shanti
29.01.05, 18:08
CZY MOŻESZ DOWIEŚĆ ISTNIENIA BOGA?
Napisał PETER KREEFT
Nim odpowiemy na to pytanie, musimy wyróżnić pięć kwestii, które często są
mylone.
– Po pierwsze, pytamy się, czy coś istnieje, czy nie. Coś może istnieć, czy o
tym wiemy, czy też nie.
– Po drugie, pytamy się, czy wiemy, że to coś istnieje (twierdząca odpowiedź
na to pytanie zakłada oczywiście twierdzącą odpowiedź na pierwsze pytanie, bo
choć coś może istnieć bez naszej wiedzy, to nie możemy wiedzieć, że istnieje,
jeśli to nie istnieje)
– Po trzecie, pytamy się, czy istnieje podstawa naszej wiedzy. Możemy
wiedzieć pewne rzeczy, nie potrafiąc przekazać tej wiedzy innym przez podanie
uzasadnienia. Wielu chrześcijan sądzi, że podobnie jest z istnieniem Boga.
– Po czwarte, pytamy się, czy to uzasadnienie, jeśli istnieje, sprowadza się
do dowodu. Większość uzasadnień się do tego nie sprowadza. Większość
uzasadnień, jakie podajemy jako powód tego, w co wierzymy, sprowadza się do
prawdopodobieństwa, nie dowodu. Na przykład budynek, w którym siedzisz, może
się przewrócić w ciągu minuty, ale wiarogodność przedsiębiorcy budowlanego i
materiałów budowlanych jest dobrym powodem, by uważać to za nieprawdopodobne.
– Po piąte, jeśli mamy dowód, to czy jest to dowód w rozumieniu nauk
ścisłych, dowód przy zastosowaniu metody nauk ścisłych, to jest eksperymentu,
obserwacji i pomiarów? Dowody filozoficzne mogą być dobrymi dowodami, ale nie
muszą one być dowodami nauk ścisłych.
Wierzę, że możemy odpowiedzieć „tak” na pierwsze cztery pytania dotyczące
istnienia Boga, ale nie na piąte. Bóg istnieje, wiemy o tym, możemy podać
uzasadnienie, a to uzasadnienie sprowadza się do dowodu, ale nie dowodu z
dziedziny nauk ścisłych, chyba że w niezwykle szerokim rozumieniu.
Istniej wiele argumentów na istnienie Boga, ale większość z nich ma tę samą
logiczną strukturę, która jest podstawą jakiejkolwiek dedukcyjnej
argumentacji. Po pierwsze, mamy przesłankę większą lub generalną zasadę.
Następnie przesłanka mniejsza dostarcza pewnych szczególnych danych w naszym
doświadczeniu, które podlegają tej zasadzie. W końcu następuje wniosek
wynikający z zastosowania generalnej zasady do szczególnego przypadku.
W każdym przypadku wniosek jest taki, że Bóg istnieje, ale przesłanki w
różnych argumentacjach są różne. Argumenty są podobne do dróg, które z
różnych punktów początkowych wiodą do tego samego celu — Boga. W następnych
artykułach zbadamy argumenty na podstawie przyczyny i skutku, na podstawie
sumienia i historii oraz na podstawie „zakładu Pascala”. Następny artykuł
bada argument z istnienia inteligentnego projektu we wszechświecie.
tłum. Jan J. Franczak
Fragment książki Fundamentals of the Faith wydanej przez Ignatius Press