Czerstwy

[jadwiga1350]

Czerstwy chleb(stary, nieświeży)
Czerstwy wygląd(zdrowy, młody)

Skąd ta rozbieżność?

[majaa]

Onegdaj (ładne słowo, no nie? słowem czerstwy określało się właśnie świeże pieczywo (do dziś regionalnie czerstwy występuje w tym znaczeniu). Czerstwy w znaczeniu suchy, twardy to rutenizm albo rusycyzm o starszych korzeniach.

[efedra]

Przy okazji:

Wyrażenie "czerstwy wygląd" w znaczeniu "zdrowy, młody" używa się chyba tylko w odniesiniu do ludzi starych, u których ten wygląd nie jest czymś zwyczajnym.
Mówi się też "czerstwy staruszek", ale nigdy "czerstwy chłopak".

[migni]

A onegdaj "onegdaj" znaczyło konkretnie "przedwczoraj" (także rzeczownikowo). To tak na marginesie...

onegdaj

[phlora]

Dawniej niż wczoraj, ale niekoniecznie przedwczoraj Ongi po prostu (ale mam wrażenie, że słowo musiało już być przepracowywane na forum)

Po czesku czerstwy to swiezy

[imponeross]

jadwiga1350 napisała:

> Czerstwy chleb(stary, nieświeży)
> Czerstwy wygląd(zdrowy, młody)
>
> Skąd ta rozbieżność?

Po czesku czerstwy to swiezy. Jak chcemy po czesku powiedziec czesrtwy chleb to bedzie zatechly. A stechly to plesniwy. Czerstwy w znaczeniu stary to rzeczywiscie jakas nalecialosc spoza obszaru zachodnioslowianskiego.

[randybvain]

Tak, to ukrainizm.

[brezly]

O ile dobrze pamietam, to w Wielkopolsce "czerstwy chleb" oznacza "swiezy". Co bylo przedmiotem interesujacej przygody polonisty z mego LO, swiezo ozenionego z poznanianka, on sam - z korzeniami galicyjskimi. Otoz tesciowa wyslala go do piekarni po "czerstwy chleb". Mial juz wtedy za soba latanie po miescie po wyslaniu go przez tesciowa po kompot "do sklepu" (czyli piwnicy).

Efedra, fakt ze mowi sie "czerstwy staruszek", ale u Tuwima jest "czerstwa cera".

[jadwiga1350]

A na sklep jak mówią? Magazyn?

[imponeross]

jadwiga1350 napisała:

> A na sklep jak mówią? Magazyn?

butique

[kicior99]

Mówiono skład (północna Wielkoplska). M. in. mój dziadek tak mówił.

[kamyk_wj]

> O ile dobrze pamietam, to w Wielkopolsce "czerstwy chleb" oznacza "swiezy".
No to pewnie zależy w jakiej części Wielkopolski. Przez pierwszych 30 lat mieszkałem w Wielkopolsce (z dziada pradziada) i nie przypominam sobie, aby uzywano słowa "czerstwy" w znaczeniu świeży. Ale to duży region, mogą być lokalne różnice.
Do sklepu, oczywiście, można zejść po ziemniaki. Jest to archaiczne znaczenie tego słowa, ale nie jakoś strasznie stare. Pochodzi od niego używane do dziś "sklepienie" (może coś zamkniętego poprzez uklepanie?). W znaczeniu "wielkopolskim" występuje np. u Mickiewicza w Liliach.
A miejsce, gdzie kupuje się towary to skład. To skądinąd logiczne.