Ostatki

[kanoka]

Czy w dobie rozpasanej konsumpcji, mają jeszcze sens "ostatki"? Czy jest nadal
coś takiego, jak malował mój ulubiony malarz - Breughel? Walka Karnawału z Postem?
breughel.8m.net/cgi-bin/i/carnival.jpg
Ledwo skończyły się w sklepach Święta Bożego Narodzenia, a już za chwię,
pojawią się pewnie w nich wesołe kurczaczki pod rękę z zajączkiem
Oczywiście, często "pościmy", ale to w ramach dbania o zdrowie....
No, to jak u Was jest z tymi Ostatkami?

[warum]

Ostatki odbijaja mi sie, bo przez caly dzien w radiu o nich slysze na zmiane
ze zblizajacymi sie walentynkamiIde cos zjesc zanim skaza mnie na post.

[kanoka]

))
Wlaśnie poszłam szykować jedzonko. Przychodzi brat z żoną.
Wy też bawcie się dobrze

[josarna]

U mnie ostatki to ostatni weekend karnawału. Były dwie grupy (jedna w piątek,
druga w sobotę) i oczywiście kulig. Dla mnie to nie jest atrakcja - jak się ma
kilkadziesiąt imprez w roku...

[wedrowiec2]

Pewnie spokojny dzień jest dla Ciebie atrakcją
Cały dzień pracowałam, albo w pracy albo w domu. Teraz chwila wytchnienia i
miłego czytania forumowego

[instant]

Tegoroczne ostatki to dla mnie smutna data. Dzis minelo 10 lat od naglej
smierci mojego Taty, tak wiec przedpoludnie spedzilam na osniezonym i ozloconym
sloncem cmentarzu Powazkowskim, potem poszlysmy z Mama na obiad "Pod koguta", a
teraz spijam ostatki herbatki w forumowej herbaciarni i nawet mi sie nie chce
do barku siegnac

[josarna]

wedrowiec2 napisała:

> Pewnie spokojny dzień jest dla Ciebie atrakcją
Chyba tak, chociaż imprezy są tylko w weekendy . Miło też jest odsunąć
papiery, jakieś-tam sprawozdania dla banku, potwierdzenia sald i poczytać
wypowiedzi na forum.

[instant]

Mer trzęsidupków i jego kompania, czyli jak się bawiono w dawnej Europie

W mięsopuście nasi przodkowie bawili się tak, że w porównaniu z nimi jesteśmy
klasztornymi, umartwiającymi się ponurakami. Jeden z ambasadorów sułtana
tureckiego Sulejmana Wspaniałego (1495-1566) opowiadał swemu władcy, że "w
pewnej porze roku chrześcijanie dostają wariacji i dopiero jakiś proch sypany
im w kościele na głowy leczy takową". Owa tajemnicza wariacja to oczywiście
zapusty, zakończone środą popielcową.
Dzisiejszy karnawał jest ledwie słabym cieniem dawnych szaleństw, w których
uczestniczyły zgodnie całe lokalne społeczności. Dawny człowiek miał w ogóle
nieporównanie więcej okazji do przebywania w środowisku sąsiedzkim. Możni
tamtego świata hojną ręką fundowali imprezy dla ludu, widząc w nich źródło
swego prestiżu i pozycji. Największymi zamkniętymi miejscami widowisk były
średniowieczne katedry. Nabożeństwa kończyły się grami, zabawami i tańcami.
Towarzyszyły temu oczywiście głosy na trwogę. Święty Jan Chryzostom
wywodził: "Bóg nie dał nam nóg do tańca, lecz do pełnego skromności chodzenia".
Towarzystwo w kościele, rozśpiewawszy się pieśniami kościelnymi, potrafiło
przejść nagle do erotycznych przyśpiewek ludowych. Bywało, że niezliczone w
średniowieczu pielgrzymki przybierały kształt pochodów tanecznych, odbywających
się w rytm wesołego marsza. W 1549 r. biskup Kolonii oburzał się, że aktorzy
komediowi grają w kościołach i klasztorach żeńskich, "gdzie gestami świeckimi,
miłosnymi i światowymi sprawiają przyjemność dziewczętom". Czasem błędnie
wyobrażamy sobie średniowiecze jako okres całkowitej dominacji smętnej kultury
religijnej. W rzeczywistości powaga łączyła się wówczas ze sztubacką psotą,
rubasznością i świeckością.

[instant]

Kościół igrzysk
Zimowe święta religijne etnologowie wywodzą od antycznych uroczystości budzenia
się wiosny. W starożytnej Grecji święto kwiatów obchodzono w lutym, kiedy do
ludzi przybywał Dionizos. W Rzymie również w lutym świętowano feralia - na
okręcie na kołach zjawiał się wówczas bóg Bachus. Niektórzy od nazwy boskiego
pojazdu - carrus navalis - wywodzą nazwę karnawału. Istnieje również pogląd, że
pochodzi ona od wyrażenia carne vale, które oznacza mięsopust, pochwałę radości
życia i powszechnego dostatku. Karnawał kojarzony jest także z zimowymi
rzymskimi Saturnaliami, związanymi z kultem Saturna. W święta te nie wkładano
togi ani innych oznak dostojeństwa, wszyscy za to przywdziewali czapkę noszoną
zwykle przez niewolników. Służba miała wolne i czasami dla żartu usługiwali jej
pracodawcy. Początkowo Saturnalia przypadały na koniec roku, później przesunęły
się na dni od Trzech Króli do środy popielcowej. Natrafiamy tu na ważny trop
sensu karnawału. U swych źródeł nie był to tylko okres folgowania zamiłowaniu
do jadła i trunków, ale też czas, w którym zawieszano powszechnie obowiązujący
porządek świata.
W średniowieczu te antyczne pierwiastki odnajdujemy w różnych świętach zimowych
o charakterze na poły religijnym. W Święto Młodzianków młodzi ludzie mieli
chodzić po kweście i zbierać dary, a w istocie nierzadko opanowywali kościoły.
Bili w dzwony, parodiowali księży odprawiających msze, a kwesty przybierały
postać maskarad, naśladowań procesji, nieprzerwanych tańców. Młodzież wymuszała
darowizny albo wręcz, wtargnąwszy do domostw mieszczan, dopuszczała się
rabunków. Podobna skłonność do zabaw i psot dawała o sobie znać podczas Święta
Osła. Obchodzono je na cześć zwierzęcia służącego za środek lokomocji świętej
rodzinie. Najpierw wprowadzano osła do świątyni, gdzie przykrywano go kapą i
wyśpiewywano na jego cześć pochwalne hymny. Następnie procesja wychodziła na
ulice, gdzie zaczynały się libacje.

[instant]

Ministrant biskupem, czyli Święto Głupców
W Boże Narodzenie zwykle zaczynało się Święto Głupców. Wzięło się ono ze
szczególnego stosunku średniowiecza do ludzi obłąkanych. Z jednej strony,
wzbudzali oni lęk i odrazę, z drugiej jednak uchodzili za naznaczonych przez
Boga, w swym szaleństwie mówiących głosem Stwórcy. Pojawienie się obłąkanego w
mieście wywoływało niezdrowe ożywienie: goniono go po ulicach, oblewano wodą,
okładano kijami, obrzucano śmieciami i kamieniami, ludzie wyglądający przez
okna wymyślali mu od wariatów, czasem golono mu głowę. Podczas Święta Głupców
sadzano obłąkanych na ośle twarzą do ogona i pędzono przez miasto ku uciesze
gawiedzi. Istotą tego święta była jednak zamiana ról wśród duchowieństwa.
Ministranci zajmowali wówczas miejsca biskupów i kanoników. Posuwano się do
tego, że ministrant wybrany przez kolegów przywdziewał kapę biskupa, przyjmował
należne mu honory i odprawiał mszę. Ludzie z hałasem, przy dźwiękach
instrumentów wylegali na ulice miast. Muzyce towarzyszyły sprośne okrzyki i
gesty.
W związku ze świętami okresu zimowego powstawały liczne kpiarskie bractwa i
stowarzyszenia, które za patronów obierały błaznów czy głupków. W Paryżu
członkowie organizacji Beztroskie Dziatki wędrowali ulicami miasta zawsze
pierwszego stycznia. Pochód prowadziło sześciu odwróconych twarzą do ogona
jeźdźców na osłach, za nimi posuwali się ludzie niosący sztandar i proporczyki
z hasłami wymierzonymi przeciwko lekarzom, aptekarzom, a przede wszystkim
przeciw zdradzanym i bitym mężom - nie było bowiem większej hańby dla mężczyzny
jak maltretowanie przez żonę. Gdzie indziej władze miejskie udzielały subwencji
wesołej kompanii towarzyszącej "merowi trzęsidupków".

[instant]

Kontratak ponuractwa

Wesołym obrzędom zimowych świąt towarzyszyła krytyka, nasilająca się od schyłku
średniowiecza. W XVIII wieku wspominano je już z gwałtowną wrogością: "Były to
rzeczy odrażające, czyny haniebne i zbrodnicze, wymieszane z niezliczonymi
swawolami i bezeceństwami, jako że prawdą jest, iż gdyby wszystkie diabły z
piekła postanowiły ustanowić w naszych kościołach święto, nie mogłyby zarządzić
niczego ponad to, co działo się naonczas".
Zabawy z pogranicza sacrum i profanum, potępiane przez władze i Kościół,
zaczęły zanikać w XVII wieku. W tym czasie zaczęła się kształtować świecka
forma mięsopustu. Ze średniowiecznych misteriów przejęto ruchome estrady, na
których przedstawiano sceny piekielne, potwory i diabły, a popularną dekoracją
stała się wielka rozwarta paszcza. Mówiąc o ulicznych zabawach, nie sposób nie
wspomnieć o roli, jaką odgrywały w nich maski. W zhierarchizowanym świecie, w
którym strój mieszczanina różnił się od ubrania szlachcica i chłopa,
karnawałowe przebranie zawieszało na czas zabawy obowiązujące reguły. Trwałe
okazały się praktyki odwracania porządku i ról społecznych. W Niemczech
mężczyźni przebierali się za kobiety. Karnawał wzbogacały różnorodne gry i
wyścigi. Wśród nich najosobliwsze były gonitwy prostytutek i Żydów. Z czasem te
formy zostały wyparte przez bardziej ugrzecznione i konwencjonalne popisy.
Uliczną zabawę, w której bogaci i biedni byli razem, zaczęła zastępować zabawa
zamknięta w murach pałaców i kamienic zamożnych mieszczan.

[instant]

Polak "gwałci" środę popielcową

Szaleństwa karnawałowe były dobrze znane także w Polsce, gdzie - jak pisano -
wśród ludu powszechnym zwyczajem było "w te szalone dni mięsopustne lekkomyślne
słowa z ust wyrzucać, klnąć, łajać, sakramentować". Urządzano maskarady,
przebieranki i bale nazywane redutami. O zapustnych zabawach wspomina Jędrzej
Kitowicz, powiadając, że szlachta, rozhulawszy się przy postnych
potrawach, "gwałciła" tańcami i pijaństwem środę popielcową. Następowało to,
gdy "się młodzieży zbyt nogi rozbiegały, a gospodarz łagodny nie chciał im psuć
wesołej fantazji".
W tych dniach towarzystwo wyprawiało się kuligiem do najbliższego sąsiada,
gdzie kazali dawać sobie jeść i pić i męczyli go tak długo, aż nie opróżnili mu
piwnicy i spiżarni: "Gdy już wyżarli i wypili wszystko, co było, brali owego
nieboraka z sobą z całą jego familią i ciągnęli do innego sąsiada". Oskar
Kolberg podkreślał, że ten obyczaj wzajemnych wizyt i wspólnej zimowej zabawy
był rezultatem zażyłości braci szlacheckiej: "Całe nieraz województwo żyło z
sobą jako jedna rodzina szlachecka". Bardziej wstrzemięźliwi kapłani
wybrzydzali na zbytnie folgowanie zachciankom w czasie karnawału. Kalwin
Grzegorz z Żarnowca (1528-1601) ubolewał, że "większy zysk czynimy diabłu, trzy
dni rozpustnie mięsopustując, aniżeli Bogu czterdzieści dni nieochotnie
poszcząc."
Zapusty były też okresem zawierania małżeństw i narzeczeństw. W święto
Podkoziołek - tak nazywano nagą lalkę męską lub figurę kozła - dziewczęta
składały pieniądze, wierząc, że im większą dadzą sumę, tym bogatszego dostaną
męża. Na ten okres przypada też dzień św. Walentego - w średniowiecznej Anglii
młodzieńcy losowali wówczas damę, która na rok stawała się ich towarzyszką
zabaw.
---------

[no_no]

ciekawe rzeczy 'odgrzebałaś'
No! To zdrówko alternatywnych
Kto pije ostatki....?
)

[instant]

No z Toba no-no to nawet przestane sie lenic i siegne w koncu do tego barku
Tylko, zeby nikt potem nie zostal merem trzesidupkow )

[marialudwika]

I ja wychylam z Wami kielich ostatkowy!
ml

[nokata]

no to jeszcze malutkiego i klade sie luli. Heep (ooppss, przepraszam....)
i dobranoc imprezowicze

[instant]

Twoje zdrowko Marysiu-Ludwisiu \%/ \%/ ! )

[josarna]

Tutaj impreza, a ja wklejam i wklejam zdjęcia
Podpieram powieki zapałkami. Uparłam się na zdjęcia: zjechaliśmy z siostrzeńcem
na plecach do wąwozu, zakopali się po... biodra, ledwo wyleźli, ale coś-tam
jest. Fajne ostatki były!

[popaye]

Kanoko,-
zajace (czekoladowo-wielkanocne) juz widzialem w sklepach! .
Ostatki i nastepujacy po nich Post - jako religijne przezycie - pamietam
wylacznie z domu moich Dziadkow, lecz to byli urodzeni jeszcze w XIX Wieku
katolicy ktorzy zyli "po katolicku" a nie tylko chodzili do kosciola.
Wraz z Ich odejsciem do Ich katolickiego Nieba (mam tu na mysli to "pokolenie")
nie mialem juz okazji poznac ludzi zyjacych (na codzien) po katolicku poza
defilujacymi na niedzielne Msze.sw i glupotami "dyrdymalow" politycznych oraz
spolecznych "idei" (czym glupsze tym lepsze!) majacych "uszczesliwic" ogol
radosnie "grzeszacych" na okraglo i klepiacych bezmyslnie zdrowaski wyznawcow

Szkoda, ze na sztuce sie nie znam
Ale chyba te "Breughel-e (tatus & synowie) to ...."musi byc" stare jak diabli
i z dzisiejsza rzeczywistoscia czekoladowych Mikolajow i zajacow
( z supermarketow) - niewiele majaca wspolnego?.
pozdrawiam,-
pE

ps. acha! - wsrod moich obecnych Znajomych - Ostatki kojarza sie z Ich
niesamowitym "bolem lba" i zalem, ze nastepny taki Katz - ze wzgledu na Ich
aktywnosc karnawalistow (w knajpach!) bedzie "jak w Banku" dopiero za rok! )))

[kanoka]

Hej, już po.
Rodzinka wyszła, głowę mam ciężką, oczy się zamykają....
Ale wesoło było)
Popiołu na głowę jutro sypać nie bedę - może i bez tego mi przejdzie?
Bo trochę posuszyć się muszę....