Dodaj do ulubionych

Kuchnia skandynawska. Jezyk tez

03.12.04, 20:16
Hej :) Wybieram sie do Skandynawii na wycieczke i chce sprobowac
skandynawskiej kuchni. Czy jest wspolna kuchnia skandynawska? Podobnie jak -
co gdzies slyszalem - wspolny jezyk skandynawski?
A z jedzenia co byscie polecili?
Takk for svar
Obserwuj wątek
    • ponponka1 Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 04.12.04, 15:45
      krelle napisał:

      > Hej :) Wybieram sie do Skandynawii na wycieczke i chce sprobowac
      > skandynawskiej kuchni. Czy jest wspolna kuchnia skandynawska? Podobnie jak -
      > co gdzies slyszalem - wspolny jezyk skandynawski?
      > A z jedzenia co byscie polecili?
      > Takk for svar

      na forum Norwegia byla dyskusja o jedzeniu:
      forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=19148&w=12599442&a=12599442
      i jezyku:
      forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=19148&w=12874229&a=12874229

      moze znajdziesz cos ciekawego ;)

      pozdrawiam z Polski
      • krelle Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 04.12.04, 19:29
        Ponponka, dzieki za linki, idem czytac :)
        hilsen
      • alltid_ung Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 05.12.04, 16:26
        > co gdzies slyszalem - wspolny jezyk skandynawski?


        no no to ci dopiero :D nigdy nie slyszalam o wspolnym jezyku
        skandynawskim........ja dobrze rozumiem i czecha i slowaka a przeciesz nikt nie
        mowi o wspolnym jezyku slowianskim......jak jest gdzies, a moze jakis link
        znajdziesz to napisz, bardzo jestem ciekawa.....:-)
        • anniken Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 06.12.04, 02:25
          Nie ma wspolnego skandynawskiego jezyka, ale jezyki szwedzki, norweski i dunski
          sa do siebie podobne (dunski w pisowni, mniej w wymowie).
          Znajac dobrze jeden z tych jezykow, zrozumiesz w miare pozostale dwa.
          • pia.ed Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 06.12.04, 13:13
            Widzialam na szyldzie restauracji na Wyspach Kanaryjskich:
            "Vi pratar skandynaviska" co oczywiscie oznacza ze mowia ktoryms z tych
            jezykow, lub jakims zlepkiem jezykow.

            Wspolnej kuchni skandynawskiej tez chyba nie ma, kazdy z krajow ma swoja
            wlasna specjalnosc.
            • skagerak Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 06.12.04, 14:34
              istnieje jezyk tzw. "skandynawski" w telewizji, Skandynavia TV4 jest prowadzona
              w takim wlasnie jezyku
              w codziennej praktyce takiego nie ma ale skandynawska inteligencja moze sie
              porozumiec tzw. rigsskandynawskim, co wymaga znajomosci wlasnych rigssprog
              inaczej jezykow literackich
              korzennym jezykiem w skandynawi jest jezyk dunski, od ktorego sa odmiany
              szwedzko-norwesko-islandsko-wyspo owczarskie jesli tak go mozna nazwac po
              Polsku, a to wszystko razem do kupy wziete jest dialektem polnocno germanskim
              wspolnej kuchni nie ma, kazdy region, nie tylko kraje, ma swoja
              jesli mozna nazwac cos co jest wspolnego to chyba tylko czerwone parowki
              • pia.ed Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 06.12.04, 18:50
                Czerwone parowki nie sa wspolne, bo w Skanii zaczeto je sprzedawac jakies 10
                lat temu, wprowadzajac na ulice dunskie pölsa vagnar.
                Natomiast "varm korv" byc moze jest wspolne.

                W Szwecji za danie narodowe mozna chyba przyjac kötbullar med lingon och
                potatismos, bo to podaje sie w hiszpanskich miejscowosciach wczasowych w
                kazdej restauracji udajacej szwedzka.
                Jadlam kiedys takie "svenska köttbullar" na Grand Canaria i przypominaly
                szwedzkie jedynie ksztaltem (male kulki).
                • krelle Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 06.12.04, 19:59
                  Dziekuje Wszystkim za sensowne odpowiedzi
                  tesz mi sie wydawalo, ze patrzac na atlas i rosciaglosc geograficzna Skandynawi
                  byloby dziwne z takimi samymi potrawami i jezykiem tesz.
                  Ale szukalem na polskim necie i wszedzie byly dania kuchni skandynawskiej /co
                  chyba bardziej swiadczy o braku jej znajomosci w Polsce, bo to w koncu tyle
                  krajow :)/
                  Co do jezyka skandynawskiego: pytanie moglo sie wydac glupie, ale sadzilem, ze
                  jesli sa tam w sumie wspolne korzenie jezykowe, to moze i istnieje jakis jezyk
                  pan-skandynawski. Co zostalo poniekad potwierdzone :)))
                  Zreszta bes problemu, znam niezle angielski, a podobno Skandynawowie tez, wiec
                  nie zgine :)))
                  Dzieki jeszcze raz i prosze o podpowiedzi, co koniecznie sprubowac? Bede jeczac
                  przez Danie, Szwecjie i do Norwegii.
                  Hilsen fra Krelle
                  • pia.ed Re: Kuchnia skandynawska. 07.12.04, 02:32
                    Jesli lubisz smierdzace, sfermentowane, zgnile sledzie z puszki, to radze
                    sprobowac przysmak z Norrland - surströmming z mandelpotatis.
                    • gruby.czarny.kot mniammyyy.. 07.12.04, 19:28
                      jest cos lepszego: podobno na Islandii (jak by nie bylo skandynawskiej) lowia
                      rekiny, trzymaja je pol roku w ziemi, mieso w tamtym klimacie specyficznie
                      gnije - i takie nadgnile wydobyte mieso to ichni przysmak (horendalnie drogi).
                      Nie probowalem, jak ktos to jadl, to czekam na opis wrazen.

                      gck
                    • skagerak Re: Kuchnia skandynawska. 08.12.04, 07:45
                      pia.ed napisała:

                      > Jesli lubisz smierdzace, sfermentowane, zgnile sledzie z puszki, to radze
                      > sprobowac przysmak z Norrland - surströmming z mandelpotatis.

                      tego nie znam, czy mozesz blizej wyjasnic
                  • ponponka1 Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 07.12.04, 10:06
                    jesli znasz j. norweski/skandynawski to sobie poczytaj:
                    www.mat.no/
                    i wybierz na co masz ochote ;O)

                    (nie sugeruj sie gustem i smakiem innych.....!)

                    Pozdrawiam z Polski
                    • ponponka1 Re: Kuchnia skandynawska. Jezyk tez 07.12.04, 10:08
                      i jeszcze cos takiego:

                      www.matoppskrift.no/sider/NorskTradStart.asp
                      polecam google, jak zawsze....;o)
                      • ulik1955 Re: Polecam 07.12.04, 11:05
                        Polecam sprobowac:
                        - krumkake - chrupiace ciastko
                        - lutefisk - dorsz z dodatkami i koniecznie kieliszkiem wodki. Danie
                        specyficzne, nie kazdy je lubi, ale warte sprobowania - ja je lubie.
                        - "pytt i panne" - pokrojone kartofle, warzywa i kawalki miesa w sosie.
                        - vafler med rømme - takie niby gofry, ze smietana
                        - fløtemystost - ser z koziego mleka, lagodniejsza odmiana "brunost", ktory jak
                        dla mnie ma zbyt mocny smak.
                        W/w jest typowe dla Norwegii i warto sprobowac. Jak bedziesz tu w grudniu, to
                        zamow "juletallerken" - czyli swiateczny talerz, na ktorym podadza ci po trochu
                        dania swiateczne, wiec poznasz smak swiat tutaj. Zycze milego pobytu!
                        • guido_contini Re: Polecam 07.12.04, 11:23
                          Watki kulinarne byly juz nie raz na tym forum poruszane. Znalazlem jeden,
                          wedlug mnie bardzo ciekawy wiec zalaczam go ponizej:

                          Re: watek kulinarny.
                          ruotsi 26.01.2003 01:13 + odpowiedz


                          W nadchodzacym tygodniu zaczynaja sie kulinarne mistrzostwa swiata we Francji.
                          Szwecja jest obronca tytulu.
                          Zaczne jednak od tego, ze sztuka kulinarna to artyzm. Tak wiec kazdy z nas ma
                          takie same pole do popisu i wykazania sie talentem i kreatywnoscia.
                          Wiadomo, ze istnieja dwie kuchnie: chinska i francuska, a te podzielone sa na
                          regionalne tzn np wloska, polska itp, ktore charakteryzuja sie daniami
                          wystepujacymi wlasanie tam. I tak narodowym przysmakiem Hiszpanow jest paela,
                          Szwedow köttbullar i sledz,Dunczykow biff a´la femöre, Wlochow pasta, a Polakow
                          chyba bigos, bo kotlet schabowy panierowany obcokrajowcy traktuja raczej jako
                          winerschnitzel. Dla Norwegow powinna to byc potrawa rybna, poniewaz Norwegia to
                          potega rybacka. Decydujacym faktorem jest dostep do bazowych produktow ale w
                          dzisiejszych czasach Swiat sie skurczyl wiec wszedzie mozna kupic wszystko.
                          Wydaje mi sie wiec nie powinno nikomu sprawic trudnosci w zdobyciu tych
                          bazowych produktow, z ktorych nasza fantazja przygotuje najwysminitsze dania.
                          Nie wiem jak czesto chodzicie jesc do restauracji. Podczas moich pobytow w Oslo
                          mialem okazje delektowac sie wysmienitymi daniami, owszem to kosztuje ale tez
                          inspiruje do nowych poszukiwan. Tradycje smakowe tez sa istotne. Ja tesknie za
                          polska kielbasa, ktora uwazam za najsmaczniejsza na swiecie, za kaszanka z
                          kaszy jeczmiennej i flakami. Natomiast jak wspomnialem Szwedzi sa doskonali w
                          przyzadzaniu sledzia na 100 sposobow, w wedzeniu i marynowaniu lososia. Dostep
                          do morza powoduje ze owoce morza dominuja w jadlospisie. Teraz to juz tylko
                          fantazja jak je podac i czym je popic. Np jako entré plaster lososia wedzonego
                          z w sosie anyzowym a nastepnie langusta w sosie homarowym z dodatkiem
                          czerwonego kawioru i z ryzem szafranowym. Do tego polecam butelke Chabli.
                          Jako deser friterad camembert z hjortonsylt. Smacznego.
                          • krelle Re: Polecam 11.12.04, 11:50
                            Pytalem znajomych dunczykow w Polsce o biff fem ore. Zaden z nich nie wie, o co
                            chodzi :/
                            A pytipana, bynajmniej w Szwecji to jest bez sosu i wazyw, tylko z cebóla, no
                            ale to tez wazywo ;) A w Dani to sie nazywa ''bixemat''
                            eniwejs takk for svarr
                        • alltid_ung Re: Polecam 08.12.04, 13:36
                          >> - lutefisk - dorsz <<

                          Ulik 1955 z tego co wiem to ta ryba nie nazywa sie "dorsz" tylko "långa"...:-)
                          • ulik1955 Re: Dorsz 14.12.04, 08:41
                            Lutefisk robi sie z dorsz, czyli "torsk" po norwesku. Pytalam norwegow, to na
                            pewno torsk. "Longa" to ryba z rodziny dorszowatych, ale nie uzywana na
                            lutefisk, bo nie jest taka smaczna.
                            • guido_contini biff a´la fem öre 14.12.04, 12:19
                              Osobiscie spotkalem sie z ta nazwa ale dla upewnienia zapytalem specjalistow w
                              tej materii i okazuje sie, ze w Skåne tak nazywaja dunski hakke biff, a to
                              dlatego, ze jak niektorzy moze pamietaja, kiedys dunskie 5 öre to byla moneta o
                              duzej srednicy w prownaniu z 1 korona.

                              Apropo Lutfisk. Jest to tradycja w Szwecji siegajaca 500 lat, a ponizej w
                              skrocie jak sie to robi. Niech mi wybacza Ci, ktorzy nie znaja szwedzkiego.

                              Vilka fiskar lutas?

                              Långa är råvaran för huvudparten av svensk lutfisk. Resten av vår lutfisk
                              tillverkas av mindre partier sej. Lutfisk tillverkad av torsk och importerad
                              färdig från Norge säljs på enstaka platser längs gränsen till Norge. Långan ger
                              en vit lutfisk med fin konsistens och mild smak. Denna lutfisk ätes över hela
                              Sverige.

                              Sej ger en lutfisk med grövre konsistens och mer utpräglad smak. Merparten av
                              lutfisk lutad av sej ätes i norra Sverige och i vissa delar av Mellan- och
                              Sydsverige. Svenska fiskare deltar inte längre i fisket efter långa. Sveriges
                              främsta leverantörer av råvara till lutfisk är norska fiskare. Den färska
                              fisken torkas i Norge och Sverige. Allt större kvantiteter torkas inomhus.
                              Utomhus torkas i Sverige bara spillånga, som användes för hemmalutning.

                              Långan torkas

                              Merparten långa vi använder för lutfisk i Sverige kommer torkad inomhus från
                              Norge. Norrmännen började med inomhustorkning i mitten på 80-talet efter en
                              sommar med nyckfullt väder.

                              Långafiléer, med eller utan skinn, läggs på galler och torkas i torktunnlar.
                              Torkning inomhus gör torkarna oberoende av väderleken. En metod som också ger
                              en jämn kvalitet. Färsk långa torkas i Sverige bara i Skärhamn på sydvästsidan
                              av Tjörn. Långan kommer hel till Skärhamn. De flesta långorna fileas. Filéerna
                              torkas inomhus med eller utan skinn. En liten del av långorna fläkes upp,
                              ryggbenet skärs bort och fiskarna spänns ut med 5 - 7 träpinnar. De byter nu
                              namn till spillånga efter pinnarna som på bohusländska kallas spilor. Detta är
                              det traditionella sättet att torka långa.

                              Blötläggning

                              Lutningen startar med att torrfisken läggs i blöt. 1800 l vatten fylls i ett
                              plastkar. 125 kg torrfisk läggs ner i vattnet med skinnsidan upp. Torrfisken
                              får ligga i vattnet 4 - 6 dagar beroende på fiskens storlek och konsistens och
                              om den har skinnet kvar eller inte. Vattnet byts varannan dag. Temperaturen på
                              vattnet får inte överstiga + 10°. Ju kallare vatten desto bättre. Vattnet kyls
                              därför med is och temperaturen i de stora lutningshallarna hålls nere så lågt
                              som möjligt över +7°.

                              Lutning

                              Det sista blötläggningsvattnet tappas ur. Soda och kalk blandas upp i vatten.
                              Blandningen hälls över fisken. Karet fylls med vatten. Kvantiteterna soda och
                              kalk och proportionerna mellan dem bestäms bl a av fiskens kvalitet och
                              fetthalt. Det exakta receptet på sodakalkblandningen är varje lutares
                              hemlighet. Det varierar från kar till kar. Lutningsmästaren bestämmer receptet,
                              när han ser fisken.

                              Fiskarna ligger i karen 4 - 6 dagar beroende på fiskens kvalitet och
                              konsistens. Vartefter fylls mer vatten på. Mer kalk och soda hälls i vid behov.
                              Två gånger om dagen lyfts fiskarna upp från botten för att få en jämnare
                              fördelning av kalken i vattnet.

                              Tvättning och avlutning

                              Varje fisk kräver sin egen lutningstid. Vartefter fiskarna känns färdiga tas de
                              upp. Kalken tvättas bort under rinnande vatten. Fiskarna läggs ner i ett kar
                              med rent vatten för att lakas ur. Lutfisken kokar sönder, om sodan inte lakas
                              ur tillräckligt. Det blir då som bekant i bästa fall gelémassa och i sämsta
                              fall ingenting kvar i kastrullen. Vattnet byts varannan dag. Totalt 2 - 3 ggr.
                              Lutfisken är nu klar. 3 - 4 veckor har gått sedan torrfisken lades i det första
                              blötläggningsvattnet.
                              • klaryska Re: biff a´la fem öre 21.12.04, 17:51
                                lutfisk robila przy mnie tesciowa. Glowny proces to bylo wyjmowanie z wody
                                bialej masy i osuszanie w mikrofalowce, ale potem z sosem musztordow- jakims ta
                                bezsmakowa ryba dala sie zjesc.
Inne wątki na temat:

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka