Dodaj do ulubionych

Bałkańska choroba morska

09.04.07, 03:11
Sława!
wiadomosci.onet.pl/1394244,2678,1,1,kioskart.html
Bałkańska choroba morska
Bruksela musi znaleźć sensowny kompromis, który zadowoli obie strony
konfliktu: Chorwację i Słowenię
Europa ma doprawdy poważniejsze problemy niż spór dwóch państewek o
adriatyckie wody terytorialne. Zagrzeb i Lublana najwyraźniej nie zamierzają
jednak odstąpić od trwającego od lat sporu.
Spór o przebieg granicy morskiej między Słowenią a Chorwacją w Zatoce
Pirańskiej – a ściślej o dostęp Słowenii do wód międzynarodowych – trwa na
dobrą sprawę od połowy lat 90. Co jakiś czas sprawa powraca, za każdym razem
w równie nużącym stylu: wzajemna wymiana not, zapowiedzi sankcji i wiele
dosadnych opinii polityków, świetnie nadających się do cytowania w nagłówkach
popołudniówek.

Na przełomie stycznia i lutego mieliśmy okazję obejrzeć to jeszcze raz. Rząd
chorwacki oskarżył Słowenię o ni mniej ni więcej, jak "roszczenia
terytorialne”, reagując w ten sposób na notę, w której Lublana oprotestowała
zamiar rozszerzenia przez Zagrzeb koncesji na poszukiwania złóż ropy w
adriatyckim szelfie w pobliżu Istrii. Nie trzeba było wiele, by zabawa
rozkręciła się na całego. Szef słoweńskiej dyplomacji Dimitrij Rupel,
nawiązując twórczo do chorwackiego apelu sprzed dwóch lat o bojkot
słoweńskich towarów, zaapelował do współrodaków, by nie wybierali się na
wakacje do Chorwacji, i zwierzył się, że on sam nie bywa tam już od dawna.
Dzień później uczeni z Chorwackiej Akademii Nauk (…wink wręczyli premierowi Ivo
Sanaderowi "Błękitną Księgę", zawierającą morze argumentów za koniecznością
traktowania słoweńskich postulatów granicznych z należytą nieustępliwością.
Nie była to pierwsza "Błękitna Księga" w tej sprawie – przed dwoma laty
Lublana zdążyła już opublikować swoją.






Spór o korytarz morski między Triestem a Piranem powraca z regularnością
przypływu, najczęściej w przeddzień rozpoczęcia kampanii wyborczej.
Neokonserwatywny rząd będzie miał okazję do przypomnienia wyborcom, że to
konkurenci z postkomunistycznej lewicy podpisali w 2001 r. niepopularne,
ugodowe porozumienie porządkujące kwestię korytarzy morskich w Zatoce
Pirańskiej. Porozumienie, którego zresztą pod naciskiem niechętnej opinii
publicznej nie zdecydowali się ratyfikować. (…wink Dla słoweńskiej ekipy Janeza
Janszy jest to również znakomita okazja, by poczuć się niemal potęgą i wezwać
Chorwację do bezpośrednich rozmów. Zagrzeb, który zwykle opowiada się za
arbitrażem, jest niechętny, by stawić się na dywanik, co pozwala Lublanie –
który to już raz! – oskarżyć Chorwatów o typową dla nich niechęć do
rozwiązywania problemów "w duchu europejskim".

Naturalnie Słowenia jako członek Unii Europejskiej ma wyraźne fory. Ma też,
rzecz jasna, trochę racji: dialog, choćby najbardziej długotrwały i nużący,
jest prawdopodobnie najlepszym pomysłem na rozwiązywanie drobnych sporów
granicznych. Chorwatów zachęca do tego również Javier Solana. W przypadku
Lublany jednak oprócz przywiązania do "ducha dialogu" wyraźna jest chęć, by
kwestię granicy morskiej uczynić częścią chorwackich negocjacji akcesyjnych –
to zaś dałoby Słowenii wyraźną przewagę. Nieraz też dawała ona do
zrozumienia, że gotowa jest posunąć się do zablokowania chorwackiego
członkostwa, jeśli kwestia granicy w Zatoce Pirańskiej nie zostanie
rozwiązana po jej myśli. (…wink





Forum Słowiańskie
gg 1728585
Obserwuj wątek
    • ignorant11 Re: Bałkańska choroba morska(2) 09.04.07, 03:11
      Czy jednak rzeczywiście Lublana może się okazać tak skuteczna? Z czysto
      formalnego punktu widzenia owszem, zablokowanie przez nią negocjacji
      akcesyjnych jest możliwe. Władzę taką ma każde państwo członkowskie Unii w
      sytuacji, gdy w danej kwestii wymagana jest jednomyślność, a w przypadku
      negocjacji akcesyjnych jest to wymogiem W rzeczywistości jednak wetowanie w
      pojedynkę to nie najlepszy pomysł. Chcąc zablokować członkostwo Chorwacji,
      Lublana musiałaby uzyskać poparcie co najmniej kilku innych państw Unii. Te
      wzięłyby udział w podobnej awanturze jedynie w przypadku jednoznacznego
      rozkładu racji w owym sporze. W przypadku konfliktów o kilka akrów morza na
      północ od Istrii z pewnością tak nie będzie.

      Inna rzecz, że Zagrzeb – który do tej pory nie rozstrzygnął kwestii granicznych
      z czterema spośród pięciu państw ościennych – nie po raz pierwszy demonstruje
      swego rodzaju arogancję, wynikającą przynajmniej po części z fałszywego
      postrzegania roli swego kraju w rozpadzie Jugosławii. Chorwacja wykazuje się
      nie lada talentem zajmując pozycję największej ofiary wojen bałkańskich lat
      90., a jednocześnie demonstrując dumę z odniesionych w nich zwycięstw i na
      dodatek starając się za wszelką cenę zdystansować od Bałkanów jako takich. A
      ponadto Chorwaci wyjątkowo nie lubią być pouczani przez Słoweńców.

      To z kolei jest, rzecz jasna, ulubionym zajęciem tych ostatnich. I tak toczy
      się światek.. (…wink Minister Rupel wzywa do bojkotu chorwackich plaż i
      kwestionuje rzetelność chorwackich negocjatorów, którzy nie dotrzymali słowa w
      kwestii kompromisu osiągniętego w 2001 roku. Chorwaci wydają "Błękitną Księgę".
      Słowenia przybiera marsową minę. Zagrzeb usztywnia swoją pozycję. Jak długo
      można toczyć podobny spór w najspokojniejszej części Bałkanów?

      Najwyraźniej do chwili, w której Unia Europejska zdecyduje się na arbitraż.
      Zagrzeb liczy na to, spodziewając się, że coś może na tym utargować. I
      rzeczywiście, zważywszy że każdy przyszły arbiter odwoła się w pierwszej
      kolejności do granicy między dwiema republikami z czasów Titowskiej Jugosławii.
      Jej przebieg jest korzystniejszy dla Chorwatów. (…wink Mapy, międzynarodowe prawo
      morskie i domieszka tego, co nazywane jest "europejskim duchem kompromisu",
      pozwolą zapewne na wytyczenie korytarza wodnego dającego Słowenii dostęp do wód
      międzynarodowych. Pod warunkiem, że znajdzie się jakaś rekompensata dla
      Zagrzebia. Im prędzej Bruksela zaangażuje się w ów dialog, tym prędzej możemy
      liczyć na zakończenie kolejnego sporu granicznego w Europie.

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka