Żałoba

[sibeliuss]

Jak przeżywacie żałobę, ale nie tą państwową, tylko tą prywatną. Delikatne
pytanie, ale ciekawi mnie, bo każdy przeżywa to inaczej. Mi się nie chce wtedy
żyć, chcę być sam w ciszy i skupieniu. znam takich, którzy mówiąc o żałobie w
sercu prowadzą normalne życie towarzyskie i imprezowe. Nie rozumiem tego.

[projek]

Kiedy rano se snu wybudził mnie sms od operatora, mówiący o katastrofie -
zdębiałem. Potem zajrzałem do internetu i przeżyłem szok. Wyciszyłem się - nie
mam ochoty na weekendowe szaleństwa i jakieś rozrywki. W takich momentach
niezależnie od tego jak się kogoś oceniało należy przystanąć.

[sibeliuss]

A rodzinnie? Mam kumpla, który tydzień po śmierci kogoś bliskiego poszedł na
dyskotekę. Powiedział, że żałobę ma w sercu, a poza tym zmarła osoba nie byłaby zła.
Nie umiem tego zrozumieć.

[dorota-s2]

Kiedy umarł mój ojciec nie chciałam,nie mogłam w to
uwierzyć.Organizowałam pogrzeb,stypę ,w czasie pogrzebu myślałam że
słońce powinno zgasnąć a świat nie ma prawa kręcic się normalnie,ból
obezwładniał,żałobę ma się faktycznie w sercu,nie ma ochoty na
rozrywki,spotkania,w sercu jest tak czarno że kolory dookoła
drażnią,ludzie wokół wracający do codziennych zajęć denerwują.Po
jakimś czasie jest jeszcze gorzej bo uświadamiamy sobie że ta
kochana osoba już naprawdę nie wróci chociaz bardzo tęsknimy,po
kilku latach zmarła mama i było tak samo.Dlatego ogromnie mi żal
wszystkich rodzin których bliscy zginęli,dla nich nie zginął
prezydent,poseł,senator tylko ojciec,brat,syn,matka

[princessofbabylon]

Wiesz, każdy przeżywa to inaczej, każdy jest przecież inny i inaczej reaguje na
takie rzeczy. Ja też nie rozumiem pójścia na imprezę, chociaż może jest to
desperacki krok, jedyny sposób na odcięcie się na chwilę od tego. Ale na
przykład spotkanie się z kimś? Czemu nie? Jak komuś pomaga wygadanie się
komuś... Niektórzy nie potrafią sami zostać z tragedią, bo dostają na głowę.
Muszą do ludzi.

[keepersmaid]

Szczerze mowiac to nie wiem...
Kiedy umarl moj najukochanszy dziadek bylam w szoku, po pogrzebie rodzina
chciala isc na jakas herbate czy cos, a ja im nawtykalam od kanibali i ucieklam
z cmentarza (mialam 24-25 lat).
Kiedy umarla babcia nie bylo mnie w Polsce juz od dawna i jakos nie przyjelam
tego do wiadomosci - przeciez i tak jej nie widzialam... jakos tak.

Boje sie co bedzie z rodzicami. Boje sie pod wieloma wzgledami i nie chce o tym
myslec.

Emocjonalnie bardzo sie rozsypuje i stosunkowo szybko zbieram.
Nie nosze zaloby formalnej, ale dopoki sie nie podniose odsuwam sie od swiata.

[onlodz42]

zamykam się w swojej skorupie i warczę na tych, którzy się zbliżą
bez sensownego powodu
w sumie wredny pies jestem

[mi.ka.n]

Wczoraj szok.Dzis potworny rozmiar tej katastrofy coraz bardziej mnie
obezwładni.Smutek i ból w sercu nie opisany.Ale rozum tez nastawia sie inaczej
współczuje i rozpacza.

[anoagata]

Ja też nie rozumiem tej 'żałoby w sercu'.Spotykam dziewczę wypi......ą idącą na
dyskotekę,mówię do niej przecież dwa tygodnie temu zmarła twoja babcia a wiem
,że byli ze sobą blisko a ona mi mówi,że ma żałobę w *sercu* a ja zastanawiałam
się gdzie ona ma to serce i nad jej matką.

[matt.j]

anoagata napisała:
> Ja też nie rozumiem tej 'żałoby w sercu'.
> a ja zastanawiałam się gdzie ona ma to serce i nad jej matką.

Nie można oceniać tak kategorycznie ludzi. To, że czegoś nie
rozumiesz nie oznacza, że musisz od razu potępiać czy krytykować.
Nie podoba mi się taki umoralnianie innych. Nikt nie ma monopolu na
sumienie wszystkich jak i nie siedzi w cudzej głowie (emocje są w
głowie a nie w sercu) aby wiedzieć co tak naprawdę i jak przeżywa
druga osoba.

Tu nasuwa się pytanie czym jest ”żałoba”.
Czy przedkładacie „żałobę” na pokaz (smutek wymalowany na
twarzy, czarny strój, płacz i umartwianie się przez pół roku, itp. )
nad tym co ktoś ma w sobie? Może nie wszyscy mają potrzebę
ekshibicjonizmu w wypadku swoich prywatnych emocji po to aby
zadowolić postronnych? Czy ktoś z potępiających cudze zachowanie
podczas żałoby choć pomyślał o tym w ten sposób?

anoagata napisała:
> Spotykam dziewczę wypi......ą idącą na dyskotekę,mówię do niej
przecież dwa tygodnie temu zmarła twoja babcia a wiem, że byli ze
sobą blisko a ona mi mówi,że ma żałobę w *sercu*

Tak naprawdę nie wiesz czy faktycznie dziewczyna była blisko ze
swoją babcią. To po pierwsze. Po drugie zauważ, że wszyscy jesteśmy
inni i inaczej przeżywamy. Niektórzy chcąc nie myśleć i uciekają w
wir pracy, pomiędzy ludzi, chcą pozbyć się natrętnie przepływających
myśli o tym co się stało. Chcą przestać płakać i zamartwiać się,
chcą odpocząć. Robią to na różne sposoby. Weź pod uwagę, że oni żyją
dalej, chcą żyć. Oni nie umarli razem ze swoją bliską osobą. Daj im
prawo do życia. Ich życia, nie twojego…

[anoagata]

Matt,odpowiem ci tak;po pierwsze jesteś szczęsiarzem jeszcze i bardzo 'bogatym'
człowiekiem skoro posiadasz tyle osób bliskich.Moi babcie i dziadkowie już nie
żyli zanim ja przyszłam na ten świat.Po drugie ja nie oceniam tak kategorycznie
tych i innych ludzi,napisałam,że zastanawiałam się...Skoro piszę,że byli blisko
to wiem że byli,ponieważ byli i są moimi bliskimi dlatego ośmieliłam się w ten
sposób zagadnąć do tego dziewczęcia.Myslę,że ludziom jest tak wygodnie
powiedzieć że mam w *sercu* bo tam nikt nie zobaczy ale czasem trzeba zrobić coś
dla tz ludzkiego oka,by innych to nie raziło.

[maheda]

Podobno innych ocenia się wg siebie. Tak słyszałam.

Widać dla Ciebie to niewyobrażalne i Ty nie mogłabyś pójść, bo dla Ciebie
oznaczałoby to brak żałoby.

Ta dziewczyna może przeżywać wszystko całkiem inaczej.
Być może (nie mówię, że tak jest na pewno) w ten sposób próbuje nie zwariować.

[anoagata]

maheda napisała:

> Podobno innych ocenia się wg siebie. Tak słyszałam.
>
> Widać dla Ciebie to niewyobrażalne i Ty nie mogłabyś pójść, bo dla Ciebie
> oznaczałoby to brak żałoby.
> Być może masz rację.
> Ta dziewczyna może przeżywać wszystko całkiem inaczej.
> Być może (nie mówię, że tak jest na pewno) w ten sposób próbuje nie zwariować.
>

[sibeliuss]

Być może masz rację, chociaż w obecnych czasach co raz powszechna jest oziębłość
emocjonalna lub po prostu zwyczajna próżność połączona z głupotą.

[maheda]

Wydaje mi się, że opisane przez Ciebie cechy charakteryzowały wszystkie czasy, z
czasami starożytnymi włącznie, a i dużo wcześniej.
Tyle, że z uwagi na mniejszą ilość ludzi i gorszy przepływ informacji nie
rzucały się tak w oczy.

[pia.ed]

Sa kraje, w ktorych smierc wydaje sie byc czyms naturalnym, czyms co
scisle wiaze sie z zyciem. Widzialam kiedys irlandski film
dlugometrazowy, w ktorym otwarta trumna byla postawiona w pubie, bo
tak zmarly sobie zyczyl... To byl wprawdzie tylko film, ale
kiedy zapytalam kolezanke mieszkajaca od wielu lat w Irlandii to
powiedziala, ze "wesole" sposoby zegnania zmarlego wcale nie sa
bardzo przesadzone.

W Szwecji zdarza sie, ze zmarly w bialym testamencie
dokladnie rezyseruje swoj pogrzeb, ktory ma zawierac nadzieje
zamiast smutku.
W moim domu mieszka kilka emerytek po 80-ce ktorym niedawno zmarli
mezowie,
o czym dowiedzialam sie nie po ich czarnym ubiorze, bo tego
nie stosuje sie w Szwecji od czasow chyba przedwojennych,
tylko kiedy ich spotkalam i zapytalam o zdrowie meza ktorego juz
dawno nie widzialam ... to powiedzialy mi, ze maz zostal pochowany
miesiac temu, bo mial trzeci atak serca czy ciezka astme, wiec tego
spodziewaly sie od dawna... Zadnego smutku, bo przeciez to jest
naturalny tryb rzeczy, ze ludzie ktorzy osiagneli pewny wiek powinni
zejsc z tego padolu.

[matt.j]

anoagata napisała:
> Myslę,że ludziom jest tak wygodnie powiedzieć że mam w *sercu* bo
tam nikt nie zobaczy

Racja, ale to też ich prawo, które musimy uszanować. Dlatego wydaje
mi się, że dla postronnych najmniej istotne powinno być czy
faktycznie przezywają w sercu i chronią swoje emocje przed obcymi
czy też nie przeżywają. Jeśli nie przeżywają też mają do tego prawo,
którego nie można im odbierać. Widocznie sprawiają to okoliczności,
których postronni nie znają - nic nie dzieje się bez przyczyny…
Dajmy ludziom prawo aby każdy przeżywał swoje osobiste emocje na
swój osobisty sposób.

> ale czasem trzeba zrobić coś dla tz ludzkiego oka,by innych to nie
raziło.

Z tym się nie zgadam. Robienie czegoś tylko na pokaz, by ludzi nie
raziło, szczególnie jeśli jest to coś związane z osobistymi emocjami
jest obłudne, ale jeszcze gorsze i dla mnie wręcz okrutne, jest
wymaganie tego od nich. Nie rozumiem jak możesz tak myśleć.

Moja osobiste emocje uważam, że bardzo prywatna sprawę. Może stąd
taka duża asertywność u mnie gdy ktoś chce wymuszać ich
uzewnętrznianie na pokaz, które tylko potrzebne byłoby po to aby
usatysfakcjonować obcych ludzi. Zapewne też stąd bierze się u mnie
zrozumienie dla osób, które przeżywają coś wewnątrz siebie.

[anoagata]

Matt,wiem o jakiej obłudzie myslisz,ja pisząc coś dla *ludzkiego oka*,miałam na
myśli np tą dziewczynę.Ja i moja rodzina,byliśmy o wiele dalej niż dla niej
babcia i my babci odejście jakoś przeżywaliśmy w ciszy i smutku a ona po przez
dyskotekę i to demonstacyjnie a mieszka wsród ludzi i im też szacunek jest
należny,to raziło mi w oczy.

[maheda]

Ona ma prawo do przeżywania wszystkiego po swojemu.
Z brakiem szacunku dla uczuć (mieszkającej z nią, jak rozumiem?) matki
mielibyśmy do czynienia, gdyby zrobiła imprezę w domu.

[matt.j]

Nie mówię, że mnie nie dziwi wyjście na dyskotekę niedługo po
pogrzebie. Sam wolałbym pewnie schować się przed całym światem
szukajac spokoju.
Ale każdy ma prawo do swojego przeżywania. Ona też. Naprawdę nie
odbieraj jej tego. Piszesz o szacunku dla innych, uszanuj też ją, z
jej uczuciami, z jej przeżywaniem. Uszanuj ją taką jaka jest.
Przyjmij z szacunkiem, że nie wszyscy jesteśmy tacy sami.

[skiela1]

" ale czasem trzeba zrobić coś
dla tz ludzkiego oka,by innych to nie raziło. '


chyba bym sie pod ziemie zapadla, gdybym miala w takiej chwili robic
cos, co by mialo zadowolic innych.

[iryska2604]

To jest cos bardzo osobistego,kazdy przeżywa to inaczej-tak mysle.Pochowałam
matkę,niecałe 2 lata temu zmarł mój najstarszy syn.To jest straszne-zyjesz jak
we snie,nie dopuszczasz do siebie tego co się stało,pytasz dlaczego...Najgorsze
sa noce.Potem czas robi swoje,ból troche odpuszcza, zostaje pamiec i jakas taka
głupia swiadomosc ze ta osoba gdzies tam jest.Ten okres to jednak nieodpowiedni
czas na zabawy.

[matt.j]

Sam nie doświadczyłem odejścia najbliższych osób w rodzinie, nawet,
co się nieczęsto zdarza, żyją zarówno moi dziadkowie jak i babcie
choć wszyscy mają koło 80-tki. Jednak jestem już w takim wieku, że
bliscy osób z mojej rodziny, moich przyjaciół i znajomych odchodzą,
nie tylko dziadkowie ale również rodzice, i niestety także
rodzeństwo.
Mnie odejście kogoś przerasta emocjonalnie. Przede wszystkim
przerasta mnie cierpienie rodziny, ludzi którzy stracili najbliższą
osobę. Oni będą latami odczuwać jego wielki brak i pustkę jaka po
nim została. Powiedzenie „moje kondolencje” jest zbyt błahe w takiej
sytuacji. Czasem wole nic nie mówić, ciało potrafi więcej wyrazić
niż same słowa.

[katja_24]

Na szczescie jeszcze nie doswiadczylam smierci nikogo bliskiego,
wiec ciezko mi odpowiedziec na to pytanie.
W obliczu wczorajszej tragedii...mam po prostu wielkiego "dola".
jest mi przykro, nie mam ochoty na rozmowy. Nie sadzilam, ze tak
sie tym przejme, ale najwyrazniej moja psychika, caly dzien
bombardowana samymi zlymi wiadomosciami, powoli siada

[maheda]

Wyłącz radio i telewizor.
Ja tak zrobiłam (tzn. wyłączyłam radio, bo TV na szczęście wyrzuciłam) i dobrze
mi z tym.

[katja_24]

Ja tez dzisiaj zmniejszylam dawke informacji, ale i tak...na necie
tez tego pelno, mimo wszystko lzy kreca sie w oczach

[maheda]

Na szczęście istnieją książki, płyty DVD i płyty CD.
I tego się trzymam

Swoją drogą - nie uroniłam ani jednej łzy.
Chyba za wielu bliskich straciłam, żeby płakać po obcych.

[katja_24]

Ja tez nie plakalam w pelnym znaczeniu tego slowa...ale lza sie
zakrecila. Jednak nie jestem taka zimna, na jaka wygladam

[czarna9610]

Łza się zakręciła

[maheda]

Pamiętam, jak wiele, wiele lat temu umarł mój Tato.
Zawsze nam mówił, że wszelkie niepomyślne sytuacje, które nas spotykają,
powinniśmy spróbować... obśmiać. Bo tylko wtedy mamy gwarancję, że nas nie
przerosną, nie popadniemy w depresję i damy sobie z nimi radę. I że nawet, jeśli
nie znajdujemy, to żeby śmiać się z czego innego. Bo śmiech (nie chorobliwy)
pomaga utrzymać równowagę psychiczną.
Zresztą podobną zasadę wyznawała cała Taty rodzina (bardzo szeroka, bo również
liczne rodzeństwo jego dziadków razem z potomkami.

Sam się zresztą tego też mocno i uparcie trzymał, a miał ku temu rozliczne
okazje (i my przy okazji, już jako dzieci, też).

Pamiętam śmierć moich obu Dziadków i Babć. W tym jednej, która rozumiała mnie
zaraz po Tacie, i która nie wytrzymała śmierci mojego Taty, umierając miesiąc po
Nim...

Ale ad rem - pamiętam, jak wywieszałam klepsydry z moim rodzeństwem w deszczowy,
listopadowy dzień. Któreś z nas powiedziało "no, wyobraźcie sobie - dzieci
wywieszają klepsydry i się śmieją".
Ponieważ wszyscy uwielbiamy czarny humor, parsknęliśmy śmiechem, a potem co
klepsydra - próbowaliśmy się od tego powstrzymywać.

Na pogrzebie Taty nie płakaliśmy (jakieś tam łzy poszły gardłem, ale nikt nie
płakał wniebogłosy), ani na mszy, ani nad grobem.

Na stypie w domu było kilkadziesiąt osób, w większości rodzina, sporo sąsiadów,
kolegów Taty, delegacja jeszcze ludzi spoza...
I było bardzo, ale to bardzo wesoło.
Każdy pamiętał Tatę jako osobę wiecznie roześmianą, praktyczną, pomocną i wesoło
złośliwą. I wszyscy mieli masę wesołych wspomnień.

Tak myślę, że Tato był pewnie na tej swojej stypie i się też nieźle bawił.

Czarne ciuchy miałam na pogrzebie.
Nosiłam je jeszcze krótko po nim, ale szybko je zdjęłam, bo Tata nie znosił,
kiedy chodziłam na czarno, zaczęłam chodzić na szaro-jasnoniebiesko.
Malutkiego wtedy swojego dziecka nawet na moment nie ubrałam w ciemne ciuchy.
Ponad miesiąc potem umarła właśnie moja Babcia i tym samym w ciągu półtora
miesiąca straciłam jedyne dwie osoby, które mnie rozumiały i z którymi byłam blisko.
Mama, która w tym samym czasie straciła ukochanego męża i wielbioną matkę, przez
rok była na środkach uspokajających.

U nas w domu jest od wielu, wielu lat zasada, której ze wszystkich sił staramy
się przestrzegać. Po śmierci jest masa rzeczy do zrobienia i trzeba myśleć
praktycznie, bo płaczem jeszcze nikt nikomu nie pomógł, a zwłaszcza szkodzi się
tym, którzy zostali i są koło nas.
Pewnie, że od czasu do czasu każdy popłacze.
Ale wdziewanie szat żałobnych i zawodzenie nigdy nie było u nas w domu i w
rodzinie postawą po śmierciach, nawet osób nam najbliższych.
A sporo tego już było.

[iuo]

tak sobie czytam i dziwi mnie ze tak sie nawzajem umoralniacie kazecie uszanowac
jedni to drudzy tamto
ludzie sa czesto nieporadni wobec smierci. niekturzy potrzebuja zaloby, czarnych
ubran pokazywania na zewnatrz ,kondolencji- tak jak czesto jest na wsi ze cala
wies po kims placze nawet jesli to dla kogos wyglada ze niby na pokaz to chyba
nie robia tego dla zmarlego ale dla tych co zyja dla ich rodzin, moze im sie
wydaje ze jakos pokaza ze nie sa obojetni.moze to obludne a moze wlasnei takie
troche nieporadne taka proba oswojenia smierci po swojemu.
kilka lat temu zmarl nagle muj kolega i pamietam ze wszyscy umilkli zdawalo sie
im niestosowne w obecnosci jego dziewczyny o nim wspominac wszyscy twierdzili ze
ona teraz musi miec spokuj czas itp. w koncu sama powiedziala: ze nie chce tej
ciszy/ ze chce zeby wspominac/ co z tego ze sie rozplacze ze chce po nim
plakac.ze nie zniknie jesli nagle zaczniemy udawac ze zniknelo.
tu tez byla jakas nieporadnosc przyjaciol,bo nie wiedzieli/nie umieli tego ogarnac.
na pogrzebie mojej babci przyszli cyganie i zaczeli grac muzyke.
sie zrobila z tego troche chryja ze jak to tak mozna.a mi sie wydaje ze babcia
by sei cieszyla.cale zycie mieszkala z nimi w jednym miejscu,byli z soba zzyci w
jakis sposob.mama byla wstawiona a ja sam niewiedzialem co mam myslec.nie
plakalem.babacia byla mi bardzo bliska bo z nia mieskalem,kochalem ja bardzo ale
wtedy na pogrzebie myslalem tylko otym ze wruce do matki i jak to bedzie.troche
sie cieszylem bo zawsze chcialem byc z mama i stalo sei ze juz nie mogla mi uciec.
i pamietam jeszcze ze okrutnie chcialo mi sie siku.

nie zawsze wychodzi wszstko tak jak sobie w glowie ulozymy zanim takie cos spotka.

[matt.j]

iuo napisał:
> tak jak czesto jest na wsi ze cala wies po kims placze nawet jesli
to dla kogos wyglada ze niby na pokaz to chyba nie robia tego dla
zmarlego ale dla tych co zyja dla ich rodzin, moze im się wydaje ze
jakos pokaza ze nie sa obojetni.

Na wsi zazwyczaj wszyscy znają się od dziecka. Jeśli umiera twój
sąsiad, znajomy, przyjaciel, ktoś z kim się wychowywałeś, ktoś z kim
codziennie się widywałeś, ktoś kogo znasz od małego to pomimo, że
nie jest rodziną naturalnym jest, że powstaje żal, smutek, pustka.

Kiedyś na wsiach w kondukcie pogrzebowym z kościoła na cmentarz szły
wynajęte zawodzące płaczki. Taka tradycja.

[menk.a]

Czuję żal. I niemoc. Swoje już wypłakałam wczoraj. Na zewnątrz raczej jestem
chłodna. Nie wypisuję pożegnaj w internecie, nie stawiam wirtualnych świeczek,
nie sypię komplementami jak to mi tego czy tamtego będzie brakowało. Żal ludzi.
Żal tez tych, którzy muszą mierzyć się że śmiercią najbliższych.
Mam dosyć pytań dziennikarzy: co pan czuł, jak się pan dowiedział, co by było
gdyby pani tam była, itd. Rozumiem, że im również jest trudno odnaleźć się w
takiej sytuacji, ale może lepsze byłoby milczenie.
Irytuje mnie święt.ojebl.iwość internautów (i nie tylko internautów). Irytuje
mnie jedyny właściwy wręcz nakaz przezywania tej tragedii. Módl się, płacz, bądź
cicho, nie podnoś oczu,... Jestem zmęczona taką poprawnością.
A to że niektórzy normalnie się uśmiechają i wychodzą z domu... Nie potępiam.
Każdy reaguje na swój sposób. Ostatecznie to obcy ludzie, z którymi nie są
związani. Więc czemu oczekiwać od nich jakichś łez i udawania??

[katja_24]

W koncu trzeba zaczac zachowywac sie normalnie, bo inaczej czlowiek
by zwariowal.
Ja tez nie naleze do wylewnych osob, a jednak mnie to trafilo...i
caly czas jest mi zal i odczuwam smutek. Postawilam kilka
wirtualnych swieczek, bo odczuwam taka potrzebe.

[skiela1]

Nie wiem jak to okreslic.
Ja w sumie bardzo skryta jestem jezeli chodzi o klopoty,choroby czy
zalobe.
Trzymam to w sobie ,nawet przed sama soba.Mowia,ze opancerzanie sie
nie jest dobre,tylko,ze ja nie umiem inaczej.