46 serwisy.gazeta.pl/kraj/1,34308,3654028.html Odpowiedz Link
gajasirocco "Nasze miasto to spokojne miejsce"GW 30-09 O.Pamuk 30.09.06, 13:01 Fragment powieśći "Śnieg"-pierwszej przełożonej na polski książki słynnego tureckiego pisarza ORHANA PAMUKA. Zadebiutował w 1974r powieścią "Ciemność i światło", a międzynarodową sławę przyniosła mu wydana w 2000r powieść "Moje imię to czerwień". Ostatnią jego książką są wydane w 2003 roku wspomnienia "Stambuł-Wspomnienia z miasta". Jego ksiązki przetłumaczona na ponad 40 języków. Kilka miesięcy temu zakończył się jego proces, które władze tureckie wytoczyły Pamukowi za oczernianie Turcji. Powodem był wywiad dla szwajcarskiego magazynu, w którym pisarz wspominał o ludobójstwie Ormian w 1915roku podczas I wojny światowej... Odpowiedz Link
gajasirocco "Umrzeć za chusty" M.Atwood GW 30-09 30.09.06, 13:04 Chociaż akcja "Śniegu" toczy się w latach 90-tych, a Pamuk zaczął pisać tę powieść jeszcze przed 11.09. 2001 roku, to doskonale wyczuł narastające napiędzie między zwolennikami zachodniego stylu życia a islamistami... Odpowiedz Link
gajasirocco Ksiażka: Śnieg-z Arabia.pl 01.10.06, 14:46 Ksiażka: Śnieg Piotr Dregiel Już za kilka dni w księgarniach ukaże się pierwsza przełożona na polski książka słynnego tureckiego pisarza Orhana Pamuka, pt. Śnieg. Orahan Pamuk urodził się w 1952 roku w Stambule. Dorastał w stambulskim kwartale Nišantašı, w rodzinie podobnej do tej, którą przedstawia choćby w książce Kara kitab (Czarna księga). Po zakończeniu gimnazjum podjął studia na Politechnice Stambulskiej na wydziale architektury. Jednak szybko zrezygnowała z tego wydziału i przeniósł się na wydział dziennikarstwa Uniwersytetu Stambulskiego, który zakończył w 1976 roku. Pamuk, który mówił o sobie, iż marzył w dzieciństwie i młodości, aby zostać malarzem, poświęcił się intensywnemu pisaniu w roku 1974. Wydawnictwo Miliyet w roku 1979 przyznała mu nagrodę za jego pierwszą powieść Cevdet bey ve oğulları (Dżevdet bej i jego synowie), wydaną w 1982 roku, a w rok później otrzymała prestiżową nagrodę imienia Orhana Kemala. Tego samego roku, 1983, wychodzi jego kolejna druga powieść Sessiz ev (Cichy dom), która przedstawia losy trzech generacji rodziny stambulskich handlarzy. W 1985 roku historyczna powieść Beyaz kale (Biała twierdza), w której Pamuk opisuje więź łączącą weneckiego niewolnika z jego tureckim panem, dodatkowo rozsławiła jego nazwisko i zapewniła mu popularność poza granicami Turcji. Po przetłumaczeniu tej książki na angielski New York Times określił Pamuk jako „nowo wzeszłą gwiazdę Wschodu”. Jego czwarta powieść Kara kitab, ze względu na swoje skomplikowanie, bogactwo wyrażeń uważana jest za jedną z najbardziej kontrowersyjnych, ale i najlepszych powieści współczesnej tureckiej prozy. Na podstawie tej książki Pamuk napisał scenariusz do filmu Gizli yüz (Sekretna twarz), który został wyreżyserowany przez Omera Kavura. Ten scenariusz został następnie wydany jako książka. Powieść Yeni Hayat (Nowe życie) w krótce po wydaniu w roku 1994 stał się jedną z najchętniej czytanych powieści współczesnej tureckiej literatury. W swojej następnej powieści Pamuk opisuje życie i sztukę osmańskich mistrzów miniatur w późnym szesnastym wieku – Benim adım kırmızı (Na imię mi czerwień) (1998 r.). Za tą powieść historyczna otrzymuje prestiżową nagrodę International IMPAC Dublin Literary Award i Prix Medici etranżer 2005. W roku 2002 Orhan Pamuk napisał koleją powieść Kar (Śnieg), która już za kilka dni ukaże się nakładem Wydawnictwa Literackiego. Oto krótki opis „Śniegu” zaczerpnięty ze strony internetowej wydawnictwa: Młody poeta, Ka wraca po 12 latach emigracji w Niemczech do ojczystej Turcji na pogrzeb matki. W małym anatolijskim miasteczku Kars podejmuje próbę odzyskania młodzieńczej miłości, a przy okazji pisze artykuł na temat serii tajemniczych samobójstw wśród młodych dziewcząt, którym zakazano noszenia muzułmańskich chust. Prowadząc swe dziennikarskie śledztwo Ka poznaje miejscowe władze, rozmawia ze studentami, kandydatem na burmistrza w nadchodzących wyborach, sufickim szejkiem, pierwszym islamskim pisarzem science fiction i terrorystą. Nawiedzająca nagle okolicę potężna zamieć śnieżna na klilka dni odcina miasteczko od reszty świata. Kars staje się widownią bardzo współczesnego i tragicznego w skutkach konfliktu politycznego, w który zaangażowane są miejscowe świeckie władze, wyznawcy islamu i Kurdowie. Więcej informacji na stronie: www.wydawnictwoliterackie.pl/ksiazka.php? ID=1538 Odpowiedz Link
gajasirocco ORHAN PAMUK-noblista! 12.10.06, 13:08 O.Pamuk otrzymał literacką nagrodę NOBLA!!!!! Gratulacje! Odpowiedz Link
gajasirocco Re: ORHAN PAMUK-noblista! 12.10.06, 16:42 wiadomosci.onet.pl/1417178,12,item.html Odpowiedz Link
gajasirocco Re: ORHAN PAMUK-noblista! 12.10.06, 16:54 Pamuk: Jestem szczęśliwy i zaszczycony Tegoroczny laureat literackiego Nobla, turecki pisarz Orhan Pamuk, powiedział po usłyszeniu wiadomości o otrzymaniu nagrody, że jest "szczęśliwy i zaszczycony". Pamuk uznał wyróżnienie go nagrodą Nobla za "wielki zaszczyt". W rozmowie telefonicznej z redaktorem szwedzkiego dziennika "Svenska Dagbladet" powiedział: "Muszę się najpierw otrząsnąć z tego szoku. Jestem bardzo szczęśliwy i czuję się zaszczycony." Wypowiedź przebywającego obecnie w Nowym Jorku Pamuka gazeta zamieściła w swym wydaniu internetowym. Odpowiedz Link
gajasirocco Literacki Nobel dla Orhana Pamuka 12.10.06, 19:27 Literacki Nobel dla Orhana Pamuka Turecki pisarz Orhan Pamuk, którego książka pt. „Śnieg” niedawno ukazała się w Polsce nakładem Wydawnictwa Literackiego otrzymał literacką nagrodę Nobla. Akademia uzasadniła swój wybór stwierdzając, że Pamuk "poszukując melancholijnej duszy swojego rodzinnego miasta odkrył nową symbolikę zderzenia się kultur i ich zlewania się.” Pamuk urodził się w Stambule w 1952 r. Trzy lata spędził w Nowym Jorku, lecz poza tym nadal mieszka w tym samym miejscu w Stambule, gdzie dorastał. Do najbardziej znanych książek należą „Nowe życie”, "Moje imię jest czerwone" oraz "Śnieg". Źródła: nobelprize.org Odpowiedz Link
gajasirocco "Literacki NObel dla Pamuka" GW 13-10 13.10.06, 08:25 serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34513,3681948.html Odpowiedz Link
gajasirocco "Satrapi jest bi" GW 30-09 "Kurczak ze śliwkami" 30.09.06, 13:31 Marjane Satrapi w Warszawie Agnieszka Kowalska, Alex Kłoś Marjane Satrapi, popularna autorka komiksów, spotkała się w piątek z czytelnikami w Instytucie Francuskim. Do Instytutu Francuskiego przybyły tłumy fanów. Spora grupa musiała zadowolić się śledzeniem spotkania na telebimie w sąsiedniej sali. Marjane Satrapi, Iranka mieszkająca na stałe we Francji, autorka kultowego również w Polsce komiksu "Persepolis", przyjechała do Warszawy, by promować swoją najnowszą książkę "Kurczak ze śliwkami". To historia Nassera Alego, mistrza gry na bliskowschodnim tarze, który w efekcie domowej sprzeczki traci ukochany instrument. Po nieudanych próbach zakupu nowego postanawia umrzeć. Kładzie się do łóżka i przestaje przyjmować posiłki. Przez siedem dni i nocy odbywa wewnętrzną podróż po kolejnych etapach życia. Jednak mimo że większość uczestników spotkania dzierżyła już wczoraj w ręku nowy komiks, nie powiedziano o nim ani jednego słowa. Wszyscy spragnieni byli wiedzy o sytuacji w Iranie, z którego Satrapi wyjechała mając 14 lat, najpierw do Austrii, później do Francji. Autorka, znana ze swojej działalności na rzecz obrony praw człowieka, chętnie podjęła ten temat. Opowiadała o irańskich kobietach, które są dziś niezwykle dobrze wykształcone i coraz bardziej świadome swoich praw. - Nie znoszę postawy macho, która zdarza się coraz częściej również u kobiet - mówiła Satrapi. - Dlatego władza absolutna w ich rękach też nie byłaby mądrym rozwiązaniem. Bronię praw człowieka - dodała, czym wywołała płomienne przemówienie o uciśnionych kobietach polskich w wykonaniu siedzącej na widowni przedstawicielki fundacji Pro Femina, walczącej o prawo do aborcji na żądanie. - Ja też dokonałam aborcji - zwierzyła się wyraźnie zdenerwowana Satrapi. - I to głównie ze strony kobiet spotkałam się z potępieniem, ale proszę nie sugerować, że nie występuję w ich obronie! - mówiła stanowczo. Potem było już spokojniej. Satrapi opowiadała o swoim unikatowym stylu - mocno graficznej kresce, czarno-białej, jakby nieco dziecinnej i infantylnej. Namieszała nią w komiksowym świecie, wydając w 2002 r. "Persepolis", autobiograficzną historię o dziewczynce dorastającej w Teheranie. We Francji komiks sprzedano w rekordowym 300-tys. nakładzie. Angielskie wydanie weszło do kanonu lektur na 250 uniwersytetach w USA, m.in. w elitarnej wojskowej uczelni West Point. Teraz Satrapi pracuje nad jego animowaną wersją filmową, w której bohaterom głosów użyczą m.in. Chiara Mastroianni i Catherine Deneuve. Na czym polega fenomen Satrapi? Nie tylko na oryginalnym graficznym stylu jej komiksów, ale przede wszystkim na ich treści. Historie osadzone w odległym nam geograficznie i kulturowo Iranie potrafi pokazać z naszej Zachodniej perspektywy. I robi to z ogromnym luzem i poczuciem humoru. Wczoraj też się nim wykazała, mówiąc: - Większość normalnych ludzi jest albo homo, albo hetero, a my twórcy komiksów jesteśmy bi, przez to, że nie możemy się zdecydować - rysunek czy słowo? Odpowiedz Link
gajasirocco Marjane Satrapi, Persepolis – Historia dzieciństwa 01.10.06, 22:04 Recenzja: Persepolis - Historia dzieciństwa Sarah Charafeddine 2006-10-01 15:56:19 Persepolis autorstwa Marjane Satrapi jest jednym z najgłośniejszych od czasów Maus Arta Spiegelmana, komiksów na rynku wydawniczym. Marjane Satrapi przeniosła się wspomnieniami do lat dzieciństwa, odkrywając historię swojej rodziny oraz życia w Iranie, na przełomie zmian politycznych, a przede wszystkim pozwoliła poznać siebie, jej marzenia, proste zabawy na podwórku oraz stosunek do wszystkiego co ją otacza. Bohaterka komiksu wychowywana jest w środowisku inteligencji i burżuazji, w Teheranie. Obdarzona wrodzoną inteligencją, uwielbia czytać, głównie książki o tematyce rewolucyjnej oraz marksistowskiej. Lewicowe poglądy rodziców są przekazywane córce, która, tak jak oni, chce zostać aktywistką, chodzić na pikiety i walczyć na rzecz obalenia Szacha. Marjane często bawiła się na podwórku z chłopcami w „rewolucję”, przebierała się za Fidela Castro lub Che Guevare, jednak jej największym marzeniem było zostać prorokinią. Codziennie, bohaterka komiksu, przed snem rozmawia z Bogiem, który jest jej najlepszym przyjacielem. Dziewczynka mimo młodego wieku interesuje się życiem politycznym jej kraju, jest świadkiem najważniejszych wydarzeń, łącznie z tymi, które wiążą się z detronizacją króla. Niestety od tego momentu zaczynają się kłopoty jej rodziny i przyjaciół, Iran zmienia się w Republikę Islamską, wprowadzone są liczne zakazy i nakazy, każdy może zostać wrogiem państwa co równa się wyrokiem śmierci. Bohaterka próbuje odnaleźć się w tej rzeczywistości, buntuje się wraz z matką, feministką, przeciw noszeniu chusty. Uczestniczą w manifestacji, która brutalnie zostaje rozbita przez ówczesne władze. Każdy dzień przynosi kolejne zmiany, koledzy z podwórka emigrują za granicę, przyjaciele rodziny uciekają z kraju przed władzami lub też są więzieni i torturowani za poglądy polityczne sprzeczne z interesem republiki. W całej tragicznej sytuacji rodzice Marjane, chcą zachować jednak pozór normalności, ze względu na majętność rodziny, mogą sobie pozwolić na zagraniczne wycieczki, by móc pokazać córce inny, lepszy świat. Pierwsza część Persepolis, pozwala czytelnikowi obserwować dorastanie Marjane Satrapi. Poznajemy bohaterkę w wieku 10 lat. Komiks ukazuje świat dziecka, jego bujną wyobraźnię i nadinterpretację niektórych zjawisk. Jednak świat ten zmienia się, gdy bohaterka staje się nastolatką. Przechodzi fazę buntu, jest nie posłuszna w szkole, przez co ma poważne problemy. Za wygłaszanie swoich poglądów zostaje wyrzucona ze szkoły. Jest atakowana przez strażniczki rewolucji zanoszenie niedozwolonego stroju. Zbuntowana Marjane słucha zespołów rockowych, których kasety może zdobyć tylko nielegalnie, ryzykując swoją wolnością. Rodzice specjalnie dla niej przemycają plakaty ulubionych zespołów oraz markowe buty i dżinsową kurtkę, których nie można było dostać w Iranie. Cała historia kończy się decyzją wysłania córki za granicę do szkoły. Marjane opuszcza domu i rodziców jako czternastoletnia dziewczyna, odtąd musi żyć na własną rękę. Ta przejmująca opowieść jest bogata w ważne i interesujące informacje na temat polityki i społeczeństwa żyjącego w Teheranie w latach 1979 – 1983. Satrapi ukazała psychikę dziecka, jego rozumowanie i obserwowanie świata, dzięki czemu pozornie ten komiks przypomina książkę dla dzieci. Świadczy o tym miękka i przejrzysta oraz skąpa w tło grafika, co daje efekt prostych historyjek obrazkowych dla najmłodszych. Tekst umieszczony w dymkach świetnie odzwierciedla myśli i wypowiedzi dorastającego dziecka. W zabawny sposób, mała bohaterka często komentuje obswerwowaną rzeczywistość. Przykładem tego może być porównanie jej dwóch idoli Boga i Marksa do siebie, podając końcowe wnioski Marjane uznała, że Marks miał jednak bardziej kędzierzawe włosy. Bohaterka przedstawia własne pojmowanie socjalizmu i komunizmu i sens organizowania rewolucji. Odbiorca ma świadomość, że poznaje niezwykłą osóbkę, inteligentną i charakterną, zachowującą cechy typowe dla swojego wieku, dzięki czemu bohaterka jest naturalna. Marjane Satrapi ma duże doświadczenie i wie jak trafić do dzieci, przez wiele lat tworzyła ilustracje do książeczek dla najmłodszych oraz pisała opowieści dla maluchów. Jednak Persepolis jest przeznaczona dla dorosłych czytelników. Książki i komiksy, takie jak Folwark Zwierzęcy czy wcześniej wspomniany Maus, jest przykładem na to, jak użycie bohaterów i stylistyki typowych dla bajek i powieści dla dzieci, pozwala w prosty, ale mocny sposób opowiedzieć o trudnych zjawiskach. Autorka ta ma niezwykły talent i potrafi zainteresować odbiorców nietypową historią jej życia, która powstała początkowo tylko dla tego, by wyjaśnić jej znajomym długą drogę, emigracji do Francji. Efektem tej pracy jest doskonały i mądry komiks, który na niektórych uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych jest lekturą obowiązkową. Zachęcam wszystkich do przeczytania Persepolis, osobiście czekam z niecierpliwością na kolejne tomy tej obrazkowej powieści. Marjane Satrapi, Persepolis – Historia dzieciństwa, wydawnictwo Post, Kraków 2006 Odpowiedz Link
gajasirocco Marjane Satrapi w Polsce - reportaż z Arabia.pl 05.10.06, 20:18 Marjane Satrapi w Polsce - reportaż ze spotkania w Instytucie Francuskim Sarah Charafeddine 2006-10-05 18:38:49 Marjane Satrapi przybyła do Warszawy na zaproszenie Instytutu Francuskiego. Spotkanie wraz z prezentacją prac autorki i jej słynnego komiksu "Persepolis", odbyło się 29.09.06 w siedzibie Instytutu na ulicy Senatorskiej 38 w Warszawie. Na spotkanie z artystką przybyło dużo gości, na tę okazje były przygotowane dwie sale, w jednej z nich można było oglądać za pomocą telewizji transmisje z prezentacji. Całość imprezy była przeprowadzona w konwencji wywiadu Anny Pietruszki z autorką. Satrapi odpowiadała na pytania związane z jej twórczością i sytuacją kobiet w Iranie. Mówiła także o feminizmie i swoich planach na przyszłość. Dzięki tej rozmowie można było bliżej poznać autorkę. Okazała się ona silną i mądrą kobietą, która dużo w życiu przeszła. Nie bała się głośno mówić o swoich poglądach, często jej odpowiedzi były przewrotne i zabawne. Po spotkaniu autorka podpisywała egzemplarze swoich komiksów oraz rozmawiała z polskimi fanami o komiksie i nie tylko. Fragmenty wypowiedzi Marjane Satrapi, z warszawskiego spotkania z autorką: Marjane Satrapi o swojej twórczości Nie pochodzę z kultury, gdzie komiks jest popularnym medium. Z pierwszym komiksem zetknęłam się będąc we Francji. Jestem rysownikiem i pisarzem w jednym, często mówię, że twórcy komiksów są biseksualistami, ponieważ człowiek może, albo pisać, albo rysować, ja robie jedno i drugie, stąd stwierdzenie biseksualna. Często słyszę pytanie dlaczego stworzyłam komiks, to tak jakby zapytać pisarza dlaczego napisał książkę, a nie zrobił namiot. Ja po prostu łączę te dwie umiejętności. Rzeczywiście o komiksie nie można powiedzieć, że jest to sztuka przez duże S lub literatura wysokich lotów, w większości są to głupawe teksty, ale zawsze interesowała mnie sztuka popularna. W komiksie przejdzie każda gafa, istnieje takie prawo i to wykorzystuję. Persepolis jest obecnie lekturą obowiązkową na 250 uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych. Na West Point słynnej akademii wojskowej, miałam wystąpienie na temat działań przeciw wojnie. Obecnie planuje stworzenie filmu animowanego z udziałem wielkich gwiazd europejskiego kina, którzy będą poddawać głosy moim postaciom. W Iranie moje dokonania artystyczne nie są znane oficjalnie, jeżeli już, to można je dostać w tak zwanym drugim obiegu. Feminizm, sytuacja kobiet w Iranie W dzisiejszym świecie mamy do czynienia z kulturą macho. Taki typ znajdujemy wśród kobiet i mężczyzn. Nie uważam, by Szach dawał wolność kobietom, a przywódca rewolucji islamskiej ją odbierał. Kobiety irańskie zrozumiały, że wykształcenie jest ważne, 64% studentów w Iranie to kobiety. Dwóch na trzech studentów to kobiety. Rewolucja pokazała, że nie noszenie mini-spódniczki daje wolność, tylko wykształcenie. Popatrz na kobietę, która od 15 lat jest z facetem i ma trójkę dzieci, nie jest wykształcona i jest bezrobotna, to co ona może zrobić? Wizyta Marjane Satrapi przebiegła w bardzo przyjemnej atmosferze. Niewatpliwie przybliżyła wszystkim sylwetkę autorki, którą rzeczywiście można identyfikować z bohaterką Persepolis. Mam nadzieję, że artystka odwiedzi jeszcze nasz kraj przy okazji promocji swoich komiksów. Odpowiedz Link
gajasirocco Już w X"Persepolis 2 - Historia powrotu"zArabia.pl 05.10.06, 20:20 Już w październiku "Persepolis 2 - Historia powrotu" Wydawnictwo Post 2006-10-05 17:46:04 Pod koniec października będzie miała swoją premierę druga część komiksu "Persepolis" Marjane Satrapi. Tym razem opowieść skupia się na europejskich perypetiach Marji po jej wyjeździe z Teheranu do Wiednia Kontynuacja Persepolis to przede wszystkim nowe spojrzenie autorki na Iran przez pryzmat swoich, już europejskich doświadczeń. To wciągająca, pełna napięcia i ironii opowieść w której doświadczenie irańskiej rzeczywistości po rewolucji islamskiej jest skonfrontowane z odmiennymi realiami zachodniej Europy. Marjane Satrapi prowadzi swoją opowieść odważnie, ze szczerością. Szukając wspólnych dla obu kultur odniesień, nie boi się także na słowa ostrej i gorzkiej krytyki pod ich adresem. Więcej na temat komiksu już niebawem na www.post.krakow.pl Odpowiedz Link
gajasirocco "Dwa pogrzeby i anioł" komiksy M.Satrapi GW 11-10 11.10.06, 12:21 serwisy.gazeta.pl/kultura/1,34169,3676848.html Odpowiedz Link
gajasirocco "pochwała niedoskonałości"rozmowa z M.Satrapi GW11 11.10.06, 12:55 serwisy.gazeta.pl/kultura/1,34169,3676850.html Odpowiedz Link
gajasirocco "Pochwała niedoskonałości"rozmowa z M.Satrapi 11.10.06, 12:57 Czy dobrze rozumiem polityczne przesłanie "Kurczaka ze śliwkami" - że zło dzisiejszego Iranu wzięło się z obalenia demokratycznego rządu Mohammeda Mossadegha w 1953 r.? Bez tego zamachu nie byłoby potem Chomeiniego. Mossadegha obalono za nacjonalizację złóż ropy naftowej. Zamach zniszczył w Iranie nadzieję na demokrację i pokazał innym krajom regionu, że wprawdzie możemy korzystać z bogactw naszej ziemi, ale musimy się bronić przed Zachodem, który od naszej demokracji woli kolonialną grabież. To właśnie od tego zamachu zaczyna się nienawiść do Ameryki. To mnie zresztą zawsze śmieszy w polityce amerykańskiej - obalają rządy, a potem robią smutną minkę i pytają: "Dlaczego nas tak bardzo nie lubicie?". Widzę, że nie popiera Pani USA w ich "globalnej wojnie z terrorem"? Najważniejszym podziałem na świecie nie jest podział między islamem i chrześcijaństwem czy Wschodem i Zachodem, ale między zwolennikami dyktatur i zwolennikami wolności. Mam przyjaciół z Izraela, którzy rozumieją, że jedyną szansą na zakończenie konfliktu jest zgoda na niezależne państwo palestyńskie. Mam też przyjaciół w Iranie, którzy załamują ręce - jak ja mogę się przyjaźnić z kimś z Izraela, przecież oni nas tam wszystkich nienawidzą. Ale panu też chyba jest bliżej do mnie niż do neofaszysty ze swojego kraju? Fascynuje mnie to, że w Pani komiksach nie ma wyraźnych postaci negatywnych i pozytywnych. "Kurczak ze śliwkami" to opowieść o tragedii, w której nikt nie ponosi winy. Najpiękniejsze w ludziach jest to, że są niedoskonali. Szczytowym osiągnięciem europejskiej cywilizacji była mitologia grecka, w której bogowie mieli ludzkie przywary, od ludzi różniła ich właściwie tylko nieśmiertelność. Tam, gdzie pojawia się dążenie do doskonałości, zaczyna się zło. Moje komiksy to jedna wielka pochwała niedoskonałości. Zabrzmiało to jak nawiązanie do "Pochwały niekonsekwencji" Kołakowskiego - to polski filozof, który stwierdził, że każda idea zrealizowana w sposób doskonały zmienia się w swoje przeciwieństwo. To prawda. Dzięki Pani komiksowi poznałem średniowiecznego perskiego poetę Omara Chajjama. Chajjam był wielkim filozofem, matematykiem i astronomem, ale pisał wiersze o bezsensie ludzkiego życia i działania. Nihilizm jego poezji wpłynął na całe moje życie. W Iranie bardzo serio traktujemy wielkich poetów. Jesteśmy chyba jedynym narodem, który buduje swoim poetom mauzolea, do których ludzie przychodzą medytować nad swoim życiem. Poezję znają nawet analfabeci, bo żywa jest tradycja ustnego przekazu. Gdy byłam młodą dziewczyną, konflikty z ojcem rozstrzygaliśmy przez cytowanie poezji. Pamiętam pewien gorący spór, w którym wyrecytowałam ojcu dwunastozgłoskowiec Hafeza. Patrzył na mnie długą chwilę i powiedział w końcu: "Wygrałaś". * Marjane Satrapi, irańsko-francuska autorka słynnych na całym świecie komiksów Odpowiedz Link
gajasirocco Re: "Dwa pogrzeby i anioł" komiksy M.Satrapi GW 1 11.10.06, 13:03 W.Orliński-"Akcja rozgrywa się w ciągu 8 dni... Odpowiedz Link
gajasirocco "Mam zbyt wiele korzeni" R.Pawłowski GW 4-10 04.10.06, 10:54 serwisy.gazeta.pl/kultura/1,34791,3660994.html Odpowiedz Link
gajasirocco "Z dziejów dramaturgii arabskiej"zArabia.pl-część1 08.11.06, 10:50 Z dziejów dramaturgii arabskiej - dwie biografie: Taufik al-Hakim i Sad Allah Wannus (1) Kultura islamu i dorobek literatury w języku arabskim są od średniowiecza obecne - w różnym stopniu - w kulturze europejskiej, jedynie sposób ich postrzegania, zrozumienia i miejsca w świadomości społecznej Europejczyków ulegał zmianie, jednak dopiero w ostatnich stuleciach pojawiły się próby ich obiektywnej oceny, badania wzajemnych relacji i - już w XX wieku - uznania równorzędności, poczucia wspólnoty historyczno-społecznej i wszechstronnej analizy cech autonomicznych. Potrzeba zrozumienia innych kultur, oceny ich dorobku i chęć wzbogacenia własnych o nowe wartości, poznanie innych perspektyw i punktów widzenia, które stały się coraz bardziej popularne pod koniec XX wieku w Europie i Ameryce, przyczyniły się do kolejnego renesansu zainteresowania (m.in.) światem arabskim i światem islamu. Umownym znakiem potwierdzającym otwarcie kultury zachodnioeuropejskiej na osiągnięcia bliskowschodnich sąsiadów stała się literacka nagroda Nobla dla Nadżiba Mahfuza, przyznana w 1988 roku. Stosunkowo niewiele jednak osób wie, że poważnym konkurentem egipskiego prozaika do tego honoru był syryjski dramaturg - Sad Allah Wannus. Nominacja Wannusa świadczy nie tylko o wysokiej ocenie jego twórczości, ale równocześnie, o docenieniu roli i prestiżu dramaturgii arabskiej, teatru arabskiego jako zjawisk wyjątkowych, wartości istotnych dla globalnej kultury XX wieku. Należy podkreślić wagę tego sukcesu - bowiem historia dramaturgii arabskiej obejmuje tylko okres jednego stulecia, a nawet, jeżeli pominiemy lata działalności prekursorów, oraz „wiek niemowlęcy” arabskiej sztuki dramatycznej[1] - możemy w rzeczywistości ograniczyć ją do parudziesięciu lat. Uwagę świata zachodniego zwróciły na dramat arabski przede wszystkim jego oryginalność i nowoczesność środków wyrazu, oraz ich uniwersalność. Zachowując odrębności różnych grup etnicznych[2] i językowych[3] w obrębie kultury arabskiej, posiada charakter otwarty - jest ważnym czynnikiem w dialogu kultur[4]. Synkretyczny charakter dramatu arabskiego wynika z wzajemnego, równoprawnego oddziaływania wielu kultur (głównie zachodnioeuropejskiej i bliskowschodniej), ale nader ważką rolę w jego kształcie odgrywają zachowane elementy identyczności i odrębności kulturowej, o specyficznym, autonomicznym charakterze. Te nowe walory wzbogacają dorobek dramaturgii światowej, wnosząc ciekawe, często nowatorskie pierwiastki do skarbnicy literatury naszych czasów. Chociaż korzenie sztuki teatralnej, w jej różnorodnych, pre- i parateatralnych formach sięgają głęboko w historię ludów arabskich, to bezsprzecznie dramat, jako rodzaj i forma literacka, jest jednym z „wynalazków” przyswojonych przez Arabów z kultury europejskiej. Prekursorzy dramatu arabskiego, który narodził się w drugiej połowie XIX wieku w Syrii, sięgali po repertuar, na który składały się adaptacje, albo przeróbki europejskich dramatów, do których wprowadzano elementy lokalnego kolorytu, legend, mitów i otaczającej widzów rzeczywistości: „Najbardziej charakterystyczną dla tego teatru cechą będzie, z pewnością, dążenie do zachowania kultury ludowej. [...] Utwory sceniczne przepełniły się wątkami i postaciami wysnutymi z wyobrażeń oraz fantazji ludowej, znanymi z dawnych obyczajów i bajek.”[5] Twórczość - dramatyczna i teatralna - Maruna an-Nakkasza (zm. 1855) i Ahmada Abu Halila Al-Kabbaniego (zm. 1902), zapoczątkowała rozkwit tych gałęzi sztuki w krajach arabskich (najpierw w Syrii, później Egipcie). Obaj wzbogacili materię dramatów wprowadzeniem motywów i wykorzystaniem tematów zaczerpniętych z dorobku kultury arabskiej (historii, literatury, folkloru), a ich bohaterowie posiadają arabską mentalność, zachowali arabski sposób narracji itd. Do ich dramatów i spektakli wprowadzono typowe elementy życia codziennego ówczesnych Arabów - m.in. „kultury kawiarnianej”, tak charakterystycznej dla dziedzictwa kulturowego krajów Bliskiego Wschodu. Ciekawym novum, implementowanym przez obu twórców w dziedzinie teatru było użycie ilustracji muzycznej do spektakli: akcji towarzyszyła wykonywana na żywo muzyka arabska, a wiele partii tekstu konstruowano jako piosenki, melorecytacje czy duety. Do lat trzydziestych XX wieku życie teatralne (w tym i dramaturgia) krajów arabskich zdominowane były przez tłumaczenia sztuk dramaturgów europejskich oraz - najliczniej - ich adaptacje. Autorzy i reżyserzy w sposób bardzo dowolny traktowali zarówno materiał tekstu, jak i sposób inscenizacji oryginałów, starając się przybliżyć arabskiemu widzowi treść i formę dramatu. Dotyczyło to głównie tzw. francuskiej komedii mieszczańskiej, wodewili i innych form teatru komercyjnego. Najczęściej pojmowano teatr jako miejsce rozrywki, a do większych zmian doszło dopiero po narodzinach sztuki filmowej, która powoli przejęła (szczególnie w epoce telewizji) rolę podstawowego źródła rozrywki, teatr zaś - po okresie walki o widza i wielu poszukiwaniach - przestał być postrzegany jako konkurencja, zaczął pełnić funkcję niezależnej formy wyrazu artystycznego. W tym okresie rozwoju dramatu i teatru arabskiego (od lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku po dziś dzień) można wyróżnić dwie dominujące tendencje w dramaturgii i sztuce teatralnej świata arabskiego - próbę synkretyzmu kulturowego propagowanego przez Tahę Husajna (fuzja myśli zachodniej z kulturalną tradycją arabską) i próby stworzenia teatru arabskiego opartego na własnych osiągnięciach (np. Taufika al-Hakima). Oczywiście to znaczne uproszczenie, ponieważ w obu przypadkach sięgano po europejską formułę istoty samego dramatu i teatru, chociaż w dziedzinie teatru osiągnięto kulturową niezależność twórczą znacznie szybciej i pełniej, niż w dziedzinie dramatu (vide: teatr marokański [6]). Do lat pięćdziesiątych cała literatura arabska pozostawała pod przemożnym wpływem literatury europejskiej i angloamerykańskiej - najpierw dominowały inspiracje kultury francuskiej, później - angloamerykańskiej. Prawie we wszystkich współczesnych arabskich utworach dramatycznych (dotyczy to nawet znacznej części dramatu surrealistycznego, czy też dramatu absurdu) sięgnięto do tradycji literackich (lub kulturowych) Arabów, nawiązując do ich własnych obyczajów, poglądów, wierzeń, zachowań społecznych itp., włączając tym sposobem przeszłość i jej treści kulturowe do aktualnej świadomości społecznej. Po 1956 roku arabskie życie kulturalne (w tym i teatralne) skoncentrowało się w Egipcie, który stał się swojego rodzaju „Mekką” studentów z różnych państw arabskich, gdzie w warunkach znacznej swobody twórczej działało wielu aktywistów teatralnych - reżyserów, dramaturgów, krytyków, itp. Sprzyjała temu sytuacja polityczna, autorytet, który uzyskał naserowski Egipt po swoich pierwszych sukcesach politycznych i gospodarczych. W dodatku wspólny język i system edukacyjny Egiptu umożliwiał większości studentów arabskich (w tym i niezbyt zamożnym) zdobycie wyższego wykształcenia w wielu dziedzinach wiedzy na europejskim poziomie. Trzeba podkreślić, że podówczas życie teatralne w Egipcie kwitło (w porównaniu z innymi państwami tego regionu), i to w obu najważniejszych kierunkach - teatru popularnego i teatru „poszukującego[7]”. Historia całego światowego teatru w XX wieku toczyła się pod znakiem poszukiwań - praktycznie wszystkie istotne zjawiska (teatralne i dramaturgiczne) były próbą eksperymentów, nowatorstwa, poszukiwań twórczych. Te tendencje dotyczyły też teatru i dramatu w krajach arabskich. W rezultacie gwałtownych zmian społeczno-politycznych zachodzących w państwach arabskich doszło do polityzacji całej kultury świata arabskiego, co znacząco wpłynęło na kierunki rozwoju nowego dramatu i teatru arabskiego, jed Odpowiedz Link
gajasirocco Z dziejów dramaturgii arabskiej - Sad Allah Wannus 15.11.06, 11:21 Z dziejów dramaturgii arabskiej - Sad Allah Wannus dr Zbigniew Landowski z Arabia.pl Jednym z najważniejszych i wyróżniających się twórców nowego teatru arabskiego był syryjski dramaturg Sad Allah Wannus: popularność jego sztuk nie tylko przekroczyła granice Syrii, ale ich oddziaływanie społeczne stało się liczącym faktem polityczno-kulturalnym w całym świecie arabskim. Wannus posiadał wszechstronną osobowość twórczą - krytyk teatralny, dziennikarz, dramaturg, reżyser, scenarzysta filmowy, teoretyk teatru, pisarz i działacz kulturalny, przez długie lata odgrywał ważką rolę w życiu społeczno-kulturalnym arabskiego Wschodu, a pod koniec jego życia nawet w Izraelu i państwach Europy, Środkowej Azji i Ameryki Północnej. Stworzył około trzydziestu dramatów. Jego wielka kariera rozpoczęła się po premierze Haflat samar min adżli al- chamisa min hazajran (Wieczornica poświęcona 5 czerwca [1968]), dramatu poświęconego klęsce państw arabskich w wojnie z Izraelem w 1968 roku i trwała aż do śmierci artysty[1][2]. Sad Allah Wannus był homo politicus - człowiekiem silnie związanym z otaczającą go rzeczywistością, aktywnie uczestniczył w życiu politycznym Bliskiego Wschodu, i - jak sam to wyraził - polityka kształtowała jego świadomość i twórczość artystyczną, a nawet … zdrowie fizyczne. Jego najważniejsze dramaty pojawiły się pod koniec lat sześćdziesiątych i w latach siedemdziesiątych, kiedy na całym świecie, a szczególnie w Europie, doszło do „eksplozji” nowych szkół, nurtów i tendencji w sztuce dramatycznej, jak i praktyce. Dzięki swojej wielkiej popularności twórczość S. Wannusa została dosyć wszechstronnie zaprezentowana i omówiona - wywiady prasowe z autorem przedstawiają jego stosunek do kultury, literatury i szczególnie - dramatu, przede wszystkim arabskiego. Wywiady udzielał również w radio i telewizji, brał udział w telewizyjnych „talk-showach” - wykorzystywał wszystkie dostępne mu media dla propagowania sztuki teatralnej. W prasie (głównie arabskiej) - zarówno popularnej, jak i związanej z krytyką i teorią literatury arabskiej, omówiono jego autorskie koncepcje nowego teatru, jego zamierzenia artystyczne i przedstawiano jego własną ocenę sytuacji w teatrze i dramacie współczesnym krajów arabskich, oraz krytyczne podejścia do tendencji w teatrze światowym. Na całym świecie opublikowano (w tłumaczeniu na wszystkie podstawowe języki) jego przesłanie[3] z okazji Światowego Dnia Teatru (ITI, UNESCO) 27 marca 1996 (The Thirst for Dialogue...). W tym przesłaniu Wannus scharakteryzował swój punkt widzenia na teatr i dramat w ogóle, ocenił jego sytuację we współczesnym świecie, jego miejsce, funkcję i rolę w życiu kulturalnym społeczeństw i swoją wizję przyszłości teatru i dramatu. Wśród wszystkich publikacji poświęconych badaniu dramatu, jego genezy, historii, ewolucji, współczesnych trendów i oddzielnych aspektów tych rodzajów sztuki ważkie merytorycznie miejsce zajmują prace opublikowane w Polsce - poczynając od Nowej i współczesnej literatury arabskiej XIX i XX wieku. Literatury arabskiego Wschodu (1978) i Nowej i współczesnej literatury arabskiej XIX i XX wieku. Literatury arabskiego Maghrebu (1989), których obszerne partie szczegółowo omawiają i analizują dramat arabski w poszczególnych regionach i krajach świata arabskiego, a kończąc na pracach dedykowanych wyłącznie dramatowi i teatrowi arabskiemu H. Janabiego, czy E. Machut-Mendeckiej. Naukowa eksploracja twórczości dramatycznej Sad Allaha Wannusa rozpoczęła się w latach siedemdziesiątych, kiedy po sukcesie Haflat samar min adżli al-chamisa min hazajran, sięgnięto przy podjętych badaniach także po jego wcześniejsze utwory. Jednak po dziś dzień nie ma na rynku czytelniczym monografii poświęconych syryjskiemu dramaturgowi, jak również wyczerpującej pracy biograficznej. Dramaty Sad Allaha Wannusa ukazują się stale (wznowienia) w języku arabskim (w tym jako dzieła zebrane, dramaty zebrane, wybory lub zbiory dramatów, oraz oddzielnie poszczególne dramaty). W innych językach wydaje się poszczególne dramaty oraz antologie przekładów. W ostatnich latach ukazały się w USA dwie antologie przekładów, przedstawiające angielskojęzycznym czytelnikom przegląd dorobku współczesnego dramatu arabskiego: Salmy Hadry Jayyusi i Rogera Allena (red.) Modern Arabic drama: an anthology[4] i - przygotowana przez Salmę Hadrę Jayyusi (red.) - Short Arabic plays: an anthology[5]. Jego utwory zaliczano (m.in.) do dramatu kreacjonistycznego (E. Machut- Mendecka), politycznego teatru poszukującego (H. Al-Janabi). Wiele prac poświęcono wczesnym dramatom Sad Allaha Wannusa, zaliczanym do dramatu absurdu. Dwa przekłady krytyczne, które ukazały się wraz z komentarzami i wstępami, podjęły także dodatkowe zadania badawcze - pierwszy, tłumaczenie na niemiecki dramatu Al-Ightisab pióra Friederike Pannewick[6], zajmuje się analizą utworu; drugi - wydanie dwujęzyczne (paralelne teksty: włoski i arabski) - dzieło G. Abet i F. di Puglia[7] - zawiera noty tłumaczeniowe i wprowadzenie. Całości twórczości syryjskiego dramaturga interesująco podsumowuje Peter Clark[8], który w krótkim artykule bardzo bezstronnie charakteryzuje i podsumowuje jego istotne osiągnięcia. Ostatnim utworom dramatycznym Wannusa poświęcony jest artykuł A. Alsoulemana The Last Creative Years of Sadallah Wannus[9]. Podsumowując wywody z powyższych publikacji (w ich części wspólnej) - twórczość dramatyczną Wannusa można podzielić na przynależną trzem okresom: sztuki powstałe przed 1967 rokiem sztuki powstałe w latach 1968-1980 ostatnie dramaty (po 1980) Pierwsze, wczesne sztuki były to jednoaktówki, nasycone myślą filozoficzną egzystencjalistów, niejasne, o cechach dramaturgii teatru absurdu. Symbolika uniwersalistyczna, dominujące motywy związane z bytem jednostki, sensem istnienia (lub raczej jego brakiem), tragicznym konfliktem jednostki ze społeczeństwem. Wannus operował w nich m.in. technikami montażu filmowego, operowania sekwencjami. Sam autor określił te utwory jako „wprawki”, a dziś wystawiane są najczęściej tylko dwie - Al-Makha az-zudżadżi (Szklana kawiarnia) i Fasd ad-dam (Upust krwi). Dzisiejsze inscenizacje tych dramatów najczęściej organizują teatry eksperymentalne i alternatywne krajów arabskich, głęboko ingerując w ich treść. Cezurą rozdzielającą pierwszy okres od drugiego jest Haflat samar min adżli al-chamisa min hazajran - jeden utwór - będący dramatem przełomowym dla kariery autora i dla całej jego twórczości. Autor wykorzystał doświadczenia Petera Weissa i stworzył dramat dokumentalny, jedną z form teatru politycznego, czyli utwór poświęcony aktualnej tematyce politycznej, głęboko ironiczny i kontrowersyjnie śmiało oceniający przedstawianą sytuację (wojnę arabsko-izraelską i klęskę w 1967 roku). Kolejny okres reprezentują dramaty: Mughamarat ras al-mamluk Dżabir (Przygody głowy mameluka Dżabira), Al-Fil ja malik az-zaman (Słoń), Al-Malik huwa al-malik (Król pozostaje królem), Sahra ma‘a Abi Halil Al-Qabbani (Wieczór z Abi Halilem al-Kabbanim) zaliczone przez samego autora do epickich - czyli sztuki odwołujące się do założeń brechtowskich, realizujące wannusowską koncepcję arabskiego teatru „upolitycznionego”. Ostatni okres reprezentują utwory opublikowane w latach dziewięćdziesiątych, do których należą (m.in.): Al-Ajjam al-machmura (Szalone dni), Al-Ightisab (Gwałt), Munamnamat tarichijja (Miniatury historyczne), Jaum min zamanina (Dzień, jak co dzień). Najsłynniejsza z nich (Al-Ightisab) jest adaptacją, pozostałe właściwie kwalifikują się do kategorii dramatów historycznych lub propagandowych. Tylko Al-Ightisab została zauważona przez krytyków i badaczy - pisarz po okresie 10-letniego milczenia nie wrócił do dawnej formy, a wiedza o rozwijającej się chorobie i walka z n Odpowiedz Link
gajasirocco Z dziejów dramaturgii arabskiej - Sad Allah Wannus 15.11.06, 11:22 www.arabia.pl/content/view/287068/2/ Odpowiedz Link
