maszrumka
08.02.05, 15:47
Grzybica jest wszechobecna, a przy tym zaskakująco mało znana. We własnym
interesie, powinnaś o niej wiedzieć jak najwięcej.
1 DLACZEGO NIEKTÓRZY LUDZIE "ŁAPIĄ" GRZYBICĘ CZĘŚCIEJ NIŻ INNI - CZY POWODUJĄ
TO ZANIEDBANIA HIGIENICZNE?
Nie. Grzybica częściej nęka ludzi o obniżonej odporności. Grzyby to
drobnoustroje, które bytują na ciele każdego człowieka oraz w jego narządach
wewnętrznych. To normalne i nic w tym złego, póki grzyby nadmiernie się nie
namnożą. By tak się stało, muszą mieć ku temu odpowiednie warunki. Grzyby
wybierają miejsca ciepłe i wilgotne, a im słabsze bariery immunologiczne, tym
szybciej się namnażają. Naturalna odporność organizmu słabnie wraz z wiekiem,
obniża ją też m.in. niewłaściwa dieta, długotrwały stres, przemęczenie,
przewlekłe choroby, zażywanie antybiotyków oraz... życie w tzw.
cieplarnianych warunkach. Higiena może jednak mieć wpływ na rozwój grzybicy.
Szkodliwa jest tu przede wszystkim nadmierna przesada! Obsesyjne szorowanie
się antybakteryjnym mydłem oraz stosowanie na co dzień antygrzybiczych kremów
lub sprayów zaburza naturalne mechanizmy ochronne skóry i błon śluzowych, w
ten prosty sposób szeroko otwierając wrota infekcjom!
2 KOLEŻANKA TWIERDZI, ŻE ODKĄD ŁYKA PIGUŁKI ANTYKONCEPCYJNE MA SKŁONNOŚCI DO
GRZYBICY: CZY TO MOŻLIWE?
Tak. Tabletki antykoncepcyjne ingerują w pracę układu hormonalnego kobiety. W
efekcie odczyn błon śluzowych zmienia się na bardziej zasadowy, co stwarza
lepsze warunki dla namnażania się grzybów. Z tego samego powodu (zawirowania
hormonalne) większą skłonność do grzybicy mają również nastolatki, kobiety
tuż przed miesiączką oraz te, które spodziewają się dziecka lub przechodzą
klimakterium. Grzybice prześladują też osoby cierpiące na schorzenia o
podłożu hormonalnym, m.in. na cukrzycę i choroby tarczycy.
3 CZY KOBIETY CZĘŚCIEJ CHORUJĄ NA GRZYBICĘ?
Nie. Ta choroba nie ma preferencji płciowych, różnica dotyczy natomiast
miejsc, w których się pojawia. Kobiety są bardziej podatne na grzybice okolic
narządów płciowych, bo ich organizmy częściej niż męskie podlegają
zawirowaniom hormonalnym związanym z funkcjonowaniem układu rozrodczego
(patrz wyżej). Natomiast mężczyźni częściej "łapią" grzybice stóp. Dlaczego?
Odpowiedź jest prosta: ich stopy przez okrągły rok muszą znosić nieprzewiewne
zakryte półbuty lub adidasy, w których grzyby chętnie się namnażają.
4 PODOBNO CZĘSTE GRZYBICE POCHWY MOGĄ UTRUDNIAć ZAJŚCIE W CIĄŻE; CZY TO
PRAWDA?
Tak. Nawracające grzybice oznaczają bowiem powtarzający się stan zapalny
pochwy, a to może być przyczyną poważnych powikłań. Najczęstsze spośród nich
to zapalenie przydatków. Jego konsekwencją nierzadko bywa niedrożność
jajowodów, z czego wynikają problemy z zajściem w ciążę.
5 CZY MOŻNA MIEĆ GRZYBICĘ I NIE ZDAWAĆ SOBIE Z TEGO SPRAWY?
Można, jak najbardziej. Grzybica wprawdzie szybko może dawać o sobie znać,
jednak jej objawy są bardzo często kojarzone z inną niż grzybica
przypadłością (patrz ramka powyżej). Wątpliwości rozwiewa dopiero badanie w
laboratorium fragmentów tkanek lub innych materiałów w kierunku grzybów (tzw.
badania mikologiczne).
6 CZY GRZYBICA STÓP MOŻE SIĘ PRZENIEŚĆ W INNE REJONY?
Owszem, może się tak zdarzyć. Dotyczyć to może grzybicy wywołanej przez
grzyby drożdżakopodobne z rodzaju Candida. To "dyżurni" sprawcy grzybicy
pochwy, ale mogą też występować gdzie indziej, np. na stopach. Jeśli
zainfekowana nimi osoba wytrze swe "zagrzybione" nogi w ręcznik, a potem ktoś
inny użyje tego samego ręcznika, może dojść do zakażenia. Trzeba jednak
wiedzieć, że grzybicę stóp wywołuje wiele różnych gatunków grzybów. Tak czy
inaczej, wspólne używanie ręczników i akcesoriów osobistych nie jest
najlepszym zwyczajem i sprzyja rozprzestrzenianiu się grzybic!
7 CZY TO PRAWDA, ŻE PLEŚNIAWKI I ZAJADY TO TEŻ GRZYBICA?
Tak. Wywołują je wspomniane wyżej grzyby Candida albicans. Upodobały one
sobie nie tylko pochwę, także jamę ustną. Pleśniawki często nękają
niemowlęta, a zarażają się one od swoich matek. Pleśniawki u dzieci
koniecznie trzeba leczyć (odpowiednie specyfiki przepisuje lekarz).
Pleśniawki oraz tzw. zajady trapią też osoby w podeszłym wieku, schorowane
oraz prowadzące niezdrowy tryb życia. W tym wypadku za ich pojawienie się są
odpowiedzialne inne czynniki, np. zaburzenia w funkcjonowaniu układu
odpornościowego.
8 CZY MOŻNA DOSTAĆ GRZYBICY JEDZĄC SERY PLEŚNIOWE?
Osobom zdrowym nic nie zagraża. Natomiast u tych, które mają poważną
niewydolność układu odpornościowego, może się zdarzyć, że w przewodzie
pokarmowym nastąpi kolonizacja grzybami użytymi do produkcji serów. W
rezultacie może się u nich czasami rozwinąć grzybica układu pokarmowego.
9 GDY MIERZYŁAM W SKLEPIE BUTY SPRZEDAWCZYNI DAŁA MI CIENKIE SKARPETKI
MÓWIĄC, ŻE CHRONIĄ PRZED GRZYBICĄ; CZY TO DZIAŁA?
To zależy. Gdy to skarpetki jednorazowe, włożenie ich może zapobiec
przeniesieniu infekcji. Jeśli jednak ekspedientka proponuje do mierzenia
skarpetki "przechodnie", bierz nogi za pas! Któraś z poprzednich klientek
mogła wszak mieć grzybicę stóp.
10 JAK NAJLEPIEJ ZWALCZAĆ GRZYBICĘ?
To zależy od miejsca, w którym grzybica się rozwinęła, od zaawansowania
choroby oraz od tego, jakie rodzaje grzybów ją wywołały: drożdżaki,
dermatofity czy grzyby pleśniowe. Grzybicę powinien leczyć lekarz, który ma
do dyspozycji odpowiednie płyny, kremy i tabletki. Niektóre grzyby, zwłaszcza
te występujące na paznokciach, są bardzo trudne do zwalczenia, kuracja trwa
wtedy długo i jest kosztowna (NFZ nie refunduje wielu leków antygrzybiczych).
W niektórych wypadkach, zaraz po pojawieniu się pierwszych niepokojących
objawów, można kurować się na własną rękę preparatami dostępnymi bez recepty.
Dotyczy to zwłaszcza grzybicy jamy ustnej (pleśniawki, zajady), głowy
(łupież) oraz stóp. Pozbywszy się grzybicy, warto stosować preparaty, które
zapobiegną nawrotom. Odpowiednie środki doradzi w aptece farmaceuta.
Renata Ciemięga, konsultacja dr n. med. Ewa Swoboda-Kopeć, mikolog, adiunkt w
Zakładzie Mikrobiologii Lekarskiej Akademii Medycznej w Warszawie
Samo Zdrowie 09. 2004
Źródło
