Botswana

[malawi3]

Hej,
wrocilam wlasnie z Botswany - trzy tygodnie po buszu. Bylo super.50oC w
poludnie i mnostwo zwierzat. Chetnie odpowiem na pytania. Bylismy tylko we
dwojke, samochodem terenowym. 100% buszu, zero imprezy zorganizowanej.
Polecam bardzo, kraj spokojny ludzie wspaniali, no i dzika przyroda. Wlasnie
zaczyna sie pora deszczowa - zielona Afryka to jest to! Zdjecia w przyszlym
tygodniu.
Marzena

[warmm]

malawi3 napisała:

> Hej,
> wrocilam wlasnie z Botswany - trzy tygodnie po buszu. Bylo super.50oC w
> poludnie i mnostwo zwierzat. Chetnie odpowiem na pytania. Bylismy tylko we
> dwojke, samochodem terenowym. 100% buszu, zero imprezy zorganizowanej.
> Polecam bardzo, kraj spokojny ludzie wspaniali, no i dzika przyroda. Wlasnie
> zaczyna sie pora deszczowa - zielona Afryka to jest to! Zdjecia w przyszlym
> tygodniu.
> Marzena
Z niecierpliwością czekam na Waszą relację. W szczególności zwróćcie uwagę na
informacje praktyczne . A więc krok po kroczku. Co i jak zrobić aby móc napisać
później tak jak Ty.
Marek

[snukaski]

Hej!
Ja rowniez chetnie dowiem sie czegos na temat tego kraju i Waszej wyprawy. Moze
pewnego dnia zajrze w tamte strony... Napisz cos wiecej!Please!
Pzdr
Snuki

[malawi3]

Hej,
no to krok po kroczku )) Podziele na dwie czesci - praktyczna i
krajoznawcza )))
Po pierwsze tam sie jezdzi na zwierzeta - i to glownie decyduje o rodzaju
podrozy i przygtowaniach. Dzikich plemion nie ma, wszyscy mowia po angielsku,
czesto nawet wiedza gdzie Polska )). Morza tez nie ma - wiec kwestie plazowe
odpadaja. Jest za to busz ciagnacy sie setkami kilometrow, bezdroza, stada
zwierzat. Dodatkowa atrakcja, to calkowity brak zorganizowania bazy noclegowej -
spi sie po prostu pod wyznaczonym drzewem w buszu. W nocy wszystkie zwierzaki
chodza wkolo i to jest najfajniejsze.
Od razu mowie, ze to droga impreza, ale moim zdaniem warto. Jedyne czego robic
nie warto to jechac tam stopem - akurat do Botswany jezdzi sie do parkow
narodowych, a tam wpuszczaja wylacznie samochodem, albo w formie turystyki
zorganizowanej, co moim zdaniem odbiera sprawie caly urok. Stopem jest
wprawdzie tanio, ale niewiele sie zobaczy.
Najlepiej pojechac w pazdzierniku - wtedy jest szczyt suszy, najwiecej
zwierzat. Bylam tam juz piaty raz (z tego rejonu znam tez Zimbabawe, Zambie,
Namibie) - co roku robimy samodzielne wyprawy w ten rejon. Organizacja jest
bardzo prosta.
Najtrudniejszy jest bilet do Johannesburga - najlepiej rezerowac w maju - bo
wtedy sa jeszcze najtansze taryfy dostepne na pazdziernik. Potem sa juz tylko
drogie miejsca.
W Johannesburgu wypozycza sie nissana albo toyote 4x4 (landrovera nie warto bo
duzo drozszy, a jakosc juz jest ta sama) - generalnie wygladaja jak samochody
dla farmera a nie dumne terenowki, ale o to wlasnie chodzi. Samochody sa
wyposazone w sprzet campingowy - namioty na dachu (koniecznie, wersja z
namiotem na ziemi jest mocno niekomfortowa zwazywszy na mamby i slonie oraz
lwy, a kosztuje tyle samo), dodatkowy zbiornik paliwa (wazne bo w Botswanie
stacji benzynowych jest malutko, czesto po paliwo jedzie sie 150 km w jedna
strone i czasem go brak), zbiornik na wode (tez bardzo wazny, bo na przyklad na
Kalahari nie ma wody zupelnie, wiec trzeba miec do mycia wlasna, a dodatkowo
zapas w razie awarii samochodu), do tego luksusy typu grill, utensylia kuchenne
(nawet otwieracz do wina), stolik, krzesla, spiwory. Wlasne trzeba miec tylko
ciuchy i szczotke do zebow. Taki samochod kosztuje ok 575PLN/dzien. Zabiera do
4 osob (double cab, czyli z podwojna kabina). Najlepiej jechac w dwa samochody -
bo w razie awarii (a te sie czesto zdarzaja, co roku mielismy powazne problemy
z samochodem) mozna jeszcze jakos pojechac po mechanika. Jednym mozna pojechac,
ale wtedy niektore trasy sa po prostu nieosiagalne z racji mozliwosci utkniecia
w gluszy. Sama Botswana jest bardzo bezpiecznym krajem, nie napadaja i kradna
umiarkowanie (w miastach tylko).
Jak mamy juz samochod to czeka nas jeszcze tylko wizyta w supermarkecie - ceny
jak w Polsce, trzeba sie zaopatrzec w karme i wode w RPA, bo taniej. Nastepny
sklep za 2 tygodnie )). Trzeba liczyc 5 litrow wody/osobe/dzien jezeli sie
gotuje, jak chinskie zupki - mozna troche mniej. W sklepach - karty kredytowe
bez problemu. Na stacjach benzynowych gotowka (RPA), czasem karty (Botswana).
Bankomaty wszedzie, przyjmuja nasze karty bankomatowe. W Botswanie tylko Visa
electron i Visa kredytowa. Innych nie ma.
Potem jedziemy do granicy - w Afryce przejscia graniczne sa czynne do 16-18,
wiec na ogol spi sie pod szlabanem. W Botswanie mozna spac przy drodze, nie
napadaja i malo jezdza w nocy - pelno sie szwenda zwierzat po drogach, wiec to
niebezpieczne, bo w nocy ich nie widac, zwierzeta tez sie nie boja, po prostu
stoja na drodze, nie uciekaja, wiec latwo o wypadek. Niektore firmy zabraniaja
swoim pracownikom jazdy po zmroku.
Botswana jest krajem równinnym, bardzo suchym, porosnietym glownie buszem, na
polnocy w delce Okawango sa lasy mopanowe (takie wyzsze krzaki). Ludzi jest tam
tylko 2 mln. Ceny zywnosci jak w Polsce, wiekszosc importowana z Rpa. Bogactwo
to diamenty, bydło (eksportowane do Europy) i turystyka (zorganizowana, w
formie lodge - czyli super obozow dla turystow - 500-3500usd za noc).
Ludzie bardzo mili, ale z dystansem, nie narzucajacy sie. Nie ma ulicznych
sprzedawcow pamiatek, zreszta w calej Botswanie nie mozna znalezc niczego co
nadawaloby sie do przywiezienia jako pamiatki (tylko w tych bogatych
lodge'ach), nie ma zebrakow.
Diesel - 2pln/litr. w Rpa - 1,9 pln/l.
Kraj podzielony jest na tereny, na ktorych wypasa sie bydlo - nie ma tam
dzikich zwierzat i na parki narodowe lub rezerwaty - ze zwierzetami. Jedne od
drugich oddzielone sa plotem weterynaryjnym. Park narodowy potrafi miec
powierzchnie naszego wojewodztwa i tylko kilka drog. Drogi oczywiscie gruntowe -
glownie piach lub czarnoziem zamieniający sie po deszczach w bloto o
konsystencji i przyczepnosci kleju. Do nawigacji konieczny gps i dobre mapy.
Kupilam sobie rosyjskie mapy afryki-zrobione w latach 80tych. Sa niesamowite,
super dokladne i w miare aktualne.jak sie czlowiek zgubi - odpala laptopa i wie
gdzie jest - czasem przez caly tydzien nie widac zadnego czlowieka, wiec taka
nowoczesna nawigacja sie przydaje - laptop wystarczy stary, z win95, kupiony na
gieldzie, gps tez jak najtanszy model.
Ostatnie praktyczne informacje: dzien pobytu w parku - 290pln/2 osoby+samochod.
Do Botswany konieczna jest wiza - dla nas do zdobycia np w Brukseli, w
ambasadzie, trzeba wyslac paszport (czyli kurierem, najtaniej dhl).
Szczepienia: polio (wazne, juz nie mamy odpornosci na to, duzo dzieci w afryce
na to choruje, przenosi sie droga kropelkowa, a po przechorowaniu moze zostac
np parazliz), tyfus, tezec i zolataczki A,B. Malaria - obecna, zwlaszcza w
okolicahc Okawango, niestety lariam trzeba brac.
Tyle praktyki, wezme sie za czesc opisowa )))

[malawi3]

No to teraz przyjemniejsze )))
W Botswanie bylismy 3 tygodnie, poniewaz tym razem tylko jednym samochodem,
wiec trasa byla lekko okrojona.Skupilismy sie na rejonie Kalahari i Okawango.
Kalahari to pustynia, ale nie ma tam klasycznych wydm, piasku. To raczej teren
równinny, porośniety w calosci buszem. Na wschodzie znajduja sie plaskie
niecki, ktore w porze mokrej zamieniaja sie w plytkie slone jeziora. Nazywane
sa "pan". Na pany nalezy sie wybierac tylko w porze suchej, jak popada,
zamieniaja sie one w grzezawiska. I to takie, ze mozna stracic samochod.
Wrazenia z jazdy po panach sa niesamowite, czesto jedze sie nie majac zadnych
punktow odniesienia - w kolo wszystko jest biale, nie ma drzew ani nawet
krzakow, tylko biala pustka, super plasko, az po widnokrag. Na takich jeziorach
w usa bija rekordy predkosci. W poludnie potrafi byc ponad 60oC - nie ma nawet
grama cienia, powietrze faluje. Ale jest bardzo sucho (ok 20% wilgotnosci) wiec
upal mniej dokucza - oczywiscie jak sie ma cien w postaci samochodu i butelke z
woda. Granice panow porasta trawa, krzaki i trafiaja sie baobaby. Na pany sie
po prostu jezdzie zeby tam pobyc - tak bardziej kontemplacyjnie. Nie ma
zwierzat, bo malo co by tam w porze suchej wytrzymalo. Ale magia krajobrazu
jest niesamowita. I cisza. W porze mokrej pany pokrywa cienka warstwa wody,
przylatuja flamingi na gniazdowanie (robia gniazda z blota, takie kopczyki,
tysiace siedzi ich kolo siebie na tych kopczykach), nadchodza gnu, zebry i
springboki, które pasa sie na obrzezach panow. Do tego dolaczaja drapiezniki. W
czerwcu towarystwo sie rozchodzi i az do grudnia pany zostaja biale i ciche...
Pany od polnocy, poludnia i wschodu ogranicza asfalt (300 km x 150 km), od
zachodu Kalahari Game Reserve. Czesc panow jest "bezpanska" z punktu widzenia
turysty - mozna tam obozowac gdzie sie chce i przebywac jak dlugo sie chce.
Czesc - zostala objeta ochrona jako park narodowy - takie bardziej trawiaste
rejony. Jeszcze szybkosc podrozowania - po czesciach trawiastych - 20-30 km/h,
po panach - nawet 100km/h - szybsza jazda grozi pekaniem opon, ktore nie
wytrzymuja predkosci w tych temepraturach.
Park Makgadikgadi rozdzielony jest na dwie czesci szosa asfaltowa (asfalt jest
w Bostwanie rzecza bardzo chrakterystyczna, bo go jest malo). Polnocna to Nxai
Pan - bardzo ciekawe tereny - typowe plaskie niecki porosniete trawa, mozna
nawet spotkac slonie. Nie wiem jak one sobie radza - slon musi dziennie wypic
160 l wody, a tam nie ma wody. Do tego juz w pazdzierniku pojawiaja sie stada
zebr i springbokow. Mnostwo strusi, troche gnu.
Zachodnia czesc ogranniczona jest kanalem rzeki Boteti - od 20 lat wyschnietej.
Ale jakos wilgoc utrzymala sie w tym rejonie, dolina rzeki porosnieta jest
zielonymi drzewami. Jest tez bardzo piaszczysta i tam udalo nam sie zakopac po
progi samochod. Wykopywanie trwalo kilka godzin (z noclegiem )). Park ten
jest malo znany, ostatni turysci byli 16.09, a my 25.10.... Trzeba byc
samowystarczalnym, bo w razie awarii samochodu na pomoc czeka sie jak widac
dosc dlugo... Straznicy raczej turystow nie licza, nie maja wiec pojecia, ze
ktos z parku nie wyjechal.
Bardzo fajny jest camping na Njunca Hills - to wzgorza w morzu traw, z kilkoma
drzewami, pod ktorymi mozna sie rozbic. Nie ma wody. Mozna siedziec pod drzewem
i obserwowac pasace sie w odleglosci 50m zebry, gnu. Czasem majestatycznie
przejda strusie. W nocy spiewaja szakale, przychodza hieny.
Na dzisiaj koniec )))

na www.heller.pl/maciek sa nasze zdjecia z poprzednich wypraw - z Zambii na
poczatku sa wlasnie pany, botswanskie, bo tamtedy jechalismy "na skroty"
Marzena

[warmm]

Dziękuję Marzena za dotychczasową relację i proszę (myślę, że również w imieniu
wielu osób) o dalszy ciąg
Marek
P.S. Czy w Waszych planach macie również tego typu wyprawy po krajach Afryki
Środkowej ?

Botswana - Kalahari

[malawi3]

Hej,
Afryka Srodkokwa to byla by ciekawa - ale ze wzgledow prozaicznych czyli
bezpiezcenstwa na razie odkladam, marzy mi sie Uganda i Kongo - ale chyba
jeszcze kilka lat poczekam (((.
Co do Botswany - moje chyba najbardziej ulubione miejsce to Kalahari wlasnie.
Central Kalahari Game Reserve jest parkiem, ktory dopiero w latach 90tych
zostal udostepniony turystom - a indywidualnym to chyba w 1995. W efekcie jest
najmniej rozwiniety (o ile mozna wogole mowic o rozwinieciu w przypadku
botswanskich parkow, ktore sa po prostu naturalne). Magia Kalahari potrzebuje
doswiadczenia - jak czlowiek jest pierwszy raz w Afryce to stara sie nachapac
jak najwiecej zwierzat i krajobrazow - wszystko jest takie inne. Na Kalahari
czas przychodzi pozniej, docenia sie dopiero wtedy pustke. To jest taka
prawdziwa pustka. Najfajniej jest w czasie pelni,mam takie ulubione miejsce
campingowe na wzgorzu, z ktorego rozciaga sie widok na kilkanascie kilometrow.
W czasie pelni widac wszystko bardzo dobrze, a slychac jeszcze lepiej )))
Stado hien na polowaniu czy spiewajace szakale moga przyprawic o gesia skorke -
nawet w namiocie na dachu. A jak obok odezwie sie lew, o to dopiero robi
wrazenie! Zwierzat niewiele, ale jak to radosc wypatrzec schowane w krzakach
dik-diki, allbo oryksy - najliczniej reprezentujace faune. Wieczorem mozna
zobaczyc otocjony i borsuki, trafiaja sie kudu, zyrafy i strusie. W calym parku
moze rownoczesnie przebywac maksymalnie 160osob, ale najczesciej nie ma prawie
nikogo - tym razem przez 3 dni nie widzielismy innych samochodow. Kalahari
wymaga najwiecej przygtowan - jest najdzikszym prakiem i najwiekszym. Wjechac
mozna z czterech stron - od Rakops po 50 km drodze z bialej maki, ktora po
deszczach zamienia sie w ciasto, prawie nie do przebycia. Teraz w porze suchej,
1,5h jazda zapewnila nam upudrowanie samochodu na bialo - lacznie ze srodkiem.
Trzeba go bylo potem myc w srodku cenna woda bo do niczego nie dalo sie
dotknac. Swoj skromny wklad miala mala traba powietrzna, ktora przeszla przez
otwarte okna samochodu )).
Latwiejsza jest droga od polnocy, od asfaltowej drogi Maun-Nata. Tutaj jest
piach - kopny co prawda, ale jedzie sie 90 km przez 2,5h, co jest calkiem
niezlym wynikiem jak na piaszczysta droge.
Nastepne dwie drogi odlegle sa o 500km i 200km - jedna z asfaltu Maun-Ghanzi -
tez upiornie kopny piach i wieksze bezdroza (6 h od asfaltu) i najbardziej
wymagajaca - od strony Khutse - biegnie potem przez srodek parku - w sumie 700
km po piachu. Trzeba miec mnostwo paliwa (potrafi samochod palic i 25l/100km w
takim piachu).
Najczesciej zwiedza sie tylko czesc polnocna praku - kolko - Passarge Valley -
dolina rzeki nieobecnej od wielu tysiecy lat, bardzo ladna, duzo zwierzat - cut-
line(czyli droga wycieta w krzakach biegnaca idealnie prosto przez kilkaset
km) - Sunday Pan (siedziba surykatek) i jeszcze Deception Pan - znany dzieki
ksiazce Cry of the Kalahari Owens'ow ktorzy prowadzili tu badania nad zyciem
hien i lwow - bardzo polecam te ksiazke.
Przepiekna jest trudniejsza trasa - startujaca z asfaltu Maun-Ghanzi - do Xade -
osady Buszmenow (oni tez o zgrozo mowia po angielsku) - bardzo milych i
lagodnych ludzi pustyni. Buszmeni nie organizuja sie w plemniona, zyja w
luznych grupach, jak sie pokloca to po prostu sie rozchodza, zyja ze
zbieractwa. No i nie wiem jak - bo na Kalahari nie ma wody. Teraz sa odwierty
oczywiscie, ale jak sobie radzili przedtem? Z Xade do Piper's Pan (ocywiscie
pany) i na polnoc przez Deception Valley - jest troche zdjec z 2001r - wtedy
tamtedy jechalismy. Stare doliny rzek - z czasow kiedy te tereny byly zyzne,
pokiryte wielkimi jeziorami i poprzecinane licznymi rzekami. Jak czlowiek
wyobrazi sobie to morze wody i porowna z tym co zostalo, to robi ogromne
wrazenie. Flora to oczywiscie krzaki, krzaki i krzaki. Ale bardzo wielu
gatunkow, mozna wypatrzec ciekawe kwiaty i rozne byliny. Krajobraz
zroznicowany. A zachod slonca na Kalahari - to jest cos nie do opisania -
trzeba zobaczyc!

Marzena