planasana
29.05.04, 21:21
Zaluje, ze nie umiem wklejac linkow.
Pewnie to tez czytaliscie, a moze komus sie przyda ?
Wkleilam ze strony:
www.csk.lodz.pl/depresja/
Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD, znana również jako psychoza maniakalno-
depresyjna) ma najprawdopodobniej najdłuższą historię ze wszystkich zaburzeń
psychicznych jako oddzielna jednostka chorobowa. Lekarze w starożytnej Grecji
opisali charakterystyczny przebieg zaburzeń nastroju i przypisywali go
brakowi równowagi fluidów i humorów organizmu. Ma to pewne odniesienie do
współcześnie uznawanych teorii na ten temat. Biegunami tego cyklu są
depresja, czyli stan głębokiego smutku, oraz mania, stan niekontrolowanego
podniecenia.
W fazie depresji chorzy tracą swoje dotychczasowe zainteresowania i nie
potrafią odczuwać przyjemności. Czas płynie wolno a świat wydaje się ponury.
Nie są w stanie skoncentrować uwagi, podejmować najdrobniejszych decyzji ani
wykazywać inicjatywy. Chodzą w tę i z powrotem, płaczą, stają się drażliwi,
lub przeciwnie ? popadają w odrętwienie, mówią jednostajnym, cichym głosem, z
nieruchomą twarzą ? niekiedy ich stan przypomina katatonię. Skarżą się przy
tym na bóle głowy, kręgosłupa, zmęczenie, utratę apetytu i problemy ze snem.
Czują się bezwartościowi, uważają swój stan za beznadziejny, co w skrajnych
przypadkach wywołuje urojenia: chorzy są przekonani, że oto właśnie spotyka
ich zasłużona kara za grzechy z przeszłości, albo że cierpią na jakąś
śmiertelną, nieuleczalną chorobę. Częste są również myśli samobójcze i
życzenie śmierci ? nie należy lekceważyć możliwości próby samobójczej.
W fazie manii pacjentów rozsadza energia, są radośni, rubaszni i gadatliwi.
Potrzebują niewiele snu. W rozmowie przeskakują z tematu na temat. Żywią
przekonanie o swoich niezwykłych zdolnościach i ukrytych dotychczas
talentach, mają nierzeczywiste wizje na temat posiadanych bogactw, władzy,
czy idealnej miłości. Szastają pieniędzmi, nawiązują liczne kontakty
seksualne, są inicjatorami wielkich przedsięwzięć, które w krótkim czasie
porzucają. Potrafią też być nachalni i despotyczni a ich jowialna wesołość
może niespodziewanie przechodzić w niepohamowany gniew. Wątek myślowy,
dotychczas przyspieszony, rwie się i gubi, a podwyższona aktywność przeradza
się w stan męczącego, bezcelowego pobudzenia. Gdy okazuje się, że wybujałe
ambicje nie zostaną zaspokojone, mogą pojawić się urojenia prześladowcze.
W przebiegu choroby może wystąpić stan łagodniejszy zwany hypomanią. Pacjenci
są odbierani bardzo pozytywnie przez otoczenie jako osoby czarujące,
elokwentne i przejawiające inicjatywę. Łatwo znajdują towarzystwo, mają
powodzenie u płci przeciwnej. Stan ten bywa kreatywny ? doświadcza go wielu
artystów i pisarzy, bywa źródłem oryginalnych pomysłów i inspiracji
twórczych. Jednak cena płacona przez pacjentów w pełnym obrazie manii jest
wysoka: zniszczone małżeństwa, alkoholizm, narkomania, bankructwa, długi,
utrata pracy i ? niekiedy ? konieczność okresowej hospitalizacji.
Zwykle jako pierwszy występuje epizod depresyjny, zaś okres manii może
pojawić się dopiero po kilku latach (choć u mężczyzn częściej niż u kobiet
mania występuje jako pierwsza). Epizod maniakalny nie leczony trwa około
czterech miesięcy, depresyjny zaś ok. pół roku. Przed wprowadzeniem
nowoczesnych metod leczniczych blisko połowa pacjentów cierpiących z powodu
choroby afektywnej dwubiegunowej spędzała ponad cztery miesiące w ośrodkach
psychiatrycznych co 2 lub 3 lata.
Odmiany
Choroba ma najczęściej przebieg okresowy: kilkumiesięczne epizody depresji
lub manii przedzielone są okresami normalizacji nastroju. Taki przebieg
określany jest jako typ 1. Nie jest to jedyna postać tej choroby. W typie 2
występują naprzemiennie fazy depresji i hypomanii. Pacjenci niekiedy pomijają
objawy stanu hypomaniakalnego, co prowadzi do omyłkowego rozpoznania depresji
(choroby afektywnej jednobiegunowej) i prowadzenia niewłaściwego leczenia, aż
do momentu przekroczenia przez chorego progu manii.
U wielu chorych występują też niepełne objawy choroby pomiędzy epizodami
manii lub depresji, chwiejność nastroju, może też wystąpić tzw. stan
mieszany, w którym chorzy są naładowani energią, nadmiernie aktywni i mało
śpią, a jednocześnie bywają drażliwi i doświadczają wybuchów gniewu.
Występuje gonitwa myśli, które mają charakter depresyjny, a zmniejszona
potrzeba snu (typowa dla manii) przechodzi w bezsenność (typową dla depre
sji). Stan mieszany jest najprawdopodobniej najbardziej dolegliwą i
niebezpieczną dla życia postacią choroby. Jest również najtrudniejszy w
leczeniu. Samobójstwo jest największym zagrożeniem dla chorych.
Cykliczne zmiany nastroju mogą także przybrać postać zwaną cyklotymią. W tym
zaburzeniu poszczególne fazy są krótsze, nieregularne i o mniejszym nasileniu
objawów: aktywności i nieaktywności, pesymizmu i nadmiernego optymizmu,
bezsenności i nadmiernej senności, zaangażowania i obojętności. Od stanu
mieszanego i choroby afektywnej o szybkiej zmianie faz stan ten odróżnia
przede wszystkim niewielki stopień nasilenia objawów oraz upośledzenia
funkcjonowania. Cyklotymia może ostatecznie przejść w pełnoobjawowy epizod
depresji lub manii.
Statystyka
Jedna osoba na 100 cierpi z powodu choroby afektywnej dwubiegunowej w
klasycznej formie (typ 1). Zaburzenie typu 2 dotyczy 4% populacji, a jeżeli
do tej statystyki włączymy również cyklotymię, być może 8%. Typ 1 w
jednakowym stopniu dotyczy obu płci; w typie 2, podobnie jak w chorobie
jednobiegunowej (depresji) dwukrotnie częściej chorują kobiety. Statystycznie
najczęściej pierwszy epizod choroby jest rozpoznawany w wieku 20 ? 30 lat,
ale pierwsze objawy mogą pojawiać się już 10 lat wcześniej, niekiedy nawet u
małych dzieci, pod postacią zespołu deficytu uwagi z nadruchliwością (ADHD).
Uważa się, że u 20% dzieci z tym zaburzeniem (objawy podstawowe: niemożność
skupienia uwagi, impulsywność, nadmierna aktywność) rozwinie się jedna z
postaci choroby dwubiegunowej.
Dziedziczenie
Czynniki genetyczne są dość istotne w tym zaburzeniu. Około 50% chorych na
ChAD ma krewnych z podobnymi zaburzeniami nastroju. Wspólne występowanie
choroby u bliźniaków jednojajowych jest na poziomie 60%, u dwujajowych ok.
20%. Jeśli chorują oboje rodzice, prawdopodobieństwo wystąpienia ChAD u
dziecka wynosi 75%. W badaniu dzieci adoptowanych cierpiących z powodu ChAD
wykazano, że aż u 30% spośród ich rodziców biologicznych, a tylko u 13%
spośród rodziców adopcyjnych występowały zaburzenia nastroju.
W rodzinach, w których występowała ChAD, istnieje również podwyższone ryzyko
wystąpienia depresji.
Za dziedziczenie choroby dwubiegunowej odpowiedzialnych jest
najprawdopodobniej wiele genów. Naukowcy badają materiał genetyczny
pochodzący od chorych i zdrowych członków rodzin i porównują różnice w
markerach chromosomalnych, czyli odmianach genów o znanych pozycjach w ramach
jednego chromosomu. Marker występujący częściej u chorych niż u zdrowych osób
najprawdopodobniej leży blisko odmiany genu odpowiedzialnej za zwiększone
ryzyko wystąpienia choroby. Postępując w ten sposób i zawężając obszar
podejrzany o wystąpienie wadliwego genu, naukowcy odkryli, że w niektórych
rodzinach zachorowalność na ChAD jest związana z pewnym genem mieszczącym się
na chromosomie 18. Badania te mogą posłużyć do poradnictwa genetycznego dla
osób z rodzinnym obciążeniem ChAD, a ponadto do wyodrębnienia różnych typów
ChAD, być może reagujących na różne metody leczenia.
Problemy diagnostyczne
Diagnostyka w tej chorobie jest niezwykle trudna. Po pierwsze, wiele osób
cierpiących z powodu jej objawów nigdy nie zgłasza się do lekarza. Uważają,
podobnie jak ich najbliższe otoczenie, że są to normalne objawy wywołane
codziennymi kłopotami. Mogą obaw
