Karol Darwin

[yoric]

Nie cierpię tej formy.

Nie mówimy Jan Locke, Jerzy Berkeley, Franciszek Crick, ani Stefan Hawking (a
szkoda ).
To z jakiej paki nagle Darwin z Charlesa stał się Karolem?

Pozdrawiam

[stefan4]

yoric:
> Nie cierpię tej formy.
>
> Nie mówimy Jan Locke, Jerzy Berkeley, Franciszek Crick, ani Stefan
> Hawking (a szkoda ).
> To z jakiej paki nagle Darwin z Charlesa stał się Karolem?

Ale mówimy ,,Karol Wielki'', ,,Aleksander Macedoński'', nawet ,,Fryderyk
Engels''... Wydaje mi się, że dawniej imiona spolszczano a teraz bardziej dżezi
jest trzymać je w oryginale.

Ale drzewiej spolszczonego odpolszczać nie będziesz...

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[pavvka]

Monarchów spolszczamy do dziś (np. Elżbieta II, książę Karol), a
kiedyś faktycznie spolszczano wszystko jak leci, również nazwiska -
stąd Szekspir.

[pavvka]

A z innych spolszczonych imion niemonarchów jest jeszcze choćby
Karol Marks, Jerzy Waszyngton (tutaj i imię i nazwisko) czy Józef
Stalin.

[yoric]

...czyli same szychy

Jest jakieś kryterium?
Bo przecież Fryderyk Nietzsche, ale nie Emanuel Kant .
Pozdrawiam

[jacklosi]

A dlaczego nie Emanuel? Kryterium jest, jak napisał Stefan, kiedy
osoba weszła do polszczyzny. Wszystko co dawno spolszczono, wszystko
co nowe - nie. W przypadku królów granica się przesunęła dość
znacznie i na razie tylko Jan Karol funkcjonuje jako Juan Carlos, no
chyba że są jakieś nowe Margarety.

[lira_korbowa]

pavvka napisał:
> A z innych spolszczonych imion niemonarchów jest jeszcze choćby
> Karol Marks, Jerzy Waszyngton (tutaj i imię i nazwisko) czy Józef
> Stalin.

Gwoli ścisłości Karol Marks - tu też imię i nazwisko (oryg. Karl
Marx).

[emka_1]

lira_korbowa napisała:

(oryg. Karl Marx).
>
a na karl markx stadt mówimy już chemniz, żeby nie powiedzieć, że nawet w
porywach możemy kam(j)enica

[emka_1]

bo jesteśmy chimeryczni, jedno nam się wżera w polszczyzną, drugie wręcz
przeciwnie. może spolszczamy tych, do których mamy bardziej osobisty stosunek?
mówimy błażej pascal, za to john stewart mill, zygmunt freud, ale gustave le
bon, johann wolfgang goethe, ale fryderyk schiller itd.

[stefan4]

emka_1:
> johann wolfgang goethe

Tego mówimy po polsku: Jan Wilkostęp.

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[lira_korbowa]

A ne, ne, ne - Jan Wilkołaz

[emka_1]

oczywiście, że jan wilkołaz

[ja22ek]

A wcale że bo nie, bo Wilczychód.

[yoric]

Podejście pierwsze (tak zwane 1.0):

Spolszczamy:
- monarchów
- klasyków (w sensie antycznych/średniowiecznych, z łaciny/greki)
- bardzo ważne persony - ale nie współczesne - których imiona ciężko byłoby wymówić

Np. Dżordż, Dżon, itd. wymawiamy w miarę łatwo i w miarę blisko oryginału (a
przynajmniej tak nam się wydaje).
Fridriś jest jakiś taki obcy. Czarlz też nie jest przyjazny dla nas
polskojęzycznych.

Z reguły wyłamuje się Jerzy Waszyngton, ale ta forma powoli zanika
(nb. wiecie, że jak się go spytali o dowód osobisty, to wyciągnął banknot 1$?).
A także Karol Marx.

Czekam na upgrade'y.

Pozdrawiam

Do 1989 roku

[randybvain]

Stosowano spolszczanie wszystkiego jak leci.
Po 1989 roku, od upadku komuny, obowiazuja na sprawa miedzynarodowe
i musimy zachowywac oryginalna pisownie. Bodajze w niektorych
krajach przekrecanie nazwiska znanej osoby narusza jej prawa
autorskie do tego, jak chce sie nazywac.

[emka_1]

wszystkiego? znaczy jerzy gagarin był i michał gorbaczow?
z innej bajki karolek chaplin i kubuś hendrix?

no owszem, słyszałam o dowcipach, ze churchillowi usiłowali przetłumaczyć na
polski imię na władysław, ale w ramach retorsji anglicy odgrażali się, że będą
mówić winston gomółka.
to samo dotyczyło hieronima bogarta i humphreya zagłoby herbu wczele.

[randybvain]

Akurat Ruskich sie bano, ale np. taki Boy George funkcjonowal jako
Jerzy Chlopiec w kilku gazetach.

[jacklosi]

Jerzy Chłopiec to raczej dowcip. A wązanie sprawy z komuna i
przepisami to przegięcie duże. Rzecz jest prosta i regularna, a
wyjątków od reguły niewiele. Decyduje to, kiedy osoba weszła do
polszczyzny. Wyjątki są:
- kiedy imię nie daje się przetłumaczyc na chrześcijański
- kiedy ten sam facet (np. John Stuart Mill) wchodzi do polszczyzny
dwa razy: raz półgębkiem dla wtajemniczonych, drugi raz też
półgębkiem, ale juz teraz.
Zajrzyj sobie zresztą do książki z początku XX w. z np.
bibliografią, to się zdziwisz. Po prostu zmienia się język.
Moja hipoteza na temat tej zmiany to snobizm połączony z
kompleksami. Na Margaret nie wypada mówić Małgorzata po prostu. My
znamy obce języki!
Wracając do początku: mnie Karol Darwin się podoba. Jerzy Krzak też.

[kazeta.pl55]

yoric napisał:

> To z jakiej paki nagle Darwin z Charlesa stał się Karolem?

Większość wypowiada się tu w konwencji półżartobliwej, a mnie kwestie
polszczenia imion/nazwisk/nazw geograficznych interesują od niedawna prawie
profesjonalnie. Gdzie można znaleźć w necie jakieś praktyczne porady, jak w
tłumaczeniach na j. polski powinno się zachowywać? Różnych kwstii jest dużo,
poruszę jedną z nich:
Czy spolszczone dawniej imię i nazwisko jakiegoś znanego obcokrajowca, owe
spolszczenie przechodzi również na jego najblizsze pokrewieństwo (tłumaczenie
biografii)? Albo zostawiamy spolszczone tylko nazwisko, a imiona pozostawiamy w
oryginale? Znajomy tłumacz mówi mi,: ja tłumaczę wszystko jak leci. Ubawił mnie
jak przetłumaczył: Ławrientij na Wawrzyniec. No, można i tak.
Może jakieś sugestie, - bardzo proszę.

[hajota]

Zajrzyj na przykład tu so.pwn.pl/zasady.php?id=629599
Mam nadzieję, że "znajomy tłumacz" nie jest tłumaczem przysięgłym.

[yoric]

Jestem nieco zawiedziony.

Nie spróbujemy zrekonstruować jakiejś reguły albo chociaż silnej zależności?

Pozdrawiam

[stefan4]

yoric:
> Nie spróbujemy zrekonstruować jakiejś reguły albo chociaż silnej
> zależności?

No, zależność jest taka, że im dawniej imienazwisko przyszło do Polski, tym
większe są szanse, że będzie spolszczone.

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[davidoff_pce]

Wyjątkiem są imiona monarchów (ale chyba także nazwy dynastii, np. Burbonowie,
Andegawenowie), które spolszcza się prawie zawsze bez względu na to czy mówimy o
kimś żyjącym dawno temu, czy obecnie. Od tego wyjątku mamy oczywiście wyjątki,
np. Juan Carlos, książę Harry (ciekawe, czy za parę lat zostanie księciem
Henrykiem, czy pozostanie Harrym do końca życia).
Wydaje mi się także (chociaż mówi mi to bardziej intuicja niż wiedza poparta
przykładami), że pewne imiona nadają się do spolszczania bardziej niż inne.

[hajota]

so.pwn.pl/zasady.php?id=629607

[yoric]

No dobrze, ale czemu tendencja do spolszczania jest silniejsza w przypadku
akurat tych imion, a nie innych - nie wiadomo. Zakładamy, że mamy tu do
czynienia z pewną systematycznością, która nigdy nie była podana eksplicite jako
reguła, a którą chcemy teraz zidentyfikować.
Ja spróbowałem to ująć w 3 punktach, ale to wstępna wersja, którą na pewno można
rozbudować.

Pozdrawiam