Znów o pieniądzach

[claudynaa]

Mamy troje dzieci, zarabiamy raczej przeciętnie, mieszkamy w duzym mieście.
Starsze chodzą do przedszkola. I zawsze nam brakuje do pierwszego. Mamy kredyt
budowlany i jest to spore obciążenie. A jak Wy sobie radzicie? Czy faktycznie,
będąc rodzina wielodzietną, trzeba zarabiać kupę kasy. A może macie jakieś
sposoby na oszczędzanie, których ja nie znam? Dodam, że ubrania dla całej
rodziny kupuję wyłącznie w ciuchlandach, gotuję sama, nie chodzimy do knajp
ani nie kupujemy gotowego jedzenia. Jemy dość zdrowo, ale nie jakieś
delikatesy. Napiszcie, proszę!

[dryjanna]

U nas zdarza się podobnie. Też jest to kwestia kredytu... Często zastanawiamy
się na czym by się dało oszczędzić i jakoś do niczego konstruktywnego jeszcze
nie doszliśmy. Zbyt wiele rzeczy wydaje nam się na tyle ważne, aby z nich nie
rezygnować. W naszym przypadku to chyba kwestia sposobu myślenia...
Oszczędzamy w podobny sposób - ciucharnie, podobne podejście do żywienia. Dodam
jeszcze ograniczanie wydatków na transport - mało samochodem, ile się da to
korzystamy z biletów okresowych na komunikację miejską.

[anna_sla]

tylko żelazna konsekwencja.. Kiedy w ogóle samodzielnie startowaliśmy w życie to
na bardzo niskim poziomie, tak niskim, że nie było nas stać na remont
wynajmowanego za śmieszne grosze mieszkania, a potem na zamieszkanie we własnym
mieszkaniu, bo raty kredytu były zbyt wysokie i musieliśmy wynająć aby SAMO się
utrzymywało przy tym kredycie.. W miarę wchodzenia stopniowo w kolejne etapy
życia staraliśmy nie podwyższać swojej stopy finansowej mimo, że z pieniędzmi
bywało lepiej. Odkładaliśmy nadwyżkę. Kiedy urodziła się córka żelaznym
postanowieniem zaczęliśmy odkładać na jej przyszłe życie po 50zł m-cznie i 20zł
na studia, a wszystkie pieniądze jakie dostawała od rodziny wszystko wpływało na
jej podkonto (czyli wszelkie urodziny, becikowe, chrzciny itp..). Dzięki temu
uzbierała się fajna sumka. To samo robiliśmy gdy urodzili się chłopcy. Zawsze
szukamy potrzebnego minimum (np. pampersy nie Pampersa tylko np. Higieco o
połowę może tańsze) i teraz jeśli w danym miesiącu okazuje się, że nie jesteśmy
w stanie z tego minimum wyżyć, wyciągamy z podkonta dzieci równocześnie wpisując
do notesu jako dług do spłacenia następnego miesiąca. Traktujemy to poważnie,
prawie tak samo jakby to była podwyżka z banku, gdzie grożą odsetkami itp..

I kombinujemy. Mąż zarabia obecnie jakieś 1600-1800zł m-cznie na rękę (zależy od
miesiąca). Ja po miesiącu pracy poszłam na zwolnienie lekarskie, bo ciąża
podwójna zwiększonego ryzyka (bo po cc półtora-roku wcześniej). Wszystko co
dostawałam odkładałam w całości prawie co do złotówki, potem macierzyńskie też i
teraz odkładam te wychowawcze, mąż w pracy wciąż pobiera pożyczki
nieoprocentowane, które spłaca systematycznie po 200-300zł m-cznie przez 2 lata.
Dzięki temu w grudniu spłaciliśmy kredyt mieszkaniowy po 6-ciu latach zamiast
20-stu. Do końca tego roku spłacamy długi z podkont dzieci, z których również
podebraliśmy na spłatę kredytu i zaraz odkładamy na kolejny zakup drugiego
mieszkania.

Ja systematycznie zaglądam po allegro i korzystam z wszelkich promocji,
wyprzedaży itp. Na wyprzedaży letniej pokupowałam swoim dzieciom na x lat w
przód koszulek i spodenek. Kilka likwidacji sklepów poligraficznych i mam pełną
szafę przyborów, zeszytów, tornistrów i plecaków do szkoły. Zaoszczędziłam na
tych wyprzedażach masę pieniędzy, np. ostatnio 400zł oszczędziłam na firmowych
zeszytach i innych przyborach (typu kredki, piórniki itp.) a wydałam na nie
tylko 180zł...

Dodam, że moje dzieci mają dopiero: córka 3,5 roku, synowie po półtora roku, a
ja idiot jeden mam zapas zeszytów dla każdego aż do liceum ;P

anno!

[claudynaa]

Anno droga, Ty powinnaś być ministrem finansów w naszym kraju! Niesamowita
jesteś. To odkładanie na subkonta dla dzieci to super pomysł. Zawsze, w razie
czego, jest na czarną godzinę. Męczy mnie ten nasz zupełny brak oszczędności. A
róznie w życiu bywa i warto mieć jakieś zaskórniaki. Muszę ten system i u nas
wprowadzić. Ale w sześć lat spłacic kredyt dwudziestoletni?!

[anna_sla]

te podkonta to rewelacja, są założone normalnie na zwykłym ROR i nic się nie
płaci więcej, bo wszystko w ramach jednego konta a każde ma inny numer i zawsze
można np. konkretnym się posługiwać. Jedynie pieniądze na studia dzieci odkładam
na zupełnie inne konto w ING tzw. otwarte konto oszczędnościowe. Zależało mi aby
procentowały od samego początku choć trochę i aby ich właśnie wcale nie
wybierać. To są jedyne pieniądze do których mamy ograniczony dostęp, bo do
najbliższej placówki czy bankomatu mamy 50km Procent jest zmienny od 3,75 do
6% nawet, najwyżej oprocentowane jest zawsze latem (promocje). Dobre to niż nic.
Na razie odkładamy tam po 20zł na dziecko (czyli 60zł m-cznie), trochę to za
mało, ale na więcej nie możemy sobie pozwolić. Mam nadzieję, że jak dzieci
podchowamy, pójdę do pracy (one do szkoły) to wtedy uda się więcej..

[kaka73]

Dobry pomysł z tymi podkontami, tylko wymaga konsekwencji, której u
mnie brak. My zarabiamy dobrze jak na te czasy, lecz nie mamy
żadnych oszczędności (no chyba, że mieszjkanie, któe kupilismy na
kredyt pod wynajem i traktujemy jako inwestycję).
Obiecuję sobie, aby zacząć oszczędzać na przyszłość moich dzieci,
ale zawsze są inne wydatki.
Zmotywowałyście mnie, założyłam subkonto w moim rachunku i postaram
się tam przelewać co miesiąc cos.

[rycerzowa]

Dziewczyny, na pewno nie powinno sie spłacać kredytu mieszkaniowego wcześniej!
To się nie kalkuluje.
Gdy się ma wolne środki, trzeba je inwestować.

Przy skromnym budżecie, gdy się ma kilkoro dzieci, pierwsza myślą powinno być
,jak dorobić, nie tylko jak zaoszczędzić.
Oszczędza się wtedy tak czy owak.

Pieniądze na zwykłym koncie zżera inflacja, rzeczy kupione na zapas zżera czas,
i niewykluczone, że kiedyś trzeba będzie je wyrzucić, gdyż żadne z dzieci nie
zechce z nich korzystać. A magazynowanie też kosztuje.

A jak "zainwestować" te skromne środki, które zostają po zaspokojeniu
podstawowych potrzeb?
Moim zdaniem - w dzieci, w ich rozwój, edukację, kulturę. Od najwcześniejszych
lat. Potem nie trzeba będzie wydawać na prywatne szkoły i studia. Potem dzieciak
będzie wybierał w ofertach pracy i sam sobie kupi mieszkanie, a nie będzie
oglądał się na twój wdowi grosz.

[anna_sla]

jeśli chce się kupić drugie mieszkanie a nie nowe to trzeba spłacić pierwszy
kredyt, aby móc wziąć następny, co przy tak niskich dochodach jest trudne. Poza
tym wcześniejsza spłata kredytu była nam niezbędna do poprawy zwykłej
codzienności, teraz dzieci są małe i małe koszta utrzymania, ale wraz z wiekiem
rosną potrzeby i wtedy wcale dzieci mogą nie chcieć chodzić w ciuchach z lumpeksów..

Rycerzowa

[dryjanna]

Rycerzowa - Jak zwykle dajesz do myślenia...
Ale tak sobie myślę i dochodzę do wniosku, że Twój optymizm jak na polskie
warunki jest jednak ciut... eee... niepoprawny.
Filozofia jak najbardziej słuszna pod warunkiem, że się wyważy pomiędzy
inwestowaniem w horyzonty dzieci i inwestowaniem w... eee... mamonę ;P
O warunkach studiowania za 15-20 lat wiemy tyle, że będą... jakieś. O cenach
mieszkań - takoż, o różnych "czarnych godzinach" - też...

Jasne, że dzieci mają same swoje życie i przyszłość kształtować od pewnego
momentu. Ale są jednostki, które mimo ducha i horyzontów z mamoną niezbyt sobie
radzą. A i nie każdy rodzic pogodziłby się z tym, że nijak dziecku nie może
pomóc poza dobrym słowem.

[27agnes72]

Ja też zdecydowałam się na oszczędzanie mimo braku funduszy...Lokata
na 2-3 lata.Na początek wpłaca się 100zł a potem ile i kiedy się
chce.W ten sposób zebrałam pieniądze na przyjęcie z okazji I Komunii
syna-w domu nie mam w ogóle miejsca a wymyśliłam sobie kiedyś że
spotkamy się z dziadkami i chrzestnymi w bardzo malowniczym miejscu
na obiadku.A czas w domu mogę poświęcić wyłącznie przygotowaniu syna
do tego dnia a nie sałacie i plackom...

[rycerzowa]

To nie jest optymizm, tylko realizm.
Mając kilkoro dzieci, nie jesteś w stanie kupić każdemu mieszkania.
Nie jesteś w stanie zapewnić im materialnego posagu, najwyżej symboliczny.

Niektórzy się szarpią, odmawiają sobie i dzieciom wszystkiego, by zbudować np. dom.
A potem dzieci wyjeżdżają i zostawiają starych samych w wielkiej chałupie.
Oczywiście, trzeba mieć własne miejsce do wychowywania dzieci, ale niekoniecznie
musi to być wspaniały dom.

Na pewno miło byłoby zapewnić każdemu kapitalik.
Ale:
1.Ci, których na to stać, narzekają,że dzieci wtedy nie mają motywacji do
osiągnięć, do pracy.
2. Historia uczy,że dla dzieci najlepszy jest taki kapitał, którego ogień nie
spali, woda nie zaleje.

Tak konkretnie, przykładowo, lepszą inwestycją kilkanaście lat temu były lekcje
angielskiego dla dziecka, niż oszczędzanie na kupno mieszkania w wielkim bloku.
Znając dobrze język, można na Zachodzie dostać dobrą pracę, i takie mieszkanie
kupić bez większych wyrzeczeń.

Nie wiemy, jaki będzie świat za 15-20 lat.
Możemy tylko przypuszczać,że przed młodymi ludźmi świat będzie stał otworem,że
będą mogli wybrać sobie miejsce studiów i zamieszkania.
I że przyjdzie im może nie raz zmienić zawód.
Czyli trzeba teraz inwestować w naukę języków, w jak najszerszą edukację
ogólną, by z naszych dzieci wyrośli ludzie odważni, otwarci,
tolerancyjni.
Zatem nie oszczędzaj na angielskim , na wycieczkach, na korepetycjach (gdy
trzeba), na książkach.

[anna_sla]

masz dużo racji i też nie mam zamiaru na tym oszczędzać, dlatego również i to
uwzględniłam w swoich oszczędnościach. Również zastanawialiśmy się co zrobić z
powierzchnią życiową i różne rady dostawaliśmy, z jednej strony fakt, że gdy
kupimy większe mieszkanie to możemy zostać w nim później sami na dużym metrażu.
Z drugiej strony dusić się w piątkę w dwupokojowym mieszkaniu też kiepsko, chcę
zapewnić dzieciom prywatność, bo przyjdzie czas kiedy bardzo będą tego
potrzebowali. Dlatego stanęła przed nami inna wizja. Najprawdopodobniej sąsiedzi
będą sprzedawać swoje mieszkanie, sąsiadujemy dosłownie drzwi w drzwi. Chcemy
odkupić jeżeli nadarzy się okazja i powiększyć swoją przestrzeń poprzez
połączenie ich, a później los pokaże czy będzie to lokum dla przyszłej rodziny
któregoś z dzieci czy sprzedamy. Mam nadzieję, że to wypali, bo to najlepsze
wyjście. Powiększymy swoje 49m2 o kolejne 35,5m2 co da nam po przerobieniu
drugiej kuchni na pokój, 5 pokoi!

Robię zapasy ubrań i przyborów szkolnych, ponieważ jeżeli istotnie zrealizuje
się nasz plan z kupnem tego drugiego mieszkania, będzie bardzo cieniutko.
Będziemy musieli wziąć całość na kredyt, a początki spłat są katastrofalnie
ciężkie.. i te wszystkie opłaty związane z samym kupnem. Pamiętam jak nam dało
po tyłkach przy kupnie obecnego.. i prawdopodobnie wypadnie to w okresie kiedy
jeszcze będę w domu z dziećmi siedziała, bo wciąż nie będzie nas stać ani na
opiekunkę do dzieci ani na przedszkole dla trójki, albo na początku ich edukacji..

Anna_sla - przedszkole

[dryjanna]

Tzw. podstawa programowa czyli pięć godzin w przedszkolu jest bezpłatne. Płaci
się za posiłki ale można się dogadać i zapewniać własne lub tak ustalić czas
pobytu dzieci w przedszkolu aby nie było tego problemu. jeżeli w tym czasie są
jakieś zajęcia płatne (rytmika,język itp) to można na nie dziecka nie posyłać. W
naszym przedszkolu zajęcia dodatkowe dla dzieci z uboższych rodzin są
dofinansowywane dzięki organizowanym aukcjom. Może u Was też są jakieś
możliwości. Na pewno warto się zorientować bo przedszkole dużo dzieciom daje.

Pozdrawiam

[heloiza74]

Rycerzowa, popieram w 100%!!! Bardzo to mądre i rozsądne co piszesz.
Uważam, że najlepsza inwestycja dla dziecka to inwestycja w jego
edukację, kulturę, w poznanie świata. Tego mu nikt nie odbierze i
tym będzie mogło sobie samo zarobić na studia, na przyjemności etc,
dzięki temu będzie mogło zdobyć dobry zawód.

[verdana]

Nie, dla mnie życie bez oszczędnosci, i inwestowanie tylko w dzieci
to nie jest dobry pomysł... Niestety, moze sie okazac, ze tak samo
inflacja zżera oszczedności i rzeczy, jak i zdawałoby sie "dobre"
wykształcenie. Coraz wiecej osob je ma, coraz mniej się liczy. A
renomowana szkoła prywatna - to dla mnie wlasnie rzecz, na ktorej z
pozytkiem da się zaoszczędzic.
Oszczędności w gotówce to także oszczędnosci na studia (trudno
pokryc to z wydatkow bieżacych, prawda?) - a pomysł "sam sobie
zarobi" to skazanie dziecka raczej na marne wykształcenie - lepsze
zdobeda rowiesnicy po prestiżowych dziennych studiach, niz
delikwent, ktory lata musi na zaoczne studia zarabiać.
Dla mnie wazne jest tez posiadanie pieniędzy na wypadek ciężkiej
choroby, przerwy w pracy. Dopuszczam do siebie myśl, że stracą one
na wartości, ale nie muszę się martwić, ze jesli przestanę na pół
roku pracowac, to rodzina bedzie glodowala.
Powiem szczerze - dla mnie rozsadną opcją jest dorabianie. Tyle, ze
w moim zawodzie to mozliwe - w innych - nie bardzo.

[rycerzowa]

Mylisz pojęcia.
Rodzic wielodzietny wie, że nie stać go będzie na "renomowaną szkołę prywatną"
ani na finansowanie studiów dla wszystkich dzieci.
Przy tym wie,że "prestiżowe" studia ciągle się liczą, że prawdziwe wyższe
wykształcenie oznacza dobry zawód.
Nie tylko o studia zresztą chodzi (nie każdy musi), a o wyposażenie dziecka w
dobry fach i pewne cechy charakteru, które umożliwią mu w przyszłości
samodzielne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Zatem "inwestycja" w małe dziecko, odpowiednie dbanie o jego zdrowie i rozwój,
czas mu poświęcony,odpowiednie zabawki i książki,zajęcia dodatkowe, wczesne
wychwycenie zaburzeń i dysfunkcji - procentuje potem tym,że dziecko bez
problemu dostaje się do "renomowanej" państwowej szkoły średniej, na
"prestiżowe" dzienne studia. Nie tylko niewiele nas kosztuje, ale wręcz
pieniądze do domu przyniesie - z korepetycji, ze stypendium naukowego.

Jasne,że zawsze najpierw trzeba szukać możliwości dorobienia, potem - oszczędności.
Gdy mamy mało, to edukacja i kultura (dziecka) powinny być priorytetem, nie nowy
samochód, mebel, ani przyjecie dla rodziny.

Jest jeszcze oczywisty problem czarnej godziny.
Tu też chyba lepsze jest ubezpieczenie się na wypadek utraty zdrowia i
możliwości zarobkowania, niż odkładanie tych samych przysłowiowych stu złotych
co miesiąc na konto.

[agablues]

Rycerzowa, podpisuję się obiema rękami. Ciułanie grosza raczej nie
dla mnie. Odmawianie sobie przyjemności życia, robienie zapasów na
kilka lat do przodu - to nie dla mnie. We wszystkim należy zachować
zdrowy rozsądek. Nie mówię o tym, zeby wcale nie myślec o
jutrzejszym dniu, o przyszłości, ale z drugiej strony - kto wie co
będzie jutro? Tę "filozofię" usłyszałam od innej mamy wielodzietnej
( trójka dzieci), też łatajacej bez przerwy budżet domowy.
Powiedziała mi, ze ona od czasu do czasu robi przyjemność dzieciom -
np wyjście do np Mc Donalda, bo gdyby następnego dnia wpadła pod
samochód i zostawiłaby dzieci, to one nie miałyby wspomnień, ze
matka tylko ciułała, oszczędzała, harowała itd.
Starsze dzieci chyba nie czują się zbyt dobrze z myślą, ze ich
rodzice od ust sobie odejmowali, zeby tylko dzieciom zapewnić dobrą
szkołę. Znam skrajny przypadek, kiedy dorosły facet nie był w stanie
wyrzucić regału z lat 70, bo rodzice przecież na ten regał tak
ciężko pracowali... We wszystkim musi być umiar.
Zgadzam się, ze najważniejsze jest to, co damy dzieciom, a czego
nikt im nie zabierze - poczucie własnej wartości, poczucie
bezpieczeństwa ( także finansowego, bez poczucia, ze ciągle trzeba
odkładać bo zabraknie), przede wszystkim zaradności. Myślenie bez
przerwy o tym, ze trzeba odkładać, oszczędzać, budzi we mnie
poczucie braku, niedostatku. Moja mama sama wychowywała mnie i
brata, bywało różnie, częściej skromnie niż dostatnio, ale ja tego
nigdy nie odczuwałam. Książeczkę mieszkaniową szlag trafił, dolary
odkładane się zdewaluowały podczas reformy Balcerowicza, nie
mieliśmy oszczędności. Ale mama nauczyła mnie, ze w zyciu można
sobie poradzić nawet jak jest ciężej. Ja z moim mężem też
zaczynaliśmy jako bidne studenty w wynajętym mieszkaniu, z małym
dzieckiem. Raz jest lepiej, raz gorzej, ale nie wybiegamy daleko w
przyszłość i nie oszczędzamy na studia dla maluchów. Raczej myślę,
zeby wysłać w wakacje najstarszą córkę na wycieczkę objazdową do
jakiegoś europejskiego kraju. Nie stać nas na to, zebyśmny pojechali
całą piątką, zresztą maluchom wcale to niepotrzebne, ale dla niej to
może być przygoda i lekcja życia.

Fortuna kołem się toczy i ja w to święcie wierzę. Raz jest
lepiej,raz gorzej, jak jest gorzej trzeba przetrwać, jak lepiej -
żyć. A przede wszystkim kierować się zdrowym rozsądkiem
aga

[dryjanna]

Rycerzowa, jak zwykle masz rację
U nas póki co sytuacja wygląda dokładnie tak, że rozwój (w tym niestety terapia
i rehabilitacja) traktujemy jako potrzeby pierwszorzędne, na których możemy tyle
tylko zaoszczędzić, że jak najwięcej robimy w domu aby nie płacić za częste zajęcia.
Wpędza nas to w sytuację kiedy nie dajemy rady nic zaoszczędzić.
A nie tak miało być. Kilka dni temu mama męża miała poważny wypadek i będzie
potrzebowała naszej opieki i pomocy. Takich sytuacji ubezpieczenie nie
uwzględnia niestety
Nie jesteśmy jako rodzina na świecie sami i dzieci też nie są same, i nie tylko
one mają potrzeby.

Jeśli się pieniądze ładuje zbyt długo tylko w dzieci, to też nie jest dobrze.
Dzieci traktują to jako coś oczywistego, że rodzice sobie odmawiają aby dzieci
miały wykształcenie. Lub w razie gorszych wyników w nauce może to powodować
nerwice. Zawsze potrzebna jest równowaga. Do niej trzeba dążyć. Rozwijać się
musi cała rodzina. Kultura - tak, oczywiście ale dla rodziców też.
I teraz powstaje pytanie jak to wszystko (i wszystkim) zapewnić. Aby mieć
sensowne ubezpieczenie (to dla mnie oczywiste, że ono musi być), środki na
rozwój i kulturę oraz jednak jakiś bufor bezpieczeństwa bo ubezpieczenie nie w
każdej sytuacji poratuje.

Dorabianie dobra rzecz ale znów uwaga - jak to zorganizować aby dzieci miały
zapewniony nie tylko np. angielski ale również czas na kontakt z rodzicami na co
dzień. Wielu dysfunkcji nie da się zaobserwować jeśli tego czasu jest za mało...
Przekonałam się o tym sama, wiem co mówię.

Ja nie znam odpowiedzi na to pytanie
Oboje z mężem mamy dobry fach, mieszkanie własne (za małe dla nas) ale również
dylematy tego rodzaju - na czym zaoszczędzić gdy nie chcemy oszczędzać na
rzeczach dla nas ważnych i gdy cenimy sobie czas spędzony z rodziną.

Rycerzowa - czuję, że mieszkasz w miejscu gdzie jest uczelnia więc studia
dzienne traktujesz jako coś bezpłatnego. Nie dla każdego sytuacja tak wygląda.
Nie każdy student jest na tyle lotny aby jeszcze dorobić (na studiach byłam nie
tak dawno i wiele widziałam). Zajęcia dodatkowe dla dzieci też niekoniecznie są
łatwo dostępne (czasem np. samochód jest niezbędny aby korzystanie z nich było w
ogóle możliwe).
Popieram Twoją filozofię ale...

I jeszcze jedno - gdy chcę aby moje dzieci rozwijały swoje talenty, przekraczały
ograniczenia, nabierały pewności siebie itd. to po to, aby były szczęśliwe, aby
radziły sobie ze swoimi ograniczeniami, były zadowolone z życia. Nie po to, aby
skończyły studia, dostały stypendium naukowe, zdobyły "dobry fach" i temu
podobne rzeczy. Życie jest pełne niespodzianek i z naszych, nawet najlepiej
przemyślanych inwestycji możemy nie mieć materialnie NIC. Ważniejsze jest co
innego. Zresztą mam nadzieję, że wiesz o co mi chodzi

Pozdrawiam

[claudynaa]

Dzięki za wszystkie opinie. Zgadzam się z Rycerzową, że inwestycja w dzieci to
najlepsza inwestycja Ale wolałabym jednak miec jakies oszczędności na wypadek
czarnej godziny, bo zanim moje dzieci zaczną zarabiać, to jeszcze wiele czasu
upłynie Co do dorabiania - dorabiam odkąd pracuję. Tyle, że teraz mam trójkę
dzieci, w tym 5-miesięczne niemowlę, pracuję i po prostu na dorabianie nie mam
ani czasu ani siły.Jak mała skończy rok, no i jeżeli będzie jeszcze taka
mozliwość, znów wezmę nadgodziny. Ale wszystkie dodatkowe pieniądze pochłania
nam normalne życie i konieczne inwestycje, które z racji tego, że jest mało
kasy, są odkładane i realizowane właśnie z tych dodatkowych funduszy.

[rycerzowa]

To jest oczywiste,że aby cokolwiek " inwestować", musi być zapewniony
elementarny poziom zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Niejednokrotnie na forum czytamy dramatyczne listy,że ma się urodzić kolejne
dziecko, czyli rodzina staje się niewątpliwie wielodzietna, a szans na wzrost
dochodów nie ma.
Z doświadczenia własnego i znajomych, mogę powiedzieć,że wtedy w rodzicach
wyzwala się energia i gotowość do zmian. Często zmienia się wtedy nie tylko
pracę, ale i miejsce zamieszkania, filozofię życiową.
Przypomnijcie sobie przykład rodziny naszej Joli, rodzinę Nordynki.
Znacie historię autorki "Harry Pottera".

Mój mąż w obliczu zagrożenia biedą odszedł z uczelni i podjął pracę w biurze
projektowym. Owszem, jego macierzysta rodzina może mieć do mnie pretensje,że z
powodu "kupy dzieci" zmarnował swoje naukowe szanse.
Ale przecież on stale coś publikuje, a po drugie, niestety, w życiu zawsze jest
coś za coś. Dodatkowo w przeszłości bywało tak, że w weekendy pan doktor
inżynier dorabiał przy remontach mieszkań.
Trudno, jak trzeba to trzeba.
Moja kariera zawodowa też nie była na miarę marzeń i oczekiwań moich rodziców i
nauczycieli. To wszystko z powodu świadomego zdecydowania się na model rodziny
wielodzietnej.( W naszym przypadku wybrany z pewnych dramatycznych osobistych
względów).
Po prostu - masz dzieci, musisz im dać jeść i się nimi zająć.
Jeśli naprawdę autentycznie brakuje do pierwszego, potrzebny jest potężny kop w
górę, a nie odejmowanie od ust.

Przy czym często okazuje się, że wprawdzie jakieś szanse się straciło, ale inne
zyskało, i pod względem zawodowym i życiowym.

Co jeszcze mogę dodać?
1.Życie to ryzyko, wszystko się może zdarzyć, nie da się przed wszystkim
zabezpieczyć. Tak, trzeba mieć odłożone środki na przeżycie czasu kryzysu. Ale
tak czy owak wszystko może się zawalić, nawet gdy ma się tylko jedno dziecko
albo wcale, za to dwa dobre zawody. Wypadki chodzą po ludziach a ludzie po
wypadkach nie zawsze; takie życie.

2 Jak mówi Pismo, "dzień jutrzejszy będzie miał swoje troski".
Czyli świat się zmienia, nie wiemy, jakie życiowe problemy będą miały nasze
dzieci i wnuki. Pamięć mojej rodziny sięga stu kilkudziesięciu lat i każde
pokolenie zaczynało wszystko od początku.
Stąd wniosek,że najważniejszy posag dla dziecka to kapitał intelektualny i moralny.

3. Dzieciak w rodzinie wielodzietnej ma najczęściej mniej od innych materialnie,
niestety. Dlatego potrzebuje rekompensaty, w postaci szczególnie serdecznej
domowej atmosfery, no i przykładowo tego postulowanego poziomu kulturalnego.
Wypożyczenie książki z biblioteki nic nie kosztuje, a książka to nie tylko
rozwój i wiedza, czyli korzyści wymierne, konkretne. Jeśli dziecko polubi
czytanie, jego życie będzie nie tylko ciekawsze, ale zwyczajnie bardziej
satysfakcjonujące.

Nawet na prestiżowych dziennych studiach jednostki naprawdę zdolne to około
10-20 procent ogółu. Reszta jest zwykła, solidna, jako tako przygotowana.
Specyfiką dzisiejszych czasów jest,że ci zdolniejsi studiują z zasady dwa
fakultety (dzienne! dobre!), co zwiększa ich szanse.
Przeciętny student jest w stanie pracować i studiować.
Syn znajomych pracował na pełen etat w Warszawie (praca wymagająca wysokich
kwalifikacji) a studiował trudny "dzienny" kierunek w Poznaniu.
W dobie internetu wszystko jest możliwe.

Naprawdę, warto postawić na edukację.
Uwaga! Nie chodzi mi o piątki, o oceny, ale o rozwój,
o umiejętności, o zainteresowania, pasje i ambicję.

[verdana]

To moze być zbyt mała próba... ale..
U moich kilku par wielodzietnych znajomych, inteligentów, a jakze -
postepowano dokladnie zgodnie z Twoim wskazaniami. Czyli edukacja
przede wszystkim.
I poza kilkoma przypadkami (jeden przypadek studiuje z moją córka)
nie wyszło. Nie wyszło z prostej przyczyny - dzieci wyraźnie
biedniejsze od rówieśnikow uznały, ze to co się liczy w życiu - to
pieniądze. W znajomej, 7-dzietnej lekarskiej rodzinie na 6-ro dzieci
w wieku "pomaturalnym" jeden zrezygnował z eduacji po podstawówce
(!), reszta dostala się na studia i zrezygnowała. Powiedzieli
rodzicom, że maja dosyć rozwoju intelektualnego i jedyne co chca -
to miec pieniadze i wyrwać się z domu, gdzie byly ksiązki, ale nie
bylo przywoitych butów.
I to nie jest tylko chwilowy bunt. Niektore z tych dzieci sa juz
całkowicie dorosłe, po 30-ce i ich najwiekszym zarzutem jest wlasnie
to, ze inwestowano w ich intelekt, zapominając o wszystki innym.

[rycerzowa]

Moment, a co to znaczy inwestować w edukację?
Chyba nie chodzi o to, by wszystkie dzieci koniecznie pokończyły studia.Takie
studia, jakich sobie życzą rodzice, aby były spełnieniem ich ambicji. Ambicji
rodziców.
Nie wszyscy muszą, nie wszyscy chcą studiować.
Niektórzy chcą szybko założyć własny biznes. Inni pójść szybko do dobrze płatnej
pracy. I bardzo dobrze, i o to chodzi. Czyli o to, by dziecko umiało się
utrzymać, umiało być samodzielne.
Ale aby miało wybór.

Mówiąc edukacja mam na myśli rozwój. Człowiek bystry, z przyzwoitym intelektem,
będzie umiał zarobić , by "wyrwać się z domu, gdzie są tylko książki".
Tu nie chodzi o hodowanie przyszłych naukowców, ale o wychowanie ludzi myślących
logicznie, znających języki obce, ludzi o jak najszerszych horyzontach.

Syn sąsiadów (profesorstwo) rzucił studia , pracuje w marketingu, dobrze
zarabia, jest bardzo zadowolony, cierpi na książkowstręt. Nigdy nie przepadał za
nauką. Ale gdyby nie był od dziecka intelektualnie zadbany, nie byłby teraz tak
dobry w swojej pracy, gdzie ma świetną opinię i szybko awansuje (dobry
angielski, obycie).

Syn innych znajomych rzucił liceum po II klasie i założył firmę komputerową
(programowanie). Teraz zatrudnia w niej kolegów magistrów inżynierów. Po prostu
on w wieku 18 lat był tak dobry w programowaniu, że dalszą naukę uznał za
niepotrzebną.
Ale ta umiejętność nie wzięła się z niczego. W tego chłopaka sporo
zainwestowano. W komputery, a nie lepsze, markowe buty.

Są też takie dzieci, które nie nadają się nigdzie, tylko na studia, i to
"prestiżowe", czyli takie, po których jest dobra praca.
Taka praca, do której to dziecko się akurat nadaje.
Tu rodzic nie ma wyjścia i musi inwestować w edukację w dosłownym sensie.